Xơ tủy nguyên phát

Xơ tủy nguyên phát là một tân sinh tăng sinh tủy mạn tính, trong đó dòng tế bào gốc tạo máu bất thường làm rối loạn môi trường tủy xương và thúc đẩy xơ hóa. Khi tủy xương giảm khả năng tạo máu, lách và gan có thể phải tham gia tạo máu ngoài tủy, gây lách to, đầy bụng hoặc đau tức hạ sườn trái. Người bệnh thường gặp mệt mỏi do thiếu máu, sụt cân, sốt nhẹ, đổ mồ hôi đêm, ngứa, đau xương hoặc dễ chảy máu; một số trường hợp được phát hiện tình cờ qua công thức máu. Chẩn đoán cần phối hợp sinh thiết tủy xương, xét nghiệm đột biến JAK2, CALR, MPL và loại trừ bạch cầu mạn dòng tủy, đa hồng cầu nguyên phát hay tăng tiểu cầu thiết yếu. Đánh giá nguy cơ sớm giúp lựa chọn theo dõi, điều trị triệu chứng, thuốc ức chế JAK hoặc ghép tế bào gốc phù hợp.

Chịu trách nhiệm chuyên môn: BS. Dung (BSCKI - Chuyên ngành Cơ xương khớp) Cập nhật lần cuối: 23/07/2026

Xơ tủy nguyên phát là bệnh gì?

Xơ tủy nguyên phát là một tân sinh tăng sinh tủy mạn tính phát sinh từ tế bào gốc tạo máu đã mắc các biến đổi di truyền. Bệnh không đơn thuần là “sẹo trong tủy”: tế bào dòng tủy, đặc biệt là mẫu tiểu cầu bất thường, giải phóng các chất truyền tín hiệu làm thay đổi vi môi trường tủy, từ đó tăng lắng đọng sợi reticulin và collagen. Giai đoạn sớm có thể chưa xơ rõ, được gọi là thể tiền xơ; giai đoạn xơ hóa rõ thường đi kèm thiếu máu, tế bào non xuất hiện trong máu và lách to. Xơ tủy nguyên phát khác với xơ tủy thứ phát sau đa hồng cầu nguyên phát hoặc tăng tiểu cầu thiết yếu, đồng thời phải phân biệt với xơ tủy phản ứng do nhiễm trùng, bệnh tự miễn, ung thư di căn hoặc các bệnh tủy khác. Việc gọi đúng thể bệnh quan trọng vì tiêu chuẩn chẩn đoán, tiên lượng và lựa chọn điều trị không hoàn toàn giống nhau.

Tên bệnh

Xơ tủy nguyên phát

Tên tiếng Anh

Primary myelofibrosis

Tên khác / tên đồng nghĩa

PMF; xơ tủy vô căn; myelofibrosis nguyên phát; metaplasia tủy ngoài tủy kèm xơ tủy

Mã ICD-10

D47.4 – Xơ tủy xương (mã nhóm ICD-10 phù hợp nhất; cần đối chiếu hệ thống mã đang áp dụng tại cơ sở)

Nhóm bệnh / chuyên khoa

Tân sinh tăng sinh tủy mạn tính; chuyên khoa Huyết học – Ung thư học

Cơ quan ảnh hưởng

Tủy xương là cơ quan chính; lách và gan thường tham gia tạo máu ngoài tủy, đôi khi ảnh hưởng xương, phổi hoặc hệ tĩnh mạch cửa.

Tính chất bệnh

Bệnh ác tính mạn tính, không lây; hình thành từ dòng tế bào gốc tạo máu bất thường, không phải bệnh nhiễm trùng.

Mức độ phổ biến

Hiếm gặp; chủ yếu được chẩn đoán ở người trung niên và cao tuổi, dữ liệu dịch tễ riêng cho Việt Nam còn hạn chế.

Bệnh có lây không?

Không

Đường lây

Không áp dụng

Tổng quan chuyên môn về Xơ tủy nguyên phát

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ của Xơ tủy nguyên phát

Triệu chứng và dấu hiệu của Xơ tủy nguyên phát

Chẩn đoán Xơ tủy nguyên phát

Điều trị Xơ tủy nguyên phát

Biến chứng, tiên lượng và phòng ngừa

Chăm sóc và sinh hoạt khi mắc Xơ tủy nguyên phát

Lưu ý cho các nhóm đối tượng đặc biệt

Câu hỏi thường gặp về Xơ tủy nguyên phát

Thông tin trong bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp kiến thức tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán hoặc điều trị của bác sĩ và nhân viên y tế có chuyên môn. Người đọc không nên tự ý dùng thuốc, thay đổi liều dùng hoặc trì hoãn việc đi khám dựa trên nội dung của bài viết. Khi có dấu hiệu nghiêm trọng hoặc tình trạng sức khỏe diễn biến xấu, hãy liên hệ cơ sở y tế hoặc gọi cấp cứu 115.

Đã có 0 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *