Tụy đôi (Pancreas Divisum)

Tụy đôi hay pancreas divisum là biến thể bẩm sinh khi ống tụy lưng và ống tụy bụng không hợp nhất hoàn toàn trong thời kỳ phôi. Vì vậy, phần lớn dịch tụy thoát qua nhú tá nhỏ thay vì nhú tá lớn. Đa số người có tụy đôi không biết mình có bất thường này và không cần điều trị. Ở một nhóm nhỏ, đường thoát hẹp hoặc yếu tố phối hợp có thể liên quan viêm tụy cấp tái phát, đau kiểu tụy hoặc viêm tụy mạn.

MRCP có secretin hoặc siêu âm nội soi có thể nhận diện cấu trúc ống tụy mà không cần ERCP chẩn đoán thường quy. Khi phát hiện tình cờ và không có triệu chứng, theo dõi là đủ. Ở người viêm tụy tái phát, bác sĩ phải tìm sỏi mật, rượu, triglycerid, thuốc và yếu tố di truyền trước khi quy nguyên nhân cho tụy đôi; điều trị nhú tá nhỏ chỉ cân nhắc ở trường hợp chọn lọc.

Chịu trách nhiệm chuyên môn: BS. Dung (BSCKI - Chuyên ngành Cơ xương khớp) Cập nhật lần cuối: 18/07/2026

Tụy đôi là bệnh gì?

Tụy đôi (Pancreas Divisum) là biến thể phát triển của hệ thống ống tụy, không phải cơ thể có hai tuyến tụy. Bình thường, mầm tụy lưng và bụng hợp nhất trong giai đoạn phôi, tạo hệ thống ống chính đổ qua nhú tá lớn. Trong pancreas divisum, sự hợp nhất không xảy ra hoặc không hoàn toàn, nên phần lớn dịch từ thân và đuôi tụy đi qua ống lưng và nhú tá nhỏ.

Tổng quan về Tụy đôi (Pancreas Divisum)
Tổng quan về Tụy đôi (Pancreas Divisum)

Biến thể này thường được phát hiện tình cờ trên MRCP hoặc trong quá trình đánh giá viêm tụy. Nhiều người không bao giờ có triệu chứng, do đó không nên coi tụy đôi là bệnh cần chữa ở mọi trường hợp. Chỉ khi có viêm tụy tái phát, đau kiểu tụy và dấu cản trở dòng dịch, bác sĩ mới xem xét vai trò của bất thường này sau khi loại trừ nguyên nhân phổ biến hơn.

Tên bệnh

Tụy đôi

Tên tiếng Anh

Pancreas divisum

Tên khác / tên đồng nghĩa

Tụy phân đôi; bất hợp nhất ống tụy; pancreas divisum

Mã ICD-10

Q45.3 – Dị tật bẩm sinh khác của tụy và ống tụy; thường dùng cho pancreas divisum trong nhóm dị tật ống tụy.

Nhóm bệnh / chuyên khoa

Gan – Mật – Tụy; Tiêu hóa; biến thể bẩm sinh của hệ thống ống tụy

Cơ quan ảnh hưởng

Hệ thống ống tụy lưng và bụng; ở người có triệu chứng có thể gây viêm nhu mô tụy và ảnh hưởng tiêu hóa, đường huyết thứ phát.

Tính chất bệnh

Biến thể giải phẫu bẩm sinh, không lây, không phải ung thư; đa số tồn tại suốt đời mà không gây triệu chứng.

Mức độ phổ biến

Là một trong các biến thể ống tụy bẩm sinh thường gặp; tỷ lệ báo cáo thay đổi theo dân số và phương pháp chẩn đoán, còn người có triệu chứng chỉ chiếm thiểu số.

Bệnh có lây không?

Không

Đường lây

Không áp dụng

Tổng quan chuyên môn về Tụy đôi

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ của Tụy đôi

Triệu chứng và dấu hiệu của Tụy đôi

Chẩn đoán Tụy đôi

Điều trị Tụy đôi

Biến chứng, tiên lượng và phòng ngừa

Chăm sóc và sinh hoạt khi mắc Tụy đôi

Lưu ý cho các nhóm đối tượng đặc biệt

Câu hỏi thường gặp về Tụy đôi

Thông tin trong bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp kiến thức tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán hoặc điều trị của bác sĩ và nhân viên y tế có chuyên môn. Người đọc không nên tự ý dùng thuốc, thay đổi liều dùng hoặc trì hoãn việc đi khám dựa trên nội dung của bài viết. Khi có dấu hiệu nghiêm trọng hoặc tình trạng sức khỏe diễn biến xấu, hãy liên hệ cơ sở y tế hoặc gọi cấp cứu 115.

Đã có 1 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *