Xơ cứng bì hệ thống

Xơ cứng bì hệ thống là bệnh tự miễn mạn tính gây bất thường vi mạch, rối loạn miễn dịch và tích tụ collagen quá mức, từ đó làm da dày cứng và có thể tổn thương phổi, tim, thận hoặc đường tiêu hóa. Người bệnh thường khởi đầu với hiện tượng Raynaud, ngón tay phù rồi căng cứng, đau khớp, trào ngược hoặc khó nuốt; một số trường hợp xuất hiện khó thở do bệnh phổi kẽ hay tăng áp động mạch phổi. Đây là bệnh không lây nhưng có thể gây biến chứng nặng nếu cơ quan nội tạng bị ảnh hưởng. Chẩn đoán cần phối hợp khám da–mạch, soi mao mạch nền móng, xét nghiệm tự kháng thể, chức năng hô hấp và hình ảnh học. Phát hiện sớm tổn thương cơ quan, điều trị theo biểu hiện và theo dõi định kỳ có thể làm chậm tiến triển, giảm biến chứng và duy trì chức năng.

Chịu trách nhiệm chuyên môn: BS. Dung (BSCKI - Chuyên ngành Cơ xương khớp) Cập nhật lần cuối: 23/07/2026

Xơ cứng bì hệ thống là bệnh gì?

Xơ cứng bì hệ thống là một bệnh mô liên kết tự miễn, đặc trưng bởi ba quá trình liên quan nhau: tổn thương mạch máu nhỏ, hoạt hóa miễn dịch và xơ hóa do mô tạo quá nhiều collagen. Sự xơ hóa không chỉ làm da căng, dày và giảm đàn hồi mà còn có thể làm cứng mô phổi, rối loạn nhu động thực quản, ảnh hưởng cơ tim hoặc mạch thận. Thuật ngữ “xơ cứng bì” đôi khi được dùng chung cho cả bệnh khu trú và bệnh hệ thống; tuy nhiên xơ cứng bì khu trú chủ yếu giới hạn ở da, còn xơ cứng bì hệ thống có nguy cơ tổn thương nội tạng. Bệnh được phân nhóm chủ yếu theo phạm vi da bị ảnh hưởng, nhưng mức độ tổn thương da không phải lúc nào cũng phản ánh đầy đủ tình trạng phổi, tim hay thận. Vì biểu hiện rất đa dạng, việc đánh giá toàn diện ngay từ khi nghi ngờ bệnh có ý nghĩa quan trọng hơn việc chỉ quan sát tổn thương da.

Tên bệnh

Xơ cứng bì hệ thống

Tên tiếng Anh

Systemic sclerosis

Tên khác / tên đồng nghĩa

Xơ cứng hệ thống; xơ cứng bì toàn thân; systemic scleroderma; SSc

Mã ICD-10

M34.9 (xơ cứng hệ thống, không đặc hiệu); mã chi tiết có thể là M34.0, M34.1, M34.2 hoặc M34.8 tùy thể bệnh và hồ sơ lâm sàng.

Nhóm bệnh / chuyên khoa

Miễn dịch - Dị ứng - Tự miễn; bệnh mô liên kết tự miễn hệ thống; liên quan Cơ xương khớp, Da liễu, Hô hấp, Tim mạch và Thận.

Cơ quan ảnh hưởng

Da và vi mạch là vị trí nổi bật; bệnh còn có thể ảnh hưởng phổi, tim, thận, thực quản–đường tiêu hóa, khớp, cơ và đầu chi.

Tính chất bệnh

Bệnh tự miễn mạn tính, không lây, có tổn thương mạch máu và xơ hóa; diễn tiến rất khác nhau giữa từng người và từng phân nhóm.

Mức độ phổ biến

Hiếm gặp. Tần suất thay đổi theo quần thể; dữ liệu dịch tễ chuyên biệt tại Việt Nam còn hạn chế.

Bệnh có lây không?

Không

Đường lây

Không áp dụng

Tổng quan chuyên môn về Xơ cứng bì hệ thống

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ của Xơ cứng bì hệ thống

Triệu chứng và dấu hiệu của Xơ cứng bì hệ thống

Chẩn đoán Xơ cứng bì hệ thống

Điều trị Xơ cứng bì hệ thống

Biến chứng, tiên lượng và phòng ngừa

Chăm sóc và sinh hoạt khi mắc Xơ cứng bì hệ thống

Lưu ý cho các nhóm đối tượng đặc biệt

Câu hỏi thường gặp về Xơ cứng bì hệ thống

Thông tin trong bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp kiến thức tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán hoặc điều trị của bác sĩ và nhân viên y tế có chuyên môn. Người đọc không nên tự ý dùng thuốc, thay đổi liều dùng hoặc trì hoãn việc đi khám dựa trên nội dung của bài viết. Khi có dấu hiệu nghiêm trọng hoặc tình trạng sức khỏe diễn biến xấu, hãy liên hệ cơ sở y tế hoặc gọi cấp cứu 115.

Đã có 0 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *