Prednisolone

Prednisolone là một corticosteroid tổng hợp thuộc nhóm glucocorticoid, có tác dụng chống viêm, chống dị ứng và điều hòa hoặc ức chế đáp ứng miễn dịch. Thuốc được sử dụng trong nhiều bệnh lý khác nhau, gồm một số bệnh dị ứng nặng, bệnh tự miễn, bệnh thấp khớp, bệnh da, bệnh hô hấp, bệnh huyết học, bệnh đường tiêu hóa và tình trạng suy tuyến thượng thận. Chỉ định cụ thể phụ thuộc dạng bào chế, đường dùng và nhãn thuốc được cơ quan quản lý phê duyệt.[1][2][3][8]

Prednisolone là thuốc kê đơn trong các nhãn đường uống và nhỏ mắt đã đối chiếu. Liều điều trị thay đổi đáng kể theo bệnh, mức độ nặng, tuổi, đáp ứng và thời gian sử dụng. Thuốc có thể làm tăng nguy cơ nhiễm trùng, tăng đường huyết, loãng xương, rối loạn tâm thần, đục thủy tinh thể và ức chế tuyến thượng thận, đặc biệt khi dùng liều cao hoặc kéo dài. Người bệnh không nên tự mua, tự điều chỉnh liều hoặc ngừng thuốc đột ngột.[1][2][3]

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Prednisolone là corticosteroid được dùng để giảm viêm và điều hòa miễn dịch.
  • Hoạt chất có thể liên quan đến bệnh dị ứng, hô hấp, da liễu, mắt hoặc bệnh tự miễn theo chỉ định.
  • Cần dùng theo đơn; không tự điều chỉnh khi dùng kéo dài vì có nguy cơ ảnh hưởng tuyến thượng thận.
  • Có thể gây tăng đường huyết, giữ nước, mất ngủ, kích ứng dạ dày hoặc tăng nguy cơ nhiễm trùng.
  • Báo bác sĩ/dược sĩ nếu có tiểu đường, tăng huyết áp, loét dạ dày, nhiễm trùng, thai kỳ hoặc cho con bú.

Hoạt chất Prednisolone là gì?

Prednisolone là glucocorticoid tổng hợp có tác dụng làm giảm phản ứng viêm, phản ứng dị ứng và hoạt động miễn dịch quá mức. Thuốc cũng có thể được dùng thay thế glucocorticoid trong một số tình trạng suy vỏ thượng thận, nhưng hydrocortisone hoặc cortisone thường được ưu tiên trong nhiều nhãn điều trị thay thế.[1][2][3]

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Prednisolone

INN Prednisolone.

CAS 50-24-8

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Prednisolone

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Prednisolone.

Tên IUPAC

(8S,9S,10R,11S,13S,14S,17R)-11,17-dihydroxy-17-(2-hydroxyacetyl)-10,13-dimethyl-7,8,9,11,12,14,15,16-octahydro-6H-cyclopenta[a]phenanthren-3-one

Tên khác / tên đồng nghĩa

Tên hóa học được ghi trên nhãn viên nén là (11β)-11,17,21-trihydroxypregna-1,4-diene-3,20-dione. Các dẫn chất dùng trong thuốc gồm prednisolone sodium phosphate và prednisolone acetate; đặc tính, nồng độ và đường dùng phụ thuộc từng dẫn chất, sản phẩm.[1][2][8]

Tên viết tắt

PSL

Tên Latinh / tên dược điển

Prednisolonum

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

50-24-8

UNII

9PHQ9Y1OLM

PubChem CID

5755

RxNorm CUI

8638

Dược động học của Prednisolone

Sau khi uống, prednisolone được hấp thu nhanh, đạt nồng độ đỉnh huyết tương thường trong khoảng 1–3 giờ. Thuốc gắn protein huyết tương khoảng 70–90%, chuyển hóa chủ yếu ở gan và thải qua nước tiểu dưới dạng chất chuyển hóa tự do hoặc liên hợp; thời gian bán thải huyết tương khoảng 2–4 giờ.[2][3]

Giai đoạn I: Hấp thu

Thuốc được hấp thu nhanh qua đường tiêu hóa. Thức ăn có thể làm chậm giai đoạn hấp thu ban đầu nhưng không nhất thiết làm giảm tổng sinh khả dụng; viên nén thường được hướng dẫn dùng cùng hoặc sau thức ăn.[3]

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Prednisolone đường uống được mô tả là hấp thu nhanh và gần như hoàn toàn, nhưng có biến thiên giữa các cá thể. Dung dịch prednisolone sodium phosphate trong một nhãn cho nồng độ đỉnh cao hơn khoảng 14% và đạt đỉnh nhanh hơn khoảng 20% so với viên nén; dữ liệu này không có nghĩa các dạng được tự ý thay thế theo cùng thể tích hoặc cùng số đơn vị dùng.[2][3]

Giai đoạn II: Phân bố

Prednisolone gắn khoảng 70–90% với protein huyết tương. Tỷ lệ thuốc không gắn protein có thể tăng khi tăng liều hoặc ở người giảm albumin máu, làm tăng phần thuốc có hoạt tính và nguy cơ tác dụng không mong muốn.[2][3]

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Prednisolone được chuyển hóa chủ yếu tại gan thành các chất ít hoặc không còn hoạt tính sinh học. Bệnh gan có thể kéo dài thời gian bán thải và làm tăng tỷ lệ thuốc tự do, đặc biệt khi kèm giảm albumin máu.[2][3]

Giai đoạn IV: Thải trừ

Thuốc được thải chủ yếu qua nước tiểu dưới dạng chất chuyển hóa sulfate, glucuronide hoặc các chất chuyển hóa liên hợp khác; một lượng nhỏ prednisolone không đổi cũng có thể được bài tiết.[2][3]

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải trong huyết tương khoảng 2–4 giờ; SmPC ghi khoảng 3 giờ ở người lớn và ngắn hơn đôi chút ở trẻ em. Thời gian tác dụng sinh học kéo dài hơn thời gian thuốc hiện diện trong huyết tương.[2][3]

CL · Độ thanh thải toàn phần

Thanh thải chuyển hóa có thể giảm ở người cao tuổi, người sau mãn kinh, người mắc bệnh gan hoặc giảm albumin máu. Giá trị thanh thải chuẩn áp dụng chung cho mọi dạng bào chế và mọi nhóm người bệnh.[2][3]

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố có thể ảnh hưởng gồm tuổi cao, tình trạng sau mãn kinh, bệnh gan, xơ gan, giảm albumin máu, liều dùng, thức ăn và thuốc gây cảm ứng hoặc ức chế CYP3A4. Dung dịch uống và viên nén có thể khác về tốc độ đạt nồng độ đỉnh.[2][3]

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Prednisolone

Prednisolone thuộc nhóm corticosteroid dùng toàn thân, phân nhóm glucocorticoid. Thuốc có tác dụng chống viêm và ức chế miễn dịch mạnh hơn tác dụng giữ muối; tuy vậy, liều cao vẫn có thể gây giữ natri, giữ nước, mất kali và tăng huyết áp.[1][2][3]

Phần III: Cơ chế tác dụng

Prednisolone đi vào tế bào và hoạt hóa thụ thể glucocorticoid nội bào. Phức hợp thuốc–thụ thể điều chỉnh biểu hiện nhiều gene liên quan đến viêm và miễn dịch, qua đó giảm tạo hoặc hoạt động của các chất trung gian gây viêm, giảm di chuyển bạch cầu, tính thấm mao mạch và đáp ứng miễn dịch. Cơ chế đa tầng này đồng thời giải thích nhiều tác dụng chuyển hóa và nội tiết không mong muốn.[1][2][3]

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Prednisolone ức chế phù nề, giãn mao mạch, lắng đọng fibrin, di chuyển bạch cầu, thực bào và một số giai đoạn lành vết thương. Thuốc có thể làm giảm lympho bào và bạch cầu ái toan, tăng tân tạo glucose, giảm sử dụng glucose, tăng dị hóa protein, thay đổi phân bố mỡ và ức chế tiết corticotropin, dẫn đến ức chế sản xuất corticosteroid nội sinh.[2]

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Prednisolone

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Prednisolone

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Prednisolone

Các tương tác đáng chú ý gồm:

  • Rifampicin, rifabutin, phenytoin, carbamazepine, phenobarbital và các chất cảm ứng CYP3A4 có thể tăng chuyển hóa, làm giảm tác dụng prednisolone.
  • Ketoconazole và các chất ức chế CYP3A4 có thể giảm thanh thải, làm tăng phơi nhiễm.
  • Ritonavir hoặc indinavir có thể làm tăng nồng độ prednisolone; thuốc tăng cường dược động học chứa ritonavir hoặc cobicistat cần được đánh giá đặc biệt.
  • Ciclosporin có thể làm tăng nồng độ của cả hai thuốc và đã có báo cáo co giật khi phối hợp.
  • NSAID hoặc salicylate có thể làm tăng nguy cơ tổn thương tiêu hóa; ngừng corticosteroid có thể làm tăng độc tính salicylate ở một số trường hợp.
  • Thuốc lợi tiểu mất kali, theophylline hoặc thuốc cường beta liều cao có thể làm nặng hạ kali máu; hạ kali làm tăng nguy cơ độc tính glycoside tim.
  • Prednisolone có thể đối kháng tác dụng của insulin, thuốc hạ đường huyết, thuốc hạ huyết áp và thuốc lợi tiểu.
  • Vaccine sống hoặc giảm độc lực không nên dùng khi người bệnh đang nhận liều corticosteroid gây ức chế miễn dịch.
  • Thuốc chống đông có thể cần theo dõi đáp ứng đông máu chặt chẽ hơn.[1][2][3]

Danh sách không đầy đủ. Người bệnh cần cung cấp toàn bộ thuốc kê đơn, thuốc không kê đơn, thảo dược và thực phẩm bổ sung cho bác sĩ hoặc dược sĩ.

Thắc mắc về hoạt chất Prednisolone

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 19 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *