Methyldopa

Methyldopa là thuốc hạ huyết áp tác động lên hệ thần kinh trung ương. Sau khi vào cơ thể, thuốc được chuyển hóa thành alpha-methylnorepinephrine, chất làm giảm hoạt động giao cảm và hạ huyết áp. Nhãn thuốc chính thức ghi nhận Methyldopa được chỉ định điều trị tăng huyết áp. Trong hướng dẫn NICE về tăng huyết áp thai kỳ, Methyldopa có thể được cân nhắc khi labetalol và nifedipine không phù hợp; đây là khuyến nghị chuyên môn và không đồng nghĩa thuốc là lựa chọn đầu tay trong mọi trường hợp. Methyldopa có thể gây buồn ngủ, hạ huyết áp tư thế, xét nghiệm Coombs dương tính, thiếu máu tan máu và tổn thương gan hiếm gặp nhưng nghiêm trọng. Người bệnh cần được theo dõi huyết áp, công thức máu và chức năng gan, đặc biệt trong những tuần đầu điều trị. Không tự bắt đầu, tăng giảm liều hoặc ngừng Methyldopa khi chưa có hướng dẫn của bác sĩ.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Nhóm thuốc: Thuốc hạ huyết áp kháng adrenergic tác động trung ương
  • Cơ chế: Chuyển thành alpha-methylnorepinephrine, làm giảm hoạt động giao cảm trung ương
  • Chỉ định theo nhãn: Điều trị tăng huyết áp
  • Thai kỳ: NICE cân nhắc khi labetalol và nifedipine không phù hợp
  • Liều người lớn theo nhãn: Khởi đầu thường 250 mg, ngày 2–3 lần; duy trì thường 500 mg–2 g/ngày; tối đa 3 g/ngày
  • Nguy cơ quan trọng: Tổn thương gan, thiếu máu tan máu Coombs dương tính, giảm tế bào máu, hạ huyết áp và an thần
  • Tương tác đáng chú ý: Muối sắt làm giảm sinh khả dụng; cần theo dõi khi phối hợp lithium hoặc thuốc hạ huyết áp khác
  • Theo dõi: Huyết áp, công thức máu, xét nghiệm Coombs, chức năng gan và chức năng thận
  • Tình trạng tại Việt Nam: Danh sách sản phẩm có số đăng ký còn hiệu lực

Hoạt chất Methyldopa là gì?

Methyldopa là thuốc hạ huyết áp tác động trung ương. Hoạt chất được chuyển hóa trong hệ thần kinh thành alpha-methylnorepinephrine, làm giảm tín hiệu giao cảm đến tim và mạch máu, qua đó hạ huyết áp.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Methyldopa

CAS 555-30-6

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Methyldopa

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Methyldopa

Tên IUPAC

(2S)-2-amino-3-(3,4-dihydroxyphenyl)-2-methylpropanoic acid

Tên hóa học khác

Alpha-methyl-L-dopa

Tên khác / tên đồng nghĩa

Alpha-methyldopa; α-methyldopa; L-alpha-methyldopa; levo-3-(3,4-dihydroxyphenyl)-2-methylalanine; methyldopa anhydrous.

Tên viết tắt

alpha-MD

Tên Latinh / tên dược điển

Methyldopum

Tên USAN

methyldopa

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

555-30-6

UNII

M4R0H12F6M

PubChem CID

38853

RxNorm CUI

6876

Dược động học của Methyldopa

Methyldopa hấp thu đường uống không hoàn toàn và thay đổi giữa các cá thể. Sinh khả dụng trung bình khoảng 25%, nồng độ đỉnh huyết tương đạt sau khoảng 2–3 giờ. Thuốc được chuyển hóa rộng, thải trừ chủ yếu qua thận và có thời gian bán thải huyết tương khoảng 1,8 giờ.

Giai đoạn I: Hấp thu

Methyldopa hấp thu không hoàn toàn và có mức độ biến thiên cao sau khi uống. Nồng độ đỉnh trong huyết tương thường đạt sau khoảng 2–3 giờ.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng trung bình sau khi uống khoảng 25%. Muối sắt như ferrous sulfate hoặc ferrous gluconate có thể làm giảm sinh khả dụng của Methyldopa và ảnh hưởng khả năng kiểm soát huyết áp.

Giai đoạn II: Phân bố

Methyldopa đi qua hàng rào nhau thai, xuất hiện trong máu cuống rốn và được bài tiết vào sữa mẹ. Dữ liệu định lượng đáng tin cậy về thể tích phân bố trong nhãn được đối chiếu.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Methyldopa được chuyển hóa rộng. Các chất chuyển hóa được ghi nhận trong nước tiểu gồm alpha-methyldopa mono-O-sulfate, 3-O-methyl-alpha-methyldopa, 3,4-dihydroxyphenylacetone, alpha-methyldopamine, 3-O-methyl-alpha-methyldopamine và các dạng liên hợp.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Khoảng 70% lượng Methyldopa đã hấp thu được bài tiết qua nước tiểu dưới dạng Methyldopa và chất liên hợp mono-O-sulfate. Bài tiết sau liều uống về cơ bản hoàn tất trong khoảng 36 giờ.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải huyết tương khoảng 105 phút theo nhãn DailyMed và khoảng 1,8 ± 0,2 giờ theo SmPC.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Độ thanh thải qua thận ở người có chức năng thận bình thường khoảng 130 mL/phút và giảm khi suy thận. Thải trừ qua thận chiếm khoảng hai phần ba độ thanh thải thuốc khỏi huyết tương.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Suy thận làm giảm độ thanh thải và có thể khiến người bệnh đáp ứng với liều thấp hơn. Lọc máu có thể loại Methyldopa khỏi tuần hoàn, do đó huyết áp có thể tăng trở lại sau lọc máu. Muối sắt đường uống làm giảm sinh khả dụng của thuốc.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Methyldopa

Methyldopa thuộc nhóm thuốc kháng adrenergic tác động trung ương. Thuốc không phải thuốc chẹn alpha ngoại biên trực tiếp; tác dụng hạ huyết áp chủ yếu liên quan đến chất chuyển hóa hoạt tính tác động lên các thụ thể alpha-adrenergic ức chế ở hệ thần kinh trung ương.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Cơ chế được chấp nhận là Methyldopa được chuyển hóa thành alpha-methylnorepinephrine. Chất này kích thích các thụ thể alpha-adrenergic ức chế trung ương, hoạt động như một chất dẫn truyền thần kinh giả và có thể làm giảm hoạt tính renin huyết tương. Kết quả là giảm hoạt động giao cảm, giảm sức cản mạch và hạ huyết áp.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Methyldopa làm giảm cả huyết áp khi nằm và khi đứng. Mức giảm huyết áp tối đa thường xuất hiện khoảng 4–6 giờ sau liều uống. Sau khi đạt liều hiệu quả, đáp ứng huyết áp tương đối ổn định thường xuất hiện trong vòng 12–24 giờ. Khi ngừng thuốc, huyết áp thường trở về mức trước điều trị trong 24–48 giờ.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Methyldopa

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Methyldopa

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Methyldopa

Tương tácMức độCơ chế / ảnh hưởngKhuyến nghị / xử tríTheo dõiBằng chứng / nguồn
Chlorpromazine

Chlorpromazine có thể tăng tác dụng hạ huyết áp của nhiều thuốc hạ huyết áp và làm tăng hạ huyết áp tư thế.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Dược lực học: giãn mạch và phong bế alpha-adrenergic cộng hợp.

Ảnh hưởng:

Chóng mặt, ngất, té ngã hoặc hạ huyết áp có triệu chứng.

Khuyến nghị:

monitor_closely

Xử trí:

Theo dõi khi bắt đầu hoặc tăng liều; cân nhắc giảm liều một hoặc cả hai thuốc.

Huyết áp nằm/đứng, mạch, triệu chứng chóng mặt và té ngã.

Bằng chứng: high
Nguồn:

[eMC SmPC] | Chlorpromazine 100mg Tablets | Mục 4.5 – Interactions | https://www.medicines.org.uk/emc/product/3476/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-01
[DailyMed] | Chlorpromazine Hydrochloride Tablets, USP | Warnings/Precautions – CNS depressants, anticoagulants, phenytoin, propranolol, thiazides, metrizamide, lithium, alcohol, guanethidine | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=5ae79c1e-f523-4358-9f8b-7382a03d59bc | Kiểm tra ngày 2026-08-01

Rituximab

Thuốc hạ huyết áp có thể làm tăng mức độ hạ huyết áp xảy ra trong hoặc quanh thời điểm truyền rituximab.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Tác dụng hạ huyết áp của thuốc dùng nền có thể cộng hợp với hạ huyết áp liên quan phản ứng truyền rituximab.

Ảnh hưởng:

Có thể xuất hiện hạ huyết áp có triệu chứng, chóng mặt, ngất hoặc mất ổn định huyết động trong truyền.

Khuyến nghị:

separate_timing

Xử trí:

Đối với rituximab truyền tĩnh mạch, SmPC khuyến cáo cân nhắc tạm ngừng thuốc hạ huyết áp 12 giờ trước truyền; quyết định cần cá thể hóa theo nguy cơ tim mạch.

Huyết áp trước truyền và định kỳ trong truyền; theo dõi chóng mặt, ngất và dấu hiệu mất ổn định huyết động.

Bằng chứng: high
Nguồn:

eMC | MabThera SmPC | Consider withholding antihypertensive medicines 12 hours before rituximab infusion because hypotension may occur | https://www.medicines.org.uk/emc/product/3801/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-01

Thắc mắc về hoạt chất Methyldopa

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 6 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *