Thiếu protein C

Thiếu protein C là rối loạn đông máu khiến cơ thể giảm khả năng bất hoạt yếu tố Va và VIIIa, từ đó dễ tạo huyết khối tĩnh mạch. Bệnh có thể do biến thể gen PROC hoặc mắc phải trong thiếu vitamin K, bệnh gan, DIC và khi dùng thuốc kháng vitamin K. Nhiều người mang thể nhẹ không có triệu chứng, nhưng nguy cơ huyết khối tĩnh mạch sâu và thuyên tắc phổi tăng khi phẫu thuật, bất động, thai kỳ hoặc dùng nội tiết. Thể rất nặng ở trẻ sơ sinh có thể gây purpura fulminans, mảng da tím hoại tử và rối loạn đông máu đe dọa tính mạng. Việc chẩn đoán cần chọn thời điểm xét nghiệm phù hợp và phân biệt type I với type II. Điều trị biến cố huyết khối, quản lý chuyển thuốc thận trọng và dự phòng ở giai đoạn nguy cơ giúp giảm biến chứng.

Chịu trách nhiệm chuyên môn: BS. Dung (BSCKI - Chuyên ngành Cơ xương khớp) Cập nhật lần cuối: 23/07/2026

Thiếu protein C là bệnh gì?

Thiếu protein C là tình trạng lượng hoặc chức năng của protein C không đủ để kìm hãm quá trình đông máu. Protein c được tạo chủ yếu tại gan và tham gia mạng lưới chống đông tự nhiên; khi mắt xích này suy giảm, cơ thể dễ hình thành huyết khối tĩnh mạch hơn trong các giai đoạn có thêm yếu tố thúc đẩy. Thể di truyền liên quan đến biến thể gen PROC, còn thể mắc phải xuất hiện do bệnh lý hoặc thuốc làm giảm nồng độ hay hoạt tính protein. Tình trạng này khác với bệnh chảy máu: vấn đề cốt lõi là nguy cơ đông máu quá mức, nhưng người đang dùng thuốc chống đông vẫn có thể gặp biến chứng chảy máu do điều trị.

Tên bệnh

Thiếu protein C

Tên tiếng Anh

Protein C deficiency

Tên khác / tên đồng nghĩa

Thiếu protein C di truyền; PROC deficiency; hereditary thrombophilia due to protein C deficiency

Mã ICD-10

D68.5 – Primary thrombophilia; mã nhóm này bao gồm thiếu antithrombin, protein C và protein S di truyền. Trường hợp thiếu mắc phải cần mã hóa theo nguyên nhân và bối cảnh lâm sàng. Trong ngữ cảnh này, D68.5 phản ánh thiếu protein C di truyền do gen PROC.

Nhóm bệnh / chuyên khoa

Huyết học – rối loạn đông máu – tình trạng tăng đông do thiếu chất chống đông tự nhiên. Điểm nổi bật là protein C hoạt hóa bất hoạt yếu tố Va và VIIIa.

Cơ quan ảnh hưởng

Hệ tuần hoàn tĩnh mạch là nơi chịu ảnh hưởng chính; huyết khối có thể xuất hiện ở chi, phổi, tĩnh mạch ổ bụng hoặc các vị trí ít gặp khác. Thể sơ sinh nặng có thể ảnh hưởng da và vi tuần hoàn qua purpura fulminans.

Tính chất bệnh

Có thể di truyền trội ở thể nhẹ hoặc di truyền lặn ở thể nặng; cũng có thể mắc phải. Bệnh không lây và tạo khuynh hướng huyết khối kéo dài.

Mức độ phổ biến

Thể thiếu protein C nhẹ được ước tính khoảng 1/500 người, nhưng số người có biểu hiện lâm sàng thấp hơn; thể nặng ở sơ sinh rất hiếm.

Bệnh có lây không?

Không

Đường lây

Không áp dụng

Tổng quan chuyên môn về Thiếu protein C

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ của Thiếu protein C

Triệu chứng và dấu hiệu của Thiếu protein C

Chẩn đoán Thiếu protein C

Điều trị Thiếu protein C

Biến chứng, tiên lượng và phòng ngừa

Chăm sóc và sinh hoạt khi mắc Thiếu protein C

Lưu ý cho các nhóm đối tượng đặc biệt

Câu hỏi thường gặp về Thiếu protein C

Thông tin trong bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp kiến thức tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán hoặc điều trị của bác sĩ và nhân viên y tế có chuyên môn. Người đọc không nên tự ý dùng thuốc, thay đổi liều dùng hoặc trì hoãn việc đi khám dựa trên nội dung của bài viết. Khi có dấu hiệu nghiêm trọng hoặc tình trạng sức khỏe diễn biến xấu, hãy liên hệ cơ sở y tế hoặc gọi cấp cứu 115.

Đã có 2 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *