Hydroxychloroquine

Hydroxychloroquine là thuốc kê đơn thuộc nhóm 4-aminoquinoline, có tác dụng chống sốt rét và điều hòa miễn dịch. Theo nhãn thuốc hiện hành tại Hoa Kỳ, thuốc được chỉ định điều trị hoặc dự phòng sốt rét tại khu vực còn nhạy với chloroquine; điều trị viêm khớp dạng thấp, lupus ban đỏ hệ thống và lupus ban đỏ dạng đĩa ở người lớn. Hydroxychloroquine không có hiệu lực với sốt rét kháng chloroquine và không loại bỏ thể ngủ trong gan của Plasmodium vivax hoặc P. ovale. Độc tính quan trọng gồm tổn thương võng mạc không hồi phục, bệnh cơ tim, kéo dài khoảng QT, hạ đường huyết nặng và phản ứng da nghiêm trọng. Thuốc không phải là phương pháp được khuyến cáo để điều trị hoặc dự phòng COVID-19. Tại Việt Nam, sản phẩm HCQ chứa hydroxycloroquin sulfat 200 mg đã được gia hạn giấy đăng ký lưu hành theo quyết định của Cục Quản lý Dược năm 2024. Không tự mua, tự dùng hoặc tự điều chỉnh liều thuốc.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Hydroxychloroquine, thường dùng dưới dạng hydroxychloroquine sulfate
  • Thuốc chống sốt rét 4-aminoquinoline và thuốc chống thấp khớp
  • Sốt rét nhạy chloroquine; viêm khớp dạng thấp; lupus ban đỏ hệ thống và dạng đĩa
  • Viên nén bao phim 200 mg hydroxychloroquine sulfate, tương đương 155 mg dạng base
  • Độc tính võng mạc, bệnh cơ tim, kéo dài QT, phản ứng da nặng, hạ đường huyết
  • Khám mắt, nguy cơ tim mạch, công thức máu, chức năng gan thận và đường huyết khi phù hợp
  • Không phải chỉ định được phê duyệt hoặc được WHO khuyến cáo
  • HCQ 200 mg, số đăng ký gia hạn 890110004500

Hoạt chất Hydroxychloroquine là gì?

Hydroxychloroquine là thuốc kê đơn có tác dụng chống sốt rét và chống thấp khớp. Thuốc tác động lên các dạng Plasmodium nhạy với chloroquine trong hồng cầu, đồng thời có tác dụng chống viêm và điều hòa miễn dịch được ứng dụng trong viêm khớp dạng thấp và lupus.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Hydroxychloroquine

CAS 118-42-3 Công thức C18H26ClN3O

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Hydroxychloroquine

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Hydroxychloroquine

Tên khác / tên đồng nghĩa

Hydroxychloroquine sulfate; hydroxycloroquin sulfat; hydroxycloroquin; HCQ. “Plaquenil” là tên biệt dược, không phải tên hoạt chất.

Tên viết tắt

HCQ

Tên Latinh / tên dược điển

Hydroxychloroquinum

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

118-42-3

UNII

4QWG6N8QKH

PubChem CID

3652

RxNorm CUI

5521

Công thức phân tử

C18H26ClN3O

Dược động học của Hydroxychloroquine

Hydroxychloroquine có sinh khả dụng đường uống trung bình khoảng 79% khi đói, đạt nồng độ tối đa trong máu toàn phần sau khoảng 3,3 giờ, phân bố rộng vào mô và gắn protein huyết tương khoảng 50%. Thuốc được chuyển hóa qua nhiều enzym và có thời gian bán thải cuối dài, khoảng 40–50 ngày trong máu toàn phần khi dùng kéo dài.

Giai đoạn I: Hấp thu

Sau một liều uống 200 mg hydroxychloroquine sulfate, thời gian đạt nồng độ tối đa trung bình khoảng 3,3 giờ trong máu toàn phần và 3,7 giờ trong huyết tương. Tỷ lệ liều được hấp thu có thể biến thiên đáng kể giữa các người bệnh.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng tuyệt đối đường uống trung bình khoảng 79%, độ lệch chuẩn 12%, trong điều kiện đói.

Giai đoạn II: Phân bố

Hydroxychloroquine phân bố rộng vào các mô và có thể tích phân bố lớn. Khoảng 50% thuốc gắn với protein huyết tương.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Các chất chuyển hóa được ghi nhận gồm desethylhydroxychloroquine, desethylchloroquine và bidesethylhydroxychloroquine; desethylhydroxychloroquine là chất chuyển hóa chính. In vitro, thuốc được chuyển hóa chủ yếu qua CYP2C8, CYP3A4, CYP2D6, FMO-1 và MAO-A.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Hydroxychloroquine và các chất chuyển hóa được thải trừ một phần qua thận. Lượng hydroxychloroquine không đổi được thanh thải qua thận tương ứng khoảng 16–30% liều trong các nghiên cứu đường uống và đường tĩnh mạch.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải trong máu toàn phần khoảng 40 ngày sau một liều uống và khoảng 40–50 ngày ở giai đoạn cuối khi dùng kéo dài. Trạng thái ổn định có thể đạt sau khoảng 6 tuần với liều 400 mg mỗi ngày ở người bệnh viêm khớp dạng thấp.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Nhãn ghi nhận phần hydroxychloroquine không đổi được thanh thải qua thận khoảng 16–30% liều.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Suy thận hoặc suy gan có thể làm tăng nguy cơ tích lũy và độc tính, do đó có thể cần giảm liều. Tuổi cao, suy giảm chức năng thận, thuốc dùng đồng thời và thời gian điều trị dài cũng cần được cân nhắc. Thuốc có khả năng ức chế CYP2D6, CYP3A4, P-glycoprotein, MATE1 và MATE2-K trong nghiên cứu in vitro.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Hydroxychloroquine

Hydroxychloroquine thuộc nhóm thuốc chống sốt rét aminoquinoline và thuốc chống thấp khớp. Mã ATC P01BA02 thuộc phân nhóm aminoquinoline.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Trong sốt rét, hydroxychloroquine là base yếu có thể tập trung trong các túi có môi trường acid của ký sinh trùng và ức chế quá trình polymer hóa heme. Thuốc có tác dụng với thể trong hồng cầu của các chủng Plasmodium nhạy chloroquine, nhưng không tác động lên thể ngủ trong gan của P. vivax và P. ovale.
Cơ chế chính xác tạo ra tác dụng chống viêm và điều hòa miễn dịch trong viêm khớp dạng thấp và lupus chưa được xác định đầy đủ.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Mối liên quan giữa mức phơi nhiễm, đáp ứng dược lực học, hiệu quả và độ an toàn của hydroxychloroquine chưa được mô tả đầy đủ trong nhãn hiện hành. Về tác dụng chống sốt rét, thuốc hoạt động trên thể ký sinh trùng trong hồng cầu của các chủng P. falciparum, P. malariae, P. vivax và P. ovale còn nhạy với chloroquine.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Hydroxychloroquine

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Hydroxychloroquine

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Hydroxychloroquine

  • Thuốc kéo dài QT hoặc gây loạn nhịp có thể làm tăng nguy cơ loạn nhịp thất; không khuyến cáo phối hợp nếu không có đánh giá chuyên môn.
  • Insulin và thuốc điều trị đái tháo đường có thể tăng tác dụng, dẫn đến hạ đường huyết.
  • Mefloquine và thuốc làm giảm ngưỡng co giật có thể tăng nguy cơ co giật.
  • Tác dụng của thuốc chống động kinh có thể bị giảm.
  • Phối hợp methotrexate có thể làm tăng phản ứng bất lợi.
  • Nồng độ cyclosporine hoặc digoxin có thể tăng và cần được theo dõi.
  • Cimetidine có thể ảnh hưởng đến chuyển hóa; nhãn khuyến cáo tránh phối hợp.
  • Rifampicin có thể làm giảm hiệu quả hydroxychloroquine.
  • Thuốc kháng acid và kaolin có thể làm giảm hấp thu; nguy cơ tương tác được suy ra từ chloroquine và cần tách thời điểm dùng theo hướng dẫn của bác sĩ.
  • Tương tác với praziquantel hoặc ampicillin chưa được loại trừ.
    Tamoxifen làm tăng nguy cơ độc tính võng mạc và cần được đưa vào đánh giá nguy cơ mắt.

Thắc mắc về hoạt chất Hydroxychloroquine

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 1 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *