Đa hồng cầu nguyên phát

Đa hồng cầu nguyên phát là một tân sinh tăng sinh tủy mạn tính khiến tủy xương tạo quá nhiều hồng cầu; bạch cầu và tiểu cầu cũng có thể tăng. Máu trở nên cô đặc hơn, làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông ở não, tim, phổi hoặc tĩnh mạch bụng. Người bệnh có thể đau đầu, chóng mặt, đỏ mặt, ngứa tăng sau tắm nước ấm, tê rát đầu chi hoặc đầy tức vùng lách, nhưng một số trường hợp chỉ được phát hiện qua công thức máu. Chẩn đoán cần phân biệt với đa hồng cầu thứ phát do thiếu oxy, hút thuốc, ngưng thở khi ngủ hoặc thuốc. Việc xác định đột biến JAK2, đo erythropoietin và đánh giá tủy xương giúp định hướng chính xác. Điều trị và theo dõi sớm có thể giảm nguy cơ huyết khối, kiểm soát triệu chứng và phát hiện tiến triển sang xơ tủy.

Chịu trách nhiệm chuyên môn: BS. Dung (BSCKI - Chuyên ngành Cơ xương khớp) Cập nhật lần cuối: 23/07/2026

Đa hồng cầu nguyên phát là bệnh gì?

Đa hồng cầu nguyên phát là một tân sinh tăng sinh tủy mạn tính, trong đó tế bào gốc tạo máu mang bất thường mắc phải tăng sinh không kiểm soát. Hậu quả nổi bật là số lượng và khối lượng hồng cầu tăng thật sự, làm hematocrit cao; bạch cầu và tiểu cầu cũng thường tăng do tủy xương tăng sinh cả ba dòng. Phần lớn người bệnh có đột biến JAK2 V617F, một nhóm nhỏ có đột biến JAK2 exon 12.

Bệnh khác với đa hồng cầu thứ phát, nơi hồng cầu tăng do thiếu oxy, tăng erythropoietin hoặc tác động của thuốc. Đa hồng cầu nguyên phát cũng không đồng nghĩa với cô đặc máu tương đối do mất nước. Việc phân biệt rất quan trọng vì chiến lược điều trị và nguy cơ biến chứng khác nhau. Đây là bệnh mạn cần quản lý lâu dài, tập trung phòng huyết khối, giảm triệu chứng và theo dõi tiến triển sang xơ tủy sau đa hồng cầu vera hoặc bạch cầu cấp dòng tủy.

Tên bệnh

Đa hồng cầu nguyên phát

Tên tiếng Anh

Polycythemia vera

Tên khác / tên đồng nghĩa

Đa hồng cầu vera; bệnh Vaquez; PV

Mã ICD-10

D45 – Đa hồng cầu vera theo ICD-10 của WHO.

Nhóm bệnh / chuyên khoa

Tân sinh tăng sinh tủy mạn tính BCR::ABL1 âm tính; chuyên khoa Huyết học.

Cơ quan ảnh hưởng

Tủy xương và máu là vị trí chính; lách, hệ mạch máu, não, tim, phổi, gan và da có thể bị ảnh hưởng bởi tăng độ nhớt, huyết khối hoặc tiến triển bệnh.

Tính chất bệnh

Bệnh mạn tính, không lây, thuộc nhóm tân sinh dòng tủy; thường liên quan đột biến mắc phải JAK2 và có nguy cơ huyết khối, xơ tủy hoặc chuyển dạng bạch cầu cấp.

Mức độ phổ biến

Hiếm gặp trong cộng đồng; chủ yếu được chẩn đoán ở người trưởng thành và người lớn tuổi.

Bệnh có lây không?

Không; đa hồng cầu nguyên phát không phải bệnh truyền nhiễm.

Đường lây

Không áp dụng

Tổng quan chuyên môn về Đa hồng cầu nguyên phát

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ của Đa hồng cầu nguyên phát

Triệu chứng và dấu hiệu của Đa hồng cầu nguyên phát

Chẩn đoán Đa hồng cầu nguyên phát

Điều trị Đa hồng cầu nguyên phát

Biến chứng, tiên lượng và phòng ngừa

Chăm sóc và sinh hoạt khi mắc Đa hồng cầu nguyên phát

Lưu ý cho các nhóm đối tượng đặc biệt

Câu hỏi thường gặp về Đa hồng cầu nguyên phát

Thông tin trong bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp kiến thức tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán hoặc điều trị của bác sĩ và nhân viên y tế có chuyên môn. Người đọc không nên tự ý dùng thuốc, thay đổi liều dùng hoặc trì hoãn việc đi khám dựa trên nội dung của bài viết. Khi có dấu hiệu nghiêm trọng hoặc tình trạng sức khỏe diễn biến xấu, hãy liên hệ cơ sở y tế hoặc gọi cấp cứu 115.

Đã có 0 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *