Hydroxycarbamide và hydroxyurea là hai tên gọi của cùng một hoạt chất chống chuyển hóa, có tác dụng ức chế tổng hợp DNA. Thuốc được sử dụng theo từng chế phẩm và nhãn quản lý khác nhau. Hydrea được phê duyệt tại Hoa Kỳ cho bệnh bạch cầu tủy mạn kháng trị và một số ung thư biểu mô tế bào vảy vùng đầu cổ khi phối hợp hóa xạ trị. Droxia và Siklos được dùng để giảm các cơn đau và nhu cầu truyền máu ở người mắc bệnh hồng cầu hình liềm; Siklos có chỉ định cho người lớn và trẻ từ 2 tuổi. Hydroxyurea có thể gây suy tủy nghiêm trọng, ung thư thứ phát, tổn thương phổi, loét do viêm mạch và độc tính đối với thai. Đây là thuốc kê đơn và thuốc độc tế bào, cần xét nghiệm máu định kỳ, điều chỉnh liều theo đáp ứng và chức năng thận. Không tự mua, mở viên nang, tăng liều, giảm liều hoặc ngừng thuốc.
Nội dung chính
- Hydroxycarbamide và hydroxyurea là cùng một hoạt chất
- Thuốc chống chuyển hóa, thuốc độc tế bào
- Ức chế ribonucleotide reductase và tổng hợp DNA
- Một số bệnh ung thư; bệnh hồng cầu hình liềm tùy chế phẩm
- Đường uống
- Suy tủy, ung thư thứ phát, độc tính phổi, loét do viêm mạch, độc tính thai
- Công thức máu, chức năng thận, gan và dấu hiệu nhiễm trùng
- Nhãn Hoa Kỳ yêu cầu giảm 50% liều khi CrCl dưới 60 ml/phút hoặc ESRD
- Thuốc kê đơn, cần xử lý như thuốc độc tế bào
Hoạt chất Hydroxycarbamide là gì?
Hydroxycarbamide, còn gọi là hydroxyurea, là thuốc chống chuyển hóa đường uống. Thuốc làm giảm quá trình tổng hợp DNA và có thể làm giảm sự tăng sinh của tế bào. Trong bệnh hồng cầu hình liềm, thuốc còn làm tăng hemoglobin F và thay đổi một số đặc tính của hồng cầu, bạch cầu và sự bám dính tế bào.
Hydroxycarbamide
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Hydroxycarbamide |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Hydroxycarbamide |
| Tên IUPAC | hydroxyurea |
| Tên hóa học khác | N-Hydroxyurea |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Hydroxyurea là tên thường dùng tại Hoa Kỳ; hydroxycarbamide là tên được sử dụng tại châu Âu và trong hệ thống ATC. Hai tên này chỉ cùng một hoạt chất. Tên viết tắt thường gặp là HU. |
| Tên viết tắt | HU |
| Tên Latinh / tên dược điển | Hydroxycarbamidum |
| Tên USAN | hydroxyurea |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 127-07-1 |
|---|---|
| UNII | X6Q56QN5QC |
| PubChem CID | 3657 |
| RxNorm CUI | 5552 |
| Công thức phân tử | CH4N2O2 |
Dược động học của Hydroxycarbamide
Hydroxyurea được hấp thu nhanh sau khi uống, thường đạt nồng độ tối đa trong 1–4 giờ. Sinh khả dụng đường uống được báo cáo khoảng 85–100%. Thuốc phân bố rộng với thể tích phân bố gần tương đương tổng lượng nước cơ thể, chuyển hóa một phần tại gan và được thải trừ một phần qua nước tiểu. Thời gian bán thải khoảng 2–4 giờ.
Giai đoạn I: Hấp thu
Sau khi uống, hydroxyurea thường đạt nồng độ tối đa trong huyết tương sau 1–4 giờ. Cmax và AUC tăng hơn tỷ lệ thuận khi tăng liều. Nhãn hiện hành chưa có dữ liệu đầy đủ về ảnh hưởng của thức ăn lên hấp thu.
| F · Sinh khả dụng | Sinh khả dụng đường uống được báo cáo trong khoảng 85–100%. |
|---|
Giai đoạn II: Phân bố
Hydroxyurea phân bố khắp cơ thể với thể tích phân bố gần tương đương tổng lượng nước cơ thể. Thuốc tập trung trong bạch cầu và hồng cầu.
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Tối đa khoảng 60% liều uống được chuyển hóa qua con đường chuyển hóa bão hòa tại gan và một con đường phụ phân hủy bởi urease của vi khuẩn đường ruột.
Giai đoạn IV: Thải trừ
Khoảng 40% liều được thu hồi dưới dạng hydroxyurea trong nước tiểu ở các nghiên cứu trên người mắc bệnh hồng cầu hình liềm. Thận là đường thải trừ có ý nghĩa lâm sàng, vì phơi nhiễm thuốc tăng khi chức năng thận suy giảm.
| t½ · Thời gian bán thải | Thời gian bán thải của hydroxyurea khoảng 2–4 giờ. Thuốc không tích lũy đáng kể khi dùng một lần mỗi ngày theo dữ liệu dược động học của Siklos. |
|---|---|
| CL · Độ thanh thải toàn phần | Khoảng 40% liều được bài tiết qua nước tiểu trong các nghiên cứu được mô tả trên người mắc bệnh hồng cầu hình liềm. |
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
Suy thận làm tăng đáng kể mức phơi nhiễm hydroxyurea. AUC ở người có độ thanh thải creatinin dưới 60 ml/phút hoặc suy thận giai đoạn cuối cao hơn khoảng 64% so với người có chức năng thận bình thường. Dữ liệu để đưa ra hướng dẫn điều chỉnh liều cụ thể trong suy gan còn hạn chế.
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Hydroxycarbamide
Hydroxycarbamide thuộc nhóm thuốc chống ung thư khác, mã ATC L01XX05. Về cơ chế, đây là chất chống chuyển hóa và chất ức chế ribonucleotide reductase. Trong bệnh hồng cầu hình liềm, thuốc được sử dụng như liệu pháp điều biến bệnh, không phải thuốc giảm đau dùng khi xuất hiện cơn đau cấp.
Phần III: Cơ chế tác dụng
Hydroxyurea ức chế enzym ribonucleotide reductase, làm giảm nguồn deoxyribonucleotide cần cho tổng hợp DNA. Tác dụng này gây ức chế nhanh quá trình tổng hợp DNA mà không ức chế trực tiếp tổng hợp RNA hoặc protein.
Trong bệnh hồng cầu hình liềm, cơ chế mang lại lợi ích chưa được xác định hoàn toàn. Các tác dụng có thể đóng góp gồm tăng hemoglobin F, giảm bạch cầu trung tính, tăng lượng nước trong hồng cầu, cải thiện khả năng biến dạng của hồng cầu hình liềm và giảm sự bám dính của hồng cầu vào nội mô.
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Ở người mắc bệnh hồng cầu hình liềm, hemoglobin F thường bắt đầu tăng sau khoảng 4–12 tuần điều trị. Tuy nhiên, mối tương quan trực tiếp giữa nồng độ hydroxyurea, mức tăng HbF và mức giảm cơn đau chưa được xác định đầy đủ. Tác dụng giảm tế bào, đặc biệt giảm bạch cầu trung tính, có liên quan với giảm tần suất cơn đau trong dữ liệu lâm sàng của Droxia.
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Hydroxycarbamide
Các chỉ định được phê duyệt phụ thuộc nhãn và chế phẩm:
- Hydrea: bệnh bạch cầu tủy mạn kháng trị.
- Hydrea: ung thư biểu mô tế bào vảy vùng đầu và cổ tiến triển tại chỗ, trừ ung thư môi, khi phối hợp đồng thời với hóa xạ trị.
- Droxia: giảm tần suất cơn đau và giảm nhu cầu truyền máu ở người mắc thiếu máu hồng cầu hình liềm có cơn đau từ trung bình đến nặng tái diễn.
- Siklos: mục tiêu tương tự ở người lớn và trẻ từ 2 tuổi mắc thiếu máu hồng cầu hình liềm có cơn đau tái diễn.
- Tại Liên minh châu Âu, Siklos được dùng phòng ngừa các cơn tắc mạch gây đau tái diễn, bao gồm hội chứng ngực cấp, ở người lớn, thanh thiếu niên và trẻ trên 2 tuổi mắc hội chứng hồng cầu hình liềm.
Không sử dụng một chế phẩm cho chỉ định của chế phẩm khác khi chưa có đánh giá của bác sĩ và căn cứ pháp lý phù hợp.
Hydroxyurea được sử dụng trong thực hành huyết học để kiểm soát tế bào ở một số bệnh tăng sinh tủy như đa hồng cầu nguyên phát và tăng tiểu cầu thiết yếu theo khuyến nghị chuyên môn quốc tế. Các bệnh này không nằm trong phần chỉ định của những nhãn Hydrea, Droxia và Siklos tại Hoa Kỳ được đối chiếu trong bài; tình trạng cấp phép có thể khác giữa các quốc gia.
Hydroxyurea cũng đã được nghiên cứu trong beta-thalassemia nhằm tăng hemoglobin F và giảm nhu cầu truyền máu. Phân tích năm 2025 ghi nhận tín hiệu đáp ứng, nhưng phần lớn dữ liệu còn thiếu nhóm chứng và cần thêm thử nghiệm ngẫu nhiên có chất lượng cao. Đây là sử dụng ngoài chỉ định hoặc ứng dụng nghiên cứu, không được tự áp dụng.
Liều dùng và cách sử dụng
Liều dưới đây được trích từ các nhãn Hoa Kỳ, chỉ dành cho tham khảo chuyên môn:
| Bối cảnh | Liều tham khảo theo nhãn |
|---|---|
| Bệnh hồng cầu hình liềm ở người lớn — Droxia | Khởi đầu 15 mg/kg, uống một lần mỗi ngày; có thể tăng 5 mg/kg/ngày mỗi 12 tuần nếu công thức máu cho phép, tối đa 35 mg/kg/ngày |
| Bệnh hồng cầu hình liềm ở người lớn — Siklos | Khởi đầu 15 mg/kg, uống một lần mỗi ngày |
| Trẻ từ 2 tuổi dùng Siklos | Khởi đầu 20 mg/kg, uống một lần mỗi ngày |
| Điều chỉnh Siklos | Có thể tăng 5 mg/kg/ngày mỗi 8 tuần hoặc sớm hơn khi có cơn đau nặng, tối đa 35 mg/kg/ngày nếu công thức máu cho phép |
| Chỉ định ung thư — Hydrea | Nhãn yêu cầu cá thể hóa theo loại u, giai đoạn bệnh, đáp ứng, nguy cơ và hướng dẫn điều trị hiện hành; dựa trên cân nặng thực tế hoặc cân nặng lý tưởng, lấy giá trị thấp hơn |
| CrCl dưới 60 ml/phút hoặc ESRD | Các nhãn Hoa Kỳ yêu cầu giảm 50% liều; dùng sau thẩm tách máu vào ngày chạy thận |
Điều chỉnh liều phải dựa trên công thức máu và độc tính. Không tự tính liều theo cân nặng hoặc sử dụng bảng này để tự điều trị.
- Uống đúng liều và đúng thời điểm được bác sĩ chỉ định.
- Viên nang Hydrea và Droxia phải được nuốt nguyên; không mở, bẻ, nghiền hoặc nhai.
- Viên Siklos có rãnh được thiết kế để chia liều. Người không nuốt được có thể hòa liều Siklos đã được kê trong một lượng nước nhỏ và uống ngay, nhưng hướng dẫn này không áp dụng cho viên nang hoặc sản phẩm khác.
- Hydroxyurea là thuốc độc tế bào. Người chăm sóc nên đeo găng dùng một lần khi cầm thuốc, rửa tay trước và sau khi xử lý, đồng thời tránh tiếp xúc với bột từ viên bị vỡ.
- Nhãn khuyến cáo bổ sung acid folic dự phòng vì thuốc gây hồng cầu to và có thể che lấp thiếu folat.
- Không dùng chung thuốc với người khác và không tự thay đổi dạng bào chế.
Trước và trong điều trị cần theo dõi:
- Công thức máu, số lượng bạch cầu trung tính, tiểu cầu, hemoglobin và hồng cầu lưới.
- Dấu hiệu nhiễm trùng, xuất huyết hoặc thiếu máu.
- Chức năng thận; chức năng gan khi có bệnh nền hoặc biểu hiện bất thường.
- Dấu hiệu tan máu như vàng da, tiểu máu, tăng bilirubin gián tiếp hoặc LDH.
- Da, móng, vết loét chân và dấu hiệu ung thư da khi điều trị dài hạn.
- Sốt, ho, khó thở hoặc thâm nhiễm phổi.
- Tình trạng mang thai trước khi bắt đầu thuốc ở người có khả năng mang thai.
- HbF mỗi 3–4 tháng có thể được sử dụng để đánh giá đáp ứng trong bệnh hồng cầu hình liềm theo nhãn Droxia.
Hydrea yêu cầu kiểm tra công thức máu ít nhất mỗi tuần. Droxia và Siklos khuyến cáo kiểm tra mỗi 2 tuần trong giai đoạn điều chỉnh liều.
Cảnh báo và lưu ý về Hydroxycarbamide
Chống chỉ định ở người đã có phản ứng quá mẫn với hydroxyurea hoặc bất kỳ thành phần nào của chế phẩm.
Suy chức năng tủy xương rõ rệt không được liệt kê là chống chỉ định hình thức trong các nhãn Hoa Kỳ đã đối chiếu, nhưng không được bắt đầu thuốc khi tủy xương đang bị ức chế đáng kể.
Các tác dụng không mong muốn được ghi nhận gồm:
- Giảm bạch cầu, thiếu máu và giảm tiểu cầu.
- Hồng cầu to.
- Buồn nôn, nôn, tiêu chảy, táo bón, chán ăn và viêm miệng.
- Phát ban, tăng sắc tố da hoặc móng, bong vảy, rụng tóc và loét da.
- Đau đầu, chóng mặt, buồn ngủ, mệt mỏi hoặc sốt.
- Tăng men gan, tăng acid uric, urê hoặc creatinin.
- Phù, khó chịu, đau niêm mạc và phản ứng tại vùng từng xạ trị.
Tần suất và mức độ phụ thuộc chỉ định, liều, bệnh nền, thuốc phối hợp và tình trạng tủy xương.
Các biến cố nghiêm trọng có thể gồm:
- Suy tủy nặng gây nhiễm trùng, xuất huyết hoặc thiếu máu.
- Thiếu máu tan máu.
- Bệnh bạch cầu thứ phát và ung thư da khi sử dụng dài hạn.
- Viêm mạch da, loét chân hoặc hoại thư.
- Bệnh phổi kẽ, viêm phổi hoặc xơ phổi, kể cả trường hợp tử vong.
- Viêm tụy, độc tính gan hoặc bệnh thần kinh ngoại biên khi phối hợp một số thuốc kháng retrovirus.
- Phản ứng nặng sau vaccine sống ở người bị suy giảm miễn dịch.
- Độc tính đối với phôi thai và thai nhi.
- Hội chứng ly giải khối u trong bối cảnh ung thư phù hợp.
Cần liên hệ cơ sở điều trị ngay khi có sốt, đau họng, khó thở, ho mới xuất hiện, chảy máu, bầm tím, vàng da, tiểu máu, loét chân hoặc mệt lả.
Suy tủy là độc tính giới hạn liều quan trọng nhất. Không bắt đầu thuốc khi tủy xương bị ức chế rõ rệt; phải tạm ngừng hoặc giảm liều khi công thức máu đạt ngưỡng độc tính.
Hydroxyurea được xem là chất gây ung thư ở người theo cảnh báo trên nhãn. Cần bảo vệ da khỏi ánh nắng và theo dõi tổn thương da khi điều trị kéo dài.
Thận trọng đặc biệt ở người:
- Từng hóa trị hoặc xạ trị.
- Suy thận hoặc đang thẩm tách máu.
- Suy gan.
- Có loét chân, viêm mạch hoặc từng dùng interferon.
- Nhiễm HIV đang dùng didanosine hoặc stavudine.
- Có kế hoạch tiêm vaccine sống.
- Đang dùng thiết bị theo dõi glucose liên tục.
- Có khả năng mang thai hoặc dự định có con.
Sốt, ho hoặc khó thở mới xuất hiện phải được đánh giá sớm để loại trừ độc tính phổi.
Quá liều hydroxyurea có thể gây suy tủy và độc tính da niêm mạc cấp, gồm đau rát, ban đỏ tím, phù lòng bàn tay và bàn chân, bong da, tăng sắc tố lan tỏa và viêm miệng.
Xử trí gồm ngừng thuốc, đánh giá cấp cứu, theo dõi công thức máu đến khi hồi phục và điều trị hỗ trợ. Nhãn Siklos đề cập rửa dạ dày trong xử trí quá liều, nhưng quyết định này phải do cơ sở y tế thực hiện theo thời điểm và tình trạng lâm sàng. Không tự gây nôn hoặc tự xử trí tại nhà.
Bảo quản ở 20–25°C; có thể chấp nhận dao động ngắn trong khoảng 15–30°C. Giữ chai hoặc bao bì đóng kín và tránh để trẻ em tiếp cận.
Thuốc phải được xử lý như thuốc độc tế bào. Các phần viên Siklos đã bẻ phải được giữ trong chai và sử dụng trong vòng 3 tháng theo nhãn Hoa Kỳ. Điều kiện bảo quản trên bao bì của sản phẩm cụ thể phải được ưu tiên.
Đối tượng đặc biệt
- Siklos đã được thiết lập độ an toàn và hiệu quả cho trẻ từ 2 đến 18 tuổi mắc thiếu máu hồng cầu hình liềm có cơn đau từ trung bình đến nặng tái diễn.
- Độ an toàn và hiệu quả của Siklos ở trẻ dưới 2 tuổi chưa được thiết lập.
- Độ an toàn và hiệu quả của Hydrea trong các chỉ định ung thư ở trẻ em chưa được thiết lập theo nhãn Hoa Kỳ.
- Nhãn Droxia không xác lập độ an toàn và hiệu quả ở trẻ em.
Trẻ dùng Siklos cần được theo dõi tăng trưởng và công thức máu; nguy cơ giảm bạch cầu trung tính cao hơn ở nhóm 2–16 tuổi so với người trên 16 tuổi trong dữ liệu nhãn.
Người cao tuổi có thể nhạy cảm hơn với hydroxyurea và có thể cần chế độ liều thấp hơn. Do thuốc được thải trừ đáng kể qua thận và chức năng thận thường giảm theo tuổi, cần lựa chọn liều thận trọng và theo dõi chức năng thận cùng công thức máu.
Hydroxyurea có thể gây hại cho thai dựa trên cơ chế ức chế tổng hợp DNA và dữ liệu độc tính sinh sản trên động vật. Cần xác minh tình trạng mang thai trước khi bắt đầu thuốc và tư vấn nguy cơ cho người đang mang thai.
Theo nhãn Hydrea và Droxia:
- Nữ có khả năng mang thai cần tránh thai hiệu quả trong điều trị và ít nhất 6 tháng sau liều cuối.
- Nam có bạn tình có khả năng mang thai cần tránh thai trong điều trị và ít nhất 1 năm sau liều cuối.
Theo nhãn Siklos, thời gian tránh thai sau điều trị được khuyến cáo ít nhất 6 tháng cho cả nam và nữ.
Các khuyến cáo khác nhau theo chế phẩm; phải tuân thủ nhãn của sản phẩm thực tế và chỉ định của bác sĩ. Không tự ngừng thuốc khi phát hiện mang thai mà chưa được bác sĩ huyết học hoặc ung thư và bác sĩ sản khoa đánh giá.
Hydroxyurea được bài tiết vào sữa mẹ theo nhãn Hydrea và Droxia. Do nguy cơ phản ứng nghiêm trọng và khả năng gây ung thư đối với trẻ bú mẹ, các nhãn Hoa Kỳ khuyến cáo ngừng cho con bú trong thời gian điều trị.
Chưa có dữ liệu đủ để đưa ra công thức điều chỉnh liều cụ thể ở người suy gan; Nhãn Hydrea và Siklos khuyến cáo theo dõi các thông số huyết học chặt chẽ hoặc thường xuyên hơn ở nhóm này.
Theo nhãn Hydrea, Droxia và Siklos tại Hoa Kỳ, phải giảm 50% liều ở người có độ thanh thải creatinin dưới 60 ml/phút hoặc suy thận giai đoạn cuối. Trong ngày thẩm tách máu, thuốc được dùng sau khi hoàn tất thẩm tách. Cần theo dõi công thức máu chặt chẽ.
Chóng mặt, buồn ngủ, mất định hướng, ảo giác hoặc co giật đã được báo cáo sau lưu hành. Người có các triệu chứng này không nên lái xe hoặc vận hành máy cho đến khi được đánh giá.
Tương tác thuốc của Hydroxycarbamide
- Didanosine, đặc biệt khi phối hợp stavudine: đã ghi nhận viêm tụy, suy gan và bệnh thần kinh ngoại biên nghiêm trọng hoặc tử vong; cần tránh phối hợp theo nhãn.
- Vaccine virus sống: tránh sử dụng trong thời gian điều trị vì đáp ứng miễn dịch có thể suy giảm và nguy cơ nhiễm trùng nặng tăng.
- Xạ trị: hydroxyurea có thể làm tăng độc tính niêm mạc và suy tủy do xạ trị; phản ứng viêm da tại vùng từng xạ trị có thể tái xuất hiện.
- Các thuốc gây suy tủy khác: phối hợp có thể làm tăng độc tính huyết học và cần được bác sĩ giám sát.
- Xét nghiệm urê, acid uric và acid lactic: thuốc có thể gây kết quả tăng giả do can thiệp phương pháp xét nghiệm.
- Một số hệ thống theo dõi glucose liên tục: hydroxyurea có thể gây kết quả glucose cảm biến tăng giả và dẫn đến dùng insulin quá mức.
Người bệnh cần cung cấp danh sách đầy đủ thuốc, vaccine, thảo dược và thiết bị theo dõi đường huyết đang sử dụng cho bác sĩ hoặc dược sĩ.
Thắc mắc về hoạt chất Hydroxycarbamide
Không. Hydroxycarbamide và hydroxyurea là hai tên gọi của cùng một hoạt chất. Hydroxyurea thường được dùng trong tài liệu Hoa Kỳ, còn hydroxycarbamide được dùng trong tài liệu châu Âu và hệ thống ATC.
Tùy chế phẩm và quốc gia, thuốc được phê duyệt cho một số chỉ định như bệnh bạch cầu tủy mạn kháng trị, ung thư biểu mô tế bào vảy vùng đầu cổ khi phối hợp hóa xạ trị và giảm cơn đau hoặc nhu cầu truyền máu trong bệnh hồng cầu hình liềm. Hydroxyurea còn được sử dụng theo hướng dẫn chuyên môn trong một số bệnh tăng sinh tủy, nhưng không được tự suy luận đây là chỉ định trên mọi nhãn thuốc.
Hydroxyurea có thể ức chế tủy xương, làm giảm bạch cầu, tiểu cầu và hồng cầu. Xét nghiệm máu giúp bác sĩ phát hiện độc tính, quyết định tạm ngừng, giảm liều hoặc điều chỉnh điều trị trước khi xảy ra nhiễm trùng hoặc xuất huyết nghiêm trọng.
Không mở, nghiền, bẻ hoặc nhai viên nang Hydrea hay Droxia vì đây là thuốc độc tế bào. Một số viên Siklos có rãnh và có thể được chia hoặc hòa trong nước theo hướng dẫn riêng của sản phẩm, nhưng không được áp dụng cách này cho viên nang hoặc sản phẩm khác.
Cần liên hệ cơ sở điều trị khi có sốt, rét run, đau họng, khó thở, ho mới xuất hiện, chảy máu, bầm tím bất thường, vàng da, tiểu máu, yếu nhiều, loét chân, phát ban nặng hoặc nghi ngờ mang thai. Đây có thể là dấu hiệu suy tủy, tan máu, độc tính phổi, viêm mạch hoặc độc tính thai nghiêm trọng.

