Thiếu protein S

Thiếu protein S là tình trạng giảm lượng protein S tự do hoặc giảm chức năng của protein này, khiến hệ chống đông tự nhiên hoạt động kém. Protein S hỗ trợ protein C hoạt hóa bất hoạt yếu tố Va và VIIIa; khi thiếu, nguy cơ huyết khối tĩnh mạch sâu và thuyên tắc phổi tăng lên. Bệnh có thể do biến thể PROS1 hoặc mắc phải trong thai kỳ, dùng estrogen, thiếu vitamin K, bệnh gan, hội chứng thận hư và viêm cấp. Chẩn đoán khó hơn các thiếu hụt khác vì protein S tồn tại ở dạng tự do và dạng gắn, đồng thời kết quả thay đổi theo tuổi, giới, thai kỳ và thuốc. Phần lớn người mang thể nhẹ không có triệu chứng cho đến khi gặp thêm yếu tố nguy cơ. Xét nghiệm đúng thời điểm, điều trị huyết khối và tư vấn dự phòng cá thể hóa giúp tránh cả tái phát lẫn chống đông không cần thiết.

Chịu trách nhiệm chuyên môn: BS. Dung (BSCKI - Chuyên ngành Cơ xương khớp) Cập nhật lần cuối: 23/07/2026

Thiếu protein S là bệnh gì?

Thiếu protein S là tình trạng lượng hoặc chức năng của protein S không đủ để kìm hãm quá trình đông máu. Protein s được tạo chủ yếu tại gan và tham gia mạng lưới chống đông tự nhiên; khi mắt xích này suy giảm, cơ thể dễ hình thành huyết khối tĩnh mạch hơn trong các giai đoạn có thêm yếu tố thúc đẩy. Thể di truyền liên quan đến biến thể gen PROS1, còn thể mắc phải xuất hiện do bệnh lý hoặc thuốc làm giảm nồng độ hay hoạt tính protein. Tình trạng này khác với bệnh chảy máu: vấn đề cốt lõi là nguy cơ đông máu quá mức, nhưng người đang dùng thuốc chống đông vẫn có thể gặp biến chứng chảy máu do điều trị.

Tên bệnh

Thiếu protein S

Tên tiếng Anh

Protein S deficiency

Tên khác / tên đồng nghĩa

Thiếu protein S di truyền; PROS1-related thrombophilia; hereditary thrombophilia due to protein S deficiency

Mã ICD-10

D68.5 – Primary thrombophilia; mã nhóm này bao gồm thiếu antithrombin, protein C và protein S di truyền. Trường hợp thiếu mắc phải cần mã hóa theo nguyên nhân và bối cảnh lâm sàng. Đối với bài này, D68.5 được áp dụng cho thiếu protein S di truyền liên quan PROS1.

Nhóm bệnh / chuyên khoa

Huyết học – rối loạn đông máu – tình trạng tăng đông do thiếu chất chống đông tự nhiên. Đặc trưng xét nghiệm là phải phân biệt protein S tự do với protein S toàn phần.

Cơ quan ảnh hưởng

Hệ tuần hoàn tĩnh mạch là nơi chịu ảnh hưởng chính; huyết khối có thể xuất hiện ở chi, phổi, tĩnh mạch ổ bụng hoặc các vị trí ít gặp khác. Thai kỳ và estrogen có thể làm protein S tự do giảm mà không đồng nghĩa bệnh di truyền.

Tính chất bệnh

Có thể di truyền trội, hiếm khi di truyền lặn ở thể sơ sinh nặng, hoặc mắc phải. Bệnh không lây và làm tăng nguy cơ huyết khối tĩnh mạch.

Mức độ phổ biến

Thiếu protein S di truyền là rối loạn hiếm; ước tính khoảng 1/500 người trong một số nguồn, nhưng tần suất phụ thuộc phương pháp xét nghiệm và tiêu chuẩn chẩn đoán.

Bệnh có lây không?

Không

Đường lây

Không áp dụng

Tổng quan chuyên môn về Thiếu protein S

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ của Thiếu protein S

Triệu chứng và dấu hiệu của Thiếu protein S

Chẩn đoán Thiếu protein S

Điều trị Thiếu protein S

Biến chứng, tiên lượng và phòng ngừa

Chăm sóc và sinh hoạt khi mắc Thiếu protein S

Lưu ý cho các nhóm đối tượng đặc biệt

Câu hỏi thường gặp về Thiếu protein S

Thông tin trong bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp kiến thức tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán hoặc điều trị của bác sĩ và nhân viên y tế có chuyên môn. Người đọc không nên tự ý dùng thuốc, thay đổi liều dùng hoặc trì hoãn việc đi khám dựa trên nội dung của bài viết. Khi có dấu hiệu nghiêm trọng hoặc tình trạng sức khỏe diễn biến xấu, hãy liên hệ cơ sở y tế hoặc gọi cấp cứu 115.

Đã có 2 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *