Sốc phản vệ là phản ứng quá mẫn toàn thân xuất hiện nhanh, thường sau khi cơ thể tiếp xúc với thức ăn, thuốc, nọc côn trùng, latex hoặc một tác nhân chưa xác định. Phản ứng có thể gây nổi mày đay, phù môi lưỡi, khàn tiếng, khó thở, đau bụng, nôn, chóng mặt, tụt huyết áp hoặc ngất; một số người không có biểu hiện ngoài da. Đây là tình trạng cấp cứu vì đường thở và tuần hoàn có thể xấu đi trong vài phút. Nhận biết sớm, sử dụng adrenaline theo kế hoạch cấp cứu đã được hướng dẫn và gọi 115 giúp giảm nguy cơ diễn tiến nặng. Sau khi ổn định, người bệnh cần được đánh giá nguyên nhân, xem xét xét nghiệm tryptase đúng thời điểm, lập kế hoạch tránh tác nhân và được hướng dẫn sử dụng bút tiêm adrenaline nếu có chỉ định.
Sốc phản vệ là bệnh gì?
Sốc phản vệ là thể nặng của phản vệ khi phản ứng quá mẫn gây suy tuần hoàn, thường biểu hiện bằng tụt huyết áp, giảm tưới máu hoặc ngất. Trong thực hành, nhiều người dùng “sốc phản vệ” để chỉ toàn bộ phản vệ; tuy nhiên phản vệ có thể rất nghiêm trọng do tắc nghẽn đường thở hoặc co thắt phế quản ngay cả khi huyết áp chưa giảm. Phản ứng thường bắt đầu trong vài phút đến vài giờ sau tiếp xúc tác nhân và có thể liên quan nhiều hệ cơ quan. Đây khác với nổi mày đay đơn thuần, vốn chủ yếu giới hạn ở da và không có dấu hiệu nguy hiểm về hô hấp hoặc tuần hoàn. Phản vệ cũng không đồng nghĩa với mọi tác dụng phụ của thuốc. Việc phân biệt dựa trên thời điểm khởi phát, số hệ cơ quan bị ảnh hưởng, mức độ suy hô hấp hoặc tuần hoàn và bối cảnh phơi nhiễm.
| Tên bệnh | Sốc phản vệ |
|---|---|
| Tên tiếng Anh | Anaphylaxis; anaphylactic shock when circulatory shock is present |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Phản vệ; phản ứng phản vệ; sốc dị ứng |
| Mã ICD-10 | T78.2 – Sốc phản vệ không xác định; cần chọn mã nguyên nhân cụ thể hơn khi đã biết tác nhân. |
| Nhóm bệnh / chuyên khoa | Miễn dịch – Dị ứng – Tự miễn; cấp cứu dị ứng và hồi sức |
| Cơ quan ảnh hưởng | Phản vệ có thể đồng thời ảnh hưởng da và niêm mạc, đường thở, phổi, hệ tuần hoàn, tiêu hóa và thần kinh. |
| Tính chất bệnh | Phản ứng quá mẫn toàn thân, khởi phát nhanh, không lây và có thể đe dọa tính mạng; không phải mọi trường hợp đều có tụt huyết áp. |
| Mức độ phổ biến | Không phải phản ứng dị ứng thường gặp nhất, nhưng là biến cố cấp cứu quan trọng. Dữ liệu cộng đồng tại Việt Nam chưa đồng nhất nên không nên suy diễn tỷ lệ cho từng cá nhân. |
| Bệnh có lây không? | Không |
| Đường lây | Không áp dụng |
Tổng quan chuyên môn về Sốc phản vệ
Sau khi tác nhân kích hoạt tế bào mast và bạch cầu ái kiềm qua cơ chế IgE hoặc các đường không phụ thuộc IgE, nhiều chất trung gian như histamine, tryptase, leukotriene và prostaglandin được giải phóng nhanh. Các chất này làm giãn mạch, tăng tính thấm thành mạch, phù niêm mạc, co thắt phế quản và tăng tiết dịch. Dịch thoát khỏi lòng mạch có thể làm giảm thể tích tuần hoàn hiệu dụng, trong khi giãn mạch làm huyết áp tụt thêm. Phù thanh quản và co thắt phế quản cản trở thông khí; thiếu oxy và giảm tưới máu có thể gây rối loạn ý thức, loạn nhịp hoặc ngừng tuần hoàn.
Phản vệ có thể được mô tả theo tác nhân như thức ăn, thuốc, nọc côn trùng, latex, gắng sức hoặc không rõ nguyên nhân. Theo diễn tiến, phản ứng có thể một pha, hai pha khi triệu chứng tái xuất hiện trong vòng 72 giờ không có phơi nhiễm mới, hoặc kéo dài dai dẳng. Mức độ nặng được đánh giá dựa trên tổn thương đường thở, hô hấp, tuần hoàn và đáp ứng với adrenaline. Cách phân loại giúp quyết định thời gian theo dõi, nhu cầu nhập viện và kế hoạch phòng ngừa sau xuất viện.
Phản vệ có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi. Thức ăn thường nổi bật ở trẻ em và người trẻ, trong khi thuốc, nọc côn trùng và nguyên nhân không xác định thường được ghi nhận nhiều hơn ở người lớn. Hen, bệnh tế bào mast và bệnh tim mạch có thể làm phản ứng nặng hơn. Tỷ lệ mắc thay đổi theo hệ thống ghi nhận, dân số và định nghĩa; hiện chưa có số liệu quốc gia đủ đồng nhất để ước tính chính xác gánh nặng phản vệ tại Việt Nam.
Tác nhân có thể đi vào cơ thể qua đường ăn uống, tiêm truyền, hít, tiếp xúc niêm mạc, vết đốt côn trùng hoặc phơi nhiễm trong phẫu thuật. Sau giai đoạn mẫn cảm, lần tiếp xúc sau có thể kích hoạt phản ứng nhanh; tuy vậy một số cơ chế không cần IgE đặc hiệu. Mức độ phản ứng không chỉ phụ thuộc lượng tác nhân mà còn chịu ảnh hưởng của bệnh nền và đồng yếu tố.
Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ của Sốc phản vệ
Nhóm nguyên nhân thường gặp gồm thực phẩm, thuốc và chế phẩm sinh học, nọc ong hoặc côn trùng, latex và các tác nhân liên quan thủ thuật. Gắng sức, rượu, nhiễm trùng, thuốc chống viêm không steroid hoặc thời điểm chu kỳ kinh có thể đóng vai trò đồng yếu tố ở một số người. Phản vệ vô căn chỉ được xem xét sau khi đã loại trừ các tác nhân đã biết, kể cả các phản ứng xuất hiện muộn như dị ứng alpha-gal.
Yếu tố khó thay đổi gồm tiền sử phản vệ, bệnh lý tế bào mast, tuổi rất nhỏ hoặc cao và bệnh tim mạch. Yếu tố có thể can thiệp gồm hen kiểm soát kém, không mang thiết bị adrenaline đã được kê, dùng thuốc che lấp triệu chứng, tiếp xúc tác nhân không rõ nhãn và thiếu kế hoạch cấp cứu. Thuốc chẹn beta hoặc một số thuốc tim mạch có thể làm việc xử trí phức tạp hơn nhưng không phải lý do trì hoãn adrenaline.
Người từng phản vệ với thức ăn, thuốc hoặc nọc côn trùng; người có hen nặng; bệnh nhân rối loạn tế bào mast; người làm việc dễ phơi nhiễm latex hoặc côn trùng; và người đang trải qua thủ thuật có nhiều thuốc dùng đồng thời cần được đánh giá nguy cơ kỹ hơn. Trẻ chưa biết mô tả triệu chứng và người sống xa cơ sở cấp cứu cũng dễ gặp hậu quả nặng nếu xử trí chậm.
Triệu chứng và dấu hiệu của Sốc phản vệ
Triệu chứng thường khởi phát đột ngột và tiến triển trong vài phút, nhưng thời gian có thể lâu hơn tùy tác nhân. Da và niêm mạc hay bị ảnh hưởng, song dấu hiệu hô hấp hoặc tuần hoàn có thể xuất hiện trước. Trẻ nhỏ có thể quấy khóc, lừ đừ hoặc nôn mà chưa mô tả được khó thở; người cao tuổi có thể biểu hiện bằng ngất, yếu hoặc đau ngực. Sau khi hồi phục, một số trường hợp xuất hiện đợt triệu chứng thứ hai.
- Da và niêm mạc: ngứa, đỏ bừng, mày đay lan rộng, phù môi, mí mắt hoặc lưỡi.
- Đường thở: khàn tiếng, nuốt khó, cảm giác nghẹn, ho khan hoặc tiếng thở rít.
- Hô hấp: khó thở, khò khè, tức ngực, thở nhanh hoặc tím tái.
- Tuần hoàn: chóng mặt, yếu lả, tụt huyết áp, ngất hoặc mạch nhanh.
- Tiêu hóa: đau quặn bụng, buồn nôn, nôn hoặc tiêu chảy xuất hiện đột ngột.
- Đau ngực hoặc rối loạn nhịp có thể xuất hiện, nhất là ở người có bệnh tim mạch.
- Co thắt tử cung hoặc đau vùng chậu có thể gặp trong phản vệ liên quan thai kỳ.
- Da tái, lừ đừ hoặc giảm trương lực có thể nổi bật hơn mày đay ở trẻ nhỏ.
Nên đặt lịch khám: sau bất kỳ cơn nghi phản vệ nào, kể cả đã tự hết, để tìm tác nhân và lập kế hoạch phòng ngừa. Cần khám trong ngày: khi có phản ứng dị ứng tái diễn, khò khè nhẹ hoặc phù khu trú tiến triển nhưng chưa có dấu hiệu cấp cứu. Cần tái khám sớm: nếu chưa được hướng dẫn sử dụng thiết bị adrenaline, thiết bị hết hạn, chưa rõ chất cần tránh hoặc có hen kiểm soát kém.
Gọi 115 hoặc đến cơ sở cấp cứu ngay khi có khó thở, tiếng thở rít, khàn tiếng tăng nhanh, phù lưỡi hoặc họng, tím tái, tụt huyết áp, ngất, lơ mơ, co giật, mày đay kèm nôn nhiều hay đau bụng dữ dội, hoặc triệu chứng tiến triển nhanh sau phơi nhiễm. Sử dụng adrenaline theo đúng kế hoạch đã được nhân viên y tế hướng dẫn nếu có thiết bị. Không để người bệnh đứng hoặc đi lại, không tự lái xe khi tình trạng nặng và không trì hoãn để thử thuốc uống hay mẹo dân gian.
Chẩn đoán Sốc phản vệ
Chẩn đoán phản vệ là chẩn đoán lâm sàng dựa trên khởi phát nhanh, bối cảnh phơi nhiễm và dấu hiệu ở đường thở, hô hấp, tuần hoàn, da hoặc tiêu hóa. Cấp cứu phải được bắt đầu ngay khi nghi ngờ, không chờ xét nghiệm. Sau ổn định, bác sĩ xem lại hồ sơ thuốc, thức ăn, côn trùng, hoạt động và đồng yếu tố; xét nghiệm và đánh giá chuyên khoa được dùng để xác định tác nhân, không phải để tự chẩn đoán tại nhà.
Bác sĩ đánh giá nhanh đường thở, nhịp thở, độ bão hòa oxy, mạch, huyết áp, tri giác và tổn thương da-niêm mạc. Cần ghi nhận thời điểm khởi phát, diễn tiến, tác nhân nghi ngờ, thuốc đã dùng và đáp ứng với adrenaline. Sau cấp cứu, khám có thể tập trung vào hen, bệnh tim mạch, dấu hiệu rối loạn tế bào mast và các chẩn đoán khác như cơn hen, ngất phản xạ hoặc phù mạch.
Tryptase huyết thanh có thể hỗ trợ xác nhận hoạt hóa tế bào mast nếu lấy đúng thời điểm sau khởi phát và so sánh với mẫu nền khi đã hồi phục; kết quả bình thường không loại trừ phản vệ, đặc biệt phản vệ do thức ăn. Xét nghiệm IgE đặc hiệu hoặc test da được bác sĩ dị ứng chỉ định dựa trên bệnh sử và không nên làm tràn lan. Các xét nghiệm khí máu, điện giải, đường huyết hoặc tim mạch chỉ dùng khi cần đánh giá mức độ nặng và biến chứng.
Không áp dụng
Các tiêu chuẩn lâm sàng được công nhận xem phản vệ là rất có khả năng khi có khởi phát cấp kèm tổn thương da-niêm mạc và suy hô hấp hoặc tụt huyết áp; hoặc khi hai hệ cơ quan trở lên bị ảnh hưởng sau phơi nhiễm có khả năng; hoặc khi tụt huyết áp xuất hiện sau tác nhân đã biết. Tiêu chuẩn mới cũng nhấn mạnh rằng co thắt thanh quản, co thắt phế quản hoặc tụt huyết áp sau tác nhân rất có khả năng có thể đủ chẩn đoán dù không có biểu hiện da. Việc áp dụng thuộc về nhân viên y tế.
Điều trị Sốc phản vệ
Mục tiêu đầu tiên là đảo ngược tắc nghẽn đường thở, suy hô hấp và tụt huyết áp. Adrenaline tiêm bắp được dùng sớm, đồng thời gọi cấp cứu, đặt người bệnh ở tư thế phù hợp, hỗ trợ oxy và truyền dịch khi cần. Trường hợp không đáp ứng hoặc cần nhiều lần adrenaline phải được hồi sức nâng cao và theo dõi sát. Sau ổn định, cần xác định nguy cơ phản ứng hai pha, quyết định thời gian quan sát và chuyển khám chuyên khoa dị ứng.
Adrenaline là thuốc hàng đầu và không được thay thế bằng thuốc kháng histamine hoặc corticosteroid. Thuốc giãn phế quản dạng hít có thể hỗ trợ co thắt phế quản còn tồn tại nhưng không xử lý phù đường thở hay tụt huyết áp. Kháng histamine H1 chỉ giúp giảm mày đay, ngứa sau khi các vấn đề đe dọa tính mạng đã được kiểm soát. Corticosteroid không có vai trò cấp cứu tức thì và việc dùng thường quy cần cân nhắc theo bối cảnh lâm sàng.
Can thiệp có thể gồm đặt đường truyền, truyền dịch tinh thể, hỗ trợ thông khí và kiểm soát đường thở bởi người có kinh nghiệm khi phù thanh quản tiến triển. Truyền adrenaline tĩnh mạch chỉ dành cho môi trường hồi sức có theo dõi liên tục và nhân viên được đào tạo. Sau xuất viện, huấn luyện thực hành với thiết bị tự tiêm adrenaline và kế hoạch hành động là can thiệp giáo dục quan trọng.
Không áp dụng
Đặt người bệnh nằm và nâng chân nếu không khó thở; người khó thở có thể cần tư thế nửa ngồi, còn thai phụ thường được nghiêng trái. Giữ ấm, theo dõi ý thức và tránh để người bệnh đột ngột đứng dậy. Người chăm sóc nên ghi lại thời điểm triệu chứng, tác nhân nghi ngờ và số lần dùng adrenaline để bàn giao cho cấp cứu.
Tại cơ sở y tế, theo dõi liên tục đường thở, nhịp thở, oxy, mạch, huyết áp, tri giác và đáp ứng sau mỗi can thiệp. Thời gian quan sát được phân tầng theo mức độ nặng, số lần dùng adrenaline, bệnh nền và khả năng tiếp cận cấp cứu sau xuất viện. Về lâu dài cần kiểm tra kiểm soát hen, kỹ năng dùng thiết bị, hạn sử dụng và mức độ tuân thủ tránh tác nhân.
Xử trí cấp cứu diễn ra trong vài phút đầu và tiếp tục cho đến khi đường thở, hô hấp và tuần hoàn ổn định. Quan sát sau hồi phục có thể ngắn hoặc kéo dài nhiều giờ tùy đáp ứng, số lần dùng adrenaline và nguy cơ phản ứng hai pha; một số trường hợp cần nhập viện. Đánh giá nguyên nhân và giáo dục phòng ngừa thường cần các lần khám chuyên khoa sau đó.
Biến chứng, tiên lượng và phòng ngừa
Biến chứng cấp gồm tắc nghẽn đường thở, suy hô hấp, sốc, rối loạn nhịp, thiếu máu cơ tim, tổn thương não do thiếu oxy và ngừng tuần hoàn. Phản ứng hai pha có thể xảy ra sau khi triệu chứng ban đầu đã hết. Biến chứng do điều trị không đúng, như trì hoãn adrenaline hoặc dùng adrenaline tĩnh mạch không được theo dõi, có thể làm tăng nguy cơ tim mạch.
Phần lớn người bệnh hồi phục tốt khi nhận biết sớm và được dùng adrenaline kịp thời. Tiên lượng xấu hơn khi điều trị chậm, có hen nặng, bệnh tim mạch, rối loạn tế bào mast, phản ứng do thuốc tiêm hoặc cần nhiều liều adrenaline. Không thể dự đoán chính xác mức độ của lần phản ứng sau chỉ dựa vào cơn trước.
Phản vệ có thể tái phát khi tiếp xúc lại tác nhân hoặc khi tác nhân chưa được xác định. Một đợt hai pha cũng có thể xuất hiện trong vòng 72 giờ mà không có phơi nhiễm mới. Giảm nguy cơ bằng cách tránh tác nhân đã xác nhận, đọc nhãn, thông báo dị ứng cho nhân viên y tế, kiểm soát hen và luôn có kế hoạch cấp cứu phù hợp.
Phòng ngừa tập trung vào xác định đúng tác nhân, tránh tiếp xúc có mục tiêu và quản lý đồng yếu tố. Người có chỉ định cần mang đủ thiết bị adrenaline còn hạn, được huấn luyện cách sử dụng và chia sẻ kế hoạch hành động với gia đình, trường học hoặc nơi làm việc. Không nên kiêng nhiều thực phẩm hoặc tự gắn nhãn dị ứng khi chưa được đánh giá vì có thể gây thiếu dinh dưỡng và bỏ sót nguyên nhân thật.
Chăm sóc và sinh hoạt khi mắc Sốc phản vệ
Chỉ loại bỏ thực phẩm đã được xác nhận hoặc được bác sĩ đánh giá có khả năng cao gây phản vệ. Người bệnh nên học cách đọc thành phần, nhận biết nguy cơ nhiễm chéo và hỏi rõ món ăn khi ăn ngoài. Không nên áp dụng chế độ kiêng rộng, xét nghiệm “không dung nạp” thương mại hoặc dùng thực phẩm bổ sung với mục tiêu phòng phản vệ.
Hoạt động thể lực nhìn chung vẫn phù hợp khi đã có kế hoạch an toàn. Người từng phản vệ liên quan gắng sức cần được đánh giá mối liên hệ với thức ăn, rượu, thuốc chống viêm hoặc nhiệt độ; có thể phải điều chỉnh thời điểm vận động và mang thiết bị cấp cứu. Không tập một mình ở nơi xa hỗ trợ nếu nguy cơ chưa được kiểm soát.
Người bệnh có thể theo dõi hạn dùng và tình trạng bảo quản của thiết bị adrenaline, ghi nhật ký phơi nhiễm-phản ứng và luyện lại các bước trong kế hoạch hành động. Các dấu hiệu hô hấp, tuần hoàn hoặc tiến triển nhanh không phù hợp để quan sát tại nhà. Sau khi dùng adrenaline, vẫn phải gọi cấp cứu vì triệu chứng có thể tái phát hoặc cần điều trị bổ sung.
- Không chờ mày đay xuất hiện mới xử trí khi đã có khó thở, tụt huyết áp hoặc ngất.
- Không dùng thuốc kháng histamine thay cho adrenaline trong phản vệ.
- Không để người bệnh đứng dậy hoặc tự đi lại ngay sau khi triệu chứng giảm.
- Không tự thử lại thức ăn, thuốc hoặc tác nhân nghi ngờ để kiểm tra phản ứng.
- Không sử dụng thiết bị hết hạn như phương án duy nhất mà không sớm thay mới theo hướng dẫn.
Lưu ý cho các nhóm đối tượng đặc biệt
Ở trẻ em, thức ăn là tác nhân thường gặp và biểu hiện có thể là quấy khóc đột ngột, nôn, ho dai dẳng, khò khè, lừ đừ hoặc giảm trương lực. Người chăm sóc, nhà trường và cơ sở giữ trẻ cần biết kế hoạch hành động và vị trí thiết bị adrenaline. Loại thiết bị, kỹ thuật và chỉ định phải phù hợp cân nặng, độ tuổi và khả năng phối hợp của trẻ.
Người cao tuổi dễ có biểu hiện tim mạch nổi bật như ngất, đau ngực hoặc loạn nhịp và thường dùng nhiều thuốc. Bệnh mạch vành, suy tim, thuốc chẹn beta hoặc thuốc tác động hệ renin-angiotensin có thể làm xử trí phức tạp hơn. Dù vậy, tuổi cao hoặc bệnh tim không phải chống chỉ định trì hoãn adrenaline khi có phản vệ.
Phản vệ trong thai kỳ có thể làm giảm tưới máu cho cả mẹ và thai. Xử trí ưu tiên ổn định đường thở, hô hấp và tuần hoàn của mẹ; adrenaline không nên bị trì hoãn chỉ vì mang thai. Tư thế nghiêng trái, theo dõi sản khoa và đánh giá nguyên nhân thuốc, thức ăn hoặc latex cần được phối hợp với cấp cứu, sản khoa và dị ứng.
Phản vệ ở người đang cho con bú vẫn được xử trí theo nguyên tắc cấp cứu thông thường. Quyết định tiếp tục cho bú và sử dụng thuốc sau ổn định cần cân nhắc tình trạng mẹ, loại thuốc và nguy cơ tái phơi nhiễm; không nên mặc định ngừng cho bú. Người mẹ cần được hướng dẫn tránh tác nhân mà vẫn bảo đảm dinh dưỡng.
Suy giảm miễn dịch không loại trừ phản vệ và có thể làm biểu hiện nhiễm trùng hoặc tác dụng thuốc chồng lấp, gây khó nhận biết. Người dùng nhiều thuốc sinh học, kháng sinh hoặc chế phẩm truyền cần ghi nhận chính xác thời điểm phản ứng. Ngưỡng chuyển cấp cứu nên thấp khi có dấu hiệu hô hấp, tuần hoàn hoặc tiến triển nhanh.
Hen kiểm soát kém làm tăng nguy cơ biến chứng hô hấp; bệnh tim mạch làm người bệnh kém chịu đựng tụt huyết áp; rối loạn tế bào mast liên quan phản ứng nặng hoặc vô căn. Kế hoạch điều trị cần phối hợp kiểm soát bệnh nền, rà soát thuốc đang dùng và bảo đảm người bệnh nhận biết phản vệ khác với đợt cấp của bệnh mạn.
Phản vệ quanh phẫu thuật có thể liên quan kháng sinh, thuốc gây mê, thuốc giãn cơ, chlorhexidine, latex hoặc chất khác dùng đồng thời. Biểu hiện da có thể bị che khuất, nên tụt huyết áp, co thắt phế quản hoặc khó thông khí đột ngột cần được đánh giá khẩn. Sau hồi phục, người bệnh cần hồ sơ chi tiết và đánh giá chuyên khoa trước thủ thuật tiếp theo.
Câu hỏi thường gặp về Sốc phản vệ
Có. Phản vệ có thể làm phù đường thở, co thắt phế quản, tụt huyết áp và ngừng tuần hoàn trong thời gian rất ngắn. Mức độ không thể dự đoán chắc chắn từ biểu hiện ban đầu hoặc từ lần phản ứng trước. Khi có khó thở, khàn tiếng, phù lưỡi-họng, ngất, lơ mơ hoặc triệu chứng tiến triển nhanh sau phơi nhiễm, cần dùng adrenaline theo kế hoạch đã được hướng dẫn và gọi 115. Thuốc uống không thay thế được xử trí cấp cứu.
Phản vệ có thể tái phát khi người bệnh tiếp xúc lại tác nhân hoặc khi nguyên nhân chưa được nhận diện. Ngoài ra, phản ứng hai pha có thể xuất hiện sau khi triệu chứng đã hết mà không có phơi nhiễm mới. Đánh giá chuyên khoa giúp xác định tác nhân, đồng yếu tố và mức nguy cơ; người bệnh có thể được hướng dẫn mang thiết bị adrenaline, đọc nhãn và chuẩn bị kế hoạch hành động. Không nên tự thử lại chất nghi ngờ.
Không. Phản vệ là phản ứng của hệ miễn dịch hoặc các đường hoạt hóa tế bào mast ở chính người bị ảnh hưởng, không phải bệnh truyền nhiễm. Người khác không thể “lây” phản vệ qua tiếp xúc, ăn chung hay hít thở cùng không khí. Tuy nhiên nhiều người có thể cùng phơi nhiễm một tác nhân như thực phẩm nhiễm chất gây dị ứng hoặc thuốc, và chỉ người nhạy cảm mới phản ứng. Cần phân biệt phản vệ với ngộ độc thực phẩm hoặc nhiễm trùng.
Thiết bị tự tiêm adrenaline thường được xem xét cho người có nguy cơ tái phản vệ dựa trên tác nhân, mức độ phản ứng, bệnh nền và khả năng tiếp cận cấp cứu. Quyết định phải do bác sĩ đánh giá; không phải mọi người từng nổi mày đay đều cần thiết bị. Người được kê cần biết khi nào sử dụng, luyện kỹ thuật, kiểm tra hạn dùng, bảo quản đúng và mang đủ số thiết bị theo kế hoạch. Sau khi dùng vẫn phải gọi cấp cứu.
Có, nếu cơn vừa xảy ra phù hợp với phản vệ hoặc đã dùng adrenaline. Triệu chứng có thể trở lại, và bác sĩ cần đánh giá nguy cơ phản ứng hai pha, bệnh nền, tác nhân còn tiếp tục hấp thu và mức đáp ứng điều trị. Thời gian theo dõi khác nhau giữa từng người, từ vài giờ đến nhập viện lâu hơn khi phản ứng nặng. Xuất viện an toàn còn phụ thuộc khả năng giám sát, thiết bị adrenaline và đường tiếp cận cấp cứu.
Thông tin trong bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp kiến thức tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán hoặc điều trị của bác sĩ và nhân viên y tế có chuyên môn. Người đọc không nên tự ý dùng thuốc, thay đổi liều dùng hoặc trì hoãn việc đi khám dựa trên nội dung của bài viết. Khi có dấu hiệu nghiêm trọng hoặc tình trạng sức khỏe diễn biến xấu, hãy liên hệ cơ sở y tế hoặc gọi cấp cứu 115.

