Rofecoxib

Rofecoxib là thuốc kháng viêm không steroid chọn lọc cyclooxygenase-2, từng được lưu hành với biệt dược Vioxx. Thuốc làm giảm tổng hợp prostaglandin nên có tác dụng giảm đau, kháng viêm và hạ sốt. Theo nhãn lịch sử tại Hoa Kỳ, Rofecoxib từng được dùng cho thoái hóa khớp, viêm khớp dạng thấp, một số thể viêm khớp dạng thấp thiếu niên, đau cấp, đau bụng kinh nguyên phát và điều trị cơn đau nửa đầu cấp. Ngày 30 tháng 9 năm 2004, nhà sản xuất tự nguyện rút Vioxx khỏi thị trường toàn cầu sau khi thử nghiệm APPROVe ghi nhận nguy cơ biến cố huyết khối tim mạch nghiêm trọng cao hơn giả dược. EMA cũng xác nhận thuốc bị rút do các biến cố huyết khối nghiêm trọng. Vì vậy, các chỉ định và liều trong bài chỉ có ý nghĩa lịch sử, không phải hướng dẫn sử dụng hiện hành. Không nên tự tìm mua hoặc dùng thuốc Rofecoxib còn tồn lưu.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Rofecoxib là gì: NSAID chọn lọc COX-2 thuộc nhóm coxib
  • Biệt dược lịch sử: Vioxx
  • Chỉ định trước đây: Viêm khớp, đau cấp, đau bụng kinh, đau nửa đầu và một số thể viêm khớp thiếu niên
  • Dạng thuốc lịch sử: Viên nén và hỗn dịch uống
  • Nguy cơ nổi bật: Nhồi máu cơ tim, đột quỵ và các biến cố huyết khối tim mạch
  • Nguy cơ khác: Xuất huyết tiêu hóa, suy thận, tăng huyết áp, phù, suy tim và phản ứng da nghiêm trọng
  • Tình trạng quản lý: Bị nhà sản xuất rút khỏi thị trường toàn cầu ngày 30 tháng 9 năm 2004
  • Khuyến cáo: Không tự sử dụng thuốc cũ hoặc sản phẩm mua từ nguồn không chính thức

Hoạt chất Rofecoxib là gì?

Rofecoxib là NSAID chọn lọc COX-2 từng được dùng để giảm đau, viêm và sốt. Thuốc không chữa khỏi nguyên nhân của bệnh viêm khớp và đã bị rút khỏi thị trường toàn cầu do tăng nguy cơ biến cố huyết khối tim mạch nghiêm trọng.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Rofecoxib

CAS 162011-90-7

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Rofecoxib

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Rofecoxib

Tên IUPAC

3-(4-methylsulfonylphenyl)-4-phenyl-2H-furan-5-one

Tên hóa học khác

4-(4-(Methylsulfonyl)phenyl)-3-phenylfuran-2(5H)-one

Tên khác / tên đồng nghĩa

Tên hóa học: 4-[4-(methylsulfonyl)phenyl]-3-phenyl-2(5H)-furanone.

Biệt dược lịch sử được ghi nhận rõ nhất là Vioxx.

Tên Latinh / tên dược điển

Rofecoxibum

Tên USAN

rofecoxib

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

162011-90-7

UNII

0QTW8Z7MCR

PubChem CID

5090

RxNorm CUI

232158

Dược động học của Rofecoxib

Rofecoxib có sinh khả dụng đường uống khoảng 93%, đạt nồng độ đỉnh sau khoảng 2–3 giờ và đạt trạng thái ổn định vào ngày thứ tư. Thuốc gắn protein huyết tương khoảng 87%, được chuyển hóa chủ yếu bằng phản ứng khử qua enzyme bào tương và thải trừ dưới dạng chất chuyển hóa. Thời gian bán thải hiệu dụng khoảng 17 giờ.

Giai đoạn I: Hấp thu

Nồng độ đỉnh trong huyết tương thường đạt sau khoảng 2–3 giờ, nhưng có thể dao động từ 2–9 giờ. Trạng thái ổn định đạt được vào khoảng ngày thứ tư. Bữa ăn nhiều chất béo không ảnh hưởng đáng kể đến Cmax hoặc AUC của viên nén nhưng làm chậm Tmax khoảng 1–2 giờ.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng trung bình qua đường uống ở các liều điều trị lịch sử 12,5 mg, 25 mg và 50 mg khoảng 93%.

Giai đoạn II: Phân bố

Rofecoxib gắn với protein huyết tương khoảng 87% trong khoảng nồng độ đã nghiên cứu. Thể tích phân bố biểu kiến ở trạng thái ổn định khoảng 91 lít sau liều 12,5 mg và 86 lít sau liều 25 mg.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Rofecoxib được chuyển hóa chủ yếu bằng phản ứng khử do các enzyme bào tương. Các chất chuyển hóa chính là dẫn xuất cis-dihydro và trans-dihydro, không còn hoạt tính ức chế COX-1 hoặc COX-2. Hệ cytochrome P450 chỉ đóng vai trò nhỏ trong chuyển hóa thuốc.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Rofecoxib được loại bỏ chủ yếu sau chuyển hóa tại gan. Dưới 1% liều được tìm thấy dưới dạng hoạt chất không đổi trong nước tiểu. Sau một liều có đánh dấu phóng xạ, khoảng 72% liều được bài tiết trong nước tiểu dưới dạng chất chuyển hóa và khoảng 14% trong phân dưới dạng hoạt chất không đổi.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải hiệu dụng dựa trên nồng độ ở trạng thái ổn định khoảng 17 giờ.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Độ thanh thải huyết tương khoảng 141 mL/phút sau liều 12,5 mg và khoảng 120 mL/phút sau liều 25 mg. Rofecoxib có dược động học thải trừ không tuyến tính do một con đường chuyển hóa có thể bão hòa.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố được ghi nhận trong nhãn lịch sử gồm:

  • Bữa ăn nhiều chất béo làm chậm Tmax khoảng 1–2 giờ nhưng không thay đổi đáng kể tổng mức hấp thu của viên nén.
  • Thuốc kháng acid chứa calci, magnesi hoặc nhôm làm giảm nhẹ AUC và giảm Cmax khoảng 20%.
  • Người trên 65 tuổi có AUC cao hơn khoảng 34%.
  • Người suy gan mức độ vừa có AUC tăng khoảng 55% và Cmax tăng khoảng 53%.
  • Rifampin làm giảm nồng độ Rofecoxib trong huyết tương khoảng 50%.
  • Cimetidine liều cao làm tăng Cmax khoảng 21%, AUC khoảng 23% và thời gian bán thải khoảng 15%.
  • Suy thận không làm thay đổi đáng kể dược động học, nhưng thuốc vẫn có thể làm chức năng thận xấu đi.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Rofecoxib

Rofecoxib thuộc nhóm coxib. Ở nồng độ điều trị, thuốc ức chế COX-2 nhưng không ức chế đáng kể COX-1. Việc ít ảnh hưởng COX-1 từng được kỳ vọng giúp giảm một số tổn thương đường tiêu hóa so với NSAID không chọn lọc. Tuy nhiên, thuốc vẫn có thể gây xuất huyết hoặc thủng tiêu hóa và làm tăng nguy cơ tim mạch.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Rofecoxib ức chế cyclooxygenase-2, làm giảm tổng hợp prostaglandin tại mô ngoại vi. Prostaglandin tham gia vào quá trình cảm thụ đau, viêm và điều hòa thân nhiệt; vì vậy, giảm prostaglandin tạo ra tác dụng giảm đau, kháng viêm và hạ sốt.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Rofecoxib có tác dụng giảm đau, chống viêm và hạ sốt. Thuốc không ức chế đáng kể kết tập tiểu cầu ở liều được chỉ định trước đây và không thể thay thế aspirin trong dự phòng nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Rofecoxib

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Rofecoxib

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Rofecoxib

Tương tácMức độCơ chế / ảnh hưởngKhuyến nghị / xử tríTheo dõiBằng chứng / nguồn
Cidofovir

NSAID được nhãn cidofovir liệt kê trong nhóm thuốc có khả năng gây độc thận chống chỉ định dùng đồng thời.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 4: Phối hợp nguy hiểm
Cơ chế:

Tương tác dược lực học theo nhóm: NSAID có thể giảm tưới máu thận và gây tổn thương thận, cộng hợp với độc tính ống thận gần của cidofovir.

Ảnh hưởng:

Tăng nguy cơ suy thận cấp, tăng creatinine, giảm độ thanh thải và làm nặng độc tính cidofovir.

Khuyến nghị:

avoid_combination

Xử trí:

Tránh NSAID trong và quanh thời điểm dùng cidofovir; ngừng ít nhất 7 ngày trước cidofovir và dùng thuốc giảm đau/hạ sốt thay thế phù hợp.

Creatinine, CrCl/eGFR, protein niệu, huyết áp, tình trạng dịch và lượng nước tiểu.

Bằng chứng: high
Nguồn:

DailyMed | Cidofovir dihydrate injection, solution | Contraindications/Warnings/Drug Interactions: nephrotoxic agents | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=44966a7e-d777-40fb-956f-d0f31f737848 | Kiểm tra ngày 2026-08-02
emc/UK SmPC | Cidofovir 75 mg/ml Concentrate for Solution for Infusion | Sections 4.3–4.5: nephrotoxicity and concomitant nephrotoxic agents | https://www.medicines.org.uk/emc/product/11151/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-02

Valacyclovir

Phối hợp valacyclovir với NSAID có thể làm tăng nguy cơ tổn thương thận cấp, đặc biệt ở người cao tuổi, nữ, tăng huyết áp, mất nước, suy thận hoặc đồng dùng thuốc ức chế hệ renin–angiotensin.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích
Cơ chế:

Cơ chế chưa được chứng minh hoàn toàn. NSAID làm giảm prostaglandin và tưới máu thận; mất nước/giảm mức lọc cầu thận có thể làm tăng nồng độ acyclovir trong ống thận. Một số NSAID có thể ảnh hưởng chất vận chuyển anion hữu cơ.

Ảnh hưởng:

Hai phân tích hệ thống báo cáo tự phát cho thấy tín hiệu AKI tăng khi phối hợp valacyclovir–NSAID. Trong một phân tích, AKI xuất hiện trong 19,4% báo cáo valacyclovir/NSAID so với 10,5% báo cáo acyclovir/NSAID; không thể dùng các tỷ lệ này để ước tính nguy cơ tuyệt đối.

Khuyến nghị:

use_alternative

Xử trí:

Ưu tiên acetaminophen hoặc lựa chọn không NSAID khi phù hợp. Nếu cần NSAID, đánh giá chức năng thận, tránh mất nước, hạn chế thời gian dùng và tránh phối hợp thêm thuốc độc thận/RAS inhibitor khi có thể.

Creatinine/eGFR, lượng nước tiểu và tình trạng hydrat hóa; theo dõi sớm trong tuần đầu, đặc biệt mùa nóng hoặc khi nôn/tiêu chảy; đánh giá triệu chứng độc thần kinh do tích lũy acyclovir.

Bằng chứng: low
Nguồn:

J-STAGE | Association between concomitant use of acyclovir or valacyclovir with NSAIDs and increased risk of acute kidney injury | Class-level FAERS analysis | https://www.jstage.jst.go.jp/article/bpb/41/2/41_b17-00547/_html/-char/en | Kiểm tra ngày 2026-08-02
Frontiers/PMC | Risk Evaluation for AKI induced by valacyclovir, analgesics, and RAS inhibitors | JADER analysis—NSAIDs | https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6694181/ | Kiểm tra ngày 2026-08-02
DailyMed | VALACYCLOVIR Prescribing Information | Warning 5.2—Potentially nephrotoxic drugs | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=7f5e96e0-534c-47a5-bb79-926088afc73c | Kiểm tra ngày 2026-08-02

Perindopril

NSAID có thể làm giảm tác dụng hạ huyết áp của perindopril và tăng nguy cơ suy giảm chức năng thận, kể cả suy thận cấp, đồng thời có thể làm tăng kali huyết.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

NSAID làm giảm prostaglandin thận và có thể làm giảm tưới máu cầu thận; khi kết hợp ACE inhibitor, cơ chế này có thể làm giảm GFR và đối kháng một phần tác dụng hạ áp.

Ảnh hưởng:

Giảm hiệu quả hạ huyết áp; tăng creatinine, giảm chức năng thận/AKI và tăng kali, nhất là người cao tuổi hoặc có chức năng thận nền kém.

Khuyến nghị:

monitor_closely

Xử trí:

Phối hợp thận trọng, đặc biệt ở người cao tuổi; bảo đảm tình trạng dịch phù hợp và đánh giá nguy cơ thận. Dùng NSAID liều thấp nhất/thời gian ngắn nhất khi cần theo chỉ định.

Kiểm tra chức năng thận sau khi bắt đầu phối hợp và định kỳ; theo dõi huyết áp và kali ở bệnh nhân nguy cơ.

Bằng chứng: high

Thắc mắc về hoạt chất Rofecoxib

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 4 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *