Dị ứng thức ăn

Dị ứng thức ăn là phản ứng khi hệ miễn dịch nhận nhầm protein trong thực phẩm là nguy hiểm. Triệu chứng có thể xuất hiện trong vài phút đến vài giờ với mề đay, sưng môi, nôn, đau bụng, ho, khò khè hoặc tụt huyết áp; một số thể không qua IgE diễn tiến chậm hơn và chủ yếu ảnh hưởng tiêu hóa hay da. Sữa, trứng, lạc, hạt cây, hải sản, cá, lúa mì, đậu nành và mè là các tác nhân thường gặp, nhưng thực phẩm khác cũng có thể liên quan. Dị ứng thức ăn khác với không dung nạp lactose, ngộ độc hoặc phản ứng do phụ gia. Chẩn đoán cần đối chiếu bệnh sử với test dị ứng và đôi khi thử thách thức ăn có giám sát. Nhận diện đúng tác nhân, đọc nhãn, có kế hoạch xử trí và dùng adrenaline kịp thời khi phản vệ giúp giảm biến cố nghiêm trọng mà không phải kiêng khem quá mức.

Chịu trách nhiệm chuyên môn: BS. Dung (BSCKI - Chuyên ngành Cơ xương khớp) Cập nhật lần cuối: 23/07/2026

Dị ứng thức ăn là bệnh gì?

Dị ứng thức ăn là một nhóm phản ứng quá mẫn trong đó cơ chế miễn dịch được chứng minh hoặc được nghi ngờ mạnh là nguyên nhân. Ở thể qua IgE, phản ứng thường xuất hiện nhanh sau khi ăn và có thể gây mề đay, phù mạch, nôn, co thắt phế quản hoặc phản vệ. Các thể không qua IgE hoặc hỗn hợp có thể gây viêm da, nôn kéo dài, tiêu chảy, kém tăng trưởng hoặc bệnh lý tiêu hóa đặc hiệu. Khái niệm này phải được phân biệt với không dung nạp lactose, kích ứng do gia vị, ngộ độc thực phẩm, thiếu men, phản ứng dược lý với caffeine hay histamine trong thức ăn. Việc phân biệt quan trọng vì chẩn đoán nhầm có thể dẫn đến kiêng khem không cần thiết, thiếu dinh dưỡng và lo âu, trong khi bỏ sót dị ứng thật sự có thể khiến người bệnh không được chuẩn bị cho phản vệ.

Tên bệnh

Dị ứng thức ăn

Tên tiếng Anh

Food allergy

Tên khác / tên đồng nghĩa

Dị ứng thực phẩm; phản ứng quá mẫn miễn dịch với thức ăn; food hypersensitivity do cơ chế miễn dịch

Mã ICD-10

Không có một mã duy nhất cho mọi kiểu dị ứng thức ăn. ICD-10 thường dùng T78.1 cho phản ứng bất lợi khác với thức ăn chưa phân loại nơi khác; phản vệ do thực phẩm có thể mã T78.0 và các bệnh cảnh đặc hiệu cần mã riêng.

Nhóm bệnh / chuyên khoa

Miễn dịch – Dị ứng – Tự miễn; chuyên khoa Dị ứng – Miễn dịch lâm sàng, Nhi khoa, Tiêu hóa và Dinh dưỡng.

Cơ quan ảnh hưởng

Hệ miễn dịch là nền tảng; da, niêm mạc miệng, đường tiêu hóa, đường hô hấp và hệ tim mạch có thể bị ảnh hưởng đơn độc hoặc đồng thời.

Tính chất bệnh

Phản ứng bất lợi do cơ chế miễn dịch, không lây; có thể khởi phát tức thì qua IgE, muộn không qua IgE hoặc hỗn hợp, với mức độ từ nhẹ đến phản vệ.

Mức độ phổ biến

Khá thường gặp, đặc biệt ở trẻ nhỏ; tần suất và thực phẩm gây dị ứng thay đổi theo tuổi, khu vực, thói quen ăn uống và phương pháp xác nhận chẩn đoán.

Bệnh có lây không?

Không

Đường lây

Không áp dụng

Tổng quan chuyên môn về Dị ứng thức ăn

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ của Dị ứng thức ăn

Triệu chứng và dấu hiệu của Dị ứng thức ăn

Chẩn đoán Dị ứng thức ăn

Điều trị Dị ứng thức ăn

Biến chứng, tiên lượng và phòng ngừa

Chăm sóc và sinh hoạt khi mắc Dị ứng thức ăn

Lưu ý cho các nhóm đối tượng đặc biệt

Câu hỏi thường gặp về Dị ứng thức ăn

Thông tin trong bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp kiến thức tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán hoặc điều trị của bác sĩ và nhân viên y tế có chuyên môn. Người đọc không nên tự ý dùng thuốc, thay đổi liều dùng hoặc trì hoãn việc đi khám dựa trên nội dung của bài viết. Khi có dấu hiệu nghiêm trọng hoặc tình trạng sức khỏe diễn biến xấu, hãy liên hệ cơ sở y tế hoặc gọi cấp cứu 115.

Đã có 1 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *