Lurasidone

Lurasidone là thuốc chống loạn thần không điển hình thuộc nhóm dẫn chất benzisothiazole. Thuốc được sử dụng để điều trị tâm thần phân liệt ở người lớn và thanh thiếu niên từ 13–17 tuổi. Lurasidone cũng được chỉ định điều trị giai đoạn trầm cảm liên quan rối loạn lưỡng cực I ở người lớn và trẻ từ 10–17 tuổi dưới dạng đơn trị; ở người lớn, thuốc có thể được phối hợp với lithium hoặc valproate. [1]

Lurasidone phải được uống cùng bữa ăn có ít nhất 350 kcal vì thức ăn làm nồng độ đỉnh tăng khoảng ba lần và tổng mức phơi nhiễm tăng khoảng hai lần. Thuốc được chuyển hóa chủ yếu qua CYP3A4 nên chống chỉ định với thuốc ức chế mạnh hoặc cảm ứng mạnh enzym này. Các nguy cơ cần theo dõi gồm akathisia, triệu chứng ngoại tháp, buồn ngủ, thay đổi chuyển hóa, tăng prolactin, hạ huyết áp tư thế, rối loạn vận động muộn và hội chứng an thần kinh ác tính. [1]

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 14/07/2026

Nội dung chính

  • Lurasidone là thuốc chống loạn thần không điển hình, tác động lên các thụ thể dopamine và serotonin.
  • Thuốc thường được dùng trong tâm thần phân liệt và một số giai đoạn trầm cảm của rối loạn lưỡng cực.
  • Cần dùng theo chỉ định của bác sĩ; không tự tăng, giảm hoặc ngừng thuốc.
  • Có thể gây buồn ngủ, bồn chồn, triệu chứng ngoại tháp, thay đổi chuyển hóa hoặc tương tác CYP3A.
  • Người bệnh nên báo bác sĩ về thuốc đang dùng, bệnh tim mạch, đái tháo đường, thai kỳ hoặc cho con bú.

Hoạt chất Lurasidone là gì?

Lurasidone là thuốc chống loạn thần không điển hình được dùng trong điều trị tâm thần phân liệt và một số giai đoạn trầm cảm của rối loạn lưỡng cực I. Thuốc làm thay đổi dẫn truyền dopamine và serotonin trong hệ thần kinh trung ương. Lurasidone không phải thuốc an thần thông thường và không được tự sử dụng để điều trị mất ngủ, lo âu hoặc thay đổi hành vi chưa được chẩn đoán. [1]

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Lurasidone

CAS 367514-87-2

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Lurasidone

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Lurasidone

Tên IUPAC

(1R,2S,6R,7S)-4-[[(1R,2R)-2-[[4-(1,2-benzothiazol-3-yl)piperazin-1-yl]methyl]cyclohexyl]methyl]-4-azatricyclo[5.2.1.0^{2,6}]decane-3,5-dione

Tên hóa học khác

(3aR,4S,7R,7aS)-2-{[(1R,2R)-2-{[4-(1,2-benzothiazol-3-yl)piperazin-1-yl]methyl}cyclohexyl]methyl}hexahydro-1H-4,7-methanoisoindole-1,3(2H)-dione | N-(2-(4-(1,2-benzisothiazol-3-yl)-1-piperazinylmethyl)-1-cyclohexylmethyl)-2,3-bicyclo(2.2.1)heptanedicarboximide

Tên khác / tên đồng nghĩa

Lurasidone hydrochloride; lurasidone HCl. LATUDA là tên biệt dược gốc được ghi nhận tại Hoa Kỳ. [1]

Tên Latinh / tên dược điển

Lurasidonum

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

367514-87-2

UNII

22IC88528T

PubChem CID

213046

RxNorm CUI

Chưa xác minh

Dược động học của Lurasidone

Lurasidone đạt trạng thái ổn định trong vòng khoảng 7 ngày. Sau liều 40 mg, thời gian bán thải trung bình khoảng 18 giờ. Nồng độ đỉnh đạt sau khoảng 1–3 giờ, liên kết protein huyết tương khoảng 99% và được chuyển hóa chủ yếu bởi CYP3A4. Khoảng 80% lượng phóng xạ được thu hồi trong phân và 9% trong nước tiểu. [1]

Giai đoạn I: Hấp thu

Lurasidone đạt nồng độ đỉnh trong huyết thanh sau khoảng 1–3 giờ. Thuốc phải được dùng cùng ít nhất 350 kcal thức ăn. Mức phơi nhiễm không thay đổi đáng kể khi năng lượng bữa ăn tăng từ 350 lên 1.000 kcal và không phụ thuộc rõ vào hàm lượng chất béo của bữa ăn. [1]

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng tuyệt đối của lurasidone trong nhãn thuốc được tham khảo.

Nhãn thuốc ước tính khoảng 9–19% liều dùng được hấp thu. Uống cùng thức ăn làm nồng độ đỉnh tăng khoảng ba lần và diện tích dưới đường cong tăng khoảng hai lần so với uống lúc đói. [1]

Giai đoạn II: Phân bố

Lurasidone liên kết khoảng 99% với protein huyết thanh. Sau liều 40 mg, thể tích phân bố biểu kiến trung bình khoảng 6.173 lít, cho thấy thuốc phân bố rộng ngoài huyết tương. [1]

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Lurasidone được chuyển hóa chủ yếu bởi CYP3A4 thông qua khử alkyl oxy hóa, hydroxyl hóa vòng norbornane và oxy hóa lưu huỳnh. Thuốc tạo hai chất chuyển hóa có hoạt tính là ID-14283 và ID-14326 cùng hai chất chuyển hóa chính không có hoạt tính là ID-20219 và ID-20220. [1]

Do lurasidone không phải cơ chất của CYP1A2, hút thuốc lá không được dự kiến làm thay đổi đáng kể dược động học của thuốc. [1]

Giai đoạn IV: Thải trừ

Sau một liều lurasidone đánh dấu phóng xạ, khoảng 89% lượng phóng xạ được thu hồi: khoảng 80% trong phân và 9% trong nước tiểu. [1]

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải thải trừ trung bình sau liều lurasidone 40 mg khoảng 18 giờ. Trạng thái ổn định thường đạt trong vòng 7 ngày. [1]

CL · Độ thanh thải toàn phần

Sau liều 40 mg, độ thanh thải biểu kiến trung bình khoảng 3.902 mL/phút. Giá trị này có thể thay đổi khi chức năng gan hoặc thận suy giảm và khi dùng thuốc tác động lên CYP3A4. [1]

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố ảnh hưởng đáng kể đến dược động học gồm:

  • Thức ăn: làm tăng Cmax khoảng ba lần và AUC khoảng hai lần.
  • Thuốc ức chế CYP3A4: làm tăng mức phơi nhiễm lurasidone.
  • Thuốc cảm ứng CYP3A4: làm giảm mức phơi nhiễm lurasidone.
  • Suy thận từ mức độ vừa trở lên: làm tăng mức phơi nhiễm.
  • Suy gan mức độ vừa hoặc nặng: làm tăng mức phơi nhiễm.
  • Bưởi chùm và nước ép bưởi chùm có thể ức chế CYP3A4 và làm thay đổi nồng độ thuốc.
  • Giới tính, chủng tộc và hút thuốc không yêu cầu hiệu chỉnh liều theo nhãn được tham khảo. [1]

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Lurasidone

Lurasidone thuộc nhóm thuốc chống loạn thần không điển hình, phân nhóm dẫn chất indole theo hệ thống ATC, mã N05AE05. Thuốc có hoạt tính đối kháng dopamine D2, serotonin 5-HT2A và 5-HT7, đồng thời chủ vận từng phần tại thụ thể 5-HT1A. [1][4]

Phần III: Cơ chế tác dụng

Cơ chế chính xác tạo hiệu quả điều trị tâm thần phân liệt và trầm cảm lưỡng cực chưa được xác định hoàn toàn. Hiệu quả được cho là liên quan đến sự phối hợp đối kháng thụ thể dopamine D2 và serotonin 5-HT2A ở hệ thần kinh trung ương. [1]

Lurasidone còn đối kháng mạnh thụ thể 5-HT7, chủ vận từng phần 5-HT1A và có ái lực với một số thụ thể alpha-2 adrenergic. Thuốc có rất ít hoặc không có ái lực đáng kể với thụ thể histamine H1 và muscarinic M1 trong các thử nghiệm in vitro. [1]

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Lurasidone làm giảm triệu chứng loạn thần thông qua điều hòa dẫn truyền dopamine và serotonin. Trong nghiên cứu chuyên biệt về QT, mức tăng QTc trung bình tối đa là 7,5 mili giây với liều 120 mg và không ghi nhận quan hệ liều–đáp ứng rõ; tuy nhiên, nguy cơ tim mạch vẫn phải được đánh giá theo bệnh nền và thuốc phối hợp. [1]

Các thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng đã chứng minh hiệu quả ngắn hạn của lurasidone trong tâm thần phân liệt cấp và giai đoạn trầm cảm liên quan rối loạn lưỡng cực I. [6][7]

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Lurasidone

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Lurasidone

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Lurasidone

Tương tácMức độCơ chế / ảnh hưởngKhuyến nghị / xử tríTheo dõiBằng chứng / nguồn
Desipramine

Thuốc chống loạn thần có tác dụng an thần hoặc kháng cholinergic có thể cộng hợp độc tính với desipramine; một số thuốc còn ức chế CYP2D6.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Tương tác dược lực học do cộng hợp an thần/kháng cholinergic; tương tác dược động học có thể xảy ra với các thuốc ức chế CYP2D6.

Ảnh hưởng:

Tăng nguy cơ lú lẫn, buồn ngủ, hạ huyết áp tư thế, té ngã, bí tiểu, táo bón và bất thường dẫn truyền tim.

Khuyến nghị:

monitor_closely

Xử trí:

Chọn thuốc ít an thần/kháng cholinergic khi có thể; dùng liều thấp và xem xét rule specific cho từng thuốc.

Theo dõi ECG khi có nguy cơ, huyết áp tư thế, tri giác, té ngã, tiểu tiện và nhu động ruột.

Bằng chứng: high
Nguồn:

DailyMed | Desipramine Hydrochloride tablet | Warnings—General; Precautions—Drug Interactions | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/lookup.cfm?setid=6ab5e113-82ef-493d-a4e3-a2756608fa60 | Kiểm tra ngày 2026-08-04

Clofazimine

Clofazimine có thể làm tăng nồng độ các thuốc là cơ chất CYP3A4/5 và làm tăng nguy cơ độc tính của thuốc cơ chất. Đây là tương tác được nêu trực tiếp trong mục Drug Interactions của nhãn FDA.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Clofazimine ức chế chuyển hóa qua CYP3A4/5. Các mô hình DDI dự đoán clofazimine có thể là chất ức chế CYP3A4/5 mức trung bình đến mạnh, nhưng mức ảnh hưởng thực tế phụ thuộc từng cơ chất.

Ảnh hưởng:

Nồng độ và AUC của cơ chất CYP3A4/5 có thể tăng; hậu quả phụ thuộc thuốc cụ thể và đáng lưu ý hơn với thuốc có khoảng điều trị hẹp hoặc độc tính phụ thuộc nồng độ.

Khuyến nghị:

monitor_closely

Xử trí:

Rà soát từng cơ chất CYP3A4/5 đang dùng và áp dụng hướng dẫn của chính thuốc cơ chất đối với chất ức chế CYP3A. Theo dõi độc tính; cân nhắc điều chỉnh liều hoặc lựa chọn thay thế khi nhãn của thuốc cơ chất yêu cầu. Không áp dụng một mức chỉnh liều chung cho toàn bộ nhóm.

Dấu hiệu độc tính đặc hiệu của thuốc cơ chất; nồng độ thuốc điều trị nếu có chỉ định; xét nghiệm hoặc ECG tùy cơ chất.

Bằng chứng: high
Nguồn:

FDA | LAMPRENE Prescribing Information | Mục 7.1: clofazimine có thể tăng nồng độ cơ chất CYP3A4/5; theo dõi độc tính | https://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2019/019500s014lbl.pdf | Kiểm tra ngày 2026-08-03
Drug Metabolism and Disposition | Evaluation of Clinical Drug Interaction Potential of Clofazimine Using Static and Dynamic Modeling Approaches | PBPK/static modeling dự đoán ức chế CYP3A4/5 mức trung bình đến mạnh | https://doi.org/10.1124/dmd.117.077834 | Kiểm tra ngày 2026-08-03

Thắc mắc về hoạt chất Lurasidone

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 2 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *