Đa hồng cầu thứ phát

Đa hồng cầu thứ phát là tình trạng số lượng hồng cầu tăng vì cơ thể nhận tín hiệu tạo máu nhiều hơn, thường do thiếu oxy hoặc tăng erythropoietin. Nguyên nhân có thể là bệnh phổi mạn, ngưng thở khi ngủ, hút thuốc và phơi nhiễm carbon monoxide, bệnh tim bẩm sinh tím, sống ở vùng cao, dùng testosterone hoặc erythropoietin, bệnh thận và một số khối u. Người bệnh có thể không có triệu chứng, hoặc đau đầu, chóng mặt, khó thở, đỏ da và biểu hiện của bệnh nền. Tình trạng này cần được phân biệt với đa hồng cầu nguyên phát và cô đặc máu do mất nước. Công thức máu, độ bão hòa oxy, erythropoietin, xét nghiệm JAK2 và thăm dò theo triệu chứng giúp tìm nguyên nhân. Điều trị chủ yếu nhắm vào bệnh nền; trích máu không được áp dụng thường quy cho mọi trường hợp.

Chịu trách nhiệm chuyên môn: BS. Dung (BSCKI - Chuyên ngành Cơ xương khớp) Cập nhật lần cuối: 23/07/2026

Đa hồng cầu thứ phát là bệnh gì?

Đa hồng cầu thứ phát là tình trạng khối lượng hồng cầu tăng do một kích thích nằm ngoài dòng tế bào tủy bất thường. Kích thích thường là thiếu oxy kéo dài khiến thận tăng sản xuất erythropoietin, hoặc erythropoietin tăng không phù hợp do thuốc, bệnh thận hay khối u. Một số trường hợp chỉ là tăng hồng cầu tương đối vì thể tích huyết tương giảm, chẳng hạn mất nước hoặc dùng lợi tiểu.

Khác với đa hồng cầu nguyên phát, đa hồng cầu thứ phát thường có tăng hồng cầu đơn thuần, không điển hình bằng tăng cả bạch cầu và tiểu cầu, và xét nghiệm JAK2 thường âm tính. Erythropoietin có thể cao hoặc không bị ức chế, nhưng kết quả cần diễn giải cùng tình trạng oxy và bệnh sử. Việc xác định đúng nguyên nhân quan trọng hơn việc chỉ hạ hematocrit, vì điều trị bệnh phổi, ngưng thở khi ngủ, thuốc gây bệnh hoặc khối u có thể làm chỉ số máu cải thiện.

Tên bệnh

Đa hồng cầu thứ phát

Tên tiếng Anh

Secondary erythrocytosis

Tên khác / tên đồng nghĩa

Tăng hồng cầu thứ phát; secondary polycythemia; erythrocytosis thứ phát

Mã ICD-10

D75.1 – Đa hồng cầu thứ phát theo ICD-10 của WHO.

Nhóm bệnh / chuyên khoa

Rối loạn tăng hồng cầu không do tân sinh tủy nguyên phát; chuyên khoa Huyết học phối hợp Hô hấp, Tim mạch, Thận, Nội tiết hoặc Ung bướu tùy nguyên nhân.

Cơ quan ảnh hưởng

Máu là biểu hiện chính; phổi, tim, thận, gan, hệ thần kinh hoặc cơ quan có khối u tiết erythropoietin có thể là nguồn gây bệnh.

Tính chất bệnh

Tình trạng mắc phải hoặc bẩm sinh, thường không lây; hồng cầu tăng do thiếu oxy, tăng erythropoietin, thuốc hoặc bệnh nền thay vì một dòng tủy ác tính điển hình.

Mức độ phổ biến

Gặp thường xuyên hơn đa hồng cầu nguyên phát trong thực hành, nhưng tần suất phụ thuộc tỷ lệ bệnh phổi, ngưng thở khi ngủ, hút thuốc, dùng testosterone và sống ở độ cao.

Bệnh có lây không?

Không; đa hồng cầu thứ phát không truyền từ người sang người.

Đường lây

Không áp dụng

Tổng quan chuyên môn về Đa hồng cầu thứ phát

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ của Đa hồng cầu thứ phát

Triệu chứng và dấu hiệu của Đa hồng cầu thứ phát

Chẩn đoán Đa hồng cầu thứ phát

Điều trị Đa hồng cầu thứ phát

Biến chứng, tiên lượng và phòng ngừa

Chăm sóc và sinh hoạt khi mắc Đa hồng cầu thứ phát

Lưu ý cho các nhóm đối tượng đặc biệt

Câu hỏi thường gặp về Đa hồng cầu thứ phát

Thông tin trong bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp kiến thức tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán hoặc điều trị của bác sĩ và nhân viên y tế có chuyên môn. Người đọc không nên tự ý dùng thuốc, thay đổi liều dùng hoặc trì hoãn việc đi khám dựa trên nội dung của bài viết. Khi có dấu hiệu nghiêm trọng hoặc tình trạng sức khỏe diễn biến xấu, hãy liên hệ cơ sở y tế hoặc gọi cấp cứu 115.

Đã có 7 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *