Moxifloxacin là kháng sinh fluoroquinolone tổng hợp có tác dụng diệt khuẩn bằng cách ức chế DNA gyrase và topoisomerase IV của vi khuẩn. Hoạt chất được sử dụng đường uống hoặc đường truyền tĩnh mạch cho một số nhiễm khuẩn do vi khuẩn nhạy cảm ở người lớn; dạng nhỏ mắt 0,5% được dùng điều trị viêm kết mạc do vi khuẩn theo nhãn thuốc tương ứng. Moxifloxacin không có tác dụng đối với cảm lạnh, cúm hoặc các bệnh do virus. Thuốc toàn thân có thể gây các phản ứng nghiêm trọng như viêm hoặc đứt gân, bệnh thần kinh ngoại biên, tác dụng trên hệ thần kinh trung ương, kéo dài khoảng QT, rối loạn đường huyết và làm nặng bệnh nhược cơ. Vì vậy, thuốc chỉ nên được sử dụng khi có chỉ định, dựa trên chẩn đoán và mức độ nhạy cảm của vi khuẩn. Người bệnh không tự mua, tự đổi liều hoặc tự ngừng thuốc. Liều và thời gian điều trị phụ thuộc đường dùng, loại nhiễm khuẩn, đặc điểm người bệnh và hướng dẫn quản lý tại từng quốc gia.
Nội dung chính
- Hoạt chất: Moxifloxacin, kháng sinh fluoroquinolone có tác dụng diệt khuẩn.
- Cơ chế: Ức chế DNA gyrase và topoisomerase IV, làm gián đoạn quá trình sao chép và sửa chữa DNA của vi khuẩn.
- Dạng dùng: Có các dạng dùng toàn thân như viên uống, dung dịch truyền và dạng dung dịch nhỏ mắt 0,5%; dạng lưu hành cụ thể phụ thuộc từng quốc gia và sản phẩm.
- Chỉ định: Một số nhiễm khuẩn do vi khuẩn nhạy cảm ở người lớn và viêm kết mạc do vi khuẩn đối với dạng nhỏ mắt.
- Cảnh báo nổi bật: Viêm hoặc đứt gân, bệnh thần kinh ngoại biên, tác dụng thần kinh trung ương, kéo dài QT và làm nặng nhược cơ.
- Tương tác đáng chú ý: Thuốc kháng acid, sắt, kẽm và các cation đa hóa trị làm giảm hấp thu đường uống; cần lưu ý warfarin, thuốc hạ đường huyết và thuốc kéo dài QT.
- Nguyên tắc sử dụng: Chỉ sử dụng theo chỉ định của bác sĩ; không dùng để điều trị bệnh do virus và không tự áp dụng liều tham khảo.
Hoạt chất Moxifloxacin là gì?
Moxifloxacin là kháng sinh fluoroquinolone có tác dụng diệt khuẩn. Thuốc tác động lên các enzym cần thiết cho quá trình sao chép, phiên mã, sửa chữa và tái tổ hợp DNA của vi khuẩn. Moxifloxacin chỉ có tác dụng đối với vi khuẩn nhạy cảm và không điều trị được cảm lạnh, cúm hoặc nhiễm virus.
Moxifloxacin
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Moxifloxacin |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Moxifloxacin |
| Tên IUPAC | 7-[(4aS,7aS)-1,2,3,4,4a,5,7,7a-octahydropyrrolo[3,4-b]pyridin-6-yl]-1-cyclopropyl-6-fluoro-8-methoxy-4-oxoquinoline-3-carboxylic acid |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Moxifloxacin hydrochloride là dạng muối hydrochloride thường được sử dụng trong các chế phẩm. Tên viết tắt không chính thức đôi khi gặp trong tài liệu chuyên môn là MXF hoặc MFX; cần kiểm tra quy ước của từng tài liệu để tránh nhầm lẫn. |
| Tên viết tắt | MXF |
| Tên Latinh / tên dược điển | Moxifloxacinum |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 151096-09-2 |
|---|---|
| UNII | U188XYD42P |
| PubChem CID | 152946 |
| RxNorm CUI | 139462 |
Dược động học của Moxifloxacin
Sau khi uống, moxifloxacin được hấp thu tốt, phân bố rộng đến nhiều mô và dịch cơ thể, chuyển hóa chủ yếu bằng liên hợp sulfate và glucuronide, sau đó thải trừ qua nước tiểu và phân dưới dạng không đổi hoặc chất chuyển hóa. Dược động học nhìn chung gần tuyến tính trong phạm vi liều điều trị đã được nghiên cứu.
Giai đoạn I: Hấp thu
| F · Sinh khả dụng | Sinh khả dụng tuyệt đối của moxifloxacin đường uống xấp xỉ 90%. Vì mức phơi nhiễm đường uống và đường truyền tĩnh mạch tương đối tương đương, nhãn thuốc cho phép chuyển từ đường truyền sang đường uống khi bác sĩ đánh giá phù hợp mà không phải thay đổi liều 400 mg. |
|---|
Giai đoạn II: Phân bố
Tỷ lệ gắn protein huyết tương khoảng 30–50%. Thể tích phân bố biểu kiến khoảng 1,7–2,7 L/kg, cho thấy thuốc phân bố rộng ngoài khoang huyết tương. Nồng độ đã được ghi nhận tại một số mô và dịch như niêm mạc phế quản, dịch lót biểu mô, đại thực bào phế nang, mô xoang và mô ổ bụng; ý nghĩa lâm sàng phụ thuộc loại nhiễm khuẩn và độ nhạy của vi khuẩn.
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Khoảng 52% liều được chuyển hóa thông qua phản ứng liên hợp thành chất chuyển hóa sulfate và glucuronide. Hệ enzym cytochrome P450 không tham gia đáng kể vào chuyển hóa moxifloxacin; thuốc cũng không được mô tả là chất ức chế chính các enzym CYP được nghiên cứu trong nhãn.
Giai đoạn IV: Thải trừ
Khoảng 45% liều được thải dưới dạng moxifloxacin không đổi, gồm khoảng 20% qua nước tiểu và khoảng 25% qua phân. Phần còn lại được thải dưới dạng các chất chuyển hóa liên hợp. Tổng lượng thuốc không đổi và các chất chuyển hóa đã xác định thu hồi được vào khoảng 96% liều.
| t½ · Thời gian bán thải | Thời gian bán thải trung bình của moxifloxacin toàn thân khoảng 12 ± 1,3 giờ. Sau khi nhỏ mắt hai bên với chế độ được nghiên cứu, thời gian bán thải biểu kiến trong huyết tương được ước tính khoảng 3 giờ, trong bối cảnh mức phơi nhiễm toàn thân thấp hơn rất nhiều so với liều uống 400 mg. |
|---|---|
| CL · Độ thanh thải toàn phần | Độ thanh thải toàn phần biểu kiến trung bình khoảng 12 ± 2 L/giờ. Độ thanh thải qua thận trung bình khoảng 2,6 ± 0,5 L/giờ, cho thấy ngoài lọc cầu thận còn có thể có quá trình bài tiết chủ động ở ống thận. |
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
- Thức ăn nhìn chung không làm thay đổi đáng kể sinh khả dụng đường uống.
- Cation đa hóa trị trong thuốc kháng acid, sucralfate, sắt, kẽm, một số vitamin và didanosine dạng đệm làm giảm hấp thu.
- Suy thận, kể cả bệnh thận giai đoạn cuối và lọc máu, không làm thay đổi dược động học đến mức nhãn thuốc yêu cầu hiệu chỉnh liều thường quy.
- Suy gan Child-Pugh A, B hoặc C không yêu cầu hiệu chỉnh liều theo nhãn, nhưng cần thận trọng do nguy cơ kéo dài QT có thể tăng trong tình trạng rối loạn chuyển hóa.
- Tuổi và giới có thể tạo khác biệt nhỏ về phơi nhiễm nhưng không dẫn đến khuyến cáo hiệu chỉnh liều chỉ dựa trên tuổi hoặc giới.
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Moxifloxacin
Moxifloxacin thuộc nhóm kháng khuẩn quinolone, phân nhóm fluoroquinolone. So với các quinolone thế hệ trước, hoạt chất có phổ tác dụng trên một số vi khuẩn Gram dương, Gram âm, vi khuẩn không điển hình và vi khuẩn kỵ khí. Tuy nhiên, độ nhạy thay đổi theo loài, khu vực, thời điểm và cơ chế đề kháng; không suy luận hiệu quả chỉ từ phổ lý thuyết mà cần cân nhắc kháng sinh đồ và dữ liệu dịch tễ địa phương.
Phần III: Cơ chế tác dụng
Moxifloxacin ức chế topoisomerase II của vi khuẩn, còn gọi là DNA gyrase, và topoisomerase IV. Hai enzym này tham gia kiểm soát cấu trúc không gian, sao chép, phân tách và sửa chữa DNA. Sự ức chế đồng thời làm gián đoạn chức năng DNA và dẫn đến chết tế bào vi khuẩn.
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Moxifloxacin có tác dụng diệt khuẩn phụ thuộc mối liên hệ giữa mức phơi nhiễm thuốc và nồng độ ức chế tối thiểu của vi khuẩn. Kéo dài khoảng QT có liên quan đến nồng độ thuốc; nguy cơ tăng khi phối hợp với thuốc kéo dài QT hoặc ở người có hạ kali máu, hạ magnesi máu, nhịp tim chậm hay bệnh tim tạo loạn nhịp. Đề kháng có thể hình thành do biến đổi mục tiêu topoisomerase, thay đổi tính thấm hoặc cơ chế bơm tống thuốc; có thể xảy ra đề kháng chéo với các quinolone khác.
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Moxifloxacin
Theo nhãn viên uống Hoa Kỳ, moxifloxacin được chỉ định cho người lớn từ 18 tuổi trong một số trường hợp do vi khuẩn nhạy cảm:
- Viêm phổi mắc phải tại cộng đồng.
- Nhiễm khuẩn da và cấu trúc da không biến chứng hoặc có biến chứng.
- Nhiễm khuẩn ổ bụng có biến chứng.
- Điều trị và dự phòng bệnh dịch hạch.
- Viêm xoang cấp do vi khuẩn.
- Đợt cấp do vi khuẩn của viêm phế quản mạn.
Đối với viêm xoang cấp do vi khuẩn và đợt cấp của viêm phế quản mạn, nhãn Hoa Kỳ yêu cầu dành thuốc cho trường hợp không có lựa chọn thay thế phù hợp. EMA còn khuyến nghị hạn chế moxifloxacin đường uống trong viêm phổi cộng đồng khi không thể dùng các kháng sinh khác. Dung dịch nhỏ mắt moxifloxacin 0,5% được chỉ định điều trị viêm kết mạc do các chủng vi khuẩn nhạy cảm được liệt kê trong nhãn thuốc. Chỉ định được phê duyệt tại Việt Nam phải đối chiếu tờ hướng dẫn sử dụng của từng sản phẩm.
WHO đưa moxifloxacin vào một số phác đồ điều trị lao theo hướng dẫn chuyên môn:
- Phác đồ 4 tháng gồm rifapentine, isoniazid, pyrazinamide và moxifloxacin cho một số người bệnh lao nhạy cảm với thuốc đáp ứng tiêu chí chuyên môn. * Phác đồ BPaLM 6 tháng gồm bedaquiline, pretomanid, linezolid và moxifloxacin cho người từ 14 tuổi trở lên mắc lao đa kháng hoặc kháng rifampicin và đáp ứng đầy đủ tiêu chí lựa chọn. WHO khuyến khích xét nghiệm độ nhạy với fluoroquinolone; khi xác nhận kháng fluoroquinolone, moxifloxacin được loại khỏi phác đồ. Đây là sử dụng theo hướng dẫn chương trình lao và không đồng nghĩa với chỉ định được phê duyệt trong mọi nhãn thuốc hoặc tại mọi quốc gia. Việc điều trị phải do cơ sở chuyên khoa lao quản lý, không tự sử dụng.
Ứng dụng nghiên cứu khác chưa được xác minh đầy đủ.
Liều dùng và cách sử dụng
Liều dưới đây được trích từ nhãn thuốc Hoa Kỳ, chỉ nhằm mục đích thông tin và không được tự áp dụng.
Đối với viên uống ở người lớn:
| Tình trạng theo nhãn Hoa Kỳ | Liều tham khảo | Thời gian tham khảo | |
|---|---|---|---|
| Viêm phổi mắc phải tại cộng đồng | 400 mg mỗi 24 giờ | 7–14 ngày | |
| Nhiễm khuẩn da và cấu trúc da không biến chứng | 400 mg mỗi 24 giờ | 7 ngày | |
| Nhiễm khuẩn da và cấu trúc da có biến chứng | 400 mg mỗi 24 giờ | 7–21 ngày | |
| Nhiễm khuẩn ổ bụng có biến chứng | 400 mg mỗi 24 giờ | 5–14 ngày | |
| Điều trị hoặc dự phòng bệnh dịch hạch | 400 mg mỗi 24 giờ | 10–14 ngày | |
| Viêm xoang cấp do vi khuẩn | 400 mg mỗi 24 giờ | 10 ngày | |
| Đợt cấp do vi khuẩn của viêm phế quản mạn | 400 mg mỗi 24 giờ | 5 ngày | Đối với dung dịch nhỏ mắt 0,5% theo nhãn được tham khảo: nhỏ 1 giọt vào mắt bị bệnh, 3 lần mỗi ngày trong 7 ngày. Liều trong phác đồ lao, liều truyền tĩnh mạch, thời gian điều trị và việc chuyển đường dùng phải do bác sĩ hoặc chương trình chuyên khoa quyết định. Không tự tăng liều, giảm liều, kéo dài hoặc ngừng thuốc. |
Đối với viên uống:
- Có thể uống cùng hoặc không cùng thức ăn.
- Uống với lượng nước thích hợp.
- Dùng ít nhất 4 giờ trước hoặc 8 giờ sau thuốc kháng acid chứa magnesi hoặc nhôm, sucralfate, chế phẩm sắt, kẽm, vitamin có cation đa hóa trị hoặc didanosine dạng đệm.
- Uống đúng khoảng cách liều được kê đơn.
- Không uống hai liều cùng lúc để bù liều đã quên khi thời điểm liều kế tiếp đã gần.
- Không tự ngừng sớm chỉ vì triệu chứng đã giảm, trừ khi xuất hiện phản ứng nghiêm trọng cần ngừng thuốc theo hướng dẫn y tế. Đối với dung dịch nhỏ mắt:
- Chỉ dùng tại mắt.
- Rửa tay trước khi nhỏ.
- Không để đầu lọ chạm vào mắt, mi mắt, ngón tay hoặc bề mặt khác.
- Tránh đeo kính áp tròng khi đang có dấu hiệu viêm kết mạc do vi khuẩn.
- Nếu dùng thêm thuốc nhỏ mắt khác, cần hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ về khoảng cách sử dụng.
Tùy tình trạng người bệnh, bác sĩ có thể theo dõi:
- Đáp ứng lâm sàng và kết quả nuôi cấy, kháng sinh đồ khi có.
- Dấu hiệu đau, sưng hoặc viêm gân.
- Tê, bỏng rát, châm chích hoặc yếu cơ gợi ý bệnh thần kinh ngoại biên.
- Triệu chứng thần kinh trung ương như lú lẫn, ảo giác, kích động hoặc co giật.
- Điện tâm đồ, khoảng QT và điện giải ở người có nguy cơ loạn nhịp.
- Đường huyết ở người mắc đái tháo đường hoặc dùng thuốc hạ đường huyết.
- Thời gian prothrombin hoặc INR khi dùng cùng warfarin.
- Chức năng gan khi có biểu hiện chán ăn, vàng da, nước tiểu sẫm màu hoặc đau bụng.
- Tiêu chảy nặng, kéo dài hoặc có máu, kể cả sau khi kết thúc kháng sinh.
Cảnh báo và lưu ý về Moxifloxacin
Chống chỉ định theo nhãn thuốc được tham khảo:
- Tiền sử quá mẫn với moxifloxacin.
- Quá mẫn với các quinolone khác.
- Đối với dung dịch nhỏ mắt, quá mẫn với bất kỳ thành phần nào của chế phẩm. Nhược cơ, kéo dài QT, tiền sử phản ứng nghiêm trọng với fluoroquinolone và các yếu tố nguy cơ khác được trình bày trong cảnh báo hoặc tình huống cần tránh sử dụng, không nhất thiết đều được phân loại là chống chỉ định tuyệt đối trong mọi nhãn thuốc.
Các phản ứng thường gặp nhất với moxifloxacin toàn thân trong thử nghiệm lâm sàng gồm:
- Buồn nôn.
- Tiêu chảy.
- Đau đầu.
- Chóng mặt.
Tỷ lệ được báo cáo trong nhãn lần lượt khoảng 7%, 6%, 4% và 3%. Các phản ứng khác có thể gồm nôn, đau bụng, khó tiêu, mất ngủ, thay đổi xét nghiệm gan hoặc phản ứng tại vị trí truyền. Với dung dịch nhỏ mắt, các phản ứng tại mắt được báo cáo ở khoảng 1–6% người tham gia gồm kích ứng hoặc khó chịu ở mắt, đỏ mắt, khô mắt, đau mắt, ngứa, viêm giác mạc, chảy nước mắt, xuất huyết dưới kết mạc hoặc giảm thị lực. Không phải người dùng nào cũng gặp tác dụng phụ. Cần đọc tờ hướng dẫn của sản phẩm cụ thể và báo cho nhân viên y tế khi có biểu hiện bất thường.
Các phản ứng nghiêm trọng đã được cảnh báo đối với moxifloxacin toàn thân gồm:
- Viêm gân và đứt gân, có thể xảy ra trong khi điều trị hoặc nhiều tháng sau khi ngừng thuốc.
- Bệnh thần kinh ngoại biên có khả năng kéo dài hoặc không hồi phục.
- Tác dụng trên hệ thần kinh trung ương như co giật, loạn thần, ảo giác, kích động, trầm cảm, lú lẫn hoặc tăng áp lực nội sọ.
- Làm nặng yếu cơ ở người mắc nhược cơ.
- Kéo dài QT, xoắn đỉnh hoặc loạn nhịp thất.
- Phản vệ và phản ứng quá mẫn nghiêm trọng.
- Phản ứng da nghiêm trọng.
- Tổn thương gan nặng hoặc suy gan.
- Phình hoặc bóc tách động mạch chủ ở người có nguy cơ.
- Tiêu chảy liên quan Clostridioides difficile.
- Hạ hoặc tăng đường huyết nghiêm trọng.
- Nhạy cảm ánh sáng hoặc độc tính ánh sáng. Khi xuất hiện đau hoặc sưng gân, tê yếu chi, khó thở, phù mặt, phát ban lan rộng, ngất, hồi hộp, vàng da, đau ngực hoặc đau bụng dữ dội đột ngột, người bệnh cần ngừng hoạt động gây tải lên gân và liên hệ ngay với cơ sở y tế. Không tự xử trí tại nhà.
Cần đánh giá đặc biệt trước khi dùng moxifloxacin toàn thân ở người:
- Có tiền sử phản ứng nghiêm trọng với quinolone hoặc fluoroquinolone.
- Trên 60 tuổi, ghép tạng hoặc đang dùng corticosteroid do nguy cơ tổn thương gân cao hơn.
- Mắc nhược cơ.
- Có kéo dài QT bẩm sinh hoặc mắc phải, nhịp tim chậm, thiếu máu cơ tim cấp, hạ kali máu hoặc hạ magnesi máu.
- Đang dùng thuốc có khả năng kéo dài QT.
- Có tiền sử co giật, bệnh hệ thần kinh trung ương hoặc rối loạn tâm thần.
- Mắc đái tháo đường.
- Có tiền sử bệnh động mạch chủ, phình động mạch, bệnh mạch máu hoặc yếu tố nguy cơ bóc tách động mạch chủ.
- Có bệnh gan.
- Có tiền sử tiêu chảy liên quan kháng sinh. Fluoroquinolone không nên dùng cho nhiễm khuẩn nhẹ hoặc có thể tự cải thiện khi vẫn còn lựa chọn kháng khuẩn thông thường phù hợp. Việc lựa chọn cần dựa trên hướng dẫn điều trị, dữ liệu kháng thuốc và đánh giá lợi ích – nguy cơ của bác sĩ.
Chưa có thuốc giải độc đặc hiệu cho quá liều moxifloxacin. Xử trí chủ yếu gồm:
- Ngừng thuốc và đánh giá tại cơ sở y tế.
- Điều trị hỗ trợ, duy trì đủ dịch và theo dõi dấu hiệu sinh tồn.
- Theo dõi điện tâm đồ do nguy cơ kéo dài QT.
- Có thể cân nhắc làm rỗng dạ dày hoặc dùng than hoạt sớm trong tình huống phù hợp dưới giám sát chuyên môn.
- Thẩm tách máu hoặc thẩm phân phúc mạc chỉ loại bỏ một tỷ lệ nhỏ moxifloxacin và các chất chuyển hóa. Khi nghi ngờ quá liều, cần liên hệ cơ sở cấp cứu hoặc trung tâm chống độc; không tự gây nôn.
Theo các nhãn thuốc được tham khảo:
- Viên nén: bảo quản ở 20–25°C, cho phép dao động trong khoảng quy định của nhãn; tránh nơi có độ ẩm cao.
- Dung dịch nhỏ mắt: bảo quản ở 2–25°C.
- Giữ thuốc trong bao bì gốc, đóng kín và để ngoài tầm nhìn, tầm với của trẻ em.
- Không dùng thuốc quá hạn, biến màu, nhiễm bẩn hoặc có dấu hiệu hư hỏng. Điều kiện bảo quản chính xác phải tuân theo nhãn của sản phẩm đang sử dụng.
Đối tượng đặc biệt
Đối với moxifloxacin toàn thân, tính an toàn và hiệu quả ở người dưới 18 tuổi chưa được thiết lập trong nhãn viên uống Hoa Kỳ. Fluoroquinolone gây tổn thương sụn hoặc khớp ở động vật non; dữ liệu nhi khoa toàn thân còn hạn chế và việc sử dụng phải do bác sĩ chuyên khoa đánh giá. Đối với dung dịch nhỏ mắt moxifloxacin 0,5%, nhãn được tham khảo ghi nhận tính an toàn và hiệu quả đã được thiết lập ở mọi nhóm tuổi, bao gồm trẻ sơ sinh, dựa trên các nghiên cứu lâm sàng liên quan. Liều cụ thể vẫn phải theo chỉ định chuyên môn. Trong điều trị lao, WHO có các khuyến nghị phác đồ theo độ tuổi và tiêu chí lựa chọn riêng. Phác đồ BPaLM được hướng dẫn cho người từ 14 tuổi trở lên đủ điều kiện; không tự ngoại suy sang trẻ nhỏ hơn.
Không cần hiệu chỉnh liều chỉ dựa trên tuổi theo dữ liệu dược động học của nhãn. Tuy nhiên, người cao tuổi có nguy cơ cao hơn đối với viêm hoặc đứt gân, đặc biệt khi dùng corticosteroid; đồng thời có thể nhạy cảm hơn với kéo dài QT và biến cố động mạch chủ. Cần xem xét bệnh tim, chức năng thận, điện giải, thuốc dùng kèm và tiền sử bệnh mạch máu trước khi kê đơn.
Dữ liệu ở phụ nữ mang thai chưa đủ để xác định chắc chắn nguy cơ dị tật lớn, sảy thai hoặc kết cục bất lợi liên quan đến moxifloxacin. Nhãn thuốc toàn thân cảnh báo dữ liệu trên động vật cho thấy khả năng gây hại cho thai ở một số mức phơi nhiễm. Chỉ cân nhắc sử dụng khi bác sĩ đánh giá lợi ích dự kiến vượt trội nguy cơ và không có lựa chọn phù hợp hơn. Mức phơi nhiễm toàn thân sau dùng nhỏ mắt thấp hơn nhiều so với đường uống, nhưng dữ liệu thai kỳ vẫn hạn chế; không tự sử dụng khi mang thai. Phác đồ lao BPaLM không được WHO khuyến nghị cho phụ nữ mang thai do nhóm này bị loại khỏi các thử nghiệm và độ an toàn của toàn phác đồ, đặc biệt pretomanid, chưa được thiết lập.
Chưa xác định rõ moxifloxacin có bài tiết vào sữa mẹ hay không. Dữ liệu động vật cho thấy thuốc có thể hiện diện trong sữa. Khi cân nhắc dùng thuốc, bác sĩ cần đánh giá lợi ích của việc nuôi con bằng sữa mẹ, nhu cầu điều trị của người mẹ và nguy cơ tiềm tàng đối với trẻ. Sau dùng nhỏ mắt, mức phơi nhiễm toàn thân thấp nhưng không loại trừ hoàn toàn khả năng thuốc đi vào sữa; cần hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ. WHO không đưa phụ nữ đang cho con bú vào nhóm đủ điều kiện thường quy của phác đồ BPaLM do thiếu dữ liệu cho toàn phác đồ.
Nhãn thuốc không yêu cầu hiệu chỉnh liều thường quy ở người suy gan Child-Pugh A, B hoặc C vì nồng độ moxifloxacin không thay đổi đáng kể. Tuy nhiên, người suy gan có thể dễ gặp rối loạn chuyển hóa làm tăng nguy cơ kéo dài QT; cần thận trọng, đánh giá điện giải, thuốc dùng kèm và biểu hiện độc tính gan.
Không có khuyến cáo hiệu chỉnh liều thường quy chỉ dựa trên suy gan hoặc suy thận trong nhãn thuốc được tham khảo. Ở người đồng thời suy gan và suy thận, quyết định điều trị phải được cá thể hóa do có thể tích lũy nhiều yếu tố nguy cơ như rối loạn điện giải, kéo dài QT, tương tác thuốc, bệnh tim và tổn thương gân. Không tự áp dụng kết luận “không cần chỉnh liều” mà bỏ qua theo dõi lâm sàng.
Moxifloxacin có thể gây chóng mặt, choáng váng, buồn ngủ, rối loạn thị giác hoặc các tác dụng thần kinh trung ương khác. Người dùng không nên lái xe, vận hành máy móc hoặc thực hiện công việc cần tỉnh táo cho đến khi biết thuốc ảnh hưởng đến mình như thế nào. Nếu có nhìn mờ sau khi nhỏ mắt, cần chờ thị lực trở lại bình thường trước khi lái xe.
Tương tác thuốc của Moxifloxacin
| Tương tác | Mức độ | Cơ chế / ảnh hưởng | Khuyến nghị / xử trí | Theo dõi | Bằng chứng / nguồn |
|---|---|---|---|---|---|
|
Clofazimine
Phối hợp clofazimine với moxifloxacin làm tăng nguy cơ kéo dài QT. Dữ liệu ở trẻ em mắc lao kháng rifampicin ghi nhận phối hợp CFZ+MFX liên quan mức tăng QTcF khoảng 13 ms so với các phác đồ so sánh. | Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích | Cơ chế: Tương tác dược lực học cộng hợp do cả hai thuốc đều kéo dài tái cực tim và QTc. Ảnh hưởng: QTcF có thể tăng rõ hơn khi hai thuốc được dùng cùng nhau; nguy cơ trở nên quan trọng hơn nếu có thêm bedaquiline, delamanid, rối loạn điện giải hoặc các yếu tố nguy cơ loạn nhịp. | Khuyến nghị: monitor_closely Xử trí: Khi cần phối hợp, theo dõi ECG/QTcF và điện giải. Hạn chế thêm các thuốc kéo dài QT khác khi có lựa chọn phù hợp; xử trí các yếu tố nguy cơ có thể điều chỉnh. Nếu QTcF tăng đáng kể hoặc đạt ngưỡng nguy hiểm, đánh giá lại phác đồ. | ECG/QTcF; kali, magnesi, calci; nhịp tim; ngất, hồi hộp hoặc chóng mặt. | Bằng chứng: moderate Nguồn: PubMed | QT Interval Prolongation with One or More QT-Prolonging Agents Used as Part of a Multidrug Regimen for Rifampicin-Resistant Tuberculosis Treatment | CFZ+MFX liên quan tăng 13.0 ms QTcF | https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37358463/ | Kiểm tra ngày 2026-08-03 |
Thắc mắc về hoạt chất Moxifloxacin
Moxifloxacin là kháng sinh fluoroquinolone có tác dụng diệt khuẩn bằng cách ức chế DNA gyrase và topoisomerase IV. Thuốc được sử dụng cho một số nhiễm khuẩn do vi khuẩn nhạy cảm; dạng nhỏ mắt được dùng cho viêm kết mạc do vi khuẩn theo nhãn tương ứng.
Có. Các nhãn thuốc Hoa Kỳ được tham khảo phân loại moxifloxacin là thuốc kê đơn. Đây là kháng sinh có nhiều cảnh báo nghiêm trọng và cần được bác sĩ lựa chọn dựa trên loại nhiễm khuẩn, nguy cơ kháng thuốc và tình trạng người bệnh. Phân loại pháp lý cụ thể tại Việt Nam.
Không. Moxifloxacin là thuốc kháng khuẩn và không có tác dụng điều trị cảm lạnh, cúm hoặc các bệnh chỉ do virus. Dùng kháng sinh khi không cần thiết làm tăng nguy cơ tác dụng phụ và thúc đẩy vi khuẩn kháng thuốc.
Không nên uống cùng thời điểm. Các sản phẩm chứa nhôm, magnesi, sắt, kẽm, sucralfate hoặc cation đa hóa trị có thể làm giảm hấp thu moxifloxacin. Theo nhãn thuốc, cần uống moxifloxacin ít nhất 4 giờ trước hoặc 8 giờ sau các sản phẩm này. Người bệnh nên hỏi dược sĩ để sắp xếp lịch dùng thuốc phù hợp.
Cần liên hệ ngay với cơ sở y tế khi xuất hiện đau hoặc sưng gân, tê yếu tay chân, co giật, lú lẫn, khó thở, phù mặt, phát ban nặng, ngất, hồi hộp, vàng da, tiêu chảy nặng hoặc có máu, hạ đường huyết, hay đau ngực, lưng hoặc bụng dữ dội đột ngột. Các biểu hiện này có thể liên quan đến phản ứng nghiêm trọng của fluoroquinolone.

