Mebendazole

Mebendazole là thuốc chống giun tổng hợp thuộc nhóm dẫn xuất benzimidazole, chủ yếu tác động tại đường tiêu hóa. Thuốc làm rối loạn sự hình thành vi ống của giun, cản trở hấp thu glucose và các chức năng tiêu hóa, sinh sản của ký sinh trùng. Mebendazole được sử dụng đối với một số nhiễm giun đường ruột như giun kim, giun đũa, giun tóc và giun móc; tuy nhiên, chỉ định, độ tuổi và phác đồ được phê duyệt khác nhau giữa từng sản phẩm và quốc gia.

Liều dùng có thể là một liều duy nhất hoặc điều trị trong ba ngày tùy loài giun, dạng thuốc và hướng dẫn áp dụng. Người bệnh không nên tự chọn phác đồ, đặc biệt khi đang mang thai, dùng metronidazole, có bệnh gan hoặc cần điều trị liều cao, kéo dài.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Hoạt chất: Mebendazole, thuốc chống giun nhóm benzimidazole
  • Mã ATC: P02CA01
  • Tác dụng chính: Làm gián đoạn vi ống và hấp thu glucose của giun
  • Chỉ định thường gặp: Giun kim, giun đũa, giun tóc và giun móc; phụ thuộc nhãn cụ thể
  • Tương tác cần tránh: Không phối hợp với metronidazole do đã ghi nhận SJS/TEN
  • Lưu ý quan trọng: Phác đồ thay đổi theo loài giun, tuổi và sản phẩm; không tự áp dụng liều tham khảo

Hoạt chất Mebendazole là gì?

Mebendazole là thuốc chống giun nhóm benzimidazole, dùng đường uống để điều trị hoặc kiểm soát một số nhiễm giun đường ruột. Thuốc chủ yếu tác động trong lòng ruột bằng cách làm gián đoạn hệ vi ống và chuyển hóa năng lượng của giun.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Mebendazole

CAS 31431-39-7

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Mebendazole

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Mebendazole

Tên IUPAC

methyl N-(6-benzoyl-1H-benzimidazol-2-yl)carbamate

Tên khác / tên đồng nghĩa

Mebendazol; MBZ. “Mebendazole” là tên INN được sử dụng phổ biến trong tài liệu quốc tế.

Tên viết tắt

MBZ

Tên Latinh / tên dược điển

Mebendazolum

Tên USAN

mebendazole

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

31431-39-7

UNII

81G6I5V05I

PubChem CID

4030

RxNorm CUI

6672

Dược động học của Mebendazole

Mebendazole được hấp thu toàn thân hạn chế; phần lớn liều uống lưu lại trong đường tiêu hóa và tạo tác dụng chống giun tại chỗ. Phần thuốc được hấp thu gắn protein huyết tương cao, được chuyển hóa mạnh tại gan và thải chủ yếu qua phân.

Giai đoạn I: Hấp thu

Phần lớn liều uống vẫn nằm trong đường tiêu hóa. Bữa ăn nhiều chất béo làm tăng hấp thu và sinh khả dụng toàn thân; nhãn viên nhai 500 mg cho thấy Cmax và AUC cao hơn khi dùng cùng bữa ăn nhiều chất béo.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng toàn thân đường uống thấp và biến thiên. Bữa ăn nhiều chất béo làm tăng mức phơi nhiễm mebendazole trong huyết tương. Giá trị sinh khả dụng tuyệt đối được xác nhận trong nhãn đối chiếu.

Giai đoạn II: Phân bố

Mebendazole gắn protein huyết tương khoảng 90–95%. Thể tích phân bố được ghi nhận khoảng 1–2 L/kg, cho thấy phần thuốc đã hấp thu có thể phân bố ra ngoài khoang mạch.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Thuốc được chuyển hóa mạnh, chủ yếu tại gan, thành các chất chuyển hóa dạng thủy phân và dạng khử. Nhãn EMVERM ghi nhận các chất chuyển hóa chính không có hoạt tính chống giun.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Mebendazole, các dạng liên hợp và chất chuyển hóa có thể tham gia chu trình gan–ruột. Dưới 2% liều uống được bài tiết qua nước tiểu; phần còn lại được thải qua phân dưới dạng thuốc không đổi hoặc chất chuyển hóa.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải biểu kiến sau khi uống thường khoảng 3–6 giờ.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Bữa ăn nhiều chất béo làm tăng phơi nhiễm toàn thân. Suy chức năng gan, giảm chuyển hóa hoặc giảm thải trừ qua mật có thể làm tăng nồng độ mebendazole trong huyết tương. Trẻ từ 1–3 tuổi dùng viên nhai 500 mg có thể có mức phơi nhiễm toàn thân cao hơn người lớn.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Mebendazole

Mebendazole thuộc nhóm thuốc chống giun P02, phân nhóm thuốc chống giun tròn P02C và nhóm dẫn xuất benzimidazole P02CA.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Mebendazole can thiệp vào sự hình thành tubulin và vi ống trong tế bào giun, gây biến đổi thoái hóa siêu cấu trúc ở ruột ký sinh trùng. Hậu quả là giun giảm hấp thu glucose, rối loạn chức năng tiêu hóa và sinh sản, bị bất động, giảm tạo trứng rồi chết.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Tác dụng chống giun chủ yếu diễn ra tại đường tiêu hóa. Các nhãn đối chiếu ghi nhận hoạt tính đối với Ascaris lumbricoides, Trichuris trichiura và, tùy sản phẩm, Enterobius vermicularis, Ancylostoma duodenale, Necator americanus. Kháng thuốc có thể liên quan đến biến đổi beta-tubulin làm giảm khả năng gắn của mebendazole, nhưng ý nghĩa lâm sàng chưa được xác định đầy đủ.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Mebendazole

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Mebendazole

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Mebendazole

Tránh dùng đồng thời mebendazole với metronidazole. Hội chứng Stevens–Johnson và hoại tử thượng bì nhiễm độc đã được báo cáo khi phối hợp hai thuốc này. Người bệnh cần cung cấp cho bác sĩ, dược sĩ danh sách toàn bộ thuốc kê đơn, không kê đơn và sản phẩm bổ sung đang sử dụng.

Thắc mắc về hoạt chất Mebendazole

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 5 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *