Secobarbital

Secobarbital, thường được sử dụng dưới dạng secobarbital natri, là thuốc an thần gây ngủ thuộc nhóm barbiturate tác dụng ngắn. Theo nhãn Seconal Sodium lưu trữ tại DailyMed, thuốc từng được phê duyệt để điều trị mất ngủ trong thời gian ngắn và dùng làm thuốc tiền mê. Sau khi uống, tác dụng thường bắt đầu trong khoảng 10–15 phút và kéo dài khoảng 3–4 giờ; hiệu quả hỗ trợ giấc ngủ có thể giảm rõ sau khoảng hai tuần sử dụng liên tục.[1]

Secobarbital có thể gây ức chế hô hấp, hạ huyết áp, rối loạn hành vi khi ngủ, lệ thuộc thể chất và hội chứng cai nguy hiểm. Tại Việt Nam, hoạt chất nằm trong nhóm chất hướng thần thuộc Danh mục IIB của Nghị định 28/2026/NĐ-CP, chỉ được sử dụng hạn chế theo quy định của cơ quan có thẩm quyền.[6] Tại Hoa Kỳ, secobarbital đơn chất được kiểm soát theo Schedule II.[5]

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Barbiturate an thần gây ngủ tác dụng ngắn, thường dùng dưới dạng muối natri.[1][3]
  • Điều trị mất ngủ ngắn hạn và tiền mê.[1]
  • Khởi phát khoảng 10–15 phút; tác dụng khoảng 3–4 giờ sau uống.[1]
  • Tác dụng gây ngủ có thể giảm đáng kể sau khoảng hai tuần dùng liên tục.[1]
  • Ức chế hô hấp, hạ huyết áp, hành vi phức tạp khi ngủ, quá liều, lệ thuộc và hội chứng cai.[1]
  • Chất hướng thần thuộc Danh mục IIB, được sử dụng hạn chế theo quy định.[6]
  • Thuốc kê đơn và kiểm soát đặc biệt; không tự mua, tăng liều hoặc ngừng đột ngột.[1][5][6]

Hoạt chất Secobarbital, thường được bào chế dưới dạng secobarbital natri.[1][3] là gì?

Secobarbital là barbiturate tác dụng ngắn có khả năng gây an thần, buồn ngủ, mất ý thức và hôn mê tùy theo liều. Thuốc có rất ít tác dụng giảm đau ở liều dưới mức gây mê và có thể làm tăng phản ứng với kích thích đau.[1]

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Secobarbital, thường được bào chế dưới dạng secobarbital natri.[1][3]

INN Secobarbital; Secobarbital sodium.

CAS 76-73-3

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Secobarbital, thường được bào chế dưới dạng secobarbital natri.[1][3]

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Secobarbital; Secobarbital sodium.

Tên IUPAC

5-pentan-2-yl-5-prop-2-enyl-1,3-diazinane-2,4,6-trione

Tên hóa học khác

2,4,6(1H,3H,5H)-Pyrimidinetrione, 5-(1-methylbutyl)-5-(2-propenyl)-

Tên khác / tên đồng nghĩa

Quinalbarbitone; quinalbarbitone sodium; sodium secobarbital; Seconal Sodium.[1][3]

Tên Latinh / tên dược điển

Secobarbitalum

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

76-73-3

UNII

1P7H87IN75

PubChem CID

5193

RxNorm CUI

9683

Dược động học của Secobarbital, thường được bào chế dưới dạng secobarbital natri.[1][3]

Secobarbital được hấp thu qua đường uống, nhanh chóng phân bố đến các mô và dịch cơ thể, với nồng độ cao tại não, gan và thận. Tính tan trong lipid cao giúp thuốc thâm nhập nhanh vào hệ thần kinh trung ương. Thuốc được chuyển hóa chủ yếu bởi hệ enzyme microsome gan; các chất chuyển hóa không hoạt tính được bài tiết chủ yếu qua nước tiểu dưới dạng liên hợp glucuronic acid.[1]

Giai đoạn I: Hấp thu

Barbiturate được hấp thu ở các mức độ khác nhau sau khi uống; dạng muối được hấp thu nhanh hơn dạng acid. Tốc độ hấp thu có thể tăng khi secobarbital natri được dùng dưới dạng dung dịch loãng hoặc khi dạ dày rỗng. Sau khi uống viên nang, tác dụng thường bắt đầu trong khoảng 10–15 phút.[1]

Giai đoạn II: Phân bố

Secobarbital nhanh chóng phân bố đến các mô và dịch cơ thể, đặc biệt là não, gan và thận. Thuốc có tính tan trong lipid và mức gắn với protein huyết tương, protein mô và protein não cao so với nhiều barbiturate khác.[1]

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Secobarbital được chuyển hóa chủ yếu bởi hệ enzyme microsome tại gan. Barbiturate cũng có khả năng cảm ứng enzyme microsome gan, từ đó làm thay đổi chuyển hóa của chính thuốc và nhiều thuốc dùng đồng thời.[1]

Giai đoạn IV: Thải trừ

Các chất chuyển hóa không hoạt tính của barbiturate được bài tiết chủ yếu qua nước tiểu dưới dạng liên hợp glucuronic acid và ít hơn qua phân. Secobarbital thuộc nhóm barbiturate được chuyển hóa gần như hoàn toàn trước khi thải trừ.[1]

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải trong huyết tương của secobarbital natri ở người lớn được nhãn thuốc ghi nhận trong khoảng 15–40 giờ, trung bình khoảng 28 giờ.[1]

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Tuổi cao, suy nhược, tổn thương gan và suy giảm chức năng thận có thể làm tăng độ nhạy hoặc kéo dài tác dụng của thuốc. Dùng đồng thời thuốc cảm ứng hoặc ức chế enzyme, valproate, thuốc ức chế monoamine oxidase, rượu hoặc các thuốc ức chế thần kinh trung ương khác cũng có thể làm thay đổi nồng độ và tác dụng của Secobarbital.[1]

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Secobarbital, thường được bào chế dưới dạng secobarbital natri.[1][3]

Secobarbital thuộc nhóm thuốc ngủ và an thần N05C, phân nhóm barbiturate đơn chất N05CA và mang mã ATC N05CA06.[2]

Về pháp lý tại Việt Nam, Secobarbital đồng thời là chất hướng thần thuộc Danh mục IIB theo Nghị định 28/2026/NĐ-CP.[6]

Phần III: Cơ chế tác dụng

Secobarbital gắn vào vị trí điều biến liên quan đến kênh chloride của thụ thể GABA-A, làm tăng thời gian kênh chloride mở. Dòng chloride đi vào tế bào làm ưu phân cực màng, giảm khả năng phát xung của neuron và gây ức chế hệ thần kinh trung ương.[3]

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Secobarbital có thể gây các mức độ ức chế thần kinh trung ương từ an thần nhẹ, ngủ, gây mê đến hôn mê. Sau khi uống, thuốc thường bắt đầu tác dụng trong 10–15 phút và duy trì khoảng 3–4 giờ. Thuốc làm giảm hoạt động vỏ não cảm giác, hoạt động vận động và chức năng tiểu não; đồng thời gây ức chế hô hấp phụ thuộc liều, có thể kèm giảm nhẹ huyết áp và nhịp tim ở liều gây ngủ.[1]

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Secobarbital, thường được bào chế dưới dạng secobarbital natri.[1][3]

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Secobarbital, thường được bào chế dưới dạng secobarbital natri.[1][3]

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Secobarbital, thường được bào chế dưới dạng secobarbital natri.[1][3]

Tương tácMức độCơ chế / ảnh hưởngKhuyến nghị / xử tríTheo dõiBằng chứng / nguồn
Ubrogepant

Một số barbiturat cảm ứng mạnh CYP3A4 có thể làm giảm đáng kể hiệu quả ubrogepant.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích
Cơ chế:

Cảm ứng CYP3A4 làm tăng chuyển hóa ubrogepant.

Ảnh hưởng:

Nhãn Hoa Kỳ liệt kê barbiturat trong nhóm chất cảm ứng mạnh; mức độ cảm ứng thay đổi theo từng hoạt chất.

Khuyến nghị:

avoid_combination

Xử trí:

Tránh phối hợp khi barbiturat cụ thể là chất cảm ứng CYP3A4 mạnh; chọn thuốc thay thế.

Theo dõi thất bại điều trị; xác minh hoạt chất và cường độ cảm ứng.

Bằng chứng: high
Nguồn:

DailyMed | UBRELVY (ubrogepant) Prescribing Information, revised 06/2025 | Sections 2.2, 4, 7.1–7.3, 12.3, 17 | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/fda/fdaDrugXsl.cfm?setid=fd9f9458-fd96-4688-be3f-f77b3d1af6ab | Kiểm tra ngày 2026-08-02
Health Canada | UBRELVY product information; product monograph date 2026-06-24 | https://health-products.canada.ca/dpd-bdpp/info?code=102161&lang=eng | Kiểm tra ngày 2026-08-02

Desipramine

Barbiturate có thể cảm ứng enzym gan làm giảm nồng độ desipramine; đồng thời có thể cộng hợp an thần.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Tương tác PK do cảm ứng chuyển hóa gan làm tăng thanh thải TCA; tương tác PD do cộng hợp ức chế thần kinh trung ương.

Ảnh hưởng:

Có thể giảm hiệu quả chống trầm cảm, xuất hiện tái phát triệu chứng; đồng thời tăng buồn ngủ và suy giảm phối hợp vận động.

Khuyến nghị:

monitor

Xử trí:

Theo dõi hiệu quả, tránh thay đổi đột ngột barbiturate và chỉnh liều desipramine theo đáp ứng/nồng độ; đánh giá lại khi ngừng chất cảm ứng.

Theo dõi triệu chứng trầm cảm, nồng độ desipramine nếu có, mức độ an thần, nhịp thở và té ngã.

Bằng chứng: high
Nguồn:

DailyMed | Desipramine Hydrochloride tablet | Clinical Pharmacology—Metabolism; Precautions—Drug Interactions | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/lookup.cfm?setid=6ab5e113-82ef-493d-a4e3-a2756608fa60 | Kiểm tra ngày 2026-08-04

Chlordiazepoxide

Barbiturate có thể làm tăng tác dụng an thần và độc tính thần kinh trung ương khi dùng cùng chlordiazepoxide.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Ức chế thần kinh trung ương cộng hợp; đồng thời có khả năng ảnh hưởng chuyển hóa khi dùng kéo dài.

Ảnh hưởng:

Buồn ngủ quá mức, mất điều hòa, lú lẫn, giảm tri giác và có thể ức chế hô hấp.

Khuyến nghị:

monitor_closely

Xử trí:

Tránh phối hợp không cần thiết; nếu bắt buộc, dùng liều thấp và theo dõi sát khi khởi trị hoặc thay đổi liều.

Tri giác, mức độ an thần, nhịp thở, SpO2, dáng đi và té ngã.

Bằng chứng: low
Nguồn:

emc/MHRA | Librium 10 mg Capsules SmPC | Section 4.5 Interaction with other medicinal products and other forms of interaction | https://www.medicines.org.uk/emc/product/1729/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-04

Thắc mắc về hoạt chất Secobarbital, thường được bào chế dưới dạng secobarbital natri.[1][3]

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 2 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *