Meloxicam

Meloxicam là thuốc chống viêm không steroid thuộc nhóm oxicam, có tác dụng giảm đau, chống viêm và hạ sốt thông qua ức chế enzym cyclooxygenase, làm giảm tổng hợp prostaglandin. Thuốc được sử dụng để giảm triệu chứng đau, sưng và cứng khớp trong thoái hóa khớp, viêm khớp dạng thấp và, theo một số nhãn thuốc, viêm cột sống dính khớp hoặc viêm khớp tự phát thiếu niên.

Meloxicam không chữa khỏi nguyên nhân của bệnh khớp và không phải lựa chọn phù hợp cho mọi loại đau cấp. Giống các NSAID khác, thuốc có thể gây xuất huyết hoặc thủng đường tiêu hóa, nhồi máu cơ tim, đột quỵ, tổn thương thận, giữ nước, tăng huyết áp và phản ứng da nghiêm trọng. Nên sử dụng liều thấp nhất có hiệu quả trong thời gian ngắn nhất cần thiết và không tự phối hợp với ibuprofen, diclofenac, naproxen hoặc NSAID khác.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Meloxicam là gì?: Thuốc chống viêm không steroid thuộc nhóm oxicam.
  • Công dụng: Giảm triệu chứng đau, viêm và cứng khớp; không làm thay đổi tiến triển nền của bệnh khớp.
  • Liều người lớn thường gặp: 7,5 mg một lần mỗi ngày; một số chỉ định có thể dùng tối đa 15 mg mỗi ngày theo nhãn và chỉ định chuyên môn.
  • Cảnh báo nổi bật: Nguy cơ huyết khối tim mạch, xuất huyết hoặc thủng tiêu hóa, tổn thương thận, gan và phản ứng da nghiêm trọng.
  • Tương tác cần lưu ý: Thuốc chống đông, aspirin, NSAID khác, corticosteroid, SSRI/SNRI, thuốc lợi tiểu, ACEI/ARB, lithium, methotrexate và ciclosporin.
  • Thai kỳ: Hạn chế nghiêm ngặt từ khoảng tuần 20 và tránh sử dụng từ khoảng tuần 30; SmPC Anh chống chỉ định trong ba tháng cuối thai kỳ.
  • Nguyên tắc sử dụng: Liều thấp nhất có hiệu quả, thời gian ngắn nhất và được đánh giá định kỳ.

Hoạt chất Meloxicam là gì?

Meloxicam là thuốc chống viêm không steroid có tác dụng giảm đau, chống viêm và hạ sốt. Thuốc làm giảm sản xuất prostaglandin, các chất trung gian góp phần gây đau, viêm và sốt.

Meloxicam chỉ giúp kiểm soát triệu chứng. Thuốc không phục hồi sụn khớp đã tổn thương, không chữa khỏi viêm khớp dạng thấp và không thay thế thuốc điều trị nền trong bệnh viêm khớp tự miễn.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Meloxicam

CAS 71125-38-7

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Meloxicam

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Meloxicam

Tên IUPAC

4-hydroxy-2-methyl-N-(5-methyl-1,3-thiazol-2-yl)-1,1-dioxo-1λ6,2-benzothiazine-3-carboxamide

Tên khác / tên đồng nghĩa

Meloxicamum; Meloxicam USP.; Không nhầm Meloxicam dùng cho người với các chế phẩm thú y chứa cùng hoạt chất.

Tên Latinh / tên dược điển

Meloxicamum

Tên USAN

meloxicam

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

71125-38-7

UNII

VG2QF83CGL

PubChem CID

54677470

RxNorm CUI

41493

Dược động học của Meloxicam

Meloxicam có sinh khả dụng đường uống cao, đạt nồng độ tối đa chậm và có thời gian bán thải dài, phù hợp với chế độ dùng một lần mỗi ngày. Sau dùng lặp lại, trạng thái ổn định thường đạt trong khoảng 3–5 ngày.

Thuốc gắn mạnh với protein huyết tương, chuyển hóa rộng tại gan, chủ yếu qua CYP2C9 với đóng góp nhỏ hơn của CYP3A4. Các chất chuyển hóa không có hoạt tính được đào thải với tỷ lệ gần tương đương qua nước tiểu và phân.

Giai đoạn I: Hấp thu

Meloxicam được hấp thu tốt qua đường tiêu hóa.

  • Viên nén 7,5 mg đạt nồng độ tối đa trung bình sau khoảng 4–5 giờ khi dùng lúc đói theo nhãn DailyMed.
  • SmPC ghi nhận thời gian đạt nồng độ tối đa khoảng 2 giờ với hỗn dịch và 5–6 giờ với dạng uống rắn.
  • Trạng thái ổn định đạt sau khoảng 3–5 ngày dùng hằng ngày.
  • Bữa ăn nhiều chất béo có thể tăng nồng độ đỉnh nhưng không làm thay đổi đáng kể tổng mức hấp thu.
Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng tuyệt đối của Meloxicam đường uống được báo cáo khoảng 89–90% khi so với đường tiêm tĩnh mạch.

Dữ liệu sinh khả dụng phụ thuộc dạng bào chế; không nên mặc định mọi viên nang, hỗn dịch hoặc công thức mới đều tương đương với viên nén thông thường.

Giai đoạn II: Phân bố

Thể tích phân bố trung bình của Meloxicam khoảng 10–16 lít, tùy nghiên cứu và đường dùng. Khoảng 99–99,4% thuốc gắn với protein huyết tương, chủ yếu là albumin.

Nồng độ trong dịch khớp đạt khoảng 40–50% nồng độ huyết tương; phần thuốc tự do trong dịch khớp có thể cao hơn tương đối do hàm lượng albumin thấp hơn.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Meloxicam được chuyển hóa rộng tại gan thành bốn chất chuyển hóa không có hoạt tính dược lý đã biết.

Chất chuyển hóa chính là 5’-carboxymeloxicam, chiếm khoảng 60% liều. CYP2C9 giữ vai trò quan trọng trong con đường chuyển hóa này, CYP3A4 đóng góp ở mức thấp hơn; hoạt tính peroxidase có thể tham gia tạo hai chất chuyển hóa khác.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Meloxicam được đào thải chủ yếu dưới dạng chất chuyển hóa với tỷ lệ gần tương đương trong nước tiểu và phân. Chỉ một lượng rất nhỏ hoạt chất không đổi được tìm thấy trong nước tiểu và phân.

Thuốc có bài tiết qua mật hoặc đường ruột; cholestyramine có thể làm gián đoạn tuần hoàn ruột–gan và tăng thải trừ Meloxicam.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải trung bình của Meloxicam thường khoảng 15–20 giờ theo nhãn DailyMed; SmPC ghi nhận khoảng dao động 13–25 giờ tùy đường dùng và quần thể nghiên cứu.

Thời gian bán thải dài không đồng nghĩa thuốc an toàn để tự dùng kéo dài.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Độ thanh thải huyết tương trung bình được báo cáo khoảng 7–12 ml/phút. Giá trị có thể thay đổi theo tuổi, giới, tình trạng gan thận và tỷ lệ thuốc không gắn protein.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố có thể ảnh hưởng đến dược động học hoặc mức phơi nhiễm Meloxicam gồm:

  • Dạng bào chế.
  • Tuổi cao; phụ nữ cao tuổi có thể có AUC cao hơn và thời gian bán thải dài hơn.
  • Suy thận giai đoạn cuối làm giảm gắn protein và tăng phần thuốc tự do.
  • Suy gan nặng chưa được nghiên cứu đầy đủ.
  • Thuốc ảnh hưởng CYP2C9 hoặc CYP3A4.
  • Cholestyramine làm tăng độ thanh thải và rút ngắn thời gian bán thải.
  • Mất nước hoặc giảm thể tích tuần hoàn làm tăng nguy cơ độc tính thận dù không nhất thiết làm tăng nồng độ toàn phần.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Meloxicam

Meloxicam thuộc nhóm NSAID oxicam, mã ATC M01AC06. Đây không phải corticosteroid và cũng không thuộc nhóm coxib chọn lọc đặc hiệu.

Thuốc ức chế cả COX-1 và COX-2. Mức độ ức chế prostaglandin tạo ra hiệu quả giảm viêm nhưng đồng thời liên quan đến nguy cơ tổn thương tiêu hóa, thận, tim mạch và ảnh hưởng tiểu cầu.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Cơ chế đầy đủ của Meloxicam chưa được xác định hoàn toàn. Tác dụng chính liên quan đến ức chế cyclooxygenase COX-1 và COX-2, từ đó giảm sinh tổng hợp prostaglandin tại mô ngoại vi.

Prostaglandin làm tăng nhạy cảm của dây thần kinh cảm giác với các chất gây đau và tham gia phản ứng viêm. Việc giảm prostaglandin giúp giảm đau và viêm nhưng cũng làm suy yếu các cơ chế bảo vệ niêm mạc tiêu hóa, duy trì tưới máu thận và điều hòa chức năng tim mạch.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Meloxicam có tác dụng:

  • Chống viêm.
  • Giảm đau.
  • Hạ sốt.

Thuốc không có tác dụng giảm đau tức thì như thuốc tiêm gây tê hoặc opioid. SmPC viên uống lưu ý Meloxicam không phù hợp với người cần giảm đau cấp nhanh.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Meloxicam

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Meloxicam

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Meloxicam

Tương tácMức độCơ chế / ảnh hưởngKhuyến nghị / xử tríTheo dõiBằng chứng / nguồn
Cidofovir

NSAID được nhãn cidofovir liệt kê trong nhóm thuốc có khả năng gây độc thận chống chỉ định dùng đồng thời.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 4: Phối hợp nguy hiểm
Cơ chế:

Tương tác dược lực học theo nhóm: NSAID có thể giảm tưới máu thận và gây tổn thương thận, cộng hợp với độc tính ống thận gần của cidofovir.

Ảnh hưởng:

Tăng nguy cơ suy thận cấp, tăng creatinine, giảm độ thanh thải và làm nặng độc tính cidofovir.

Khuyến nghị:

avoid_combination

Xử trí:

Tránh NSAID trong và quanh thời điểm dùng cidofovir; ngừng ít nhất 7 ngày trước cidofovir và dùng thuốc giảm đau/hạ sốt thay thế phù hợp.

Creatinine, CrCl/eGFR, protein niệu, huyết áp, tình trạng dịch và lượng nước tiểu.

Bằng chứng: high
Nguồn:

DailyMed | Cidofovir dihydrate injection, solution | Contraindications/Warnings/Drug Interactions: nephrotoxic agents | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=44966a7e-d777-40fb-956f-d0f31f737848 | Kiểm tra ngày 2026-08-02
emc/UK SmPC | Cidofovir 75 mg/ml Concentrate for Solution for Infusion | Sections 4.3–4.5: nephrotoxicity and concomitant nephrotoxic agents | https://www.medicines.org.uk/emc/product/11151/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-02

Valacyclovir

Phối hợp valacyclovir với NSAID có thể làm tăng nguy cơ tổn thương thận cấp, đặc biệt ở người cao tuổi, nữ, tăng huyết áp, mất nước, suy thận hoặc đồng dùng thuốc ức chế hệ renin–angiotensin.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích
Cơ chế:

Cơ chế chưa được chứng minh hoàn toàn. NSAID làm giảm prostaglandin và tưới máu thận; mất nước/giảm mức lọc cầu thận có thể làm tăng nồng độ acyclovir trong ống thận. Một số NSAID có thể ảnh hưởng chất vận chuyển anion hữu cơ.

Ảnh hưởng:

Hai phân tích hệ thống báo cáo tự phát cho thấy tín hiệu AKI tăng khi phối hợp valacyclovir–NSAID. Trong một phân tích, AKI xuất hiện trong 19,4% báo cáo valacyclovir/NSAID so với 10,5% báo cáo acyclovir/NSAID; không thể dùng các tỷ lệ này để ước tính nguy cơ tuyệt đối.

Khuyến nghị:

use_alternative

Xử trí:

Ưu tiên acetaminophen hoặc lựa chọn không NSAID khi phù hợp. Nếu cần NSAID, đánh giá chức năng thận, tránh mất nước, hạn chế thời gian dùng và tránh phối hợp thêm thuốc độc thận/RAS inhibitor khi có thể.

Creatinine/eGFR, lượng nước tiểu và tình trạng hydrat hóa; theo dõi sớm trong tuần đầu, đặc biệt mùa nóng hoặc khi nôn/tiêu chảy; đánh giá triệu chứng độc thần kinh do tích lũy acyclovir.

Bằng chứng: low
Nguồn:

J-STAGE | Association between concomitant use of acyclovir or valacyclovir with NSAIDs and increased risk of acute kidney injury | Class-level FAERS analysis | https://www.jstage.jst.go.jp/article/bpb/41/2/41_b17-00547/_html/-char/en | Kiểm tra ngày 2026-08-02
Frontiers/PMC | Risk Evaluation for AKI induced by valacyclovir, analgesics, and RAS inhibitors | JADER analysis—NSAIDs | https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6694181/ | Kiểm tra ngày 2026-08-02
DailyMed | VALACYCLOVIR Prescribing Information | Warning 5.2—Potentially nephrotoxic drugs | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=7f5e96e0-534c-47a5-bb79-926088afc73c | Kiểm tra ngày 2026-08-02

Perindopril

NSAID có thể làm giảm tác dụng hạ huyết áp của perindopril và tăng nguy cơ suy giảm chức năng thận, kể cả suy thận cấp, đồng thời có thể làm tăng kali huyết.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

NSAID làm giảm prostaglandin thận và có thể làm giảm tưới máu cầu thận; khi kết hợp ACE inhibitor, cơ chế này có thể làm giảm GFR và đối kháng một phần tác dụng hạ áp.

Ảnh hưởng:

Giảm hiệu quả hạ huyết áp; tăng creatinine, giảm chức năng thận/AKI và tăng kali, nhất là người cao tuổi hoặc có chức năng thận nền kém.

Khuyến nghị:

monitor_closely

Xử trí:

Phối hợp thận trọng, đặc biệt ở người cao tuổi; bảo đảm tình trạng dịch phù hợp và đánh giá nguy cơ thận. Dùng NSAID liều thấp nhất/thời gian ngắn nhất khi cần theo chỉ định.

Kiểm tra chức năng thận sau khi bắt đầu phối hợp và định kỳ; theo dõi huyết áp và kali ở bệnh nhân nguy cơ.

Bằng chứng: high

Thắc mắc về hoạt chất Meloxicam

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 7 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *