Neomycin sulfate

Neomycin sulfate là muối sulfate của neomycin, một kháng sinh aminoglycosid có tác dụng diệt một số vi khuẩn nhạy cảm bằng cách tác động lên tiểu đơn vị ribosom 30S. Hoạt chất được hấp thu rất kém qua đường tiêu hóa bình thường, vì vậy viên uống không được dùng để điều trị nhiễm khuẩn toàn thân. Theo nhãn thuốc được tham khảo, Neomycin sulfate đường uống chủ yếu được sử dụng hỗ trợ làm giảm hệ vi khuẩn đường ruột trước một số phẫu thuật đại trực tràng hoặc trong xử trí bệnh não gan. Neomycin cũng có mặt trong thuốc bôi da và các chế phẩm nhỏ mắt, nhỏ tai, thường dưới dạng phối hợp. Dù hấp thu kém, thuốc vẫn có thể gây tổn thương thận, mất thính lực vĩnh viễn và phong bế thần kinh–cơ, đặc biệt khi dùng liều cao, kéo dài, trên bề mặt tổn thương hoặc ở người suy thận. Không tự dùng Neomycin sulfate nếu chưa xác định đúng dạng thuốc và chỉ định.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Neomycin sulfate, kháng sinh aminoglycosid.
  • Gắn với tiểu đơn vị ribosom 30S, làm sai lệch quá trình đọc mã và ức chế tổng hợp protein của vi khuẩn.
  • Rất kém; khoảng 97% liều uống không được hấp thu và thải nguyên vẹn qua phân.
  • Hỗ trợ giảm hệ vi khuẩn ruột trước một số phẫu thuật đại trực tràng và hỗ trợ điều trị bệnh não gan.
  • Phòng nhiễm khuẩn ở vết cắt, trầy xước hoặc bỏng nhẹ; các chế phẩm mắt và tai thường là thuốc phối hợp.
  • Độc tính trên thận, tổn thương ốc tai hoặc tiền đình, mất thính lực vĩnh viễn và phong bế thần kinh–cơ.
  • Người suy thận, cao tuổi, mất nước, dùng liều cao hoặc kéo dài, dùng cùng thuốc độc thận/độc tai.
  • Không dùng thuốc nhỏ tai chứa Neomycin khi thủng màng nhĩ; không bôi trên diện rộng hoặc dùng quá thời gian được hướng dẫn.

Hoạt chất Neomycin sulfate là gì?

Neomycin sulfate là kháng sinh aminoglycosid có tác dụng diệt một số vi khuẩn nhạy cảm. Do hấp thu rất kém qua đường tiêu hóa và có nguy cơ độc tính nghiêm trọng, viên uống Neomycin không được sử dụng để điều trị nhiễm khuẩn toàn thân. Công dụng, cách dùng và mức độ hấp thu khác nhau đáng kể giữa dạng uống, bôi da, nhỏ mắt và nhỏ tai.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Neomycin sulfate

CAS 1405-10-3

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Neomycin sulfate

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Neomycin sulfate

Tên chung quốc tế sửa đổi (INNM)

Neomycin sulfate

Tên khác / tên đồng nghĩa

Neomycin sulphate; sulfate của neomycin; neomycin B sulfate. Dược chất thương mại có thể chứa sulfate của các thành phần neomycin liên quan, chủ yếu là neomycin B và một lượng neomycin C, tùy tiêu chuẩn nguyên liệu.

Tên Latinh / tên dược điển

Neomycini sulfas

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

1405-10-3

UNII

057Y626693

PubChem CID

8378

RxNorm CUI

Chưa xác minh

Dược động học của Neomycin sulfate

Neomycin được hấp thu kém qua đường tiêu hóa bình thường. Khoảng 97% liều uống không được hấp thu và được thải nguyên vẹn trong phân. Phần thuốc hấp thu được phân bố vào các mô, sau đó thải trừ chủ yếu qua thận. Neomycin có thể tích lũy tại vỏ thận và mô tai trong, rồi được giải phóng chậm trong nhiều tuần, góp phần làm độc tính xuất hiện muộn hoặc tiếp tục tiến triển sau khi đã ngừng thuốc.

Giai đoạn I: Hấp thu

Neomycin được hấp thu kém từ đường tiêu hóa nguyên vẹn. Tuy nhiên, vẫn có thể xảy ra hấp thu toàn thân sau khi uống. Mức hấp thu có thể tăng khi niêm mạc tiêu hóa bị viêm hoặc loét, khi dùng liều cao, dùng kéo dài hoặc khi thuốc được tiếp xúc với mô tổn thương, khoang cơ thể hay bề mặt phẫu thuật.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng tuyệt đối của Neomycin sulfate đường uống không được nêu bằng một tỷ lệ xác định trong nhãn đã kiểm chứng. Tài liệu cho biết khoảng 97% liều uống không được hấp thu trong điều kiện đường tiêu hóa bình thường, cho thấy mức hấp thu toàn thân nhìn chung rất thấp nhưng có thể tăng ở người có niêm mạc ruột viêm, loét hoặc tổn thương.

Giai đoạn II: Phân bố

Phần Neomycin đã hấp thu được phân bố vào các mô. Thuốc có xu hướng tích lũy tại vỏ thận và các cấu trúc của tai trong. Tỷ lệ gắn với protein huyết tương được ghi nhận thấp, khoảng 0–30%. Sự lưu giữ trong mô và giải phóng chậm có thể khiến độc tính trên tai hoặc thận xuất hiện sau khi kết thúc điều trị.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Dữ liệu đáng tin cậy về chuyển hóa Neomycin sulfate ở người trong các nhãn đã kiểm chứng. Phần thuốc được hấp thu được mô tả là thải trừ chủ yếu qua thận, còn phần lớn liều uống không hấp thu được thải nguyên vẹn qua phân.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Khoảng 97% liều uống được thải nguyên vẹn qua phân do không được hấp thu. Phần thuốc đã hấp thu được bài tiết chủ yếu qua thận. Ở người suy thận, thuốc có thể tích lũy và làm tăng nguy cơ độc tính trên thận, thính giác và tiền đình.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải huyết tương chính xác của Neomycin sulfate trong các nguồn đã kiểm chứng. Neomycin tích lũy tại vỏ thận và tai trong, sau đó có thể được giải phóng chậm trong nhiều tuần; vì vậy, tổn thương thính giác có thể biểu hiện muộn và tiến triển sau khi đã ngừng thuốc.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Giá trị độ thanh thải toàn thân cụ thể của Neomycin sulfate ở người. Độ thanh thải của phần thuốc đã hấp thu phụ thuộc đáng kể vào chức năng thận; suy giảm độ lọc cầu thận có thể làm tăng nồng độ thuốc và kéo dài phơi nhiễm.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố có thể làm tăng hấp thu, tích lũy hoặc độc tính của Neomycin gồm:

  • Suy giảm chức năng thận.
  • Tuổi cao.
  • Mất nước.
  • Dùng liều cao hoặc kéo dài.
  • Niêm mạc tiêu hóa viêm hoặc loét.
  • Bôi trên diện rộng, vùng da tổn thương hoặc vết thương sâu.
  • Tưới rửa tại chỗ trong phẫu thuật hoặc đưa thuốc vào khoang cơ thể.
  • Dùng đồng thời thuốc độc thận, độc tai hoặc thuốc lợi tiểu mạnh.
  • Tiếp xúc lặp lại với Neomycin hoặc các aminoglycosid khác.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Neomycin sulfate

Neomycin thuộc nhóm aminoglycosid, có tác dụng chủ yếu trên nhiều trực khuẩn Gram âm và một số vi khuẩn Gram dương. Nhãn viên uống ghi nhận hoạt tính in vitro đối với một số chủng Escherichia coli và nhóm Klebsiella–Enterobacter. Thuốc không có hoạt tính đáng kể đối với hệ vi khuẩn kỵ khí của ruột. Mức độ nhạy cảm và đề kháng thay đổi theo loài vi khuẩn, vị trí nhiễm khuẩn và dữ liệu tại địa phương.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Neomycin gắn với tiểu đơn vị ribosom 30S, bao gồm vùng 16S rRNA, làm sai lệch quá trình đọc mã mRNA và cản trở tổng hợp protein của vi khuẩn. Hậu quả là tạo ra protein bất thường, rối loạn chức năng màng tế bào và gây tác dụng diệt khuẩn.

Cơ chế đề kháng có thể liên quan đến:

  • Enzym bất hoạt aminoglycosid.
  • Thay đổi vị trí đích trên ribosom.
  • Giảm tính thấm của màng vi khuẩn.
  • Tăng hoạt động bơm tống thuốc.

Có thể xảy ra quá mẫn chéo hoặc đề kháng chéo với một số aminoglycosid khác.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Neomycin có tác dụng diệt khuẩn trên vi khuẩn nhạy cảm. Hiệu lực tại chỗ phụ thuộc nồng độ thuốc tại vị trí sử dụng và độ nhạy của tác nhân. Mục tiêu dược động học–dược lực học cụ thể để dự báo hiệu quả điều trị của Neomycin sulfate theo từng đường dùng.

Độc tính toàn thân có liên quan đến tổng mức phơi nhiễm, thời gian điều trị, chức năng thận và sự tích lũy tại vỏ thận hoặc tai trong.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Neomycin sulfate

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Neomycin sulfate

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Neomycin sulfate

Tương tácMức độCơ chế / ảnh hưởngKhuyến nghị / xử tríTheo dõiBằng chứng / nguồn
Cidofovir

Kháng sinh aminoglycosid đường tĩnh mạch được nhãn cidofovir liệt kê là nhóm thuốc gây độc thận chống chỉ định dùng đồng thời. Rule này chỉ áp dụng khi aminoglycosid được dùng đường tĩnh mạch.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 4: Phối hợp nguy hiểm
Cơ chế:

Tương tác dược lực học do cộng hợp độc tính trên ống thận, làm tăng nguy cơ tổn thương thận cấp và tích lũy cidofovir.

Ảnh hưởng:

Tăng creatinine, giảm độ thanh thải creatinine, tổn thương ống thận và suy thận cấp.

Khuyến nghị:

avoid_combination

Xử trí:

Không phối hợp aminoglycoside tĩnh mạch với cidofovir. Ngừng ít nhất 7 ngày trước cidofovir và dùng kháng sinh thay thế nếu có thể.

Creatinine, CrCl/eGFR, protein niệu, lượng nước tiểu và điện giải; theo dõi nồng độ aminoglycoside nếu có phơi nhiễm ngoài ý muốn.

Bằng chứng: high
Nguồn:

DailyMed | Cidofovir dihydrate injection, solution | Contraindications/Warnings/Drug Interactions: nephrotoxic agents | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=44966a7e-d777-40fb-956f-d0f31f737848 | Kiểm tra ngày 2026-08-02
emc/UK SmPC | Cidofovir 75 mg/ml Concentrate for Solution for Infusion | Sections 4.3–4.5: nephrotoxicity and concomitant nephrotoxic agents | https://www.medicines.org.uk/emc/product/11151/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-02

Thắc mắc về hoạt chất Neomycin sulfate

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 11 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *