Viêm đường mật xơ hóa nguyên phát (PSC)

Viêm đường mật xơ hóa nguyên phát (primary sclerosing cholangitis, PSC) là bệnh mạn tính gây viêm, xơ hóa và hẹp từng đoạn của các ống mật trong và ngoài gan. Dòng mật bị cản trở có thể gây ngứa, mệt, vàng da, nhiễm trùng đường mật tái diễn và xơ gan. Nhiều người chưa có triệu chứng khi phát hiện phosphatase kiềm tăng hoặc hình ảnh MRCP cho thấy các đoạn hẹp xen kẽ giãn tạo dạng chuỗi hạt.

PSC thường liên quan bệnh viêm ruột, đặc biệt viêm loét đại tràng, đồng thời làm tăng nguy cơ ung thư đường mật, ung thư túi mật và ung thư đại trực tràng ở người có viêm ruột. Đến giữa năm 2026 chưa có thuốc được phê duyệt chứng minh làm thay đổi tiến triển bệnh; quản lý tập trung vào theo dõi, điều trị ngứa và nhiễm trùng, can thiệp chít hẹp có ý nghĩa, giám sát ung thư và ghép gan khi bệnh tiến triển.

Chịu trách nhiệm chuyên môn: BS. Dung (BSCKI - Chuyên ngành Cơ xương khớp) Cập nhật lần cuối: 18/07/2026

Viêm đường mật xơ hóa nguyên phát là bệnh gì?

Viêm đường mật xơ hóa nguyên phát (PSC) là bệnh đường mật mạn tính đặc trưng bởi viêm và xơ hóa thành ống mật, tạo nhiều chỗ hẹp xen kẽ đoạn bình thường hoặc giãn. Tổn thương có thể nằm trong gan, ngoài gan hoặc cả hai. Mật ứ lại làm tăng nguy cơ nhiễm trùng, sỏi/bùn mật, tổn thương gan và xơ gan.

Tổng quan về Viêm đường mật xơ hóa nguyên phát (PSC)
Tổng quan về Viêm đường mật xơ hóa nguyên phát (PSC)

PSC khác với viêm đường mật nhiễm khuẩn cấp và khác viêm đường mật xơ hóa thứ phát, trong đó có nguyên nhân rõ như phẫu thuật, thiếu máu cục bộ, sỏi, nhiễm trùng hoặc bệnh nặng. Một số người có PSC ống nhỏ: MRCP bình thường nhưng sinh thiết gan phù hợp. Bệnh cũng có thể chồng lấp với viêm gan tự miễn, nhất là ở trẻ em và người trẻ.

Tên bệnh

Viêm đường mật xơ hóa nguyên phát

Tên tiếng Anh

Primary sclerosing cholangitis

Tên khác / tên đồng nghĩa

PSC; primary sclerosing cholangitis; viêm xơ đường mật nguyên phát

Mã ICD-10

K83.0 – Viêm đường mật trong ICD-10 của WHO, bao gồm viêm đường mật xơ hóa; ICD-10-CM phân loại chi tiết PSC là K83.01.

Nhóm bệnh / chuyên khoa

Gan - Mật - Tụy; bệnh gan mật và rối loạn dòng mật

Cơ quan ảnh hưởng

Ống mật trong gan và/hoặc ngoài gan là cơ quan chính; bệnh kéo dài làm tổn thương nhu mô gan, túi mật, hệ tĩnh mạch cửa và làm tăng nguy cơ ung thư đường mật. Đại tràng thường bị ảnh hưởng gián tiếp do liên quan bệnh viêm ruột.

Tính chất bệnh

Bệnh đường mật mạn tính, xơ viêm, không lây, nguyên nhân chưa rõ và có liên quan miễn dịch; diễn tiến xen kẽ ổn định với đợt chít hẹp hoặc viêm đường mật.

Mức độ phổ biến

Bệnh hiếm, thường được chẩn đoán ở người trưởng thành trẻ hoặc trung niên và gặp ở nam nhiều hơn nữ trong nhiều quần thể. Bệnh viêm ruột đi kèm rất thường gặp, nhưng tỷ lệ thay đổi theo khu vực.

Bệnh có lây không?

Không

Đường lây

Không áp dụng

Tổng quan chuyên môn về Viêm đường mật xơ hóa nguyên phát

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ của Viêm đường mật xơ hóa nguyên phát

Triệu chứng và dấu hiệu của Viêm đường mật xơ hóa nguyên phát

Chẩn đoán Viêm đường mật xơ hóa nguyên phát

Điều trị Viêm đường mật xơ hóa nguyên phát

Biến chứng, tiên lượng và phòng ngừa

Chăm sóc và sinh hoạt khi mắc Viêm đường mật xơ hóa nguyên phát

Lưu ý cho các nhóm đối tượng đặc biệt

Câu hỏi thường gặp về Viêm đường mật xơ hóa nguyên phát

Thông tin trong bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp kiến thức tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán hoặc điều trị của bác sĩ và nhân viên y tế có chuyên môn. Người đọc không nên tự ý dùng thuốc, thay đổi liều dùng hoặc trì hoãn việc đi khám dựa trên nội dung của bài viết. Khi có dấu hiệu nghiêm trọng hoặc tình trạng sức khỏe diễn biến xấu, hãy liên hệ cơ sở y tế hoặc gọi cấp cứu 115.

Đã có 0 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *