Rivastigmine là thuốc chống sa sút trí tuệ thuộc nhóm ức chế cholinesterase. Thuốc làm chậm sự phân hủy acetylcholine trong não, qua đó có thể hỗ trợ cải thiện hoặc duy trì tạm thời nhận thức, khả năng thực hiện hoạt động hằng ngày và một số triệu chứng hành vi. Rivastigmine được dùng điều trị triệu chứng sa sút trí tuệ do bệnh Alzheimer và sa sút trí tuệ liên quan đến bệnh Parkinson; phạm vi mức độ bệnh được phê duyệt khác nhau giữa dạng uống, miếng dán và từng quốc gia. Thuốc không chữa khỏi bệnh, không phục hồi các tế bào thần kinh đã mất và chưa được chứng minh làm thay đổi tiến triển nền của quá trình sa sút trí tuệ. Các tác dụng phụ đáng chú ý gồm buồn nôn, nôn, tiêu chảy, chán ăn, giảm cân, chóng mặt, run, nhịp tim chậm và phản ứng da. Liều cần được tăng từ từ và theo dõi bởi bác sĩ, với sự hỗ trợ thường xuyên của người chăm sóc.
Nội dung chính
- Nhóm thuốc: Thuốc chống sa sút trí tuệ, ức chế acetylcholinesterase và butyrylcholinesterase
- Chỉ định chính: Sa sút trí tuệ do Alzheimer; sa sút trí tuệ liên quan đến Parkinson
- Tác dụng: Điều trị triệu chứng, không chữa khỏi hoặc làm ngừng tiến triển bệnh
- Dạng dùng: Viên nang, dung dịch uống và miếng dán qua da
- Liều khởi đầu đường uống: 1,5 mg, ngày 2 lần, dùng cùng bữa ăn
- Liều khởi đầu miếng dán: 4,6 mg/24 giờ, thay một lần mỗi ngày
- Tác dụng phụ nổi bật: Buồn nôn, nôn, tiêu chảy, chán ăn, giảm cân, chóng mặt và phản ứng tại vị trí dán
- Cảnh báo đặc biệt: Nhịp tim chậm, ngất, xuất huyết tiêu hóa, co giật, nặng thêm run và quá liều do dán nhiều miếng
- Nguyên tắc quan trọng: Nếu ngừng thuốc trên 3 ngày, phải hỏi bác sĩ trước khi dùng lại và thường cần khởi động lại từ liều thấp
- Phân loại: Thuốc kê đơn
Hoạt chất Rivastigmine là gì?
Rivastigmine là thuốc điều trị triệu chứng sa sút trí tuệ bằng cách tăng hoạt động cholinergic trong não. Thuốc có thể giúp một số người bệnh duy trì hoặc cải thiện tạm thời nhận thức, khả năng thực hiện hoạt động hằng ngày và đánh giá lâm sàng tổng thể.
Rivastigmine không chữa khỏi Alzheimer hoặc Parkinson, không phục hồi tế bào thần kinh đã mất và chưa được chứng minh làm thay đổi tiến trình nền của bệnh sa sút trí tuệ.
Rivastigmine
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Rivastigmine |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Rivastigmine |
| Tên IUPAC | [3-[(1S)-1-(dimethylamino)ethyl]phenyl] N-ethyl-N-methylcarbamate |
| Tên hóa học khác | Carbamic acid, N-ethyl-N-methyl-, 3-[(1S)-1-(dimethylamino)ethyl]phenyl ester |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Rivastigmine tartrate; Rivastigmine hydrogentartrate; ENA 713; SDZ ENA 713. Rivastigmine tartrate là dạng muối thường được sử dụng trong viên nang và dung dịch uống. Miếng dán chứa Rivastigmine dạng base. |
| Tên Latinh / tên dược điển | Rivastigminum |
| Tên USAN | rivastigmine |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 123441-03-2 |
|---|---|
| UNII | PKI06M3IW0 |
| PubChem CID | 77991 |
| RxNorm CUI | 183379 |
Dược động học của Rivastigmine
Rivastigmine đường uống được hấp thu nhanh, đạt nồng độ đỉnh sau khoảng một giờ, có sinh khả dụng phụ thuộc liều và được chuyển hóa chủ yếu bằng thủy phân qua cholinesterase. Thuốc ít gắn protein huyết tương, qua được hàng rào máu–não và được đào thải gần như hoàn toàn qua nước tiểu dưới dạng chất chuyển hóa.
Miếng dán tạo nồng độ huyết tương tăng chậm và ít dao động hơn đường uống. Miếng dán 9,5 mg/24 giờ tạo mức phơi nhiễm gần tương đương với viên uống 6 mg, ngày 2 lần.
Giai đoạn I: Hấp thu
Đường uống:
- Hấp thu nhanh và gần như hoàn toàn.
- Thời gian đạt nồng độ đỉnh khoảng một giờ.
- Thức ăn làm chậm hấp thu khoảng 90 phút, giảm Cmax khoảng 30% nhưng tăng AUC khoảng 30%.
Miếng dán:
- Có thời gian trễ hấp thu khoảng 0,5–1 giờ.
- Nồng độ thường đạt đỉnh sau khoảng 8 giờ, đôi khi 10–16 giờ.
- Nồng độ giảm từ từ trong phần còn lại của thời gian dán 24 giờ.
| F · Sinh khả dụng | Sinh khả dụng tuyệt đối của Rivastigmine đường uống sau liều 3 mg khoảng 36%. Do dược động học không tuyến tính ở liều cao hơn, mức phơi nhiễm tăng nhiều hơn tỷ lệ tăng liều. Đối với miếng dán, nhãn không trình bày một giá trị sinh khả dụng tuyệt đối duy nhất; miếng dán 9,5 mg/24 giờ cho mức phơi nhiễm gần tương đương viên uống 6 mg, ngày 2 lần. |
|---|
Giai đoạn II: Phân bố
Rivastigmine gắn với protein huyết tương khoảng 40%, dễ qua hàng rào máu–não và có thể tích phân bố biểu kiến khoảng 1,8–2,7 L/kg.
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Rivastigmine được chuyển hóa nhanh và rộng, chủ yếu bằng thủy phân qua trung gian cholinesterase thành chất chuyển hóa decarbamyl hóa có hoạt tính ức chế acetylcholinesterase rất thấp. Các enzyme cytochrome P450 chỉ tham gia tối thiểu, vì vậy nguy cơ tương tác dược động học qua CYP nhìn chung thấp.
Giai đoạn IV: Thải trừ
Các chất chuyển hóa của Rivastigmine được thải trừ chủ yếu qua thận. Sau khi dùng thuốc có đánh dấu phóng xạ, khoảng 97% lượng phóng xạ được tìm thấy trong nước tiểu trong vòng 120 giờ đối với đường uống; dưới 1% được thải qua phân. Rivastigmine nguyên dạng hầu như không được phát hiện trong nước tiểu.
| t½ · Thời gian bán thải | Thời gian bán thải huyết tương khoảng 1–1,5 giờ sau khi uống và khoảng 3–3,4 giờ sau khi tháo miếng dán. Tác dụng ức chế acetylcholinesterase kéo dài lâu hơn thời gian bán thải huyết tương, khoảng 8–10 giờ sau đường uống và khoảng 9 giờ sau đường dán. |
|---|---|
| CL · Độ thanh thải toàn phần | Độ thanh thải biểu kiến trung bình của Rivastigmine đường uống khoảng 1,8 ± 0,6 L/phút sau liều 6 mg, ngày 2 lần. Độ thanh thải có thể giảm ở người cao tuổi, người suy gan và một số người suy thận. |
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
Các yếu tố có thể ảnh hưởng đến mức phơi nhiễm Rivastigmine gồm:
- Thức ăn làm chậm hấp thu viên uống và thay đổi Cmax, AUC.
- Người cao tuổi có độ thanh thải đường uống thấp hơn khoảng 30% so với người trẻ trong nghiên cứu liều đơn.
- Cân nặng thấp làm tăng nồng độ thuốc; ở người 35 kg, nồng độ ổn định ước tính có thể gấp khoảng hai lần người 65 kg.
- Suy gan nhẹ hoặc vừa làm giảm độ thanh thải và có thể khiến người bệnh chỉ dung nạp được liều thấp.
- Suy thận có dữ liệu dược động học biến thiên; nhãn khuyến cáo chỉnh liều theo dung nạp thay vì áp dụng một mức giảm liều cố định.
- Hút thuốc lá có thể làm tăng độ thanh thải đường uống khoảng 23%.
- Vị trí dán ảnh hưởng hấp thu; vùng lưng trên, ngực hoặc cánh tay trên tạo mức phơi nhiễm cao hơn bụng hoặc đùi.
- Tiếp xúc kéo dài với nguồn nhiệt bên ngoài khi đang dán thuốc cần tránh.
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Rivastigmine
Rivastigmine là thuốc chống sa sút trí tuệ thuộc nhóm ức chế cholinesterase kiểu carbamate. Thuốc ức chế cả acetylcholinesterase và butyrylcholinesterase, làm chậm quá trình phân hủy acetylcholine trong hệ thần kinh trung ương.
Phần III: Cơ chế tác dụng
Trong bệnh Alzheimer và sa sút trí tuệ liên quan đến Parkinson, sự suy giảm các neuron cholinergic dẫn đến giảm acetylcholine. Rivastigmine ức chế acetylcholinesterase và butyrylcholinesterase, làm tăng lượng acetylcholine có thể tham gia dẫn truyền thần kinh.
Tác dụng của thuốc phụ thuộc vào số neuron cholinergic còn hoạt động và có thể giảm khi bệnh tiến triển nặng hơn.
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Sau một liều uống 6 mg, hoạt tính kháng cholinesterase được phát hiện trong dịch não tủy khoảng 10 giờ. Mức ức chế tối đa khoảng 60% được ghi nhận sau khoảng 5 giờ.
Việc phối hợp Memantine không cho thấy ảnh hưởng đến tác dụng ức chế cholinesterase của Rivastigmine trong các nghiên cứu in vitro và in vivo được mô tả trong nhãn.
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Rivastigmine
Theo nhãn quản lý được kiểm tra, Rivastigmine được dùng để điều trị triệu chứng:
- Sa sút trí tuệ do bệnh Alzheimer mức độ nhẹ đến vừa đối với dạng uống.
- Sa sút trí tuệ liên quan đến bệnh Parkinson mức độ nhẹ đến vừa đối với dạng uống.
- Sa sút trí tuệ Alzheimer mức độ nhẹ, vừa hoặc nặng đối với miếng dán theo nhãn Hoa Kỳ.
- Sa sút trí tuệ liên quan đến Parkinson mức độ nhẹ đến vừa đối với miếng dán theo nhãn Hoa Kỳ.
NICE khuyến nghị Donepezil, Galantamine hoặc Rivastigmine dạng đơn trị liệu là các lựa chọn điều trị Alzheimer nhẹ đến vừa. NICE cũng khuyến nghị một thuốc ức chế cholinesterase cho sa sút trí tuệ do Parkinson nhẹ hoặc vừa.
NICE cho phép cân nhắc thuốc ức chế cholinesterase ở người mắc sa sút trí tuệ do Parkinson mức độ nặng, nhưng hướng dẫn ghi nhận đây là sử dụng ngoài chỉ định tại thời điểm ban hành. Không được gọi đây là chỉ định được phê duyệt của Rivastigmine.
Rivastigmine cũng đã được nghiên cứu trong một số rối loạn nhận thức khác, nhưng phạm vi bằng chứng và tình trạng phê duyệt không đồng nhất. Các ứng dụng ngoài chỉ định cụ thể khác.
Liều dùng và cách sử dụng
Liều dưới đây được trích từ nhãn Hoa Kỳ và chỉ có giá trị tham khảo chuyên môn. Người bệnh không tự áp dụng hoặc tự tăng liều.
| Dạng dùng và chỉ định | Liều tham khảo |
|---|---|
| Viên nang – Alzheimer nhẹ đến vừa | Khởi đầu 1,5 mg x 2 lần/ngày; nếu dung nạp, tăng lên 3 mg x 2 lần/ngày sau tối thiểu 2 tuần; các bước tiếp theo là 4,5 mg và 6 mg x 2 lần/ngày, cách nhau tối thiểu 2 tuần |
| Viên nang – sa sút trí tuệ do Parkinson nhẹ đến vừa | Khởi đầu 1,5 mg x 2 lần/ngày; tăng lên 3 mg, 4,5 mg và 6 mg x 2 lần/ngày nếu dung nạp, cách nhau tối thiểu 4 tuần |
| Liều uống tối đa | 6 mg x 2 lần/ngày, tương đương 12 mg/ngày |
| Miếng dán – liều khởi đầu | 4,6 mg/24 giờ, dán một miếng mỗi ngày |
| Miếng dán – liều hiệu quả ở Alzheimer nhẹ đến vừa hoặc sa sút trí tuệ do Parkinson | 9,5 mg/24 giờ hoặc 13,3 mg/24 giờ |
| Miếng dán – Alzheimer nặng theo nhãn Hoa Kỳ | 13,3 mg/24 giờ |
| Khoảng thời gian tăng liều miếng dán | Chỉ tăng sau tối thiểu 4 tuần ở liều trước và khi người bệnh dung nạp |
| Ngừng thuốc trên 3 ngày | Dạng uống thường phải khởi động lại từ 1,5 mg x 2 lần/ngày; miếng dán phải khởi động lại từ 4,6 mg/24 giờ |
Người suy gan, suy thận, cân nặng dưới 50 kg hoặc có tác dụng phụ đường tiêu hóa có thể chỉ dung nạp được liều thấp hơn.
Đối với viên nang hoặc dung dịch uống:
- Uống cùng bữa sáng và bữa tối.
- Viên nang cần được nuốt nguyên viên.
- Không tự tăng liều nhanh hơn lịch chuẩn độ.
- Nếu bỏ thuốc trên 3 ngày, không dùng lại liều cũ trước khi trao đổi với bác sĩ.
Đối với miếng dán:
- Tháo miếng dán cũ trước khi dán miếng mới.
- Chỉ dán một miếng tại một thời điểm.
- Dán lên da sạch, khô, lành, không đỏ, không kích ứng và không có kem hoặc phấn.
- Ưu tiên lưng trên, lưng dưới, cánh tay trên hoặc ngực.
- Thay miếng dán sau mỗi 24 giờ.
- Không dán lại đúng một vị trí trong ít nhất 14 ngày.
- Không cắt miếng dán.
- Tránh nguồn nhiệt kéo dài như nắng gắt, phòng xông hơi hoặc thiết bị sưởi.
- Rửa tay sau khi dán hoặc tháo thuốc.
- Gấp đôi miếng đã dùng, để mặt dính áp vào nhau và bỏ xa trẻ em, vật nuôi.
Người chăm sóc nên trực tiếp kiểm tra việc uống hoặc dán thuốc nhằm hạn chế quên liều và quá liều.
Bác sĩ có thể theo dõi:
- Nhận thức, hành vi, khả năng thực hiện hoạt động hằng ngày và mức độ lợi ích lâm sàng.
- Khả năng tuân thủ điều trị của người bệnh và người chăm sóc.
- Buồn nôn, nôn, tiêu chảy, chán ăn và tình trạng mất nước.
- Cân nặng, đặc biệt ở người dưới 50 kg hoặc có thể trạng gầy.
- Nhịp tim, huyết áp, chóng mặt, ngất và rối loạn dẫn truyền tim.
- Mức độ run, cứng đờ hoặc các triệu chứng Parkinson khác.
- Dấu hiệu loét hoặc xuất huyết tiêu hóa.
- Phản ứng da tại vị trí dán và phản ứng dị ứng lan tỏa.
- Co giật, yếu cơ, khó thở hoặc các dấu hiệu tăng hoạt tính cholinergic.
- Việc tháo miếng dán cũ trước khi dán miếng mới.
Cảnh báo và lưu ý về Rivastigmine
Rivastigmine chống chỉ định ở người:
- Quá mẫn với Rivastigmine.
- Quá mẫn với các dẫn chất carbamate khác.
- Quá mẫn với bất kỳ thành phần nào của chế phẩm.
- Có tiền sử phản ứng tại vị trí dán gợi ý viêm da tiếp xúc dị ứng do Rivastigmine; đối với một số nhãn dạng uống, chỉ cân nhắc chuyển sang đường uống sau khi xét nghiệm dị ứng âm tính và dưới sự giám sát chặt chẽ.
Các tác dụng không mong muốn thường gặp gồm:
- Buồn nôn và nôn.
- Tiêu chảy, khó tiêu hoặc đau bụng.
- Chán ăn và giảm cân.
- Mệt mỏi, suy nhược.
- Đau đầu, chóng mặt hoặc buồn ngủ.
- Run hoặc nặng thêm triệu chứng Parkinson.
- Mất ngủ, lo âu, kích động hoặc trầm cảm.
- Té ngã.
- Đỏ da, ngứa, kích ứng hoặc phát ban tại vị trí dán.
- Nhiễm trùng đường tiết niệu.
Các phản ứng đường tiêu hóa thường rõ hơn khi bắt đầu điều trị, tăng liều hoặc dùng lại thuốc không đúng cách sau thời gian gián đoạn.
Các phản ứng nghiêm trọng có thể gồm:
- Nôn hoặc tiêu chảy kéo dài gây mất nước và rối loạn điện giải.
- Nôn dữ dội; đã có báo cáo rách thực quản khi dùng lại liều cao sau thời gian ngừng thuốc.
- Nhịp tim chậm, ngất, block nhĩ–thất hoặc hội chứng nút xoang bệnh lý.
- Loét hoặc xuất huyết đường tiêu hóa.
- Co giật.
- Co thắt phế quản hoặc nặng thêm bệnh phổi tắc nghẽn.
- Bí tiểu.
- Nặng thêm rõ rệt triệu chứng ngoại tháp hoặc run.
- Viêm da tiếp xúc dị ứng, phản ứng quá mẫn da lan tỏa hoặc hội chứng Stevens–Johnson.
- Viêm gan hoặc bất thường chức năng gan.
- Hội chứng cholinergic và suy hô hấp khi quá liều.
Cần đặc biệt thận trọng trong các trường hợp:
- Người có cân nặng dưới 50 kg.
- Người đang giảm cân, suy dinh dưỡng hoặc mất nước.
- Hội chứng nút xoang bệnh lý, nhịp tim chậm hoặc rối loạn dẫn truyền trên thất.
- Tiền sử loét dạ dày–tá tràng hoặc đang dùng NSAID.
- Hen phế quản hoặc bệnh phổi tắc nghẽn.
- Tiền sử co giật.
- Tắc nghẽn đường tiểu.
- Bệnh Parkinson có run hoặc triệu chứng ngoại tháp nổi bật.
- Suy gan hoặc suy thận.
- Người chuẩn bị gây mê.
- Người không có người chăm sóc đáng tin cậy để quản lý thuốc.
Sai sót dùng miếng dán, đặc biệt không tháo miếng cũ hoặc dán nhiều miếng cùng lúc, đã gây quá liều nghiêm trọng, nhập viện và hiếm khi tử vong. Nếu thuốc bị gián đoạn trên 3 ngày, cần hỏi bác sĩ trước khi sử dụng lại.
Quá liều Rivastigmine có thể gây cơn cholinergic với:
- Buồn nôn và nôn dữ dội.
- Tiêu chảy, đau bụng.
- Tăng tiết nước bọt và mồ hôi.
- Nhịp tim chậm, hạ huyết áp hoặc đôi khi tăng huyết áp.
- Chóng mặt, lú lẫn, buồn ngủ hoặc ảo giác.
- Run, co giật.
- Yếu cơ.
- Ức chế hô hấp, trụy tuần hoàn và tử vong.
Với miếng dán, phải tháo ngay tất cả miếng dán. Người bệnh cần được đánh giá cấp cứu và điều trị hỗ trợ. Trong quá liều không triệu chứng, nhãn khuyến cáo không dùng thêm Rivastigmine trong 24 giờ. Thẩm tách máu, thẩm phân phúc mạc hoặc lọc máu không được xem là biện pháp loại thuốc có hiệu quả lâm sàng. Việc sử dụng thuốc đối kháng cholinergic hoặc thuốc chống nôn phải do nhân viên y tế quyết định.
Viên nang được bảo quản ở nhiệt độ phòng kiểm soát 20–25°C.
Miếng dán được bảo quản khoảng 20–25°C, cho phép dao động theo giới hạn ghi trên nhãn sản phẩm. Giữ miếng dán trong túi kín riêng cho đến khi sử dụng. Thuốc đã dùng vẫn còn hoạt chất, vì vậy phải gấp mặt dính vào nhau và bỏ xa trẻ em, vật nuôi.
Luôn tuân thủ điều kiện bảo quản trên bao bì của sản phẩm cụ thể tại Việt Nam.
Đối tượng đặc biệt
Tính an toàn và hiệu quả của Rivastigmine ở người dưới 18 tuổi chưa được xác lập. Nhãn Hoa Kỳ không khuyến cáo sử dụng thuốc cho trẻ em và thanh thiếu niên.
Phần lớn người tham gia các thử nghiệm Rivastigmine là người từ 65 tuổi trở lên. Không ghi nhận khác biệt tổng thể rõ ràng về hiệu quả hoặc độ an toàn so với người trẻ hơn, nhưng không loại trừ khả năng một số người cao tuổi nhạy cảm hơn.
Độ thanh thải đường uống có thể thấp hơn ở người cao tuổi. Cần tăng liều từ từ và theo dõi cân nặng, nhịp tim, ngất, té ngã, mất nước, khả năng ăn uống và việc sử dụng đồng thời nhiều thuốc.
Chưa có dữ liệu đầy đủ ở phụ nữ mang thai để xác định nguy cơ dị tật, sảy thai hoặc tác động bất lợi khác liên quan đến Rivastigmine. Nghiên cứu trên động vật không cho thấy tác động bất lợi rõ ràng lên phát triển phôi thai ở mức liều được mô tả trong nhãn.
Do chỉ định chủ yếu gặp ở người cao tuổi, kinh nghiệm sử dụng trong thai kỳ rất hạn chế. Chỉ cân nhắc dùng khi bác sĩ đánh giá lợi ích tiềm năng lớn hơn nguy cơ; không tự sử dụng trong thai kỳ.
Chưa có dữ liệu về sự hiện diện của Rivastigmine trong sữa người, ảnh hưởng đối với trẻ bú mẹ hoặc ảnh hưởng đến sản xuất sữa. Rivastigmine và các chất chuyển hóa được bài tiết vào sữa động vật.
Bác sĩ cần cân nhắc lợi ích của việc nuôi con bằng sữa mẹ, nhu cầu điều trị của người mẹ và nguy cơ tiềm tàng đối với trẻ. Không tự sử dụng thuốc trong thời kỳ cho con bú.
Người suy gan nhẹ hoặc vừa có độ thanh thải Rivastigmine giảm và có thể chỉ dung nạp được liều thấp hơn.
Đối với miếng dán, nhãn Hoa Kỳ khuyến cáo cân nhắc sử dụng 4,6 mg/24 giờ làm cả liều khởi đầu và liều duy trì ở người suy gan nhẹ hoặc vừa. Chưa có dữ liệu đầy đủ ở người suy gan nặng.
Người suy thận vừa hoặc nặng có thể chỉ dung nạp được liều uống thấp hơn. Dữ liệu dược động học theo mức độ suy thận không hoàn toàn tuyến tính, vì vậy nhãn không đưa ra một tỷ lệ giảm liều cố định.
Liều cần được tăng theo đáp ứng và khả năng dung nạp, đồng thời theo dõi buồn nôn, nôn, giảm cân, mất nước, nhịp tim và các dấu hiệu độc tính cholinergic.
Bệnh sa sút trí tuệ tự nó có thể làm suy giảm khả năng lái xe và vận hành máy. Rivastigmine còn có thể gây chóng mặt, buồn ngủ, yếu, ngất hoặc rối loạn vận động.
Bác sĩ cần đánh giá định kỳ khả năng tiếp tục lái xe hoặc vận hành máy của người bệnh. Không thực hiện các hoạt động nguy hiểm khi chưa biết thuốc ảnh hưởng như thế nào.
Tương tác thuốc của Rivastigmine
Các tương tác đáng chú ý gồm:
- Metoclopramide: có thể làm tăng tác dụng phụ ngoại tháp; phối hợp không được khuyến cáo.
- Thuốc cường cholinergic: có thể làm tăng buồn nôn, tiêu chảy, tiết nước bọt, nhịp tim chậm và các tác dụng cholinergic khác.
- Thuốc kháng cholinergic như Oxybutynin hoặc Tolterodine: Rivastigmine có thể làm giảm tác dụng của các thuốc này và ngược lại.
- Thuốc chẹn beta, đặc biệt Atenolol và các thuốc chọn lọc beta-1: tăng nguy cơ nhịp tim chậm và ngất.
- Succinylcholine và thuốc giãn cơ kiểu succinylcholine: Rivastigmine có thể làm kéo dài hoặc tăng giãn cơ trong gây mê.
- NSAID hoặc người có tiền sử loét: tăng mức độ cần theo dõi xuất huyết tiêu hóa, dù đây chủ yếu là tương tác nguy cơ lâm sàng.
- Memantine: nhãn không ghi nhận ảnh hưởng đến tác dụng ức chế cholinesterase của Rivastigmine.
Rivastigmine ít chuyển hóa qua CYP450 nên các thuốc ức chế hoặc cảm ứng CYP thường không làm thay đổi đáng kể chuyển hóa thuốc.
Thắc mắc về hoạt chất Rivastigmine
Rivastigmine là thuốc chống sa sút trí tuệ thuộc nhóm ức chế cholinesterase. Thuốc làm tăng lượng acetylcholine trong não bằng cách ức chế acetylcholinesterase và butyrylcholinesterase, qua đó hỗ trợ kiểm soát triệu chứng nhận thức và chức năng ở một số người mắc Alzheimer hoặc sa sút trí tuệ liên quan đến Parkinson.
Không. Rivastigmine là thuốc điều trị triệu chứng. Thuốc có thể giúp một số người bệnh cải thiện hoặc duy trì tạm thời nhận thức và hoạt động hằng ngày, nhưng không chữa khỏi Alzheimer, không phục hồi tế bào thần kinh đã mất và chưa được chứng minh làm thay đổi tiến trình nền của bệnh.
Không, trừ khi một hướng dẫn chuyên môn đặc biệt từ bác sĩ và đúng sản phẩm cho phép, nhưng nhãn thông thường yêu cầu chỉ đeo một miếng tại một thời điểm. Phải tháo miếng cũ trước khi dán miếng mới. Dán nhiều miếng hoặc quên tháo miếng cũ có thể gây quá liều, nhập viện và hiếm khi tử vong.
Không nên tự dùng lại liều cũ. Nếu gián đoạn trên 3 ngày, nhãn khuyến cáo dạng uống thường phải bắt đầu lại từ 1,5 mg, ngày 2 lần; miếng dán phải bắt đầu lại từ 4,6 mg/24 giờ rồi tăng từ từ. Dùng lại ngay liều cao có thể gây nôn nghiêm trọng và biến chứng.
Viên nang và dung dịch uống Rivastigmine nên được dùng cùng bữa sáng và bữa tối. Dùng cùng thức ăn làm chậm tốc độ hấp thu nhưng có thể hỗ trợ khả năng dung nạp đường tiêu hóa. Miếng dán không phụ thuộc vào bữa ăn.

