Pimozide là thuốc chống loạn thần điển hình thuộc nhóm diphenylbutylpiperidine, có tác dụng đối kháng thụ thể dopamine trong hệ thần kinh trung ương. Theo nhãn thuốc Hoa Kỳ, pimozide được dành để làm giảm tic vận động và tic âm thanh ở người mắc hội chứng Tourette có triệu chứng nghiêm trọng, ảnh hưởng rõ đến phát triển hoặc sinh hoạt hằng ngày và không đáp ứng thỏa đáng với điều trị tiêu chuẩn. Thuốc không phải lựa chọn đầu tay và không được dùng chỉ để xử lý các tic nhẹ hoặc chủ yếu gây ảnh hưởng thẩm mỹ. [1]
Pimozide có thể kéo dài khoảng QT và gây loạn nhịp thất nguy hiểm. Trước điều trị và trong giai đoạn chỉnh liều cần thực hiện điện tâm đồ, kiểm tra kali, magnesi và rà soát kỹ thuốc dùng kèm. Thuốc được chuyển hóa qua CYP3A4, CYP2D6 và CYP1A2 nên có nhiều tương tác nghiêm trọng. Người bệnh không được tự dùng, tự tăng liều hoặc ngừng thuốc đột ngột. [1][2]
Nội dung chính
- Pimozide là thuốc chống loạn thần điển hình có tác dụng chẹn dopamine.
- Thuốc có thể được dùng trong kiểm soát tic của hội chứng Tourette theo đánh giá chuyên khoa.
- Cần dùng theo đơn và có thể cần theo dõi tim mạch trong quá trình điều trị.
- Cảnh báo quan trọng gồm kéo dài QT, rối loạn nhịp, triệu chứng ngoại tháp và nhiều tương tác thuốc.
- Báo bác sĩ nếu có bệnh tim, rối loạn điện giải hoặc đang dùng kháng sinh, thuốc nấm, thuốc tâm thần khác.
Hoạt chất Pimozide là gì?
Pimozide là thuốc chống loạn thần điển hình có tác dụng chẹn dẫn truyền dopamine. Tại Hoa Kỳ, thuốc được dành cho người mắc hội chứng Tourette có tic vận động và tic âm thanh nghiêm trọng, ảnh hưởng đáng kể đến cuộc sống và không đáp ứng thỏa đáng với điều trị tiêu chuẩn. Pimozide giúp làm giảm mức độ tic nhưng không chữa khỏi nguyên nhân của hội chứng Tourette. [1]
Pimozide
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Pimozide |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Pimozide |
| Tên IUPAC | 3-[1-[4,4-bis(4-fluorophenyl)butyl]piperidin-4-yl]-1H-benzimidazol-2-one |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Pimozid; tên biệt dược được biết đến là Orap. Pimozide không có dạng muối riêng được ghi nhận trong các nhãn tham khảo. [1][5] |
| Tên Latinh / tên dược điển | Pimozidum |
| Tên USAN | pimozide |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 2062-78-4 |
|---|---|
| UNII | 1HIZ4DL86F |
| PubChem CID | 16362 |
| RxNorm CUI | 8331 |
Dược động học của Pimozide
Hơn 50% liều pimozide được hấp thu sau khi uống, nhưng thuốc chịu chuyển hóa bước đầu đáng kể. Nồng độ đỉnh thường đạt sau 6–8 giờ, với phạm vi 4–12 giờ. Pimozide được chuyển hóa mạnh tại gan và đào thải chủ yếu qua thận dưới dạng thuốc cùng các chất chuyển hóa. Thời gian bán thải trung bình khoảng 55 giờ và có biến thiên lớn giữa các cá thể. [1]
Giai đoạn I: Hấp thu
Pimozide được hấp thu trên 50% sau khi uống. Nồng độ đỉnh trong huyết thanh thường xuất hiện sau 6–8 giờ, với phạm vi được ghi nhận từ 4 đến 12 giờ. Thuốc có chuyển hóa bước đầu đáng kể. [1]
| F · Sinh khả dụng | Sinh khả dụng tuyệt đối của pimozide. Nhãn thuốc cho biết hơn 50% liều uống được hấp thu nhưng có chuyển hóa bước đầu đáng kể. Ảnh hưởng của bữa ăn thông thường đối với hấp thu chưa được xác định đầy đủ; nước ép bưởi chùm phải tránh do có thể ức chế CYP3A4 và làm tăng mức phơi nhiễm thuốc. [1] |
|---|
Giai đoạn II: Phân bố
Dữ liệu định lượng đã được kiểm chứng về thể tích phân bố và tỷ lệ liên kết protein huyết tương trong các tài liệu chính thức được tham khảo.
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Pimozide được chuyển hóa mạnh tại gan, chủ yếu bằng phản ứng N-dealkyl hóa. CYP3A4 là enzym chính; CYP1A2 và CYP2D6 tham gia ở mức độ thấp hơn. Hai chất chuyển hóa chính đã được xác định nhưng hoạt tính chống loạn thần của chúng chưa được xác lập. [1]
Giai đoạn IV: Thải trừ
Con đường đào thải chính của pimozide và các chất chuyển hóa là qua thận. Tỷ lệ thuốc được bài tiết dưới dạng không đổi và mức đóng góp của đường phân. [1]
| t½ · Thời gian bán thải | Thời gian bán thải trung bình trong huyết thanh khoảng 55 giờ. SmPC tại Anh ghi nhận thời gian bán thải có thể kéo dài đến khoảng 150 giờ ở một số cá thể. Mức phơi nhiễm giữa các người bệnh có thể khác nhau đến 13 lần. [1][5] |
|---|---|
| CL · Độ thanh thải toàn phần | Giá trị thanh thải toàn thân định lượng của pimozide. Thanh thải có thể giảm khi CYP3A4 hoặc CYP2D6 bị ức chế và ở người có kiểu hình chuyển hóa CYP2D6 kém. Người chuyển hóa CYP2D6 kém có nồng độ pimozide cao hơn và cần giới hạn liều cùng khoảng thời gian chỉnh liều dài hơn. [1] |
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
Các yếu tố có thể làm thay đổi nồng độ pimozide gồm:
- Kiểu gen và kiểu hình chuyển hóa CYP2D6.
- Thuốc ức chế CYP3A4, CYP2D6 hoặc có khả năng ức chế CYP1A2.
- Nước ép bưởi chùm.
- Bệnh gan hoặc bệnh thận.
- Sự khác biệt lớn giữa các cá thể về chuyển hóa và mức phơi nhiễm.
- Thời gian bán thải dài, khiến thuốc tích lũy và cần thời gian đạt trạng thái ổn định. [1][5]
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Pimozide
Pimozide thuộc nhóm thuốc chống loạn thần tác lực cao, dẫn chất diphenylbutylpiperidine, mã ATC N05AG02. Thuốc có tác dụng đối kháng dopamine và ít nhất một phần hiệu quả giảm tic được cho là liên quan đến phong bế thụ thể dopamine trong hệ thần kinh trung ương. [1][3]
Phần III: Cơ chế tác dụng
Cơ chế chính xác của pimozide trong hội chứng Tourette chưa được xác định hoàn toàn. Tác dụng giảm tic vận động và tic âm thanh được cho là liên quan đến khả năng phong bế thụ thể dopamine trên tế bào thần kinh trung ương. Thuốc còn gây những thay đổi thứ phát trong chuyển hóa và chức năng dopamine, góp phần vào cả tác dụng điều trị lẫn tác dụng không mong muốn. [1]
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Pimozide đối kháng các tác động trung ương của dopamine và có thể làm giảm tần suất hoặc mức độ tic. Thuốc đồng thời phong bế kênh hERG ở tim, kéo dài tái cực và khoảng QT, tạo nguy cơ loạn nhịp thất phụ thuộc liều và mức phơi nhiễm. [1][5]
Hướng dẫn AAN đánh giá pimozide có thể làm giảm mức độ tic ở một số người bệnh, nhưng có nguy cơ triệu chứng ngoại tháp, tăng prolactin và kéo dài QT; vì vậy phải dùng liều thấp nhất có hiệu quả và theo dõi ECG. [2]
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Pimozide
Theo nhãn thuốc Hoa Kỳ, pimozide được chỉ định để làm giảm tic vận động và tic âm thanh ở người mắc hội chứng Tourette khi:
- Không đáp ứng thỏa đáng với điều trị tiêu chuẩn.
- Tic làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển hoặc khả năng sinh hoạt hằng ngày.
- Lợi ích dự kiến lớn hơn nguy cơ về tim mạch và thần kinh. [1]
Thuốc không phải lựa chọn đầu tay, không được chỉ định cho tic đơn giản hoặc tic chỉ gây phiền toái nhẹ hay ảnh hưởng thẩm mỹ. [1]
Hướng dẫn AAN cho phép cân nhắc thuốc chống loạn thần khi lợi ích lớn hơn nguy cơ, đồng thời yêu cầu dùng liều thấp nhất có hiệu quả và theo dõi các tác dụng ngoại tháp, nội tiết, chuyển hóa và tim mạch. [2]
SmPC tại Anh còn ghi nhận chỉ định tâm thần phân liệt mạn và một số rối loạn loạn thần; đây là chỉ định theo khu vực, không phải chỉ định của nhãn Hoa Kỳ. [5]
Liều dùng và cách sử dụng
Liều dưới đây được trích từ nhãn thuốc Hoa Kỳ, chỉ có tính tham khảo và không được tự áp dụng:
Người lớn mắc hội chứng Tourette:
- Khởi đầu 1–2 mg/ngày, chia liều.
- Có thể tăng liều mỗi hai ngày dựa trên đáp ứng và khả năng dung nạp.
- Phần lớn người bệnh được duy trì dưới 0,2 mg/kg/ngày hoặc dưới 10 mg/ngày.
- Không dùng quá 0,2 mg/kg/ngày hoặc 10 mg/ngày, tùy mức nào thấp hơn.
- Khi cần dùng trên 4 mg/ngày, phải thực hiện xét nghiệm kiểu gen CYP2D6.
- Người chuyển hóa CYP2D6 kém không dùng quá 4 mg/ngày và không tăng liều sớm hơn mỗi 14 ngày. [1]
Trẻ em:
- Khởi đầu 0,05 mg/kg, ưu tiên dùng một lần trước khi ngủ.
- Có thể tăng mỗi ba ngày.
- Tối đa 0,2 mg/kg/ngày và không vượt quá 10 mg/ngày.
- Khi dùng trên 0,05 mg/kg/ngày, phải xét nghiệm kiểu gen CYP2D6.
- Trẻ chuyển hóa CYP2D6 kém không dùng quá 0,05 mg/kg/ngày và không tăng liều sớm hơn mỗi 14 ngày. [1]
Dữ liệu liều–đáp ứng đáng tin cậy ở trẻ dưới 12 tuổi còn hạn chế. [1]
- Uống đúng liều và lịch dùng do bác sĩ chuyên khoa chỉ định.
- Có thể dùng một lần vào buổi tối hoặc chia liều theo đơn.
- Tránh hoàn toàn bưởi chùm và nước ép bưởi chùm.
- Không uống rượu và không tự phối hợp thuốc an thần hoặc thuốc gây buồn ngủ.
- Không tự tăng liều vì nguy cơ kéo dài QT và loạn nhịp tăng theo nồng độ.
- Không ngừng đột ngột; việc giảm thuốc cần thực hiện từ từ để hạn chế rối loạn vận động do cai thuốc và phân biệt với tic tái phát.
- Không tự dùng thuốc trị cảm, kháng sinh, chống nấm, chống trầm cảm hoặc thuốc tim mạch khi chưa kiểm tra tương tác. [1][2]
Trước khi bắt đầu:
- Xác nhận chẩn đoán hội chứng Tourette và mức độ ảnh hưởng của tic.
- Thực hiện ECG và đo QTc.
- Kiểm tra kali, magnesi và điều chỉnh rối loạn điện giải.
- Rà soát toàn bộ thuốc có nguy cơ kéo dài QT hoặc ức chế CYP3A4/CYP2D6.
- Đánh giá tiền sử ngất, loạn nhịp, bệnh tim và hội chứng QT dài trong gia đình. [1][2]
Trong điều trị:
- Lặp lại ECG sau khi bắt đầu và định kỳ trong giai đoạn tăng liều.
- Nhãn Hoa Kỳ khuyến cáo ngừng tăng liều và cân nhắc giảm liều khi QTc trên 0,47 giây ở trẻ em, trên 0,52 giây ở người lớn hoặc tăng trên 25% so với ban đầu. [1]
- SmPC tại Anh khuyến cáo ngừng pimozide nếu QT hoặc QTc vượt 500 mili giây. [5]
- Theo dõi kali, magnesi, triệu chứng đánh trống ngực, ngất hoặc chóng mặt.
- Theo dõi tic, akathisia, parkinsonism, loạn trương lực và rối loạn vận động muộn.
- Theo dõi cân nặng, prolactin và biểu hiện rối loạn nội tiết khi dùng dài hạn.
- Theo dõi công thức máu ở người có tiền sử giảm bạch cầu hoặc giảm bạch cầu trung tính.
- Xét nghiệm CYP2D6 khi vượt ngưỡng liều được nêu trong nhãn. [1][2]
Cảnh báo và lưu ý về Pimozide
Theo nhãn thuốc Hoa Kỳ, pimozide chống chỉ định trong các trường hợp:
- Tic đơn giản hoặc tic không liên quan hội chứng Tourette.
- Đang dùng thuốc có thể gây tic cho đến khi đã đánh giá liệu tic có phải do thuốc hay không.
- Hội chứng QT dài bẩm sinh, tiền sử loạn nhịp tim hoặc đang dùng thuốc kéo dài QT.
- Hạ kali máu hoặc hạ magnesi máu chưa được điều chỉnh.
- Trạng thái hôn mê hoặc ức chế hệ thần kinh trung ương nặng.
- Quá mẫn với pimozide.
- Dùng macrolide như clarithromycin, erythromycin hoặc azithromycin.
- Dùng itraconazole, ketoconazole hoặc thuốc ức chế mạnh CYP3A4 tương tự.
- Dùng thuốc ức chế protease HIV như ritonavir.
- Dùng citalopram, escitalopram hoặc sertraline.
- Dùng paroxetine hoặc thuốc ức chế mạnh CYP2D6 khác.
- Dùng đồng thời thuốc có tác dụng kéo dài QT đáng kể. [1]
Danh sách chống chỉ định có thể khác theo quốc gia và sản phẩm; phải kiểm tra tờ thông tin của thuốc cụ thể.
Các tác dụng không mong muốn thường gặp hoặc đã được ghi nhận gồm:
- Buồn ngủ, an thần và giảm tỉnh táo.
- Akathisia, tức cảm giác bồn chồn không thể ngồi yên.
- Giảm vận động, cứng cơ, run và triệu chứng giống Parkinson.
- Co thắt hoặc loạn trương lực cơ.
- Khô miệng, táo bón hoặc tăng tiết nước bọt.
- Chóng mặt, hạ huyết áp tư thế hoặc ngất.
- Nhìn mờ và rối loạn điều tiết mắt.
- Đau đầu, mất ngủ hoặc kích động.
- Tăng hoặc giảm cân.
- Tăng prolactin, tiết sữa, mất kinh, vú to ở nam, giảm ham muốn hoặc rối loạn cương.
- Tăng tiết mồ hôi, phát ban và tiểu đêm. [1][5]
Các phản ứng nghiêm trọng gồm:
- Kéo dài QT, torsades de pointes, nhịp nhanh thất, rung thất, ngừng tim hoặc đột tử.
- Hội chứng an thần kinh ác tính với sốt cao, cứng cơ, thay đổi ý thức, rối loạn huyết áp và nhịp tim.
- Rối loạn vận động muộn có thể kéo dài hoặc không hồi phục hoàn toàn.
- Loạn trương lực cấp, cơn quay mắt, parkinsonism hoặc akathisia nặng.
- Giảm bạch cầu, giảm bạch cầu trung tính hoặc mất bạch cầu hạt.
- Co giật.
- Hạ natri máu.
- Huyết khối tĩnh mạch, bao gồm huyết khối tĩnh mạch sâu hoặc thuyên tắc phổi, được báo cáo với nhóm thuốc chống loạn thần.
- Suy hô hấp hoặc hôn mê trong quá liều. [1][5]
Ngất, đánh trống ngực, đau ngực, sốt cao kèm cứng cơ, khó thở hoặc vận động bất thường mới xuất hiện cần được đánh giá y tế khẩn cấp.
- Pimozide có khoảng an toàn hẹp về tim mạch và phải được kê đơn bởi bác sĩ có kinh nghiệm.
- Phải thực hiện ECG trước điều trị và trong quá trình chỉnh liều.
- Điều chỉnh hạ kali hoặc hạ magnesi trước khi dùng.
- Dùng liều thấp nhất có hiệu quả và đánh giá định kỳ khả năng giảm liều.
- Thận trọng ở người mắc bệnh tim mạch, bệnh gan, bệnh thận, có tiền sử co giật hoặc bất thường điện não đồ.
- Theo dõi rối loạn vận động muộn, đặc biệt khi điều trị dài ngày và ở người cao tuổi.
- Ngừng thuốc và xử trí khẩn cấp khi nghi ngờ hội chứng an thần kinh ác tính.
- Thận trọng khi thời tiết nóng, vận động gắng sức, mất nước hoặc dùng thuốc kháng cholinergic vì thuốc có thể ảnh hưởng điều hòa thân nhiệt.
- Không ngừng thuốc đột ngột; giảm dần trong nhiều tuần hoặc nhiều tháng theo đánh giá lâm sàng.
- Người có bạch cầu thấp hoặc tiền sử giảm bạch cầu do thuốc cần theo dõi công thức máu. [1][2][5]
Biểu hiện quá liều có thể gồm:
- Bất thường ECG và kéo dài QT.
- Loạn nhịp thất, bao gồm torsades de pointes.
- Triệu chứng ngoại tháp nặng.
- Hạ huyết áp hoặc trụy tuần hoàn.
- An thần sâu, hôn mê và suy hô hấp. [1][5]
Không có thuốc giải độc đặc hiệu. Xử trí tại cơ sở y tế gồm bảo đảm đường thở và hô hấp, theo dõi ECG liên tục cho đến khi các thông số trở lại bình thường, điều trị hạ huyết áp và triệu chứng ngoại tháp. Không dùng epinephrine/adrenaline để xử trí hạ huyết áp liên quan quá liều pimozide. Do thời gian bán thải dài, người quá liều cần được theo dõi ít nhất bốn ngày. [1][5]
Viên pimozide theo nhãn DailyMed được bảo quản ở 20–25°C, trong bao bì kín, cản sáng và có nắp an toàn cho trẻ em. Điều kiện bảo quản của từng sản phẩm có thể khác; SmPC Orap tại Anh quy định không bảo quản trên 30°C. [1][5]
Đối tượng đặc biệt
Thông tin sử dụng pimozide ở trẻ dưới 12 tuổi còn hạn chế. Nghiên cứu hỗ trợ phê duyệt tại Hoa Kỳ tuyển người bệnh từ 8–53 tuổi, nhưng phần lớn từ 12 tuổi trở lên. [1]
Nhãn Hoa Kỳ đưa ra liều khởi đầu 0,05 mg/kg/ngày, ưu tiên dùng trước khi ngủ, có thể tăng mỗi ba ngày và không vượt quá 0,2 mg/kg/ngày hoặc 10 mg/ngày. Khi vượt 0,05 mg/kg/ngày phải xét nghiệm CYP2D6. [1]
Pimozide không được khuyến cáo cho các rối loạn thời thơ ấu khác ngoài hội chứng Tourette theo nhãn được tham khảo. Trẻ cần theo dõi ECG, điện giải, tăng trưởng, triệu chứng ngoại tháp, prolactin và thay đổi hành vi. [1][2]
Nhãn Hoa Kỳ không cung cấp phác đồ liều riêng đã được xác lập cho người cao tuổi mắc hội chứng Tourette.
SmPC tại Anh khuyến cáo người cao tuổi dùng một nửa liều khởi đầu thông thường trong các chỉ định loạn thần tại khu vực này. Người cao tuổi, đặc biệt phụ nữ, có nguy cơ rối loạn vận động muộn cao hơn và có thể nhạy cảm hơn với hạ huyết áp, an thần, té ngã và biến cố tim mạch. Pimozide không được cấp phép để điều trị rối loạn hành vi liên quan sa sút trí tuệ. [1][5]
Dữ liệu đầy đủ về pimozide trong thai kỳ ở người chưa được xác lập. Nghiên cứu trên động vật không phát hiện tác dụng gây quái thai rõ, nhưng ghi nhận giảm tỷ lệ mang thai, chậm phát triển thai, độc tính phôi và tăng tiêu thai ở một số mức liều. Thuốc chỉ nên được sử dụng khi lợi ích dự kiến được bác sĩ đánh giá là lớn hơn nguy cơ tiềm tàng. [1][5]
Trẻ sơ sinh phơi nhiễm thuốc chống loạn thần trong ba tháng cuối có nguy cơ kích động, tăng hoặc giảm trương lực cơ, run, buồn ngủ, suy hô hấp, rối loạn bú hoặc triệu chứng cai thuốc. Trẻ cần được theo dõi sau sinh. Không tự ngừng pimozide khi phát hiện mang thai.
Chưa có dữ liệu công bố đáng tin cậy về nồng độ pimozide trong sữa mẹ hoặc ảnh hưởng đối với trẻ bú. LactMed khuyến nghị ưu tiên thuốc khác do không có kinh nghiệm sử dụng được công bố. Pimozide cũng có thể gây tăng prolactin và ảnh hưởng quá trình tiết sữa. [4]
Nhãn Hoa Kỳ yêu cầu cân nhắc ngừng cho bú hoặc ngừng thuốc dựa trên tầm quan trọng của điều trị; SmPC tại Anh khuyến cáo ngừng cho con bú nếu việc dùng pimozide được xem là thiết yếu. [1][5]
Pimozide được chuyển hóa mạnh tại gan. Người suy gan có thể giảm chuyển hóa và tăng nồng độ thuốc, làm tăng nguy cơ kéo dài QT, an thần và triệu chứng ngoại tháp. [1][5]
Không có phác đồ hiệu chỉnh liều định lượng đã được xác lập trong nhãn Hoa Kỳ. Thuốc phải được sử dụng thận trọng, tăng liều chậm, theo dõi ECG, điện giải và tác dụng không mong muốn.
Pimozide và các chất chuyển hóa được đào thải chủ yếu qua thận. Nhãn thuốc khuyến cáo thận trọng ở người suy giảm chức năng thận. [1][5]
Không có phác đồ hiệu chỉnh liều dựa trên eGFR hoặc độ thanh thải creatinin được xác lập. Cần dùng liều thấp, theo dõi ECG, điện giải, triệu chứng thần kinh và các thuốc dùng kèm.
Pimozide có thể gây an thần, buồn ngủ, chóng mặt, nhìn mờ, cứng cơ hoặc giảm khả năng phối hợp vận động. Rượu và thuốc ức chế thần kinh trung ương có thể làm các tác dụng này nặng hơn.
Người dùng không nên lái xe, vận hành máy móc, làm việc trên cao hoặc thực hiện công việc nguy hiểm cho đến khi biết rõ thuốc ảnh hưởng đến khả năng tỉnh táo và vận động như thế nào. [1][5]
Tương tác thuốc của Pimozide
| Tương tác | Mức độ | Cơ chế / ảnh hưởng | Khuyến nghị / xử trí | Theo dõi | Bằng chứng / nguồn |
|---|---|---|---|---|---|
|
Desipramine
Thuốc chống loạn thần có tác dụng an thần hoặc kháng cholinergic có thể cộng hợp độc tính với desipramine; một số thuốc còn ức chế CYP2D6. Kế thừa từ nhóm: | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Tương tác dược lực học do cộng hợp an thần/kháng cholinergic; tương tác dược động học có thể xảy ra với các thuốc ức chế CYP2D6. Ảnh hưởng: Tăng nguy cơ lú lẫn, buồn ngủ, hạ huyết áp tư thế, té ngã, bí tiểu, táo bón và bất thường dẫn truyền tim. | Khuyến nghị: monitor_closely Xử trí: Chọn thuốc ít an thần/kháng cholinergic khi có thể; dùng liều thấp và xem xét rule specific cho từng thuốc. | Theo dõi ECG khi có nguy cơ, huyết áp tư thế, tri giác, té ngã, tiểu tiện và nhu động ruột. | Bằng chứng: high Nguồn: DailyMed | Desipramine Hydrochloride tablet | Warnings—General; Precautions—Drug Interactions | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/lookup.cfm?setid=6ab5e113-82ef-493d-a4e3-a2756608fa60 | Kiểm tra ngày 2026-08-04 |
Thắc mắc về hoạt chất Pimozide
Pimozide là thuốc chống loạn thần điển hình có tác dụng chẹn dopamine. Theo nhãn Hoa Kỳ, thuốc được dùng để làm giảm tic vận động và tic âm thanh nghiêm trọng ở người mắc hội chứng Tourette không đáp ứng thỏa đáng với điều trị tiêu chuẩn. [1]
Không. Nhãn thuốc Hoa Kỳ quy định pimozide không phải lựa chọn đầu tay và chỉ nên dành cho người có tic nghiêm trọng, ảnh hưởng đáng kể đến cuộc sống, sau khi điều trị tiêu chuẩn không đạt đáp ứng phù hợp. [1]
Hướng dẫn AAN yêu cầu cân nhắc kỹ lợi ích–nguy cơ, sử dụng liều thấp nhất có hiệu quả và theo dõi ECG cùng các tác dụng ngoại tháp, nội tiết và chuyển hóa. [2]
Có. ECG và QTc phải được kiểm tra trước khi bắt đầu, sau khi bắt đầu và định kỳ trong giai đoạn điều chỉnh liều. Kali và magnesi cũng cần được kiểm tra, vì hạ điện giải làm tăng nguy cơ torsades de pointes và loạn nhịp thất. [1][2]
Không được tự phối hợp. Pimozide chống chỉ định với citalopram, escitalopram, sertraline, paroxetine và nhiều thuốc ức chế CYP2D6 hoặc kéo dài QT khác. Một số thuốc chống trầm cảm có thể làm tăng nồng độ pimozide hoặc cộng hợp nguy cơ loạn nhịp. Bác sĩ hoặc dược sĩ phải kiểm tra từng thuốc cụ thể. [1][5]
Không. Ngừng đột ngột có thể gây rối loạn vận động do cai thuốc hoặc làm tic tăng tạm thời, dễ bị nhầm với bệnh tái phát. Việc giảm thuốc cần thực hiện từ từ trong nhiều tuần hoặc nhiều tháng theo kế hoạch của bác sĩ. [1][2]

