Mazipredone là một glucocorticoid tổng hợp, còn được gọi là depersolone hoặc mazipredone hydrochloride khi ở dạng muối. Cơ sở dữ liệu NCATS ghi nhận đây là tên INN, có tác dụng chống viêm, chống dị ứng và chống sốc; PubChem xác định hoạt chất thuộc nhóm hormone corticosteroid.
Một chế phẩm tiêm mang tên Depersolon từng được ghi nhận sử dụng trong các tình trạng cấp cần glucocorticoid đường toàn thân. Tuy nhiên, chưa xác minh được nhãn thuốc chính thức hiện hành, chỉ định đang được phê duyệt hoặc tình trạng lưu hành của sản phẩm chứa mazipredone tại Việt Nam vào thời điểm biên soạn. Vì vậy, các liều lịch sử trong bài không phải hướng dẫn tự điều trị. Mazipredone đường tiêm chỉ nên được sử dụng tại cơ sở y tế theo quyết định của bác sĩ.
Nội dung chính
- Hoạt chất: Mazipredone, glucocorticoid tổng hợp
- Tên khác: Depersolone, mazipredon, mazipredone hydrochloride
- Công thức phân tử: C26H38N2O4 đối với dạng base
- Tác dụng được ghi nhận: Chống viêm, chống dị ứng và chống sốc
- Dạng dùng lịch sử: Dung dịch tiêm mazipredone hydrochloride 30 mg/ml
- Đường dùng lịch sử: Tiêm tĩnh mạch chậm hoặc tiêm bắp sâu
- Tình trạng lưu hành tại Việt Nam
- Lưu ý chính: Không tự tiêm, tự chọn liều hoặc dùng thay thế thuốc cấp cứu chuẩn
Hoạt chất Mazipredone là gì?
Mazipredone là glucocorticoid tổng hợp có cấu trúc liên quan đến prednisolone. Hoạt chất được phát triển dưới dạng hydrochloride tan trong nước và từng được sử dụng bằng đường tiêm trong một số tình trạng cần tác dụng corticosteroid toàn thân.
Mazipredone
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Mazipredone |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Mazipredone |
| Tên IUPAC | (8S,9S,10R,11S,13S,14S,17R)-11,17-dihydroxy-10,13-dimethyl-17-[2-(4-methylpiperazin-1-yl)acetyl]-7,8,9,11,12,14,15,16-octahydro-6H-cyclopenta[a]phenanthren-3-one |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Mazipredon; depersolone; methylpiperazinyl deoxyprednisolone; mazipredone hydrochloride. NCATS ghi nhận “mazipredone” là tên INN và mã UNII của dạng base là QN0W2YSW63. |
| Tên Latinh / tên dược điển | Mazipredonum |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 13085-08-0 |
|---|---|
| UNII | QN0W2YSW63 |
| PubChem CID | 6064 |
| RxNorm CUI | Không tìm thấy |
Dược động học của Mazipredone
Dữ liệu dược động học mazipredone ở người từ nhãn thuốc chính thức hiện hành.
Không nên tự suy diễn các thông số hấp thu, phân bố, chuyển hóa hoặc thải trừ của prednisolone cho mazipredone nếu chưa có nghiên cứu tương đương sinh học hoặc tài liệu sản phẩm phù hợp.
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Mazipredone
NCATS mô tả mazipredone là glucocorticoid có đặc tính chống viêm, chống dị ứng và chống sốc. KEGG xếp hoạt chất vào nhóm hormone vỏ thượng thận và glucocorticoid.
Phần III: Cơ chế tác dụng
Cơ chế phân tử riêng của mazipredone được mô tả trong nhãn thuốc hiện hành.
Về mặt nhóm dược lý, glucocorticoid tổng hợp làm thay đổi đáp ứng miễn dịch và quá trình viêm. Tuy nhiên, không nên mặc định toàn bộ dữ liệu về thụ thể, hiệu lực hoặc thời gian tác dụng của prednisolone áp dụng nguyên vẹn cho mazipredone.
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Các nguồn nhận dạng hoạt chất ghi nhận mazipredone có hoạt tính glucocorticoid, chống viêm, chống dị ứng và chống sốc. Tài liệu lịch sử mô tả tác dụng chống viêm mạnh hơn hydrocortisone, nhưng chưa xác minh được phép so sánh này trong SmPC hoặc nhãn thuốc hiện hành.
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Mazipredone
Chỉ định được phê duyệt hiện hành của mazipredone tại Việt Nam.
Tài liệu sản phẩm lịch sử của Depersolon từng ghi nhận sử dụng trong:
- Tình trạng cấp cần glucocorticoid đường tiêm.
- Sốc sau bỏng, chấn thương, phẫu thuật hoặc nhiễm độc.
- Phản ứng dị ứng nặng, sốc phản vệ hoặc phản ứng truyền máu.
- Cơn hen nặng.
- Suy tuyến thượng thận cấp.
- Hỗ trợ điều trị một số tình trạng nhiễm khuẩn khi đã có điều trị kháng nhiễm khuẩn phù hợp.
Danh sách này là thông tin lịch sử, không được xem là chỉ định hiện hành hoặc căn cứ để thay thế adrenaline trong sốc phản vệ hay các phác đồ cấp cứu tiêu chuẩn.
Nghiên cứu hiện đại trên người về ứng dụng mới của mazipredone.
Một nghiên cứu năm 1997 đánh giá chế phẩm phối hợp có mazipredone trong điều trị viêm tai ngoài ở chó. Đây là dữ liệu thú y, không chứng minh chỉ định trên người.
Liều dùng và cách sử dụng
Liều dùng từ nhãn thuốc chính thức hiện hành.
Một chuyên khảo sản phẩm lịch sử của Depersolon ghi nhận:
- Điều trị sốc ở người lớn: 30–90 mg truyền hoặc tiêm tĩnh mạch chậm.
- Trường hợp đặc biệt nặng: tài liệu lịch sử cho phép tăng đến 150–300 mg.
- Các chỉ định khác: 30–45 mg tiêm tĩnh mạch chậm hoặc tiêm bắp sâu.
- Trẻ từ 2 đến 12 tháng: 2–3 mg/kg.
- Trẻ từ 1 đến 14 tuổi: 1–2 mg/kg.
Các mức liều trên chưa được xác minh bằng nhãn thuốc đang có hiệu lực và không được dùng để tự áp dụng. Liều corticosteroid cấp cứu phải do bác sĩ xác định dựa trên chẩn đoán, mức độ nặng, cân nặng, bệnh kèm theo và thuốc điều trị đồng thời.
Tài liệu lịch sử hướng dẫn tiêm tĩnh mạch chậm trong khoảng ba phút hoặc tiêm sâu vào cơ mông; đường tĩnh mạch được ưu tiên trong tình trạng nguy kịch.
Thuốc tiêm phải do nhân viên y tế chuẩn bị và thực hiện. Trước khi dùng cần kiểm tra đúng hoạt chất, hàm lượng, độ trong của dung dịch, hạn dùng, tương kỵ và hướng dẫn pha loãng của sản phẩm cụ thể. Không sử dụng thông tin về Depersolon lịch sử cho một sản phẩm khác khi chưa kiểm tra tờ hướng dẫn sử dụng.
Dữ liệu theo dõi riêng của mazipredone.
Đối với glucocorticoid toàn thân, đặc biệt khi dùng liều cao hoặc kéo dài, bác sĩ có thể cần theo dõi:
- Huyết áp, cân nặng và tình trạng giữ nước.
- Đường huyết và kali huyết.
- Dấu hiệu nhiễm khuẩn.
- Xuất huyết hoặc loét đường tiêu hóa.
- Thay đổi tâm trạng, giấc ngủ hoặc hành vi.
- Nhãn áp, thị lực và nguy cơ đục thủy tinh thể.
- Dấu hiệu ức chế trục hạ đồi–tuyến yên–thượng thận.
Đây là lưu ý theo nhóm glucocorticoid, không phải tần suất biến cố đã được xác định riêng cho mazipredone.
Cảnh báo và lưu ý về Mazipredone
Chống chỉ định theo nhãn mazipredone hiện hành.
Tài liệu Depersolon lịch sử từng liệt kê hoặc cảnh báo nghiêm ngặt đối với loét dạ dày–tá tràng, loãng xương, hội chứng Cushing, khuynh hướng huyết khối, suy thận, tăng huyết áp nặng, herpes simplex, thủy đậu, lao tiến triển và thời kỳ tiêm chủng.
Một số tình trạng trên có thể được phân loại khác nhau giữa chống chỉ định và thận trọng trong các nhãn corticosteroid hiện đại. Vì vậy, không nên khái quát danh sách lịch sử cho mọi sản phẩm hoặc mọi hoàn cảnh lâm sàng.
Tần suất và danh mục tác dụng không mong muốn riêng của mazipredone.
Các tác dụng thuộc nhóm glucocorticoid toàn thân có thể gồm tăng đường huyết, giữ muối và nước, tăng huyết áp, hạ kali huyết, tăng nguy cơ nhiễm khuẩn, khó tiêu, thay đổi tâm trạng, mất ngủ, yếu cơ, loãng xương và ức chế chức năng tuyến thượng thận. Nguy cơ phụ thuộc liều, đường dùng và thời gian điều trị.
Các biến cố nghiêm trọng có thể liên quan đến glucocorticoid toàn thân gồm:
- Nhiễm khuẩn nặng hoặc tái hoạt nhiễm khuẩn tiềm ẩn.
- Suy tuyến thượng thận khi ngừng đột ngột sau điều trị kéo dài.
- Xuất huyết hoặc thủng đường tiêu hóa ở người có yếu tố nguy cơ.
- Rối loạn tâm thần nặng hoặc co giật.
- Tăng huyết áp, rối loạn điện giải hoặc tăng đường huyết nặng.
- Đục thủy tinh thể, tăng nhãn áp hoặc tổn thương thị thần kinh.
- Phản ứng quá mẫn với hoạt chất hoặc tá dược.
Tần suất và quan hệ nhân quả riêng đối với mazipredone.
- Không dùng mazipredone thay adrenaline trong điều trị ban đầu sốc phản vệ.
- Glucocorticoid có thể che lấp triệu chứng và làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn.
- Cần đặc biệt thận trọng khi có lao, thủy đậu, sởi, nhiễm nấm toàn thân hoặc suy giảm miễn dịch.
- Liều cao hoặc điều trị kéo dài có thể gây ức chế tuyến thượng thận; không ngừng đột ngột nếu đã sử dụng kéo dài.
- Cần đánh giá kỹ ở người đái tháo đường, tăng huyết áp, loét tiêu hóa, loãng xương, glaucoma hoặc rối loạn tâm thần.
- Thông tin an toàn riêng của mazipredone còn hạn chế; chỉ sử dụng khi có nhãn sản phẩm hợp lệ và chỉ định chuyên môn.
Biểu hiện và phác đồ xử trí quá liều mazipredone cụ thể.
Khi nghi ngờ dùng quá liều hoặc tiêm nhầm thuốc, cần ngừng dùng thêm, theo dõi dấu hiệu sinh tồn, đường huyết, điện giải và đến cơ sở cấp cứu. Xử trí phụ thuộc triệu chứng và mức độ phơi nhiễm; không tự gây nôn hoặc tự dùng thuốc để trung hòa.
Điều kiện bảo quản của sản phẩm mazipredone đang được cấp phép.
Thuốc tiêm phải được bảo quản đúng nhiệt độ, tránh ánh sáng hoặc đông lạnh nếu nhãn yêu cầu. Không sử dụng ống thuốc nứt, rò rỉ, đổi màu, có tiểu phân hoặc không còn nhãn nhận dạng.
Đối tượng đặc biệt
Dữ liệu an toàn và hiệu quả hiện hành ở trẻ em.
Tài liệu lịch sử có nêu liều theo cân nặng cho trẻ từ hai tháng tuổi, nhưng chưa xác minh được bằng nhãn thuốc đang có hiệu lực. Glucocorticoid dùng kéo dài có thể ảnh hưởng tăng trưởng và làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn ở trẻ. Mazipredone chỉ nên dùng cho trẻ tại cơ sở y tế khi bác sĩ xác định lợi ích lớn hơn nguy cơ.
Dữ liệu riêng ở người cao tuổi.
Người cao tuổi thường nhạy cảm hơn với tăng huyết áp, tăng đường huyết, loãng xương, yếu cơ, nhiễm khuẩn, rối loạn tâm thần và tác dụng phụ trên mắt của glucocorticoid. Bác sĩ cần sử dụng liều thấp nhất có hiệu quả trong thời gian ngắn nhất phù hợp với tình trạng cấp.
Dữ liệu về mazipredone ở phụ nữ mang thai.
Tài liệu Depersolon lịch sử xem thai kỳ, đặc biệt ba tháng đầu, là tình trạng cần cân nhắc nghiêm ngặt. Nhãn prednisolone cho biết việc dùng corticosteroid trong thai kỳ phải cân bằng lợi ích cho người mẹ với nguy cơ tiềm tàng cho phôi hoặc thai; trẻ sơ sinh phơi nhiễm liều đáng kể cần được theo dõi suy tuyến thượng thận.
Đây là dữ liệu theo nhóm và prednisolone, không chứng minh mazipredone an toàn hoặc chống chỉ định tuyệt đối trong mọi thai kỳ.
Dữ liệu về bài tiết mazipredone vào sữa mẹ và ảnh hưởng đối với trẻ bú mẹ.
Không nên tự áp dụng dữ liệu của prednisolone cho mazipredone. Bác sĩ cần cân nhắc mức độ cần thiết của điều trị, liều, thời gian dùng và khả năng theo dõi trẻ.
Dược động học, mức phơi nhiễm và yêu cầu điều chỉnh liều mazipredone ở người suy gan.
Người có bệnh gan cần được bác sĩ đánh giá trước khi dùng vì bệnh nền có thể làm thay đổi đáp ứng với glucocorticoid và tăng nguy cơ biến chứng chuyển hóa.
Dược động học và yêu cầu điều chỉnh liều mazipredone ở người suy thận.
Tài liệu Depersolon lịch sử từng liệt kê suy thận trong phần chống chỉ định hoặc thận trọng. Mức độ áp dụng cho sản phẩm hiện hành chưa được xác minh.
Nghiên cứu chuyên biệt về ảnh hưởng của mazipredone lên khả năng lái xe và vận hành máy.
Glucocorticoid có thể gây chóng mặt, đau đầu, thay đổi thị lực, mất ngủ hoặc rối loạn tâm trạng ở một số người. Không lái xe hoặc vận hành máy nếu xuất hiện các triệu chứng này.
Tương tác thuốc của Mazipredone
Dữ liệu tương tác được xác minh trong nhãn mazipredone hiện hành.
Tài liệu Depersolon lịch sử đề cập các nhóm cần tránh hoặc theo dõi gồm barbiturat, glycoside tim, thuốc điều trị đái tháo đường, thuốc chống đông, salicylate, thuốc lợi tiểu và thuốc chống viêm không steroid.
Glucocorticoid có thể làm thay đổi đường huyết, kali huyết, nguy cơ xuất huyết và đáp ứng miễn dịch. Bác sĩ cần rà soát toàn bộ thuốc, vaccine, thảo dược và thực phẩm bổ sung trước khi sử dụng.
Thắc mắc về hoạt chất Mazipredone
Mazipredone là glucocorticoid tổng hợp có tác dụng chống viêm, chống dị ứng và điều hòa miễn dịch. Hoạt chất từng được bào chế dưới dạng mazipredone hydrochloride tan trong nước để sử dụng đường tiêm.
Không. Mazipredone là hoạt chất riêng có cấu trúc liên quan đến prednisolone. Không được tự quy đổi liều giữa hai hoạt chất vì chưa xác minh được hệ số tương đương, dược động học và nhãn thuốc hiện hành.
Một chuyên khảo lịch sử của Depersolon ghi nhận hoạt chất từng được dùng trong các tình trạng cấp cần glucocorticoid đường tiêm, như sốc, dị ứng nặng, cơn hen nặng và suy tuyến thượng thận cấp. Chỉ định được phê duyệt hiện hành tại Việt Nam. Mazipredone không thay thế thuốc cấp cứu ưu tiên như adrenaline trong sốc phản vệ.
Không. Đây là hoạt chất từng được sử dụng dưới dạng thuốc tiêm toàn thân trong các bệnh cảnh có thể nghiêm trọng. Việc lựa chọn liều, đường tiêm, tốc độ tiêm và theo dõi phản ứng phải do nhân viên y tế thực hiện. Tự tiêm có thể gây sai liều, nhiễm khuẩn, tổn thương tại chỗ hoặc chậm điều trị cấp cứu thích hợp.
Dữ liệu của Cục Quản lý Dược năm 2018 từng ghi nhận Depersolon Injection 30 mg/ml với số đăng ký VN-8751-04. Tuy nhiên, chưa xác minh được số đăng ký này còn hiệu lực trong tháng 7 năm 2026. Tình trạng lưu hành hiện tại.

