Viêm tụy tự miễn (Autoimmune pancreatitis)

Viêm tụy tự miễn là tình trạng hệ miễn dịch gây viêm và xơ hóa mô tụy, làm tụy to, hẹp ống tụy hoặc cản trở đường mật. Người bệnh có thể vàng da không đau, đau bụng hoặc đau lưng, sụt cân, đái tháo đường mới xuất hiện, đôi khi tái diễn viêm tụy cấp. Thể 1 thường thuộc nhóm bệnh liên quan IgG4 và có thể ảnh hưởng đường mật, thận hoặc tuyến nước bọt; thể 2 thường giới hạn ở tụy và có liên quan bệnh viêm ruột ở một số người.

Bệnh thường đáp ứng với thuốc chống viêm do bác sĩ chỉ định, nhưng chẩn đoán phải được thực hiện thận trọng vì hình ảnh có thể giống ung thư tụy. Việc phối hợp xét nghiệm IgG4, CT hoặc MRI, siêu âm nội soi, mô bệnh học và theo dõi đáp ứng giúp tránh điều trị nhầm và phát hiện sớm biến chứng.

Chịu trách nhiệm chuyên môn: BS. Dung (BSCKI - Chuyên ngành Cơ xương khớp) Cập nhật lần cuối: 18/07/2026

Viêm tụy tự miễn là bệnh gì?

Viêm tụy tự miễn (Autoimmune pancreatitis) là một dạng viêm tụy mạn đặc biệt, trong đó đáp ứng miễn dịch gây thâm nhiễm tế bào viêm và xơ hóa quanh các ống tụy. Bệnh có thể làm toàn bộ tụy to đều hoặc tạo một vùng tổn thương khu trú giống khối u. Thể 1 là biểu hiện tại tụy của bệnh liên quan IgG4, vì vậy người bệnh có thể đồng thời bị viêm đường mật xơ hóa liên quan IgG4 hoặc tổn thương nhiều cơ quan. Thể 2 có mô bệnh học khác, thường không tăng IgG4 và đôi khi đi kèm viêm loét đại tràng.

Tổng quan về Viêm tụy tự miễn (Autoimmune pancreatitis)
Tổng quan về Viêm tụy tự miễn (Autoimmune pancreatitis)

Khác với viêm tụy cấp do sỏi mật hoặc rượu, viêm tụy tự miễn không được xác định chỉ bằng tăng men tụy. Khác với ung thư tụy, tổn thương thường cải thiện rõ khi điều trị chống viêm phù hợp, nhưng chỉ được thử điều trị sau khi bác sĩ đã đánh giá đầy đủ nguy cơ ác tính.

Tên bệnh

Viêm tụy tự miễn

Tên tiếng Anh

Autoimmune pancreatitis

Tên khác / tên đồng nghĩa

AIP; viêm tụy xơ hóa tự miễn; viêm tụy liên quan IgG4 đối với thể 1

Mã ICD-10

K86.1 – Các dạng viêm tụy mạn khác; ICD-10 không có mã riêng hoàn toàn đặc hiệu cho viêm tụy tự miễn, nên mã cuối cùng cần đối chiếu hồ sơ lâm sàng.

Nhóm bệnh / chuyên khoa

Gan – Mật – Tụy; bệnh tụy; tiêu hóa; miễn dịch học

Cơ quan ảnh hưởng

Tụy là cơ quan chính; thể 1 có thể đi kèm tổn thương đường mật, tuyến nước bọt, tuyến lệ, thận, phổi, hạch hoặc mô sau phúc mạc.

Tính chất bệnh

Bệnh viêm mạn tính do miễn dịch, không lây; có thể khu trú ở tụy hoặc là biểu hiện của bệnh liên quan IgG4 toàn thân.

Mức độ phổ biến

Hiếm gặp và có thể bị bỏ sót vì biểu hiện giống ung thư tụy hoặc các dạng viêm tụy khác; chưa có số liệu đại diện cho dân số Việt Nam.

Bệnh có lây không?

Không.

Đường lây

Không áp dụng.

Tổng quan chuyên môn về Viêm tụy tự miễn

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ của Viêm tụy tự miễn

Triệu chứng và dấu hiệu của Viêm tụy tự miễn

Chẩn đoán Viêm tụy tự miễn

Điều trị Viêm tụy tự miễn

Biến chứng, tiên lượng và phòng ngừa

Chăm sóc và sinh hoạt khi mắc Viêm tụy tự miễn

Lưu ý cho các nhóm đối tượng đặc biệt

Câu hỏi thường gặp về Viêm tụy tự miễn

Thông tin trong bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp kiến thức tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán hoặc điều trị của bác sĩ và nhân viên y tế có chuyên môn. Người đọc không nên tự ý dùng thuốc, thay đổi liều dùng hoặc trì hoãn việc đi khám dựa trên nội dung của bài viết. Khi có dấu hiệu nghiêm trọng hoặc tình trạng sức khỏe diễn biến xấu, hãy liên hệ cơ sở y tế hoặc gọi cấp cứu 115.

Đã có 1 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *