Táo bón chức năng (Functional constipation)

Táo bón chức năng là tình trạng đi tiêu khó, phân cứng, phải rặn nhiều, cảm giác đi chưa hết hoặc số lần đi tiêu giảm kéo dài mà không tìm thấy bệnh thực thể hay thuốc giải thích đầy đủ. Theo cách tiếp cận Rome V, thuật ngữ táo bón mạn được ưu tiên hơn và bệnh được xem là một rối loạn tương tác ruột–não, có thể kèm nhu động đại tràng chậm hoặc phối hợp cơ sàn chậu không đúng khi đại tiện. Triệu chứng thường gây đầy bụng, khó chịu, đau hậu môn và ảnh hưởng sinh hoạt, nhưng đa số có thể kiểm soát bằng điều chỉnh thói quen, chất xơ phù hợp, thuốc nhuận tràng hoặc liệu pháp chuyên biệt. Việc khám sớm giúp loại trừ ung thư đại trực tràng, suy giáp, tác dụng phụ của thuốc và rối loạn sàn chậu, đồng thời tránh lạm dụng thuốc xổ hoặc thụt tháo.

Chịu trách nhiệm chuyên môn: BS. Dung (BSCKI - Chuyên ngành Cơ xương khớp) Cập nhật lần cuối: 19/07/2026

Táo bón chức năng là bệnh gì?

Táo bón chức năng (Functional constipation) là tên gọi quen dùng cho một dạng táo bón nguyên phát kéo dài, trong đó người bệnh có khó khăn khi đại tiện nhưng không có tổn thương cấu trúc, bệnh chuyển hóa, bệnh thần kinh hoặc thuốc đủ để giải thích toàn bộ triệu chứng. Rome V năm 2026 giảm sử dụng từ “chức năng” và xếp phần lớn trường hợp vào nhóm táo bón mạn, nhấn mạnh sự liên tục giữa triệu chứng, vận động đại tràng, cảm giác trực tràng, cơ sàn chậu và tương tác ruột–não.

Tình trạng này khác hội chứng ruột kích thích thể táo bón ở chỗ đau hoặc khó chịu bụng tái diễn không phải đặc điểm nổi trội gắn với thay đổi đại tiện. Nó cũng khác táo bón thứ phát do thuốc opioid, sắt, thuốc kháng cholinergic, suy giáp, tăng calci máu, bệnh Parkinson hoặc hẹp đại trực tràng. Chẩn đoán đúng giúp chọn điều trị theo cơ chế thay vì chỉ dùng thuốc xổ ngắn hạn.

Tên bệnh

Táo bón chức năng

Tên tiếng Anh

Functional constipation

Tên khác / tên đồng nghĩa

Táo bón nguyên phát; táo bón vô căn mạn; chronic idiopathic constipation; trong Rome V thường được đặt trong nhóm táo bón mạn

Mã ICD-10

K59.0 (nhóm táo bón trong ICD-10); ICD-10-CM thường dùng K59.04 cho táo bón vô căn mạn

Nhóm bệnh / chuyên khoa

Tiêu hóa; rối loạn tương tác ruột–não; bệnh lý đại tràng, trực tràng và sàn chậu

Cơ quan ảnh hưởng

Đại tràng, trực tràng, hậu môn và hệ cơ sàn chậu; tình trạng kéo dài có thể ảnh hưởng giấc ngủ, tâm lý và chất lượng sống

Tính chất bệnh

Rối loạn mạn tính, không lây, thường không có tổn thương cấu trúc giải thích đầy đủ triệu chứng; có thể liên quan nhu động chậm hoặc rối loạn tống phân

Mức độ phổ biến

Thường gặp ở cộng đồng; tỷ lệ thay đổi đáng kể theo tuổi, giới, tiêu chí chẩn đoán và quần thể nghiên cứu, trong khi dữ liệu đại diện toàn quốc tại Việt Nam còn hạn chế

Bệnh có lây không?

Không

Đường lây

Không áp dụng

Tổng quan chuyên môn về Táo bón chức năng

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ của Táo bón chức năng

Triệu chứng và dấu hiệu của Táo bón chức năng

Chẩn đoán Táo bón chức năng

Điều trị Táo bón chức năng

Biến chứng, tiên lượng và phòng ngừa

Chăm sóc và sinh hoạt khi mắc Táo bón chức năng

Lưu ý cho các nhóm đối tượng đặc biệt

Câu hỏi thường gặp về Táo bón chức năng

Thông tin trong bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp kiến thức tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán hoặc điều trị của bác sĩ và nhân viên y tế có chuyên môn. Người đọc không nên tự ý dùng thuốc, thay đổi liều dùng hoặc trì hoãn việc đi khám dựa trên nội dung của bài viết. Khi có dấu hiệu nghiêm trọng hoặc tình trạng sức khỏe diễn biến xấu, hãy liên hệ cơ sở y tế hoặc gọi cấp cứu 115.

Đã có 3 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *