Cortisone acetate là corticosteroid dùng đường uống, có tác dụng thay thế glucocorticoid, chống viêm và ức chế miễn dịch. Sau khi hấp thu, thuốc phải được chuyển thành cortisol, còn gọi là hydrocortisone, để tạo phần lớn hoạt tính sinh học. Cortisone acetate có thể được sử dụng trong suy vỏ thượng thận và một số bệnh viêm, dị ứng, tự miễn, huyết học, hô hấp hoặc tiêu hóa đáp ứng corticosteroid. Hiện nay, hydrocortisone thường được ưu tiên hơn trong nhiều phác đồ thay thế hormone, đặc biệt ở phụ nữ mang thai và trẻ em. Cortisone acetate có thể gây giữ nước, tăng huyết áp, tăng đường huyết, nhiễm trùng, loãng xương, rối loạn tâm thần, đục thủy tinh thể và ức chế tuyến thượng thận. Nguy cơ tăng theo liều và thời gian sử dụng. Không tự mua, tự kéo dài liệu trình hoặc ngừng thuốc đột ngột sau khi đã dùng nhiều ngày hay điều trị dài hạn. [1][2][6]
Nội dung chính
- Cortisone acetate là corticosteroid có thể dùng trong thay thế hormon và kiểm soát viêm.
- Bối cảnh sử dụng thường liên quan đến suy vỏ thượng thận hoặc bệnh viêm cần điều trị toàn thân.
- Cần dùng theo chỉ định, đặc biệt khi điều chỉnh thuốc trong giai đoạn stress, phẫu thuật hoặc nhiễm trùng.
- Có thể gây giữ nước, tăng đường huyết, yếu cơ, thay đổi tâm trạng hoặc làm che lấp dấu hiệu nhiễm trùng.
- Báo bác sĩ/dược sĩ nếu có bệnh nội tiết, bệnh tim mạch, loãng xương, thai kỳ hoặc đang dùng thuốc khác.
Hoạt chất Cortisone acetate là gì?
Cortisone acetate là glucocorticoid dùng đường uống. Thuốc cần được cơ thể chuyển thành cortisol để tạo phần lớn tác dụng thay thế hormone, chống viêm và điều chỉnh miễn dịch.
Trong suy vỏ thượng thận, cortisone acetate bổ sung hoạt tính glucocorticoid bị thiếu. Khi dùng ở liều dược lý, thuốc làm giảm phản ứng viêm và miễn dịch nhưng đồng thời có thể làm tăng nguy cơ nhiễm trùng và rối loạn chuyển hóa. [1][2][6]
Cortisone acetate
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Cortisone acetate |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Cortisone acetate |
| Tên IUPAC | [2-[(8S,9S,10R,13S,14S,17R)-17-hydroxy-10,13-dimethyl-3,11-dioxo-1,2,6,7,8,9,12,14,15,16-decahydrocyclopenta[a]phenanthren-17-yl]-2-oxoethyl] acetate |
| Tên hóa học khác | 17-Hydroxy-3,11,20-trioxopregn-4-en-21-yl acetate | Pregn-4-ene-3,11,20-trione, 21-(acetyloxy)-17-hydroxy- |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Cortison acetat; cortisone 21-acetate; cortisone acetate USP; 17,21-dihydroxypregn-4-ene-3,11,20-trione 21-acetate. Không nên nhầm cortisone acetate với hydrocortisone acetate, prednisone acetate hoặc các thuốc tiêm thường được gọi chung là “cortisone shot”. |
| Tên Latinh / tên dược điển | Cortisoni acetas |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 50-04-4 |
|---|---|
| UNII | 883WKN7W8X |
| PubChem CID | 5745 |
| RxNorm CUI | 21655 |
Dược động học của Cortisone acetate
Cortisone acetate được hấp thu qua đường tiêu hóa và nhanh chóng tạo ra cortisol có hoạt tính. Quá trình chuyển cortisone thành cortisol phụ thuộc chủ yếu vào enzyme 11β-HSD1, được biểu hiện nhiều tại gan nhưng cũng hiện diện ở các mô khác.
Dữ liệu nghiên cứu ở người cho thấy nồng độ cortisol tăng theo liều cortisone acetate, nhưng mức phơi nhiễm có sự khác biệt đáng kể giữa các cá thể. [6][8][9]
Giai đoạn I: Hấp thu
Cortisone acetate được hấp thu nhanh sau khi uống. Một nghiên cứu dược động học ghi nhận thuốc nhanh chóng được chuyển thành cortisol, là thành phần tạo tác dụng điều trị.
Trong nghiên cứu so sánh khác, nồng độ cortisol đỉnh sau một liều cortisone acetate 50 mg xuất hiện trung bình khoảng 1,79 giờ sau khi uống. Số liệu này được ghi nhận trên nhóm nghiên cứu nhỏ và không phải hướng dẫn về liều dùng. [8][9]
| F · Sinh khả dụng | Sinh khả dụng tuyệt đối chuẩn hóa của các chế phẩm cortisone acetate hiện hành. Một nghiên cứu nhỏ năm 1984 ở người suy thượng thận ghi nhận sinh khả dụng tương đối trung bình của cortisone acetate, tính theo cortisol tạo thành, khoảng 44%, với khoảng dao động rất rộng từ 21% đến 95%. Kết quả này cho thấy sự khác biệt lớn giữa các cá thể và không nên được dùng để tự điều chỉnh liều. [9] |
|---|
Giai đoạn II: Phân bố
Dữ liệu định lượng về thể tích phân bố và tỷ lệ gắn protein của cortisone acetate nguyên dạng.
Sau khi chuyển thành cortisol, hoạt chất lưu hành được gắn chủ yếu với corticosteroid-binding globulin và albumin; phần cortisol tự do tạo tác dụng tại mô. Việc đo nồng độ cortisol có thể được sử dụng trong nghiên cứu dược động học, nhưng không phải xét nghiệm theo dõi thường quy cho mọi chỉ định.
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Cortisone acetate được chuyển thành cortisol có hoạt tính. 11β-hydroxysteroid dehydrogenase type 1 chuyển cortisone, dạng 11-keto ít hoạt tính hơn, thành cortisol có hoạt tính glucocorticoid.
Hoạt tính 11β-HSD1 và chức năng gan có thể ảnh hưởng đến mức cortisol tạo ra sau khi dùng cortisone acetate. Một số trường hợp hiếm có khả năng chuyển cortisone thành cortisol kém, dẫn đến đáp ứng điều trị không đầy đủ. [6][8]
Giai đoạn IV: Thải trừ
Sau khi được chuyển thành cortisol, thuốc tiếp tục được chuyển hóa thành các chất ít hoạt tính hơn và thải trừ chủ yếu qua nước tiểu dưới dạng liên hợp. Thông số định lượng riêng về tỷ lệ bài tiết của cortisone acetate nguyên dạng.
| t½ · Thời gian bán thải | Endotext xếp cortisone vào nhóm glucocorticoid tác dụng ngắn, với thời gian bán thải huyết tương khoảng 80–118 phút và thời gian bán thải sinh học khoảng 8–12 giờ. Đây là dữ liệu quy đổi của cortisone và không phải thông số dược động học riêng cho mọi chế phẩm cortisone acetate. [6] |
|---|---|
| CL · Độ thanh thải toàn phần | Độ thanh thải toàn thân định lượng của cortisone acetate trong nhãn thuốc hiện hành. |
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
Các yếu tố có thể ảnh hưởng đến phơi nhiễm hoặc đáp ứng gồm:
- Khả năng hấp thu qua đường tiêu hóa.
- Hoạt tính 11β-HSD1 và khả năng chuyển cortisone thành cortisol.
- Chức năng gan.
- Thiếu hormone tăng trưởng hoặc điều trị hormone tăng trưởng, có thể làm thay đổi hoạt tính 11β-HSD1.
- Thuốc làm tăng chuyển hóa corticosteroid như phenytoin, phenobarbital và rifampicin.
- Suy giáp hoặc xơ gan; nhãn thuốc ghi nhận tác dụng corticosteroid có thể tăng trong các tình trạng này.
- Liều dùng, số lần dùng và thời điểm dùng trong ngày. [1][6]
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Cortisone acetate
Cortisone acetate thuộc nhóm glucocorticoid tác dụng ngắn, có cả hoạt tính glucocorticoid và giữ muối.
Theo bảng quy đổi Endotext, khoảng 25 mg cortisone có hiệu lực glucocorticoid gần tương đương 20 mg hydrocortisone. Đây chỉ là quy đổi tương đối giữa corticosteroid, không phải cơ sở để người bệnh tự chuyển thuốc hoặc đổi liều. [6]
Phần III: Cơ chế tác dụng
Sau khi được chuyển thành cortisol, thuốc gắn với thụ thể glucocorticoid nội bào. Phức hợp thuốc–thụ thể đi vào nhân tế bào và điều hòa biểu hiện của nhiều gene liên quan đến viêm, miễn dịch, chuyển hóa glucose, protein và lipid.
Tác dụng này làm giảm hoạt hóa và di chuyển của tế bào viêm, giảm sản xuất cytokine cùng các chất trung gian gây viêm. Đồng thời, thuốc ức chế đáp ứng miễn dịch và trục hạ đồi–tuyến yên–thượng thận khi dùng ở liều dược lý. [1][6]
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Cortisone acetate tạo tác dụng:
- Thay thế glucocorticoid trong suy thượng thận.
- Chống viêm.
- Ức chế miễn dịch.
- Thay đổi chuyển hóa carbohydrate, protein và chất béo.
- Giữ natri, giữ nước và tăng thải kali.
- Tăng thải calci.
- Ức chế sản xuất ACTH và corticosteroid nội sinh khi dùng kéo dài hoặc liều cao.
Tác dụng chống viêm và ức chế trục HPA có thể kéo dài hơn thời gian bán thải huyết tương. [1][6]
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Cortisone acetate
Theo nhãn DailyMed, cortisone acetate có thể được sử dụng trong:
- Suy vỏ thượng thận nguyên phát hoặc thứ phát.
- Tăng sản thượng thận bẩm sinh.
- Viêm tuyến giáp không sinh mủ.
- Tăng calci huyết liên quan ung thư.
- Một số bệnh cơ xương khớp như viêm khớp dạng thấp, viêm khớp vảy nến, viêm cột sống dính khớp và cơn gút cấp.
- Lupus ban đỏ hệ thống, viêm da cơ hoặc viêm đa cơ.
- Một số bệnh da nặng đáp ứng corticosteroid.
- Dị ứng nặng, hen phế quản và phản ứng quá mẫn.
- Một số bệnh viêm tại mắt.
- Sarcoidosis và một số bệnh hô hấp.
- Một số rối loạn huyết học.
- Điều trị giảm nhẹ một số bệnh bạch cầu và lymphoma.
- Hội chứng thận hư.
- Giai đoạn nặng của viêm loét đại tràng hoặc viêm ruột vùng.
- Lao lan tỏa hoặc viêm màng não do lao khi dùng đồng thời thuốc chống lao thích hợp. [1]
Trong suy thượng thận nguyên phát, hướng dẫn Endocrine Society xem cortisone acetate là một lựa chọn thay thế glucocorticoid; người thiếu aldosterone thường còn cần fludrocortisone. [2]
Liều dùng và cách sử dụng
Liều phải được phân biệt theo mục tiêu điều trị:
- Suy thượng thận nguyên phát ở người lớn: Endocrine Society đề xuất cortisone acetate 20–35 mg/ngày, chia hai hoặc ba lần. Liều lớn nhất thường dùng ngay sau khi thức dậy; liều tiếp theo dùng vào đầu giờ chiều hoặc chia thêm một liều chiều. [2]
- Các chỉ định chống viêm hoặc miễn dịch theo nhãn DailyMed: liều khởi đầu có thể từ 25–300 mg/ngày tùy bệnh. Bệnh nhẹ có thể cần dưới 25 mg/ngày; bệnh rất nặng đôi khi cần liều cao hơn mức trên. [1]
- Sau khi có đáp ứng, nhãn khuyến cáo giảm từng bước đến liều thấp nhất vẫn duy trì kiểm soát bệnh. [1]
- Khi có phẫu thuật, nhiễm trùng, chấn thương hoặc stress sinh lý đáng kể, người đang điều trị thay thế có thể cần tăng liều tạm thời theo hướng dẫn chuyên khoa. [1][2]
Khoảng liều 25–300 mg/ngày trên nhãn không phải liều để người đọc tự lựa chọn. Không tự chuyển đổi giữa cortisone acetate, hydrocortisone, prednisone hoặc corticosteroid khác.
Uống thuốc đúng số lần và thời điểm được kê. Trong điều trị thay thế suy thượng thận, liều cao nhất thường được dùng vào buổi sáng để mô phỏng nhịp cortisol sinh lý. [2]
Dùng thuốc cùng thức ăn có thể giúp giảm khó chịu đường tiêu hóa, đặc biệt khi sử dụng liều cao. Không tự dùng thuốc kháng acid, thuốc bảo vệ dạ dày hoặc bổ sung kali nếu chưa được tư vấn. [1]
Không tự ngừng cortisone acetate sau khi đã dùng quá vài ngày hoặc điều trị kéo dài. Nhãn hiện hành khuyến cáo giảm liều từ từ để hạn chế suy thượng thận và hội chứng cai corticosteroid. [1]
Người dùng thuốc thay thế do suy thượng thận cần được hướng dẫn về tăng liều khi ốm, thẻ cảnh báo steroid và thuốc tiêm hydrocortisone cấp cứu. Cortisone acetate đường uống không thích hợp để tự xử trí cơn suy thượng thận cấp. [2]
Tùy chỉ định, liều và thời gian điều trị, bác sĩ có thể theo dõi:
- Đáp ứng của bệnh nền.
- Cân nặng, huyết áp và phù.
- Natri, kali và cân bằng dịch.
- Đường huyết.
- Dấu hiệu nhiễm trùng hoặc tái hoạt nhiễm trùng tiềm ẩn.
- Triệu chứng thừa hoặc thiếu glucocorticoid.
- Dấu hiệu suy thượng thận khi giảm liều.
- Tốc độ tăng trưởng ở trẻ em.
- Mật độ xương và nguy cơ gãy xương khi dùng kéo dài.
- Tâm trạng, giấc ngủ và triệu chứng loạn thần.
- Triệu chứng loét hoặc xuất huyết tiêu hóa.
- Nhãn áp, đục thủy tinh thể và thay đổi thị lực.
- Thời gian prothrombin hoặc INR khi dùng đồng thời thuốc chống đông coumarin.
- Sàng lọc viêm gan B trước liệu trình ức chế miễn dịch kéo dài.
- Tiền sử lao, amíp, Strongyloides, thủy đậu và sởi. [1][2]
Cảnh báo và lưu ý về Cortisone acetate
Theo nhãn DailyMed hiện hành, chống chỉ định gồm:
- Nhiễm nấm toàn thân.
- Quá mẫn với cortisone acetate hoặc bất kỳ thành phần nào của sản phẩm. [1]
Vaccine virus sống chống chỉ định ở người đang dùng liều corticosteroid gây ức chế miễn dịch. Việc dùng cortisone acetate ở liều thay thế sinh lý không mặc nhiên đồng nghĩa mọi vaccine sống đều chống chỉ định; quyết định phải dựa trên tổng liều tương đương prednisone, thời gian dùng và tình trạng miễn dịch. [1][7]
Tác dụng không mong muốn có thể gồm:
- Tăng cảm giác thèm ăn và tăng cân.
- Buồn nôn hoặc khó chịu đường tiêu hóa.
- Giữ natri, giữ nước và phù.
- Tăng huyết áp.
- Mất kali hoặc nhiễm kiềm hạ kali.
- Đau đầu, chóng mặt.
- Mất ngủ, hưng phấn hoặc thay đổi tâm trạng.
- Tăng tiết mồ hôi.
- Da mỏng, dễ bầm và chậm lành vết thương.
- Mụn hoặc tăng lông.
- Yếu cơ và mất khối cơ.
- Rối loạn kinh nguyệt.
- Giảm dung nạp glucose hoặc khó kiểm soát đái tháo đường.
- Biểu hiện dạng Cushing khi dùng kéo dài. [1]
Các biến cố nghiêm trọng có thể gồm:
- Nhiễm trùng nặng, nhiễm trùng lan tỏa hoặc nhiễm trùng cơ hội.
- Tái hoạt lao hoặc viêm gan B.
- Strongyloides tăng nhiễm và nhiễm khuẩn huyết có thể tử vong.
- Suy thượng thận do ngừng thuốc quá nhanh.
- Hội chứng Cushing và tăng đường huyết nặng.
- Suy tim sung huyết hoặc tăng huyết áp nặng do giữ nước.
- Loét, xuất huyết hoặc thủng đường tiêu hóa.
- Viêm tụy.
- Loãng xương, gãy đốt sống, hoại tử vô mạch đầu xương đùi hoặc xương cánh tay.
- Bệnh cơ do corticosteroid và đứt gân.
- Co giật hoặc tăng áp lực nội sọ lành tính.
- Trầm cảm nặng, hưng cảm hoặc loạn thần.
- Đục thủy tinh thể dưới bao sau, tăng nhãn áp hoặc tổn thương thần kinh thị giác.
- Phản ứng quá mẫn, mày đay hoặc phù mạch.
- Huyết khối hoặc thuyên tắc huyết khối. [1]
Cortisone acetate ức chế miễn dịch và có thể che lấp dấu hiệu nhiễm trùng. Nguy cơ biến chứng nhiễm trùng tăng khi liều corticosteroid tăng. [1]
Cần đặc biệt thận trọng ở người có:
- Nhiễm trùng đang hoạt động hoặc nhiễm trùng tiềm ẩn.
- Lao, viêm gan B, amíp hoặc Strongyloides.
- Tiền sử thủy đậu hoặc sởi chưa có miễn dịch.
- Loét dạ dày–tá tràng, viêm túi thừa hoặc mới nối ruột.
- Tăng huyết áp, suy tim hoặc phù.
- Suy thận.
- Đái tháo đường.
- Loãng xương.
- Nhược cơ.
- Herpes simplex tại mắt.
- Glaucoma hoặc đục thủy tinh thể.
- Rối loạn tâm thần.
- Xơ gan hoặc suy giáp.
- Nhồi máu cơ tim gần đây.
Người đang dùng liều ức chế miễn dịch phải tránh tiếp xúc với người mắc thủy đậu hoặc sởi và liên hệ cơ sở y tế ngay nếu có phơi nhiễm. [1]
CDC xem liều tương đương prednisone từ 20 mg/ngày hoặc 2 mg/kg/ngày trở lên trong ít nhất 14 ngày là mức corticosteroid toàn thân gây ức chế miễn dịch đáng kể trong bối cảnh tiêm vaccine. Việc quy đổi cortisone acetate sang prednisone phải do nhân viên y tế thực hiện. [7]
Quá liều hoặc lạm dụng corticosteroid có thể gây kích động, loạn thần, co giật, tăng huyết áp, rối loạn nhịp tim, phù, yếu cơ, tăng nguy cơ nhiễm trùng, buồn nôn, tăng đường huyết và làm nặng loét tiêu hóa hoặc đái tháo đường.
Lạm dụng kéo dài dễ gây hội chứng Cushing, loãng xương, rối loạn điện giải và ức chế tuyến thượng thận. [1][10]
Không có thuốc giải độc đặc hiệu được nêu trong nhãn. Xử trí tại cơ sở y tế chủ yếu là theo dõi dấu hiệu sinh tồn, điện giải, glucose, tim mạch và điều trị hỗ trợ. Không tự gây nôn và không tự ngừng đột ngột sau quá liều mạn tính vì có thể gây suy thượng thận. [10]
Bảo quản viên cortisone acetate ở 20–25°C, trong bao bì kín, tránh ánh sáng và độ ẩm. Giữ thuốc xa tầm nhìn, tầm với của trẻ em và không sử dụng thuốc quá hạn hoặc viên có dấu hiệu hư hỏng. [1]
Đối tượng đặc biệt
Nhãn cortisone acetate có đề cập một số chỉ định ở trẻ em, nhưng dùng corticosteroid kéo dài có thể ức chế tăng trưởng. Cần theo dõi sát chiều cao, cân nặng, huyết áp, đường huyết, nhiễm trùng, xương và mắt. [1]
Trong suy thượng thận nguyên phát ở trẻ em, Endocrine Society đề xuất ưu tiên hydrocortisone chia ba hoặc bốn lần mỗi ngày thay vì cortisone acetate. Trẻ thiếu aldosterone còn có thể cần fludrocortisone và trẻ nhũ nhi có thể cần bổ sung natri clorid. [2]
Không tự quy đổi liều người lớn theo cân nặng để dùng cho trẻ.
Dữ liệu nghiên cứu chuyên biệt về cortisone acetate ở người cao tuổi.
Ở người cao tuổi, cần thận trọng hơn do nguy cơ tăng huyết áp, giữ nước, suy tim, đái tháo đường, nhiễm trùng, loãng xương, gãy xương, yếu cơ, glaucoma, đục thủy tinh thể và tương tác do sử dụng nhiều thuốc. Nên dùng liều thấp nhất có hiệu quả trong thời gian ngắn nhất phù hợp với mục tiêu điều trị. [1]
Nhãn DailyMed cho biết chưa có nghiên cứu sinh sản đầy đủ ở người. Cortisone acetate chỉ nên được sử dụng khi lợi ích dự kiến cho người mẹ vượt nguy cơ tiềm tàng đối với phôi hoặc thai. Trẻ sơ sinh có mẹ dùng liều corticosteroid đáng kể trong thai kỳ cần được theo dõi dấu hiệu suy thượng thận. [1]
Trong điều trị suy thượng thận nguyên phát ở phụ nữ mang thai, Endocrine Society đề xuất ưu tiên hydrocortisone hơn cortisone acetate, prednisone hoặc prednisolone. Người bệnh cần được đánh giá ít nhất mỗi tam cá nguyệt và có thể cần tăng liều hydrocortisone, đặc biệt trong ba tháng cuối. [2]
Không tự ngừng corticosteroid khi phát hiện mang thai vì thiếu glucocorticoid hoặc cơn suy thượng thận có thể đe dọa tính mạng.
Nhãn cortisone acetate đưa ra khuyến cáo thận trọng rằng corticosteroid xuất hiện trong sữa và liều dược lý có thể ảnh hưởng tăng trưởng hoặc sản xuất corticosteroid nội sinh của trẻ; nhãn khuyên người mẹ dùng liều dược lý không cho con bú. [1]
LactMed đưa ra đánh giá ít hạn chế hơn: cortisone là thành phần tự nhiên của sữa mẹ, nhưng chưa được nghiên cứu sau khi người mẹ dùng cortisone ngoại sinh ở liều dược lý. LactMed cho rằng lượng nguy hiểm đến trẻ ít có khả năng xảy ra, nhưng nên cân nhắc corticosteroid khác đã được nghiên cứu tốt hơn. Liều corticosteroid trung bình hoặc cao có thể tạm thời làm giảm lượng sữa. [4]
Do khuyến cáo giữa nhãn và LactMed khác nhau, quyết định cho con bú phải dựa trên liều, thời gian điều trị, tuổi của trẻ và khả năng lựa chọn thuốc thay thế.
Cortisone acetate cần được chuyển thành cortisol để tạo tác dụng. Vì 11β-HSD1 biểu hiện nhiều tại gan, bệnh gan nặng có thể làm đáp ứng trở nên khó dự đoán.
Ngược lại, nhãn thuốc ghi nhận tác dụng corticosteroid có thể tăng ở người xơ gan do giảm chuyển hóa các corticosteroid có hoạt tính. Hai yếu tố này khiến việc sử dụng cortisone acetate trong suy gan cần được cá thể hóa và theo dõi chặt. [1][6]
Không có công thức hiệu chỉnh liều chuẩn theo mức độ suy gan. Hydrocortisone có thể được bác sĩ cân nhắc khi cần thuốc không phụ thuộc bước chuyển cortisone thành cortisol.
Không có khuyến cáo hiệu chỉnh liều định lượng riêng theo độ thanh thải creatinin trong nhãn hiện hành.
Cần thận trọng ở người suy thận vì cortisone có hoạt tính giữ muối, có thể gây giữ natri, phù, tăng huyết áp, mất kali và làm nặng suy tim hoặc quá tải dịch. Cần theo dõi huyết áp, cân nặng, phù, natri, kali và chức năng thận. [1]
Chưa có nghiên cứu chuyên biệt về ảnh hưởng của cortisone acetate lên khả năng lái xe hoặc vận hành máy.
Thuốc có thể gây chóng mặt, đau đầu, yếu cơ, thay đổi tâm trạng, mất ngủ, rối loạn tâm thần hoặc thay đổi thị lực. Người có các triệu chứng này không nên lái xe, vận hành máy hoặc thực hiện công việc nguy hiểm cho đến khi được đánh giá phù hợp. [1]
Tương tác thuốc của Cortisone acetate
Các tương tác được mô tả trong nhãn gồm:
- Phenytoin, phenobarbital, ephedrine và rifampicin có thể tăng độ thanh thải chuyển hóa của corticosteroid, làm giảm nồng độ và tác dụng.
- Thuốc chống đông nhóm coumarin có thể bị thay đổi tác dụng; cần theo dõi thời gian prothrombin hoặc INR.
- Thuốc lợi tiểu làm mất kali có thể làm tăng nguy cơ hạ kali.
- Aspirin cần được dùng thận trọng, đặc biệt ở người giảm prothrombin máu.
- Vaccine sống không được dùng khi đang sử dụng liều corticosteroid gây ức chế miễn dịch.
- Vaccine bất hoạt có thể tạo đáp ứng kháng thể thấp hơn khi người bệnh bị ức chế miễn dịch. [1][7]
Người bệnh cần cung cấp cho bác sĩ danh sách đầy đủ thuốc kê đơn, thuốc không kê đơn, vaccine, thuốc đông y và thực phẩm bổ sung đang sử dụng.
Thắc mắc về hoạt chất Cortisone acetate
Cortisone acetate là glucocorticoid dùng đường uống. Thuốc được chuyển thành cortisol có hoạt tính, sau đó giúp thay thế hormone trong suy thượng thận hoặc làm giảm phản ứng viêm và miễn dịch trong một số bệnh. Đây là thuốc kê đơn. [1][6]
Không hoàn toàn. Cortisone acetate phải được chuyển thành cortisol, tức hydrocortisone nội sinh, để tạo phần lớn tác dụng. Hydrocortisone đã có hoạt tính trực tiếp.
Khoảng 25 mg cortisone có hiệu lực glucocorticoid tương đối gần 20 mg hydrocortisone, nhưng mức hấp thu và khả năng chuyển hóa khác nhau giữa từng người. Không tự đổi thuốc hoặc quy đổi liều. [6]
Không nhất thiết. “Cortisone shot” là cách gọi phổ thông cho nhiều loại thuốc tiêm corticosteroid và thường không chứa cortisone acetate. Nhãn cortisone acetate được sử dụng trong bài là viên uống 25 mg. Cần kiểm tra chính xác tên hoạt chất trên sản phẩm hoặc hồ sơ tiêm. [1]
Không nên tự ngừng. Sau khi dùng quá vài ngày, đặc biệt ở liều cao hoặc điều trị dài hạn, cortisone acetate có thể ức chế tuyến thượng thận. Ngừng đột ngột có thể gây mệt lả, đau cơ, đau khớp, sốt, tụt huyết áp hoặc làm bệnh nền bùng phát. Nhãn khuyến cáo giảm liều từ từ khi cần ngừng. [1]
Thời điểm phụ thuộc chỉ định. Trong điều trị thay thế suy thượng thận, Endocrine Society đề xuất chia liều hai hoặc ba lần, với liều lớn nhất ngay sau khi thức dậy và các liều nhỏ hơn vào đầu giờ chiều. Cách dùng này nhằm mô phỏng phần nào nhịp cortisol tự nhiên. Không tự thay đổi thời điểm hoặc chia liều. [2]

