Dị ứng thuốc

Dị ứng thuốc là phản ứng trong đó hệ miễn dịch chống lại một thuốc hoặc chất chuyển hóa của thuốc. Biểu hiện có thể xảy ra trong vài phút với mề đay, phù môi, khò khè, tụt huyết áp hoặc xuất hiện sau nhiều ngày bằng ban da, sốt và tổn thương cơ quan. Dị ứng thuốc khác với tác dụng phụ như buồn ngủ, kích ứng dạ dày hay tiêu chảy, và khác với ngộ độc do quá liều. Kháng sinh beta-lactam, thuốc chống viêm không steroid, thuốc chống co giật, hóa trị và thuốc sinh học thường được đánh giá, nhưng thuốc nào cũng có thể liên quan. Chẩn đoán cần ghi đúng tên thuốc, thời điểm, đường dùng và diễn tiến; test da hoặc thử dùng chỉ phù hợp trong một số trường hợp. Hồ sơ chính xác và loại bỏ nhãn dị ứng sai giúp tránh thuốc thay thế kém hiệu quả, trong khi phản vệ hoặc ban da nặng cần cấp cứu ngay.

Chịu trách nhiệm chuyên môn: BS. Dung (BSCKI - Chuyên ngành Cơ xương khớp) Cập nhật lần cuối: 23/07/2026

Dị ứng thuốc là bệnh gì?

Dị ứng thuốc là phản ứng có hại với thuốc phù hợp với một cơ chế miễn dịch, dù cơ chế chưa phải lúc nào cũng xác định ngay lúc biểu hiện. Bệnh khác với tác dụng phụ thông thường, tương tác thuốc, không dung nạp, phản ứng dược lý quá mức và ngộ độc. Một người có thể phản ứng với hoạt chất, chất chuyển hóa hoặc hiếm hơn với tá dược. Các phản ứng tức thì thường liên quan IgE hoặc hoạt hóa dưỡng bào, còn phản ứng muộn thường do tế bào T. Nhiều hồ sơ chỉ ghi “dị ứng kháng sinh” mà không có tên thuốc hay triệu chứng, khiến lựa chọn điều trị bị hạn chế không cần thiết. Vì vậy, mục tiêu chẩn đoán không chỉ là tránh nguy hiểm mà còn xác định thuốc nào thực sự cần tránh, thuốc nào có thể dùng và cách ghi hồ sơ rõ ràng.

Tên bệnh

Dị ứng thuốc

Tên tiếng Anh

Drug allergy

Tên khác / tên đồng nghĩa

Dị ứng dược phẩm; quá mẫn thuốc do miễn dịch; immune-mediated drug hypersensitivity

Mã ICD-10

Không có một mã ICD-10 duy nhất. Tiền sử dị ứng thuốc thường thuộc nhóm Z88; phản ứng cấp cần mã theo biểu hiện lâm sàng, thuốc liên quan và mã nguyên nhân bên ngoài theo quy tắc mã hóa.

Nhóm bệnh / chuyên khoa

Miễn dịch – Dị ứng – Tự miễn; chuyên khoa Dị ứng – Miễn dịch lâm sàng, Dược lâm sàng, Da liễu và Cấp cứu.

Cơ quan ảnh hưởng

Hệ miễn dịch là nền tảng; da và niêm mạc thường bị ảnh hưởng, đồng thời đường hô hấp, tim mạch, gan, thận, máu và nhiều cơ quan khác có thể tổn thương.

Tính chất bệnh

Phản ứng có hại do cơ chế miễn dịch, không lây; có thể xuất hiện tức thì hoặc muộn, từ ban da nhẹ đến phản vệ hay phản ứng da nghiêm trọng đe dọa tính mạng.

Mức độ phổ biến

Nhãn “dị ứng thuốc” được ghi khá phổ biến, nhưng một tỷ lệ đáng kể không được xác nhận khi đánh giá chuyên khoa; tần suất khác nhau theo nhóm thuốc và dân số.

Bệnh có lây không?

Không

Đường lây

Không áp dụng

Tổng quan chuyên môn về Dị ứng thuốc

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ của Dị ứng thuốc

Triệu chứng và dấu hiệu của Dị ứng thuốc

Chẩn đoán Dị ứng thuốc

Điều trị Dị ứng thuốc

Biến chứng, tiên lượng và phòng ngừa

Chăm sóc và sinh hoạt khi mắc Dị ứng thuốc

Lưu ý cho các nhóm đối tượng đặc biệt

Câu hỏi thường gặp về Dị ứng thuốc

Thông tin trong bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp kiến thức tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán hoặc điều trị của bác sĩ và nhân viên y tế có chuyên môn. Người đọc không nên tự ý dùng thuốc, thay đổi liều dùng hoặc trì hoãn việc đi khám dựa trên nội dung của bài viết. Khi có dấu hiệu nghiêm trọng hoặc tình trạng sức khỏe diễn biến xấu, hãy liên hệ cơ sở y tế hoặc gọi cấp cứu 115.

Đã có 2 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *