Đái huyết sắc tố kịch phát về đêm

Đái huyết sắc tố kịch phát về đêm là bệnh dòng tế bào gốc tạo máu mắc phải, trong đó một nhóm tế bào thiếu các protein bảo vệ khỏi hệ bổ thể. Hồng cầu vì thế dễ bị phá hủy trong lòng mạch, gây thiếu máu, mệt, khó thở, đau bụng, khó nuốt hoặc nước tiểu sẫm; tên bệnh gợi ý ban đêm nhưng tan máu có thể xảy ra bất kỳ lúc nào và nhiều người không có nước tiểu đỏ. PNH còn có thể gây huyết khối ở vị trí bất thường và đi kèm suy tủy, giảm bạch cầu hoặc giảm tiểu cầu. Chẩn đoán chuẩn dựa trên flow cytometry phát hiện thiếu protein neo GPI ở nhiều dòng tế bào. Điều trị bằng thuốc ức chế bổ thể đã thay đổi tiên lượng, nhưng cần lựa chọn chuyên khoa, tiêm chủng và theo dõi nhiễm trùng, tan máu đột phá, huyết khối và chức năng tủy.

Chịu trách nhiệm chuyên môn: BS. Dung (BSCKI - Chuyên ngành Cơ xương khớp) Cập nhật lần cuối: 23/07/2026

Đái huyết sắc tố kịch phát về đêm là bệnh gì?

Đái huyết sắc tố kịch phát về đêm là bệnh tạo máu dòng vô tính không ác tính điển hình, phát sinh khi một tế bào gốc tủy xương có đột biến soma, thường ở PIGA. Các tế bào con thiếu neo glycosylphosphatidylinositol nên không gắn đủ CD55 và CD59, hai protein kìm hãm bổ thể. Hậu quả là tan máu nội mạch, hoạt hóa tiểu cầu, rối loạn cơ trơn và nguy cơ huyết khối. PNH khác với đái huyết sắc tố do lạnh, thiếu máu tan máu tự miễn hoặc tiểu máu: nước tiểu sẫm trong PNH chứa hemoglobin tự do, nhưng không phải người bệnh nào cũng có biểu hiện này. Bệnh có thể tồn tại độc lập, đi kèm thiếu máu bất sản hoặc hội chứng rối loạn sinh tủy. Kích thước clone và biểu hiện lâm sàng không luôn song song, nên quyết định điều trị dựa trên tổng thể.

Tên bệnh

Đái huyết sắc tố kịch phát về đêm

Tên tiếng Anh

Paroxysmal nocturnal hemoglobinuria

Tên khác / tên đồng nghĩa

PNH; bệnh Marchiafava–Micheli; paroxysmal nocturnal haemoglobinuria

Mã ICD-10

D59.5

Nhóm bệnh / chuyên khoa

Huyết học; thiếu máu tan máu mắc phải; bệnh dòng tế bào gốc tạo máu và hệ bổ thể

Cơ quan ảnh hưởng

Tủy xương và các dòng tế bào máu là trung tâm; hồng cầu, bạch cầu, tiểu cầu, mạch máu, thận, phổi, gan và hệ thần kinh có thể bị ảnh hưởng bởi tan máu hoặc huyết khối.

Tính chất bệnh

Bệnh mắc phải, mạn tính, hiếm, không lây và không phải ung thư điển hình; hình thành từ dòng tế bào gốc tạo máu mang đột biến soma, không truyền cho con trong đa số PNH cổ điển.

Mức độ phổ biến

Hiếm gặp trên toàn thế giới; số liệu chính xác tại Việt Nam chưa đầy đủ. Bệnh có thể xuất hiện ở mọi tuổi nhưng thường được chẩn đoán ở người trẻ hoặc trung niên.

Bệnh có lây không?

Không

Đường lây

Không áp dụng

Tổng quan chuyên môn về Đái huyết sắc tố kịch phát về đêm

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ của Đái huyết sắc tố kịch phát về đêm

Triệu chứng và dấu hiệu của Đái huyết sắc tố kịch phát về đêm

Chẩn đoán Đái huyết sắc tố kịch phát về đêm

Điều trị Đái huyết sắc tố kịch phát về đêm

Biến chứng, tiên lượng và phòng ngừa

Chăm sóc và sinh hoạt khi mắc Đái huyết sắc tố kịch phát về đêm

Lưu ý cho các nhóm đối tượng đặc biệt

Câu hỏi thường gặp về Đái huyết sắc tố kịch phát về đêm

Thông tin trong bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp kiến thức tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán hoặc điều trị của bác sĩ và nhân viên y tế có chuyên môn. Người đọc không nên tự ý dùng thuốc, thay đổi liều dùng hoặc trì hoãn việc đi khám dựa trên nội dung của bài viết. Khi có dấu hiệu nghiêm trọng hoặc tình trạng sức khỏe diễn biến xấu, hãy liên hệ cơ sở y tế hoặc gọi cấp cứu 115.

Đã có 1 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *