Labetalol

Labetalol là thuốc hạ huyết áp có đồng thời tác dụng chẹn chọn lọc thụ thể alpha1 và chẹn không chọn lọc thụ thể beta-adrenergic. Dạng viên uống được phê duyệt tại Hoa Kỳ để điều trị tăng huyết áp, trong khi dạng tiêm tĩnh mạch được sử dụng để kiểm soát huyết áp trong tăng huyết áp nặng. Một số nhãn thuốc tại Anh còn ghi nhận chỉ định tăng huyết áp trong thai kỳ và đau thắt ngực kèm tăng huyết áp.

NICE khuyến nghị cân nhắc labetalol cho tăng huyết áp mạn, tăng huyết áp thai kỳ và tăng huyết áp liên quan tiền sản giật, nhưng lựa chọn phải dựa trên tình trạng người bệnh, chống chỉ định và đánh giá nguy cơ–lợi ích. Labetalol có thể gây hạ huyết áp tư thế, nhịp tim chậm, co thắt phế quản và hiếm gặp tổn thương gan nặng. Đây là thuốc kê đơn; không tự áp dụng liều hoặc ngừng thuốc đột ngột.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Thuốc chẹn chọn lọc alpha1 và chẹn beta không chọn lọc, làm giảm sức cản mạch và hạn chế phản xạ tăng nhịp tim.
  • Viên uống: điều trị tăng huyết áp. Dạng tiêm: kiểm soát huyết áp trong tăng huyết áp nặng.
  • NICE khuyến nghị cân nhắc hoặc sử dụng labetalol cho một số rối loạn tăng huyết áp thai kỳ; cần bác sĩ sản khoa theo dõi.
  • Hạ huyết áp tư thế, nhịp tim chậm, suy tim, co thắt phế quản, che lấp hạ đường huyết và tổn thương gan hiếm gặp.
  • Không tự mua, tự tăng giảm liều hoặc ngừng labetalol đột ngột. Dạng tiêm chỉ dùng trong môi trường có theo dõi y tế.

Hoạt chất Labetalol là gì?

Labetalol là thuốc hạ huyết áp kết hợp hai tác dụng trong cùng một phân tử: chẹn chọn lọc thụ thể alpha1 và chẹn không chọn lọc thụ thể beta. Tác dụng alpha1 làm giảm sức cản mạch ngoại vi; tác dụng beta hạn chế nhịp tim nhanh phản xạ và các đáp ứng giao cảm của tim.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Labetalol

CAS 36894-69-6

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Labetalol

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Labetalol

Tên khác / tên đồng nghĩa

Labetalol hydrochloride hoặc labetalol hydroclorid là dạng muối được sử dụng trong các chế phẩm viên uống và dung dịch tiêm đã kiểm chứng.

Tên Latinh / tên dược điển

Labetalolum

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

36894-69-6

UNII

R5H8897N95

PubChem CID

3869

RxNorm CUI

6185

Dược động học của Labetalol

Labetalol hấp thu qua đường tiêu hóa nhưng chịu chuyển hóa bước đầu mạnh, làm sinh khả dụng tuyệt đối đường uống còn khoảng 25%. Thuốc gắn protein huyết tương khoảng 50%, chuyển hóa chủ yếu bằng liên hợp glucuronide và đào thải qua nước tiểu cũng như mật–phân. Thời gian bán thải được ghi nhận khoảng 6–8 giờ sau uống và khoảng 5,5 giờ sau truyền tĩnh mạch.

Giai đoạn I: Hấp thu

Labetalol được hấp thu sau khi uống; nồng độ đỉnh trong huyết tương thường xuất hiện sau khoảng 1–2 giờ. Hiệu quả hạ huyết áp tối đa của một liều uống thường xuất hiện sau khoảng 2–4 giờ.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng tuyệt đối của labetalol đường uống khoảng 25% so với truyền tĩnh mạch do chuyển hóa bước đầu mạnh. Sinh khả dụng tăng khi dùng cùng thức ăn. Sinh khả dụng tương đối của viên nén so với dung dịch uống được ghi nhận là 100% trong nhãn Hoa Kỳ.

Giai đoạn II: Phân bố

Khoảng 50% labetalol gắn với protein huyết tương. Thuốc qua được nhau thai. Dữ liệu động vật cho thấy chỉ lượng không đáng kể qua hàng rào máu–não, nhưng không nên ngoại suy trực tiếp dữ liệu này thành kết luận tuyệt đối ở người.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Labetalol được chuyển hóa chủ yếu bằng phản ứng liên hợp tạo các chất chuyển hóa glucuronide không còn hoạt tính đáng kể. Chuyển hóa bước đầu tại gan là nguyên nhân chính làm giảm sinh khả dụng đường uống.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Khoảng 55–60% liều dùng được tìm thấy trong nước tiểu dưới dạng chất liên hợp hoặc labetalol không đổi trong 24 giờ đầu. Các chất chuyển hóa cũng được bài tiết qua mật vào phân. Thẩm tách máu hoặc thẩm phân phúc mạc loại bỏ dưới 1% lượng labetalol trong tuần hoàn.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải
  • Sau uống: khoảng 6–8 giờ.
  • Sau truyền tĩnh mạch: khoảng 5,5 giờ trong nhãn Hoa Kỳ.
  • Một SmPC dạng tiêm tại Anh ghi khoảng 4 giờ.

Sự khác biệt có thể liên quan đến chế phẩm, quần thể và phương pháp nghiên cứu.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Sau truyền tĩnh mạch, độ thanh thải toàn thân được ghi nhận khoảng 33 mL/phút/kg trong nhãn thuốc Hoa Kỳ.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Thức ăn làm tăng sinh khả dụng đường uống. Suy gan làm tăng sinh khả dụng tương đối do giảm chuyển hóa bước đầu, dù thời gian bán thải không nhất thiết thay đổi. Suy thận không làm thay đổi rõ thời gian bán thải theo nhãn Hoa Kỳ. Ở người cao tuổi, sự thải trừ có thể giảm và liều duy trì thường thấp hơn.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Labetalol

Labetalol thuộc nhóm thuốc chẹn alpha1/beta phối hợp:

  • Chẹn cạnh tranh, chọn lọc thụ thể alpha1-adrenergic.
  • Chẹn cạnh tranh, không chọn lọc thụ thể beta1 và beta2-adrenergic.
  • Tỷ lệ tác dụng chẹn alpha so với beta được ước tính khoảng 1:3 sau uống và 1:7 sau tiêm tĩnh mạch.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Chẹn alpha1 làm giãn mạch và giảm sức cản ngoại vi. Chẹn beta1 làm giảm đáp ứng nhịp tim và co bóp do kích thích giao cảm, trong khi chẹn beta2 giải thích nguy cơ co thắt phế quản và đối kháng tác dụng của thuốc chủ vận beta2. Sự phối hợp này làm giảm huyết áp mà thường không gây nhịp tim nhanh phản xạ rõ.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Labetalol làm giảm huyết áp theo liều, giảm đáp ứng tăng huyết áp và tăng nhịp tim khi gắng sức. Huyết áp có thể giảm nhiều hơn ở tư thế đứng, do đó hạ huyết áp tư thế có thể xuất hiện, đặc biệt sau liều đầu hoặc khi tăng liều. Hiệu quả tối đa của liều uống thường xuất hiện sau 2–4 giờ và đáp ứng ổn định khi dùng hai lần mỗi ngày thường đạt trong 24–72 giờ.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Labetalol

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Labetalol

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Labetalol

Tương tácMức độCơ chế / ảnh hưởngKhuyến nghị / xử tríTheo dõiBằng chứng / nguồn
Chlorpromazine

Chlorpromazine có thể tăng tác dụng hạ huyết áp của nhiều thuốc hạ huyết áp và làm tăng hạ huyết áp tư thế.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Dược lực học: giãn mạch và phong bế alpha-adrenergic cộng hợp.

Ảnh hưởng:

Chóng mặt, ngất, té ngã hoặc hạ huyết áp có triệu chứng.

Khuyến nghị:

monitor_closely

Xử trí:

Theo dõi khi bắt đầu hoặc tăng liều; cân nhắc giảm liều một hoặc cả hai thuốc.

Huyết áp nằm/đứng, mạch, triệu chứng chóng mặt và té ngã.

Bằng chứng: high
Nguồn:

[eMC SmPC] | Chlorpromazine 100mg Tablets | Mục 4.5 – Interactions | https://www.medicines.org.uk/emc/product/3476/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-01
[DailyMed] | Chlorpromazine Hydrochloride Tablets, USP | Warnings/Precautions – CNS depressants, anticoagulants, phenytoin, propranolol, thiazides, metrizamide, lithium, alcohol, guanethidine | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=5ae79c1e-f523-4358-9f8b-7382a03d59bc | Kiểm tra ngày 2026-08-01

Rituximab

Thuốc hạ huyết áp có thể làm tăng mức độ hạ huyết áp xảy ra trong hoặc quanh thời điểm truyền rituximab.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Tác dụng hạ huyết áp của thuốc dùng nền có thể cộng hợp với hạ huyết áp liên quan phản ứng truyền rituximab.

Ảnh hưởng:

Có thể xuất hiện hạ huyết áp có triệu chứng, chóng mặt, ngất hoặc mất ổn định huyết động trong truyền.

Khuyến nghị:

separate_timing

Xử trí:

Đối với rituximab truyền tĩnh mạch, SmPC khuyến cáo cân nhắc tạm ngừng thuốc hạ huyết áp 12 giờ trước truyền; quyết định cần cá thể hóa theo nguy cơ tim mạch.

Huyết áp trước truyền và định kỳ trong truyền; theo dõi chóng mặt, ngất và dấu hiệu mất ổn định huyết động.

Bằng chứng: high
Nguồn:

eMC | MabThera SmPC | Consider withholding antihypertensive medicines 12 hours before rituximab infusion because hypotension may occur | https://www.medicines.org.uk/emc/product/3801/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-01

Thắc mắc về hoạt chất Labetalol

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 0 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *