Methohexital, thường được sử dụng dưới dạng methohexital natri, là thuốc gây mê toàn thân thuộc nhóm barbiturate tác dụng cực ngắn. Sau khi tiêm tĩnh mạch, thuốc nhanh chóng đi vào não và có thể gây ngủ trong khoảng 30 giây; tác dụng của một liều khởi mê thông thường kéo dài khoảng 5–7 phút. Thuốc gây ngủ và mất ý thức nhưng cung cấp rất ít tác dụng giảm đau.[1]
Theo nhãn BREVITAL tại Hoa Kỳ, Methohexital được dùng đường tĩnh mạch ở người lớn để khởi mê, hỗ trợ duy trì gây mê hoặc thực hiện thủ thuật ngắn có kích thích đau tối thiểu. Ở trẻ trên 1 tháng tuổi, nhãn cho phép sử dụng đường tiêm bắp hoặc trực tràng trong một số tình huống gây mê.[1] Do nguy cơ ngừng thở, co thắt thanh quản, tụt huyết áp và ngừng tim–hô hấp, thuốc chỉ được sử dụng tại cơ sở có phương tiện kiểm soát đường thở, theo dõi liên tục và hồi sức đầy đủ.[1]
Nội dung chính
- Methohexital là barbiturate tiêm, có tác dụng gây mê/an thần nhanh.
- Thường dùng trong thủ thuật hoặc gây mê ngắn dưới giám sát chuyên môn.
- Chỉ sử dụng tại cơ sở y tế có phương tiện theo dõi và hồi sức.
- Có thể gây suy hô hấp, tụt huyết áp, co giật nhẹ hoặc kích ứng tại chỗ.
- Báo bác sĩ về bệnh tim phổi, bệnh gan, thuốc an thần/opioid, thai kỳ hoặc cho con bú.
Hoạt chất Methohexital là gì?
Methohexital là thuốc gây mê toàn thân tác dụng cực ngắn thuộc nhóm barbiturate. Thuốc làm mất ý thức nhanh nhưng chỉ cung cấp rất ít tác dụng giảm đau; sử dụng khi có kích thích đau mà không phối hợp giảm đau thích hợp có thể gây phản ứng kích thích.[1]
Methohexital
INN Methohexital; Methohexital sodium.
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Methohexital |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Methohexital; Methohexital sodium. |
| Tên IUPAC | 5-hex-3-yn-2-yl-1-methyl-5-prop-2-enyl-1,3-diazinane-2,4,6-trione |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Methohexitone; methohexitone sodium; Brevital sodium; sodium methohexital.[1][3] |
| Tên viết tắt | MHX |
| Tên Latinh / tên dược điển | Methohexitalum |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 151-83-7 |
|---|---|
| UNII | E5B8ND5IPE |
| PubChem CID | 9034 |
| RxNorm CUI | 6847 |
Dược động học của Methohexital
Methohexital nhanh chóng đi vào não sau tiêm tĩnh mạch, sau đó nồng độ tại hệ thần kinh trung ương giảm do tái phân bố sang các mô khác. Thuốc ít tích lũy trong mô mỡ hơn một số thiobarbiturate, nên tác dụng cộng dồn thường ít hơn và hồi tỉnh nhanh hơn. Methohexital được chuyển hóa tại gan bằng phản ứng khử methyl và oxy hóa; các chất chuyển hóa được thải qua thận.[1][4]
Giai đoạn I: Hấp thu
Sau tiêm tĩnh mạch, Methohexital nhanh chóng đạt nồng độ tại não trong khoảng 30 giây. Sau tiêm bắp ở trẻ em, giấc ngủ thường xuất hiện trong 2–10 phút; sau dùng trực tràng, khởi phát thường trong 5–15 phút.[1]
| F · Sinh khả dụng | Sinh khả dụng khi tiêm tĩnh mạch được xem là 100% vì thuốc đi trực tiếp vào tuần hoàn hệ thống. Sinh khả dụng tuyệt đối của Methohexital dùng trực tràng được ghi nhận khoảng 17%.[1][4] Sinh khả dụng tuyệt đối sau tiêm bắp. |
|---|
Giai đoạn II: Phân bố
Thuốc được phân bố nhanh đến não, sau đó tái phân bố sang mô ngoại vi, góp phần chấm dứt nhanh tác dụng sau một liều đơn. Methohexital ít tập trung trong mô mỡ hơn thiopental và một số thiobarbiturate khác. Tỷ lệ gắn protein huyết tương được tài liệu chuyên khảo ghi nhận khoảng 79%.[1][4]
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Methohexital được chuyển hóa chủ yếu tại gan thông qua khử methyl và oxy hóa. Oxy hóa chuỗi bên là bước chuyển hóa quan trọng làm mất hoạt tính sinh học; hydroxymethohexital được mô tả là một chất chuyển hóa không còn hoạt tính đáng kể.[1][4]
Giai đoạn IV: Thải trừ
Methohexital và các chất chuyển hóa được thải trừ qua thận, trong đó nhãn thuốc mô tả quá trình bài tiết liên quan đến lọc cầu thận.[1]
| t½ · Thời gian bán thải | Một nghiên cứu dược động học kinh điển ghi nhận thời gian bán thải thải trừ cuối khoảng 70–125 phút sau sử dụng tĩnh mạch.[5] Thời gian bán thải có thể kéo dài ở người cao tuổi hoặc khi truyền kéo dài; vì vậy không nên suy diễn một giá trị duy nhất cho mọi người bệnh.[4][5] |
|---|---|
| CL · Độ thanh thải toàn phần | Một nghiên cứu dược động học sau tiêm tĩnh mạch ở người trưởng thành ghi nhận độ thanh thải huyết tương khoảng 657–999 ml/phút. Giá trị có thể thay đổi theo tuổi, tình trạng bệnh, liều và thời gian truyền.[5] |
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
Các yếu tố có thể ảnh hưởng đến đáp ứng và dược động học gồm:
- Tuổi cao, suy nhược hoặc giảm chức năng tim, gan, thận.
- Suy gan nặng, do gan tham gia chuyển hóa Methohexital.
- Dùng kéo dài hoặc lặp liều, làm tăng nguy cơ tích lũy và kéo dài buồn ngủ.
- Điều trị barbiturate hoặc phenytoin kéo dài, có thể làm giảm hiệu lực Methohexital.
- Béo phì nặng, giảm thể tích tuần hoàn, sốc hoặc bệnh tim–phổi có thể làm thay đổi đáp ứng huyết động và nhu cầu liều.[1][4]
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Methohexital
Methohexital thuộc nhóm thuốc gây mê toàn thân N01A, phân nhóm barbiturate đơn chất N01AF và mang mã ATC N01AF01.[2]
Về cấu trúc, Methohexital là oxybarbiturate methyl hóa, khác với các thiobarbiturate như thiopental vì không chứa nguyên tử lưu huỳnh.[1][3]
Phần III: Cơ chế tác dụng
Methohexital tăng cường tác dụng ức chế của gamma-aminobutyric acid tại thụ thể GABA-A. Barbiturate làm kéo dài thời gian mở của kênh chloride liên kết với thụ thể, tăng dòng chloride vào tế bào thần kinh, gây ưu phân cực màng và giảm tính kích thích thần kinh. Ở nồng độ cao hơn, barbiturate có thể trực tiếp hoạt hóa thụ thể GABA-A.[4]
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Sau tiêm tĩnh mạch, Methohexital gây ngủ nhanh trong khoảng 30 giây. Liều khởi mê thường tạo tác dụng trong khoảng 5–7 phút, sau đó người bệnh hồi tỉnh khi thuốc tái phân bố khỏi não.[1]
Thuốc gây ức chế hệ thần kinh trung ương, hô hấp và tuần hoàn phụ thuộc liều. Methohexital có thể gây giảm thông khí, ngừng thở, tụt huyết áp, nhịp tim nhanh và giảm sức cản mạch ngoại vi. Các vận động cơ không tự chủ, co giật hoặc phản ứng kích thích cũng có thể xuất hiện.[1]
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Methohexital
Các chỉ định được phê duyệt theo nhãn BREVITAL tại Hoa Kỳ gồm:
Ở người lớn:
- Khởi mê bằng đường tĩnh mạch trước khi sử dụng các thuốc gây mê toàn thân khác.
- Khởi mê và hỗ trợ thuốc mê hô hấp ở nồng độ dưới mức gây mê đầy đủ trong thủ thuật ngắn.
- Phối hợp với thuốc đường tiêm, thường là thuốc giảm đau opioid, trong thủ thuật kéo dài hơn.
- Gây mê tĩnh mạch cho thủ thuật phẫu thuật, chẩn đoán hoặc điều trị ngắn, có kích thích đau tối thiểu.
- Tạo trạng thái ngủ.[1]
Ở trẻ trên 1 tháng tuổi:
- Khởi mê bằng đường tiêm bắp hoặc trực tràng.
- Hỗ trợ thuốc mê hô hấp trong thủ thuật ngắn.
- Gây mê cho thủ thuật ngắn có kích thích đau tối thiểu bằng đường tiêm bắp hoặc trực tràng.[1]
Methohexital được sử dụng ngoài chỉ định trong gây mê cho liệu pháp điện co giật do khởi phát nhanh và thời gian tác dụng ngắn.[4] Tuy nhiên, đây không phải chỉ định được liệt kê trong nhãn BREVITAL hiện hành.[1]
Một tổng quan hệ thống năm 2025 nhận định bằng chứng so sánh Methohexital với propofol trong liệu pháp điện co giật còn có chất lượng thấp; chưa đủ cơ sở để kết luận tuyệt đối một thuốc vượt trội về hiệu quả thuyên giảm trầm cảm.[6]
Các ứng dụng ngoài chỉ định khác như an thần khi chuyển nhịp tim, chẩn đoán hình ảnh hoặc đặt nội khí quản phải được đánh giá theo hướng dẫn chuyên khoa và điều kiện từng cơ sở.[4]
Liều dùng và cách sử dụng
Liều dưới đây được trích từ nhãn BREVITAL tại Hoa Kỳ và chỉ dùng để tham khảo chuyên môn, không được tự áp dụng:
Người lớn – khởi mê đường tĩnh mạch:
- Dùng dung dịch 1%, tiêm với tốc độ khoảng 1 ml mỗi 5 giây.
- Liều thường dùng: 1–1,5 mg/kg.
- Tổng liều khởi mê thường khoảng 50–120 mg hoặc cao hơn tùy đáp ứng; liều trung bình khoảng 70 mg.
- Tác dụng gây mê của liều khởi mê thường kéo dài 5–7 phút.[1]
Người lớn – duy trì gây mê:
- Tiêm ngắt quãng 20–40 mg dung dịch 1% khi cần, thường mỗi 4–7 phút.
- Hoặc truyền liên tục dung dịch 0,2%; tốc độ trung bình được nhãn ghi nhận khoảng 3 ml/phút nhưng phải điều chỉnh riêng cho từng người bệnh.[1]
Trẻ trên 1 tháng tuổi:
- Tiêm bắp: 6,6–10 mg/kg, sử dụng dung dịch 5%.
- Trực tràng: 25 mg/kg, sử dụng dung dịch 1%.[1]
Liều phải được bác sĩ gây mê chuẩn độ theo tuổi, cân nặng, tình trạng tuần hoàn–hô hấp, thuốc phối hợp và đáp ứng thực tế.
Methohexital chỉ được pha và sử dụng bởi nhân viên y tế:
- Dung dịch 1% tương đương 10 mg/ml, dùng cho tiêm tĩnh mạch ngắt quãng và đường trực tràng.
- Dung dịch 0,2% tương đương 2 mg/ml, dùng cho truyền tĩnh mạch liên tục.
- Dung dịch 5% tương đương 50 mg/ml, dùng cho tiêm bắp ở trẻ em.[1]
Phải tuân thủ chính xác hướng dẫn pha của nhà sản xuất và chỉ dùng dung môi không chứa chất kìm khuẩn theo nhãn. Ringer lactat không phải dung môi tương thích. Không trộn trong cùng bơm tiêm hoặc dùng đồng thời qua cùng kim với các dung dịch có tính acid như atropin sulfat hoặc succinylcholin clorid vì Methohexital có thể kết tủa.[1]
Trước khi tiêm tĩnh mạch, phải xác nhận catheter nằm đúng trong lòng tĩnh mạch. Ngừng tiêm ngay nếu nghi thoát mạch hoặc tiêm nhầm động mạch.[1]
Cần theo dõi liên tục trong khi dùng thuốc và giai đoạn hồi tỉnh:
- Độ thông thoáng đường thở và dấu hiệu co thắt thanh quản.
- Nhịp thở, tần số thở, SpO₂ và thông khí; nên theo dõi CO₂ cuối thì thở ra khi có điều kiện.
- Huyết áp, nhịp tim và điện tâm đồ.
- Độ sâu gây mê, mức độ đáp ứng và thời gian hồi tỉnh.
- Các vận động cơ bất thường, giật cơ hoặc co giật.
- Vị trí tiêm để phát hiện đau rát, thoát mạch, tím tái hoặc tiêm nhầm động mạch.[1][4]
Phải có sẵn oxy, dụng cụ hút, bóng–mặt nạ, thiết bị đặt nội khí quản, thuốc hồi sức và nhân viên thành thạo kiểm soát đường thở.[1]
Cảnh báo và lưu ý về Methohexital
Theo nhãn BREVITAL, Methohexital chống chỉ định trong các trường hợp:
- Người bệnh có chống chỉ định với gây mê toàn thân.
- Porphyria tiềm ẩn hoặc biểu hiện lâm sàng.
- Tiền sử quá mẫn với Methohexital hoặc các barbiturate.[1]
Các tác dụng không mong muốn được ghi nhận gồm:
- Tim mạch: tụt huyết áp, nhịp tim nhanh, ức chế tuần hoàn, viêm tắc tĩnh mạch và trụy mạch ngoại vi.
- Hô hấp: giảm thông khí, ngừng thở, co thắt thanh quản, co thắt phế quản, nấc, khó thở hoặc ho.
- Thần kinh–cơ: giật cơ, tăng hoạt động cơ xương, vận động không tự chủ, đau đầu hoặc co giật.
- Tâm thần: bồn chồn, lo âu hoặc sảng khi hồi tỉnh, đặc biệt khi đau sau thủ thuật không được kiểm soát đầy đủ.
- Tiêu hóa: buồn nôn, nôn, đau bụng.
- Tại chỗ: đau khi tiêm, viêm tĩnh mạch, tổn thương dây thần kinh lân cận.
- Khác: tăng tiết nước bọt, viêm mũi, ngứa, đỏ da hoặc mày đay.[1]
Các biến cố nghiêm trọng có thể bao gồm:
- Ngừng thở hoặc giảm thông khí kéo dài.
- Co thắt thanh quản gây tắc nghẽn đường thở.
- Ngừng tim–hô hấp.
- Tụt huyết áp nặng, trụy tuần hoàn hoặc phù phổi.
- Phản vệ.
- Co giật.
- Hoại tử, huyết khối, thiếu máu chi và hoại thư nếu tiêm nhầm động mạch; trường hợp nặng có thể phải cắt cụt chi.
- Thiếu oxy, ngừng tim và tử vong khi ức chế hô hấp xảy ra trên người có đường thở không được bảo vệ.[1]
Methohexital chỉ được dùng tại bệnh viện hoặc cơ sở ngoại trú có khả năng theo dõi liên tục hô hấp và tim mạch. Khi an thần sâu, phải có một nhân viên chuyên trách theo dõi người bệnh, tách biệt với người trực tiếp thực hiện thủ thuật.[1]
Cần đặc biệt thận trọng ở người có:
- Hen phế quản hoặc trạng thái hen.
- Bệnh phổi tắc nghẽn.
- Tăng huyết áp hoặc tụt huyết áp nặng.
- Bệnh cơ tim, suy tim hoặc ức chế tuần hoàn từ trước.
- Thiếu máu nặng.
- Béo phì mức độ nặng.
- Suy hô hấp, suy gan, suy thận hoặc rối loạn nội tiết.
- Tiền sử co giật, đặc biệt động kinh cục bộ.
- Suy nhược hoặc tình trạng giống sốc.[1]
Dùng kéo dài có thể gây buồn ngủ kéo dài, mất ý thức lâu, ức chế hô hấp và ức chế tim mạch. Methohexital có nguy cơ gây lệ thuộc.[1]
Quá liều đường tĩnh mạch có thể biểu hiện trong vài giây. Triệu chứng gồm ức chế thần kinh trung ương, giảm thông khí hoặc ngừng thở, tụt huyết áp, mất sức cản mạch ngoại vi, giật cơ, vận động giống co giật, phù phổi, trụy tuần hoàn và ngừng tim.[1]
Xử trí chủ yếu là điều trị hỗ trợ:
- Ngừng sử dụng thuốc.
- Thiết lập và bảo vệ đường thở.
- Cung cấp oxy và hỗ trợ thông khí.
- Theo dõi liên tục huyết áp, điện tâm đồ, khí máu và điện giải.
- Truyền dịch tĩnh mạch và nâng chân khi tụt huyết áp; cân nhắc thuốc vận mạch hoặc tăng co bóp cơ tim theo tình trạng lâm sàng.
- Điều trị co giật bằng thuốc phù hợp theo phác đồ cấp cứu; trường hợp kháng trị có thể cần gây mê và phong bế thần kinh–cơ.[1][4]
Không có thuốc giải độc đặc hiệu được nêu trong nhãn Methohexital.[1]
Bảo quản lọ thuốc chưa pha ở 20–25°C theo nhãn BREVITAL. Sản phẩm nhạy cảm với oxy.[1]
Dung dịch sau pha ổn định về mặt hóa học trong 24 giờ ở nhiệt độ phòng, nhưng nhãn khuyến cáo pha mới và sử dụng kịp thời. Không sử dụng dung dịch có kết tủa, vẩn đục hoặc đổi màu. Điều kiện và thời gian sử dụng sau pha phải tuân theo đúng tờ hướng dẫn của sản phẩm thực tế.[1]
Đối tượng đặc biệt
Theo nhãn BREVITAL:
- An toàn và hiệu quả chưa được xác lập ở trẻ dưới 1 tháng tuổi.
- Trẻ trên 1 tháng có thể được dùng đường tiêm bắp hoặc trực tràng cho các chỉ định gây mê được phê duyệt.
- Độ an toàn và hiệu quả của đường tĩnh mạch ở trẻ em chưa được xác lập đầy đủ trong các nghiên cứu tiến cứu có đối chứng.
- Ngừng thở đã được báo cáo ở trẻ em bất kể đường dùng.
- Methohexital có thể khởi phát co giật ở trẻ có tiền sử rối loạn co giật.[1]
Nhãn thuốc cảnh báo việc tiếp xúc lặp lại hoặc kéo dài với thuốc gây mê ở trẻ dưới 3 tuổi có thể liên quan đến nguy cơ ảnh hưởng phát triển não theo dữ liệu tiền lâm sàng; ý nghĩa lâm sàng ở người vẫn chưa được xác định rõ.[1]
Người cao tuổi thường có tỷ lệ cao hơn của suy giảm chức năng gan, thận, tim, bệnh phổi và sử dụng đồng thời nhiều thuốc. Việc lựa chọn liều cần thận trọng, thường bắt đầu ở giới hạn thấp của khoảng liều và chuẩn độ theo đáp ứng.[1]
Thời gian bán thải có thể kéo dài ở người cao tuổi, làm tăng nguy cơ hồi tỉnh chậm, tụt huyết áp và ức chế hô hấp.[4][5]
Chưa có nghiên cứu đầy đủ, có đối chứng tốt về Methohexital ở phụ nữ mang thai. Nghiên cứu trên động vật không ghi nhận tác hại phát triển trực tiếp ở mức liều được khảo sát, nhưng dữ liệu động vật linh trưởng cho thấy tiếp xúc kéo dài với thuốc gây mê tác động lên GABA trong giai đoạn phát triển não có thể làm tăng chết tế bào thần kinh; ý nghĩa lâm sàng ở người chưa rõ.[1]
Methohexital đi qua nhau thai nhanh và đã được sử dụng trong mổ lấy thai. Thuốc chỉ nên được lựa chọn khi bác sĩ đánh giá lợi ích dự kiến vượt trội nguy cơ tiềm ẩn, đặc biệt khi cân nhắc tiếp xúc kéo dài hoặc lặp lại.[1][4]
Nhãn BREVITAL khuyến cáo thận trọng khi sử dụng cho phụ nữ đang cho con bú.[1]
Tài liệu chuyên khảo và hướng dẫn gây mê cho người đang cho con bú nhận định lượng Methohexital vào sữa sau một liều đơn là rất thấp; thông thường có thể tiếp tục cho bú khi người mẹ đã tỉnh táo, ổn định và đủ khả năng chăm sóc trẻ. Không nên áp dụng máy móc khuyến cáo này khi sử dụng nhiều thuốc phối hợp, truyền kéo dài, trẻ sinh non hoặc trẻ có bệnh nền; khi đó cần tuân theo thuốc có nguy cơ cao nhất trong phác đồ và đánh giá chuyên môn riêng.[4][7]
Gan tham gia chuyển hóa Methohexital qua khử methyl và oxy hóa. Nhãn không cung cấp bảng điều chỉnh liều cụ thể theo mức độ suy gan, nhưng suy gan nặng có thể là lý do lựa chọn một thuốc khởi mê khác.[1]
Nếu phải sử dụng, cần giảm mức độ phơi nhiễm, chuẩn độ chậm và theo dõi sát hô hấp, tuần hoàn và thời gian hồi tỉnh theo quyết định của bác sĩ gây mê.[1][4]
Nhãn sản phẩm không cung cấp mức điều chỉnh liều cố định theo độ lọc cầu thận. Do thuốc và chất chuyển hóa được thải qua thận, cần thận trọng ở người suy thận và theo dõi nguy cơ kéo dài tác dụng hoặc bất ổn huyết động.[1][4]
Methohexital có thể gây buồn ngủ và suy giảm khả năng phản ứng sau khi người bệnh đã tỉnh lại. Nhãn BREVITAL khuyến cáo người bệnh ngoại trú phải có người đi cùng và không lái xe, vận hành máy móc hoặc thực hiện hoạt động đòi hỏi kỹ năng trong 8–12 giờ sau dùng thuốc.[1]
Thời gian hạn chế thực tế có thể dài hơn tùy liều, thuốc phối hợp, loại thủ thuật và mức độ hồi phục; cần tuân theo hướng dẫn xuất viện của cơ sở điều trị.
Tương tác thuốc của Methohexital
| Tương tác | Mức độ | Cơ chế / ảnh hưởng | Khuyến nghị / xử trí | Theo dõi | Bằng chứng / nguồn |
|---|---|---|---|---|---|
|
Ubrogepant
Một số barbiturat cảm ứng mạnh CYP3A4 có thể làm giảm đáng kể hiệu quả ubrogepant. Kế thừa từ nhóm: | Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích | Cơ chế: Cảm ứng CYP3A4 làm tăng chuyển hóa ubrogepant. Ảnh hưởng: Nhãn Hoa Kỳ liệt kê barbiturat trong nhóm chất cảm ứng mạnh; mức độ cảm ứng thay đổi theo từng hoạt chất. | Khuyến nghị: avoid_combination Xử trí: Tránh phối hợp khi barbiturat cụ thể là chất cảm ứng CYP3A4 mạnh; chọn thuốc thay thế. | Theo dõi thất bại điều trị; xác minh hoạt chất và cường độ cảm ứng. | Bằng chứng: high Nguồn: DailyMed | UBRELVY (ubrogepant) Prescribing Information, revised 06/2025 | Sections 2.2, 4, 7.1–7.3, 12.3, 17 | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/fda/fdaDrugXsl.cfm?setid=fd9f9458-fd96-4688-be3f-f77b3d1af6ab | Kiểm tra ngày 2026-08-02 |
|
Desipramine
Barbiturate có thể cảm ứng enzym gan làm giảm nồng độ desipramine; đồng thời có thể cộng hợp an thần. Kế thừa từ nhóm: | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Tương tác PK do cảm ứng chuyển hóa gan làm tăng thanh thải TCA; tương tác PD do cộng hợp ức chế thần kinh trung ương. Ảnh hưởng: Có thể giảm hiệu quả chống trầm cảm, xuất hiện tái phát triệu chứng; đồng thời tăng buồn ngủ và suy giảm phối hợp vận động. | Khuyến nghị: monitor Xử trí: Theo dõi hiệu quả, tránh thay đổi đột ngột barbiturate và chỉnh liều desipramine theo đáp ứng/nồng độ; đánh giá lại khi ngừng chất cảm ứng. | Theo dõi triệu chứng trầm cảm, nồng độ desipramine nếu có, mức độ an thần, nhịp thở và té ngã. | Bằng chứng: high Nguồn: DailyMed | Desipramine Hydrochloride tablet | Clinical Pharmacology—Metabolism; Precautions—Drug Interactions | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/lookup.cfm?setid=6ab5e113-82ef-493d-a4e3-a2756608fa60 | Kiểm tra ngày 2026-08-04 |
|
Chlordiazepoxide
Barbiturate có thể làm tăng tác dụng an thần và độc tính thần kinh trung ương khi dùng cùng chlordiazepoxide. Kế thừa từ nhóm: | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Ức chế thần kinh trung ương cộng hợp; đồng thời có khả năng ảnh hưởng chuyển hóa khi dùng kéo dài. Ảnh hưởng: Buồn ngủ quá mức, mất điều hòa, lú lẫn, giảm tri giác và có thể ức chế hô hấp. | Khuyến nghị: monitor_closely Xử trí: Tránh phối hợp không cần thiết; nếu bắt buộc, dùng liều thấp và theo dõi sát khi khởi trị hoặc thay đổi liều. | Tri giác, mức độ an thần, nhịp thở, SpO2, dáng đi và té ngã. | Bằng chứng: low Nguồn: emc/MHRA | Librium 10 mg Capsules SmPC | Section 4.5 Interaction with other medicinal products and other forms of interaction | https://www.medicines.org.uk/emc/product/1729/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-04 |
Thắc mắc về hoạt chất Methohexital
Methohexital là thuốc gây mê toàn thân thuộc nhóm barbiturate tác dụng cực ngắn. Thuốc gây ngủ và mất ý thức nhanh sau tiêm tĩnh mạch nhưng có rất ít tác dụng giảm đau.[1]
Sau tiêm tĩnh mạch, thuốc có thể gây ngủ trong khoảng 30 giây. Một liều khởi mê thông thường thường tạo tác dụng gây mê khoảng 5–7 phút, mặc dù buồn ngủ và suy giảm khả năng phản ứng có thể kéo dài lâu hơn.[1]
Methohexital được sử dụng trong thực hành gây mê cho liệu pháp điện co giật, nhưng đây là sử dụng ngoài chỉ định so với nhãn BREVITAL hiện hành.[1][4] Bằng chứng so sánh thuốc với các thuốc mê khác vẫn có hạn chế, nên lựa chọn phải do nhóm chuyên khoa tâm thần và gây mê quyết định.[6]
Không. Barbiturate như Methohexital cung cấp rất ít tác dụng giảm đau. Trong thủ thuật gây đau, bác sĩ thường phải sử dụng chiến lược giảm đau hoặc thuốc phối hợp phù hợp.[1]
Không. Methohexital có thể gây ngừng thở, co thắt thanh quản, tụt huyết áp, ngừng tim–hô hấp và tổn thương nghiêm trọng nếu tiêm sai vị trí. Thuốc chỉ được sử dụng bởi nhân viên y tế được đào tạo, tại nơi có theo dõi liên tục và đầy đủ thiết bị hồi sức.[1]

