Neomycin sulfate là muối sulfate của neomycin, một kháng sinh aminoglycosid có tác dụng diệt một số vi khuẩn nhạy cảm bằng cách tác động lên tiểu đơn vị ribosom 30S. Hoạt chất được hấp thu rất kém qua đường tiêu hóa bình thường, vì vậy viên uống không được dùng để điều trị nhiễm khuẩn toàn thân. Theo nhãn thuốc được tham khảo, Neomycin sulfate đường uống chủ yếu được sử dụng hỗ trợ làm giảm hệ vi khuẩn đường ruột trước một số phẫu thuật đại trực tràng hoặc trong xử trí bệnh não gan. Neomycin cũng có mặt trong thuốc bôi da và các chế phẩm nhỏ mắt, nhỏ tai, thường dưới dạng phối hợp. Dù hấp thu kém, thuốc vẫn có thể gây tổn thương thận, mất thính lực vĩnh viễn và phong bế thần kinh–cơ, đặc biệt khi dùng liều cao, kéo dài, trên bề mặt tổn thương hoặc ở người suy thận. Không tự dùng Neomycin sulfate nếu chưa xác định đúng dạng thuốc và chỉ định.
Nội dung chính
- Neomycin sulfate, kháng sinh aminoglycosid.
- Gắn với tiểu đơn vị ribosom 30S, làm sai lệch quá trình đọc mã và ức chế tổng hợp protein của vi khuẩn.
- Rất kém; khoảng 97% liều uống không được hấp thu và thải nguyên vẹn qua phân.
- Hỗ trợ giảm hệ vi khuẩn ruột trước một số phẫu thuật đại trực tràng và hỗ trợ điều trị bệnh não gan.
- Phòng nhiễm khuẩn ở vết cắt, trầy xước hoặc bỏng nhẹ; các chế phẩm mắt và tai thường là thuốc phối hợp.
- Độc tính trên thận, tổn thương ốc tai hoặc tiền đình, mất thính lực vĩnh viễn và phong bế thần kinh–cơ.
- Người suy thận, cao tuổi, mất nước, dùng liều cao hoặc kéo dài, dùng cùng thuốc độc thận/độc tai.
- Không dùng thuốc nhỏ tai chứa Neomycin khi thủng màng nhĩ; không bôi trên diện rộng hoặc dùng quá thời gian được hướng dẫn.
Hoạt chất Neomycin sulfate là gì?
Neomycin sulfate là kháng sinh aminoglycosid có tác dụng diệt một số vi khuẩn nhạy cảm. Do hấp thu rất kém qua đường tiêu hóa và có nguy cơ độc tính nghiêm trọng, viên uống Neomycin không được sử dụng để điều trị nhiễm khuẩn toàn thân. Công dụng, cách dùng và mức độ hấp thu khác nhau đáng kể giữa dạng uống, bôi da, nhỏ mắt và nhỏ tai.
Neomycin sulfate
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Neomycin sulfate |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Neomycin sulfate |
| Tên chung quốc tế sửa đổi (INNM) | Neomycin sulfate |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Neomycin sulphate; sulfate của neomycin; neomycin B sulfate. Dược chất thương mại có thể chứa sulfate của các thành phần neomycin liên quan, chủ yếu là neomycin B và một lượng neomycin C, tùy tiêu chuẩn nguyên liệu. |
| Tên Latinh / tên dược điển | Neomycini sulfas |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 1405-10-3 |
|---|---|
| UNII | 057Y626693 |
| PubChem CID | 8378 |
| RxNorm CUI | Chưa xác minh |
Dược động học của Neomycin sulfate
Neomycin được hấp thu kém qua đường tiêu hóa bình thường. Khoảng 97% liều uống không được hấp thu và được thải nguyên vẹn trong phân. Phần thuốc hấp thu được phân bố vào các mô, sau đó thải trừ chủ yếu qua thận. Neomycin có thể tích lũy tại vỏ thận và mô tai trong, rồi được giải phóng chậm trong nhiều tuần, góp phần làm độc tính xuất hiện muộn hoặc tiếp tục tiến triển sau khi đã ngừng thuốc.
Giai đoạn I: Hấp thu
Neomycin được hấp thu kém từ đường tiêu hóa nguyên vẹn. Tuy nhiên, vẫn có thể xảy ra hấp thu toàn thân sau khi uống. Mức hấp thu có thể tăng khi niêm mạc tiêu hóa bị viêm hoặc loét, khi dùng liều cao, dùng kéo dài hoặc khi thuốc được tiếp xúc với mô tổn thương, khoang cơ thể hay bề mặt phẫu thuật.
| F · Sinh khả dụng | Sinh khả dụng tuyệt đối của Neomycin sulfate đường uống không được nêu bằng một tỷ lệ xác định trong nhãn đã kiểm chứng. Tài liệu cho biết khoảng 97% liều uống không được hấp thu trong điều kiện đường tiêu hóa bình thường, cho thấy mức hấp thu toàn thân nhìn chung rất thấp nhưng có thể tăng ở người có niêm mạc ruột viêm, loét hoặc tổn thương. |
|---|
Giai đoạn II: Phân bố
Phần Neomycin đã hấp thu được phân bố vào các mô. Thuốc có xu hướng tích lũy tại vỏ thận và các cấu trúc của tai trong. Tỷ lệ gắn với protein huyết tương được ghi nhận thấp, khoảng 0–30%. Sự lưu giữ trong mô và giải phóng chậm có thể khiến độc tính trên tai hoặc thận xuất hiện sau khi kết thúc điều trị.
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Dữ liệu đáng tin cậy về chuyển hóa Neomycin sulfate ở người trong các nhãn đã kiểm chứng. Phần thuốc được hấp thu được mô tả là thải trừ chủ yếu qua thận, còn phần lớn liều uống không hấp thu được thải nguyên vẹn qua phân.
Giai đoạn IV: Thải trừ
Khoảng 97% liều uống được thải nguyên vẹn qua phân do không được hấp thu. Phần thuốc đã hấp thu được bài tiết chủ yếu qua thận. Ở người suy thận, thuốc có thể tích lũy và làm tăng nguy cơ độc tính trên thận, thính giác và tiền đình.
| t½ · Thời gian bán thải | Thời gian bán thải huyết tương chính xác của Neomycin sulfate trong các nguồn đã kiểm chứng. Neomycin tích lũy tại vỏ thận và tai trong, sau đó có thể được giải phóng chậm trong nhiều tuần; vì vậy, tổn thương thính giác có thể biểu hiện muộn và tiến triển sau khi đã ngừng thuốc. |
|---|---|
| CL · Độ thanh thải toàn phần | Giá trị độ thanh thải toàn thân cụ thể của Neomycin sulfate ở người. Độ thanh thải của phần thuốc đã hấp thu phụ thuộc đáng kể vào chức năng thận; suy giảm độ lọc cầu thận có thể làm tăng nồng độ thuốc và kéo dài phơi nhiễm. |
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
Các yếu tố có thể làm tăng hấp thu, tích lũy hoặc độc tính của Neomycin gồm:
- Suy giảm chức năng thận.
- Tuổi cao.
- Mất nước.
- Dùng liều cao hoặc kéo dài.
- Niêm mạc tiêu hóa viêm hoặc loét.
- Bôi trên diện rộng, vùng da tổn thương hoặc vết thương sâu.
- Tưới rửa tại chỗ trong phẫu thuật hoặc đưa thuốc vào khoang cơ thể.
- Dùng đồng thời thuốc độc thận, độc tai hoặc thuốc lợi tiểu mạnh.
- Tiếp xúc lặp lại với Neomycin hoặc các aminoglycosid khác.
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Neomycin sulfate
Neomycin thuộc nhóm aminoglycosid, có tác dụng chủ yếu trên nhiều trực khuẩn Gram âm và một số vi khuẩn Gram dương. Nhãn viên uống ghi nhận hoạt tính in vitro đối với một số chủng Escherichia coli và nhóm Klebsiella–Enterobacter. Thuốc không có hoạt tính đáng kể đối với hệ vi khuẩn kỵ khí của ruột. Mức độ nhạy cảm và đề kháng thay đổi theo loài vi khuẩn, vị trí nhiễm khuẩn và dữ liệu tại địa phương.
Phần III: Cơ chế tác dụng
Neomycin gắn với tiểu đơn vị ribosom 30S, bao gồm vùng 16S rRNA, làm sai lệch quá trình đọc mã mRNA và cản trở tổng hợp protein của vi khuẩn. Hậu quả là tạo ra protein bất thường, rối loạn chức năng màng tế bào và gây tác dụng diệt khuẩn.
Cơ chế đề kháng có thể liên quan đến:
- Enzym bất hoạt aminoglycosid.
- Thay đổi vị trí đích trên ribosom.
- Giảm tính thấm của màng vi khuẩn.
- Tăng hoạt động bơm tống thuốc.
Có thể xảy ra quá mẫn chéo hoặc đề kháng chéo với một số aminoglycosid khác.
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Neomycin có tác dụng diệt khuẩn trên vi khuẩn nhạy cảm. Hiệu lực tại chỗ phụ thuộc nồng độ thuốc tại vị trí sử dụng và độ nhạy của tác nhân. Mục tiêu dược động học–dược lực học cụ thể để dự báo hiệu quả điều trị của Neomycin sulfate theo từng đường dùng.
Độc tính toàn thân có liên quan đến tổng mức phơi nhiễm, thời gian điều trị, chức năng thận và sự tích lũy tại vỏ thận hoặc tai trong.
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Neomycin sulfate
Chỉ định phụ thuộc đường dùng và sản phẩm cụ thể:
- Đường uống: hỗ trợ ức chế hệ vi khuẩn đường ruột trong quá trình chuẩn bị trước một số phẫu thuật đại trực tràng, thường phối hợp với erythromycin base và biện pháp làm sạch ruột.
- Đường uống: hỗ trợ làm giảm vi khuẩn tạo amoniac trong ruột ở người bệnh hôn mê gan hoặc bệnh não gan do tăng amoniac.
- Bôi ngoài da: giúp phòng nhiễm khuẩn ở vết cắt, trầy xước và bỏng nhẹ đối với sản phẩm đơn thành phần không kê đơn được tham khảo.
- Dùng cho mắt: một số chế phẩm phối hợp được chỉ định điều trị nhiễm khuẩn nông ở mắt và phần phụ do vi khuẩn nhạy cảm, như viêm kết mạc, viêm giác mạc hoặc viêm bờ mi.
- Dùng cho tai: một số chế phẩm phối hợp được chỉ định điều trị nhiễm khuẩn nông của ống tai ngoài do vi khuẩn nhạy cảm.
Chỉ định của một sản phẩm phối hợp không được tự động áp dụng cho mọi thuốc chứa Neomycin sulfate.
Các ứng dụng mới hoặc đang nghiên cứu có đủ bằng chứng để trình bày.
Trong bệnh não gan, Neomycin đã được sử dụng để làm giảm vi khuẩn tạo amoniac, nhưng thực hành hiện đại thường ưu tiên lactulose và rifaximin do Neomycin có nguy cơ độc tính trên thận, độc tính trên tai và kháng kháng sinh khi dùng kéo dài. Đây là sự khác biệt giữa chỉ định còn được ghi trên nhãn và lựa chọn ưu tiên trong thực hành chuyên môn, không phải bằng chứng rằng người bệnh nên tự thay đổi phác đồ.
Liều dùng và cách sử dụng
Liều dưới đây được trích từ các nhãn thuốc cụ thể, chỉ dùng để tham khảo chuyên môn. Không tự áp dụng hoặc chuyển đổi giữa các dạng thuốc.
Đường uống ở người lớn:
- Hỗ trợ xử trí hôn mê gan hoặc bệnh não gan: tổng liều 4–12 g mỗi ngày, chia nhiều lần, dùng trong 5–6 ngày.
- Trong suy gan mạn khi các thuốc ít độc hơn không thể sử dụng, nhãn cho biết có thể cần liều đến 4 g mỗi ngày; trường hợp này phải được theo dõi chặt chức năng thận, thính giác và nồng độ thuốc.
- Ví dụ chuẩn bị ruột trước phẫu thuật đại trực tràng chọn lọc: Neomycin sulfate 1 g phối hợp erythromycin base 1 g lúc 13 giờ, 14 giờ và 23 giờ vào ngày trước phẫu thuật, cùng chế độ ăn và làm sạch ruột theo phác đồ của cơ sở điều trị.
Bôi ngoài da:
- Làm sạch vùng tổn thương rồi bôi một lượng nhỏ 1–3 lần mỗi ngày. Không sử dụng quá 1 tuần nếu không có hướng dẫn của bác sĩ.
Chế phẩm phối hợp dùng cho mắt:
- Nhãn thuốc mỡ phối hợp được tham khảo hướng dẫn đặt một lượng nhỏ vào túi kết mạc mỗi 3–4 giờ trong 7–10 ngày.
Chế phẩm phối hợp dùng cho tai:
- Người lớn: 4 giọt vào tai bị bệnh, 3–4 lần mỗi ngày.
- Trẻ em: 3 giọt, 3–4 lần mỗi ngày.
- Thời gian điều trị không quá 10 ngày đối với sản phẩm phối hợp được tham khảo.
Liều mắt và tai nêu trên chỉ áp dụng cho đúng công thức sản phẩm trong nguồn, không áp dụng cho mọi chế phẩm chứa Neomycin.
- Dùng đúng dạng thuốc, vị trí sử dụng, số lần và thời gian do bác sĩ hoặc dược sĩ hướng dẫn.
- Viên uống cần dùng liều thấp nhất có hiệu quả trong thời gian ngắn nhất; nhãn không khuyến nghị điều trị kéo dài quá 2 tuần.
- Không dùng viên uống để tự điều trị nhiễm khuẩn hô hấp, tiết niệu, da hoặc nhiễm khuẩn toàn thân.
- Không bôi thuốc lên diện tích lớn, vết thương sâu, vết đâm xuyên, vết động vật cắn hoặc bỏng nặng nếu chưa được bác sĩ đánh giá.
- Không để thuốc bôi da tiếp xúc với mắt.
- Không tra chế phẩm nhỏ tai vào mắt hoặc ngược lại.
- Không dùng thuốc nhỏ tai chứa Neomycin nếu thủng hoặc nghi ngờ thủng màng nhĩ.
- Không để đầu ống thuốc hoặc đầu nhỏ giọt chạm vào da, mắt, tai hay bề mặt khác.
- Không tự kéo dài điều trị khi tổn thương không cải thiện vì có thể xuất hiện vi khuẩn không nhạy cảm, nấm hoặc viêm da tiếp xúc.
Khi dùng Neomycin đường uống hoặc có nguy cơ hấp thu toàn thân, việc theo dõi có thể gồm:
- Creatinin huyết thanh, urê máu, độ thanh thải creatinin và lượng nước tiểu.
- Tổng phân tích nước tiểu để phát hiện protein niệu, trụ niệu hoặc tế bào bất thường.
- Đánh giá thính lực bằng đo thính lực khi điều trị kéo dài hoặc có nguy cơ cao.
- Khám chức năng tiền đình khi có chóng mặt, mất thăng bằng hoặc rung giật nhãn cầu.
- Nồng độ Neomycin trong huyết thanh ở một số trường hợp dùng liều cao hoặc kéo dài.
- Dấu hiệu yếu cơ, khó nuốt, khó thở hoặc phong bế thần kinh–cơ.
- Buồn nôn, tiêu chảy kéo dài hoặc biểu hiện kém hấp thu.
- Viêm da tiếp xúc, ngứa, đỏ, phù hoặc tổn thương không lành khi dùng tại chỗ.
- Đáp ứng tại vị trí nhiễm khuẩn và kết quả nuôi cấy khi cần thiết.
Cảnh báo và lưu ý về Neomycin sulfate
Đối với viên uống Neomycin sulfate:
- Tắc ruột.
- Quá mẫn với Neomycin hoặc bất kỳ thành phần nào của thuốc.
- Bệnh viêm hoặc loét đường tiêu hóa do nguy cơ tăng hấp thu toàn thân.
- Cần lưu ý khả năng quá mẫn chéo với các aminoglycosid khác.
Đối với thuốc bôi ngoài da:
- Không dùng khi đã biết dị ứng với Neomycin hoặc thành phần sản phẩm.
- Không dùng trong mắt, trên diện rộng hoặc kéo dài quá thời gian ghi trên nhãn nếu chưa được bác sĩ hướng dẫn.
Đối với chế phẩm dùng cho mắt hoặc tai:
- Chống chỉ định khi quá mẫn với thành phần thuốc.
- Chế phẩm nhỏ tai chứa Neomycin không được sử dụng khi thủng màng nhĩ.
- Các chống chỉ định bổ sung phụ thuộc kháng sinh hoặc corticosteroid phối hợp trong từng sản phẩm.
Tác dụng không mong muốn có thể khác nhau theo đường dùng:
Đường uống:
- Buồn nôn.
- Nôn.
- Tiêu chảy.
- Khó chịu đường tiêu hóa.
- Hội chứng kém hấp thu khi dùng kéo dài.
Dùng ngoài da, mắt hoặc tai:
- Ngứa.
- Đỏ da hoặc đỏ kết mạc.
- Phù.
- Kích ứng, nóng rát.
- Phát ban.
- Viêm da tiếp xúc dị ứng.
- Tổn thương chậm lành hoặc không cải thiện do vi khuẩn kháng thuốc hoặc nấm phát triển quá mức.
Mẫn cảm với Neomycin có thể biểu hiện chủ yếu bằng đỏ, ngứa, sưng và thất bại trong quá trình lành tổn thương.
Các phản ứng nghiêm trọng gồm:
- Độc tính trên thận, tăng creatinin, thiểu niệu hoặc suy thận.
- Tổn thương ốc tai gây giảm thính lực hoặc điếc hai bên vĩnh viễn.
- Độc tính tiền đình gây chóng mặt, mất thăng bằng, rung giật nhãn cầu hoặc thất điều.
- Phong bế thần kinh–cơ, yếu cơ và liệt hô hấp.
- Phản ứng quá mẫn nặng hoặc phản vệ, dù hiếm.
- Tăng độc tính ở người có biến thể ty thể MT-RNR1, đặc biệt m.1555A>G, có thể dẫn đến mất thính lực vĩnh viễn ngay cả khi nồng độ thuốc nằm trong phạm vi được khuyến nghị.
- Tổn thương tai trong khi thuốc nhỏ tai tiếp xúc với tai giữa qua màng nhĩ thủng.
Độc tính trên tai có thể xuất hiện muộn và tiếp tục tiến triển sau khi ngừng thuốc. Cần ngừng thuốc và đánh giá y tế khẩn cấp nếu xuất hiện ù tai, giảm thính lực, chóng mặt nặng, giảm lượng nước tiểu, yếu cơ hoặc khó thở.
Cần đặc biệt thận trọng ở:
- Người suy thận hoặc có độ thanh thải creatinin giảm.
- Người cao tuổi, kể cả khi creatinin huyết thanh chưa tăng rõ.
- Người mất nước.
- Người có tiền sử giảm thính lực, ù tai hoặc bệnh tiền đình.
- Người mắc nhược cơ, Parkinson hoặc bệnh lý thần kinh–cơ.
- Người đang dùng thuốc độc thận, độc tai, thuốc lợi tiểu mạnh hoặc thuốc phong bế thần kinh–cơ.
- Người có bệnh viêm hoặc loét đường tiêu hóa.
- Người cần dùng liều cao hoặc kéo dài.
- Người có tiền sử dị ứng với aminoglycosid.
- Người có biến thể MT-RNR1 hoặc tiền sử gia đình điếc liên quan aminoglycosid.
- Người dùng thuốc bôi trên diện rộng, vết thương sâu, mô tổn thương hoặc khoang phẫu thuật.
Không dùng thuốc nhỏ tai chứa Neomycin khi màng nhĩ thủng. Không tự dùng thuốc kéo dài khi xuất hiện đỏ, ngứa, sưng hoặc tổn thương không lành.
Quá liều cấp sau khi uống có thể ít xảy ra do thuốc hấp thu kém, nhưng liều cao hoặc sử dụng kéo dài vẫn có thể gây độc tính trên thận, tai và thần kinh–cơ. Nguy cơ cao hơn khi chức năng thận suy giảm hoặc niêm mạc ruột bị tổn thương.
Xử trí gồm:
- Ngừng Neomycin và các thuốc độc thận hoặc độc tai khác khi thích hợp.
- Đánh giá đường thở, hô hấp và tuần hoàn.
- Theo dõi chức năng thận, thính lực, tiền đình và điện giải.
- Hỗ trợ hô hấp nếu có phong bế thần kinh–cơ.
- Thẩm tách máu có thể giúp loại Neomycin khỏi máu ở người có độc tính toàn thân, đặc biệt khi suy thận.
Không có thuốc giải độc đặc hiệu được xác lập trong nhãn tham khảo. Khi nghi ngờ quá liều, cần liên hệ ngay cơ sở y tế và cung cấp tên sản phẩm, hàm lượng, đường dùng, lượng đã sử dụng và thời điểm sử dụng.
Theo các nhãn được tham khảo:
- Viên nén Neomycin sulfate: bảo quản ở 20–25°C, trong bao bì kín.
- Thuốc mỡ bôi ngoài da: bảo quản ở nhiệt độ phòng theo hướng dẫn trên bao bì.
- Thuốc mỡ mắt phối hợp: bảo quản ở 15–25°C.
- Điều kiện bảo quản chế phẩm nhỏ tai phụ thuộc sản phẩm cụ thể.
Luôn đậy kín nắp, tránh nhiễm bẩn đầu ống hoặc đầu nhỏ giọt và để thuốc ngoài tầm nhìn, tầm với của trẻ em. Không sử dụng thuốc đã đổi màu, biến chất, hết hạn hoặc không còn nhận diện được nhãn.
Đối tượng đặc biệt
Đối với Neomycin sulfate đường uống, độ an toàn và hiệu quả ở người dưới 18 tuổi chưa được xác lập đầy đủ trong nhãn tham khảo. Nếu bác sĩ đánh giá cần sử dụng, liều phải dựa trên cân nặng và thời gian điều trị không nên vượt quá 2 tuần. Trẻ sinh non và trẻ sơ sinh có nguy cơ hấp thu, tích lũy và độc tính cao hơn do chức năng thận chưa trưởng thành.
Đối với sản phẩm dùng tại chỗ:
- Độ an toàn và hiệu quả của thuốc mỡ mắt phối hợp được tham khảo chưa được xác lập ở trẻ em.
- Sản phẩm nhỏ tai phối hợp được tham khảo có dữ liệu sử dụng cho trẻ từ 2–16 tuổi; dữ liệu ở trẻ dưới 2 tuổi chưa đầy đủ.
Không tự dùng liều nhỏ mắt hoặc nhỏ tai dành cho một sản phẩm để áp dụng cho sản phẩm khác.
Người cao tuổi có nguy cơ độc tính trên thận và tai cao hơn do chức năng thận có thể suy giảm dù creatinin huyết thanh vẫn trong giới hạn thường gặp. Nhãn khuyến cáo đánh giá độ thanh thải creatinin thay vì chỉ dựa vào creatinin huyết thanh, đồng thời sử dụng liều thấp nhất và thời gian ngắn nhất có thể.
Cần rà soát tình trạng mất nước, bệnh nền, thính lực, khả năng giữ thăng bằng và các thuốc độc thận hoặc độc tai đang sử dụng. Đối với chế phẩm mắt phối hợp được tham khảo, chưa ghi nhận khác biệt tổng thể rõ ràng giữa người cao tuổi và người trẻ, nhưng vẫn cần theo dõi phản ứng tại chỗ.
Aminoglycosid có thể đi qua nhau thai và có khả năng gây hại cho thai. Đã có báo cáo điếc bẩm sinh liên quan một số aminoglycosid dùng toàn thân; dữ liệu nghiên cứu sinh sản đầy đủ dành riêng cho Neomycin còn hạn chế. Nhãn viên uống cảnh báo Neomycin có thể gây tổn thương thai và chỉ nên được sử dụng khi bác sĩ đánh giá lợi ích vượt nguy cơ.
Mức hấp thu từ chế phẩm bôi, mắt hoặc tai thường thấp hơn đường toàn thân, nhưng có thể tăng nếu dùng trên diện rộng, mô tổn thương hoặc màng nhĩ thủng. Không tự coi các dạng dùng tại chỗ là an toàn tuyệt đối trong thai kỳ.
Nhãn viên uống cho biết chưa xác định rõ Neomycin có bài tiết vào sữa mẹ hay không và khuyến cáo cân nhắc giữa nhu cầu điều trị của người mẹ với việc tiếp tục cho con bú.
LactMed nhận định các aminoglycosid bài tiết ít vào sữa và được hấp thu kém qua đường tiêu hóa của trẻ; vì vậy Neomycin đường uống, bôi da, mắt hoặc tai dự kiến tạo nồng độ sữa thấp và ít có khả năng gây tác dụng toàn thân đáng kể. Tuy nhiên, nên theo dõi trẻ về tiêu chảy, tưa miệng, hăm tã hoặc hiếm gặp là máu trong phân.
Không bôi thuốc mỡ chứa Neomycin trực tiếp lên núm vú trước khi cho trẻ bú. Nếu cần điều trị tại vùng vú, phải hỏi nhân viên y tế về sản phẩm phù hợp và làm sạch vùng bôi trước cữ bú.
Neomycin đường uống từng được sử dụng hỗ trợ làm giảm amoniac trong bệnh não gan, nhưng thuốc không điều trị nguyên nhân gây suy gan và không thay thế lactulose, rifaximin hoặc các biện pháp điều trị nguyên nhân theo đánh giá của bác sĩ.
Dữ liệu về hiệu chỉnh liều chỉ dựa trên mức độ suy gan. Do phần thuốc hấp thu được thải chủ yếu qua thận, nguy cơ độc tính chịu ảnh hưởng lớn bởi chức năng thận, mất nước và thời gian sử dụng. Người bệnh gan tiến triển thường có nhiều yếu tố làm tăng nguy cơ phản ứng bất lợi nên cần theo dõi chặt.
Người đồng thời suy gan và suy thận có nguy cơ cao gặp độc tính do Neomycin. Việc dùng thuốc để hỗ trợ bệnh não gan không loại bỏ yêu cầu đánh giá chức năng thận; ngược lại, suy thận có thể làm thuốc hấp thu tích lũy và tăng nguy cơ mất thính lực hoặc suy thận tiến triển.
Không có phác đồ hiệu chỉnh liều chung đã được xác minh cho mọi trường hợp suy gan kèm suy thận. Liều và thời gian điều trị phải do bác sĩ quyết định dựa trên chỉ định, độ thanh thải creatinin, tình trạng dịch, thính lực, thuốc phối hợp và khả năng sử dụng lựa chọn ít độc hơn. Liều cụ thể.
Chưa có cảnh báo cấm lái xe áp dụng chung cho mọi dạng Neomycin sulfate. Tuy nhiên, độc tính tiền đình hoặc thần kinh có thể gây chóng mặt, mất thăng bằng, rung giật nhãn cầu, yếu cơ hoặc giảm thính lực. Không lái xe, làm việc trên cao hoặc vận hành máy nếu xuất hiện các triệu chứng này; cần ngừng thuốc và liên hệ cơ sở y tế.
Tương tác thuốc của Neomycin sulfate
| Tương tác | Mức độ | Cơ chế / ảnh hưởng | Khuyến nghị / xử trí | Theo dõi | Bằng chứng / nguồn |
|---|---|---|---|---|---|
|
Cidofovir
Kháng sinh aminoglycosid đường tĩnh mạch được nhãn cidofovir liệt kê là nhóm thuốc gây độc thận chống chỉ định dùng đồng thời. Rule này chỉ áp dụng khi aminoglycosid được dùng đường tĩnh mạch. Kế thừa từ nhóm: | Mức 4: Phối hợp nguy hiểm | Cơ chế: Tương tác dược lực học do cộng hợp độc tính trên ống thận, làm tăng nguy cơ tổn thương thận cấp và tích lũy cidofovir. Ảnh hưởng: Tăng creatinine, giảm độ thanh thải creatinine, tổn thương ống thận và suy thận cấp. | Khuyến nghị: avoid_combination Xử trí: Không phối hợp aminoglycoside tĩnh mạch với cidofovir. Ngừng ít nhất 7 ngày trước cidofovir và dùng kháng sinh thay thế nếu có thể. | Creatinine, CrCl/eGFR, protein niệu, lượng nước tiểu và điện giải; theo dõi nồng độ aminoglycoside nếu có phơi nhiễm ngoài ý muốn. | Bằng chứng: high Nguồn: DailyMed | Cidofovir dihydrate injection, solution | Contraindications/Warnings/Drug Interactions: nephrotoxic agents | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=44966a7e-d777-40fb-956f-d0f31f737848 | Kiểm tra ngày 2026-08-02 |
Thắc mắc về hoạt chất Neomycin sulfate
Neomycin sulfate là kháng sinh aminoglycosid. Thuốc tác động lên ribosom 30S của vi khuẩn và gây tác dụng diệt khuẩn. Neomycin có thể được dùng đường uống để giảm hệ vi khuẩn ruột trong một số chỉ định hoặc dùng tại chỗ trên da, mắt và tai tùy sản phẩm.
Không. Neomycin được hấp thu rất kém qua đường tiêu hóa nên không tạo được nồng độ máu đáng tin cậy để điều trị nhiễm khuẩn toàn thân. Viên uống chủ yếu được ghi nhãn để giảm hệ vi khuẩn ruột trước một số phẫu thuật hoặc hỗ trợ xử trí bệnh não gan.
Có. Neomycin là một tác nhân có thể gây viêm da tiếp xúc dị ứng. Biểu hiện thường gồm ngứa, đỏ, phù, phát ban hoặc tổn thương chậm lành. Cần ngừng thuốc và hỏi nhân viên y tế nếu triệu chứng xuất hiện hoặc nặng lên.
Không. Nhãn thuốc nhỏ tai phối hợp được tham khảo cảnh báo không dùng khi màng nhĩ thủng vì Neomycin có thể tiếp xúc với tai giữa và gây tổn thương ốc tai, dẫn đến giảm thính lực hoặc điếc vĩnh viễn. Người có đau tai dữ dội, chảy dịch, chấn thương tai hoặc nghi thủng màng nhĩ cần được khám trước khi nhỏ thuốc.
Neomycin có khả năng gây hại cho thai nếu hấp thu toàn thân, vì vậy chỉ sử dụng trong thai kỳ khi bác sĩ đánh giá lợi ích vượt nguy cơ. Trong thời gian cho con bú, LactMed đánh giá nguy cơ toàn thân ở trẻ nhìn chung thấp do thuốc vào sữa ít và hấp thu kém, nhưng vẫn cần theo dõi tiêu chảy, tưa miệng hoặc hăm tã. Không tự bôi thuốc lên núm vú trước khi cho trẻ bú.

