Hydroxycarbamide

Hydroxycarbamide và hydroxyurea là hai tên gọi của cùng một hoạt chất chống chuyển hóa, có tác dụng ức chế tổng hợp DNA. Thuốc được sử dụng theo từng chế phẩm và nhãn quản lý khác nhau. Hydrea được phê duyệt tại Hoa Kỳ cho bệnh bạch cầu tủy mạn kháng trị và một số ung thư biểu mô tế bào vảy vùng đầu cổ khi phối hợp hóa xạ trị. Droxia và Siklos được dùng để giảm các cơn đau và nhu cầu truyền máu ở người mắc bệnh hồng cầu hình liềm; Siklos có chỉ định cho người lớn và trẻ từ 2 tuổi. Hydroxyurea có thể gây suy tủy nghiêm trọng, ung thư thứ phát, tổn thương phổi, loét do viêm mạch và độc tính đối với thai. Đây là thuốc kê đơn và thuốc độc tế bào, cần xét nghiệm máu định kỳ, điều chỉnh liều theo đáp ứng và chức năng thận. Không tự mua, mở viên nang, tăng liều, giảm liều hoặc ngừng thuốc.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Hydroxycarbamide và hydroxyurea là cùng một hoạt chất
  • Thuốc chống chuyển hóa, thuốc độc tế bào
  • Ức chế ribonucleotide reductase và tổng hợp DNA
  • Một số bệnh ung thư; bệnh hồng cầu hình liềm tùy chế phẩm
  • Đường uống
  • Suy tủy, ung thư thứ phát, độc tính phổi, loét do viêm mạch, độc tính thai
  • Công thức máu, chức năng thận, gan và dấu hiệu nhiễm trùng
  • Nhãn Hoa Kỳ yêu cầu giảm 50% liều khi CrCl dưới 60 ml/phút hoặc ESRD
  • Thuốc kê đơn, cần xử lý như thuốc độc tế bào

Hoạt chất Hydroxycarbamide là gì?

Hydroxycarbamide, còn gọi là hydroxyurea, là thuốc chống chuyển hóa đường uống. Thuốc làm giảm quá trình tổng hợp DNA và có thể làm giảm sự tăng sinh của tế bào. Trong bệnh hồng cầu hình liềm, thuốc còn làm tăng hemoglobin F và thay đổi một số đặc tính của hồng cầu, bạch cầu và sự bám dính tế bào.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Hydroxycarbamide

CAS 127-07-1 Công thức CH4N2O2

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Hydroxycarbamide

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Hydroxycarbamide

Tên IUPAC

hydroxyurea

Tên hóa học khác

N-Hydroxyurea

Tên khác / tên đồng nghĩa

Hydroxyurea là tên thường dùng tại Hoa Kỳ; hydroxycarbamide là tên được sử dụng tại châu Âu và trong hệ thống ATC. Hai tên này chỉ cùng một hoạt chất. Tên viết tắt thường gặp là HU.

Tên viết tắt

HU

Tên Latinh / tên dược điển

Hydroxycarbamidum

Tên USAN

hydroxyurea

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

127-07-1

UNII

X6Q56QN5QC

PubChem CID

3657

RxNorm CUI

5552

Công thức phân tử

CH4N2O2

Dược động học của Hydroxycarbamide

Hydroxyurea được hấp thu nhanh sau khi uống, thường đạt nồng độ tối đa trong 1–4 giờ. Sinh khả dụng đường uống được báo cáo khoảng 85–100%. Thuốc phân bố rộng với thể tích phân bố gần tương đương tổng lượng nước cơ thể, chuyển hóa một phần tại gan và được thải trừ một phần qua nước tiểu. Thời gian bán thải khoảng 2–4 giờ.

Giai đoạn I: Hấp thu

Sau khi uống, hydroxyurea thường đạt nồng độ tối đa trong huyết tương sau 1–4 giờ. Cmax và AUC tăng hơn tỷ lệ thuận khi tăng liều. Nhãn hiện hành chưa có dữ liệu đầy đủ về ảnh hưởng của thức ăn lên hấp thu.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng đường uống được báo cáo trong khoảng 85–100%.

Giai đoạn II: Phân bố

Hydroxyurea phân bố khắp cơ thể với thể tích phân bố gần tương đương tổng lượng nước cơ thể. Thuốc tập trung trong bạch cầu và hồng cầu.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Tối đa khoảng 60% liều uống được chuyển hóa qua con đường chuyển hóa bão hòa tại gan và một con đường phụ phân hủy bởi urease của vi khuẩn đường ruột.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Khoảng 40% liều được thu hồi dưới dạng hydroxyurea trong nước tiểu ở các nghiên cứu trên người mắc bệnh hồng cầu hình liềm. Thận là đường thải trừ có ý nghĩa lâm sàng, vì phơi nhiễm thuốc tăng khi chức năng thận suy giảm.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải của hydroxyurea khoảng 2–4 giờ. Thuốc không tích lũy đáng kể khi dùng một lần mỗi ngày theo dữ liệu dược động học của Siklos.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Khoảng 40% liều được bài tiết qua nước tiểu trong các nghiên cứu được mô tả trên người mắc bệnh hồng cầu hình liềm.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Suy thận làm tăng đáng kể mức phơi nhiễm hydroxyurea. AUC ở người có độ thanh thải creatinin dưới 60 ml/phút hoặc suy thận giai đoạn cuối cao hơn khoảng 64% so với người có chức năng thận bình thường. Dữ liệu để đưa ra hướng dẫn điều chỉnh liều cụ thể trong suy gan còn hạn chế.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Hydroxycarbamide

Hydroxycarbamide thuộc nhóm thuốc chống ung thư khác, mã ATC L01XX05. Về cơ chế, đây là chất chống chuyển hóa và chất ức chế ribonucleotide reductase. Trong bệnh hồng cầu hình liềm, thuốc được sử dụng như liệu pháp điều biến bệnh, không phải thuốc giảm đau dùng khi xuất hiện cơn đau cấp.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Hydroxyurea ức chế enzym ribonucleotide reductase, làm giảm nguồn deoxyribonucleotide cần cho tổng hợp DNA. Tác dụng này gây ức chế nhanh quá trình tổng hợp DNA mà không ức chế trực tiếp tổng hợp RNA hoặc protein.
Trong bệnh hồng cầu hình liềm, cơ chế mang lại lợi ích chưa được xác định hoàn toàn. Các tác dụng có thể đóng góp gồm tăng hemoglobin F, giảm bạch cầu trung tính, tăng lượng nước trong hồng cầu, cải thiện khả năng biến dạng của hồng cầu hình liềm và giảm sự bám dính của hồng cầu vào nội mô.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Ở người mắc bệnh hồng cầu hình liềm, hemoglobin F thường bắt đầu tăng sau khoảng 4–12 tuần điều trị. Tuy nhiên, mối tương quan trực tiếp giữa nồng độ hydroxyurea, mức tăng HbF và mức giảm cơn đau chưa được xác định đầy đủ. Tác dụng giảm tế bào, đặc biệt giảm bạch cầu trung tính, có liên quan với giảm tần suất cơn đau trong dữ liệu lâm sàng của Droxia.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Hydroxycarbamide

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Hydroxycarbamide

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Hydroxycarbamide

  • Didanosine, đặc biệt khi phối hợp stavudine: đã ghi nhận viêm tụy, suy gan và bệnh thần kinh ngoại biên nghiêm trọng hoặc tử vong; cần tránh phối hợp theo nhãn.
  • Vaccine virus sống: tránh sử dụng trong thời gian điều trị vì đáp ứng miễn dịch có thể suy giảm và nguy cơ nhiễm trùng nặng tăng.
  • Xạ trị: hydroxyurea có thể làm tăng độc tính niêm mạc và suy tủy do xạ trị; phản ứng viêm da tại vùng từng xạ trị có thể tái xuất hiện.
  • Các thuốc gây suy tủy khác: phối hợp có thể làm tăng độc tính huyết học và cần được bác sĩ giám sát.
  • Xét nghiệm urê, acid uric và acid lactic: thuốc có thể gây kết quả tăng giả do can thiệp phương pháp xét nghiệm.
  • Một số hệ thống theo dõi glucose liên tục: hydroxyurea có thể gây kết quả glucose cảm biến tăng giả và dẫn đến dùng insulin quá mức.
    Người bệnh cần cung cấp danh sách đầy đủ thuốc, vaccine, thảo dược và thiết bị theo dõi đường huyết đang sử dụng cho bác sĩ hoặc dược sĩ.

Thắc mắc về hoạt chất Hydroxycarbamide

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 0 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *