Pimozide

Pimozide là thuốc chống loạn thần điển hình thuộc nhóm diphenylbutylpiperidine, có tác dụng đối kháng thụ thể dopamine trong hệ thần kinh trung ương. Theo nhãn thuốc Hoa Kỳ, pimozide được dành để làm giảm tic vận động và tic âm thanh ở người mắc hội chứng Tourette có triệu chứng nghiêm trọng, ảnh hưởng rõ đến phát triển hoặc sinh hoạt hằng ngày và không đáp ứng thỏa đáng với điều trị tiêu chuẩn. Thuốc không phải lựa chọn đầu tay và không được dùng chỉ để xử lý các tic nhẹ hoặc chủ yếu gây ảnh hưởng thẩm mỹ. [1]

Pimozide có thể kéo dài khoảng QT và gây loạn nhịp thất nguy hiểm. Trước điều trị và trong giai đoạn chỉnh liều cần thực hiện điện tâm đồ, kiểm tra kali, magnesi và rà soát kỹ thuốc dùng kèm. Thuốc được chuyển hóa qua CYP3A4, CYP2D6 và CYP1A2 nên có nhiều tương tác nghiêm trọng. Người bệnh không được tự dùng, tự tăng liều hoặc ngừng thuốc đột ngột. [1][2]

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 14/07/2026

Nội dung chính

  • Pimozide là thuốc chống loạn thần điển hình có tác dụng chẹn dopamine.
  • Thuốc có thể được dùng trong kiểm soát tic của hội chứng Tourette theo đánh giá chuyên khoa.
  • Cần dùng theo đơn và có thể cần theo dõi tim mạch trong quá trình điều trị.
  • Cảnh báo quan trọng gồm kéo dài QT, rối loạn nhịp, triệu chứng ngoại tháp và nhiều tương tác thuốc.
  • Báo bác sĩ nếu có bệnh tim, rối loạn điện giải hoặc đang dùng kháng sinh, thuốc nấm, thuốc tâm thần khác.

Hoạt chất Pimozide là gì?

Pimozide là thuốc chống loạn thần điển hình có tác dụng chẹn dẫn truyền dopamine. Tại Hoa Kỳ, thuốc được dành cho người mắc hội chứng Tourette có tic vận động và tic âm thanh nghiêm trọng, ảnh hưởng đáng kể đến cuộc sống và không đáp ứng thỏa đáng với điều trị tiêu chuẩn. Pimozide giúp làm giảm mức độ tic nhưng không chữa khỏi nguyên nhân của hội chứng Tourette. [1]

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Pimozide

CAS 2062-78-4

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Pimozide

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Pimozide

Tên IUPAC

3-[1-[4,4-bis(4-fluorophenyl)butyl]piperidin-4-yl]-1H-benzimidazol-2-one

Tên khác / tên đồng nghĩa

Pimozid; tên biệt dược được biết đến là Orap. Pimozide không có dạng muối riêng được ghi nhận trong các nhãn tham khảo. [1][5]

Tên Latinh / tên dược điển

Pimozidum

Tên USAN

pimozide

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

2062-78-4

UNII

1HIZ4DL86F

PubChem CID

16362

RxNorm CUI

8331

Dược động học của Pimozide

Hơn 50% liều pimozide được hấp thu sau khi uống, nhưng thuốc chịu chuyển hóa bước đầu đáng kể. Nồng độ đỉnh thường đạt sau 6–8 giờ, với phạm vi 4–12 giờ. Pimozide được chuyển hóa mạnh tại gan và đào thải chủ yếu qua thận dưới dạng thuốc cùng các chất chuyển hóa. Thời gian bán thải trung bình khoảng 55 giờ và có biến thiên lớn giữa các cá thể. [1]

Giai đoạn I: Hấp thu

Pimozide được hấp thu trên 50% sau khi uống. Nồng độ đỉnh trong huyết thanh thường xuất hiện sau 6–8 giờ, với phạm vi được ghi nhận từ 4 đến 12 giờ. Thuốc có chuyển hóa bước đầu đáng kể. [1]

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng tuyệt đối của pimozide.

Nhãn thuốc cho biết hơn 50% liều uống được hấp thu nhưng có chuyển hóa bước đầu đáng kể. Ảnh hưởng của bữa ăn thông thường đối với hấp thu chưa được xác định đầy đủ; nước ép bưởi chùm phải tránh do có thể ức chế CYP3A4 và làm tăng mức phơi nhiễm thuốc. [1]

Giai đoạn II: Phân bố

Dữ liệu định lượng đã được kiểm chứng về thể tích phân bố và tỷ lệ liên kết protein huyết tương trong các tài liệu chính thức được tham khảo.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Pimozide được chuyển hóa mạnh tại gan, chủ yếu bằng phản ứng N-dealkyl hóa. CYP3A4 là enzym chính; CYP1A2 và CYP2D6 tham gia ở mức độ thấp hơn. Hai chất chuyển hóa chính đã được xác định nhưng hoạt tính chống loạn thần của chúng chưa được xác lập. [1]

Giai đoạn IV: Thải trừ

Con đường đào thải chính của pimozide và các chất chuyển hóa là qua thận. Tỷ lệ thuốc được bài tiết dưới dạng không đổi và mức đóng góp của đường phân. [1]

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải trung bình trong huyết thanh khoảng 55 giờ. SmPC tại Anh ghi nhận thời gian bán thải có thể kéo dài đến khoảng 150 giờ ở một số cá thể. Mức phơi nhiễm giữa các người bệnh có thể khác nhau đến 13 lần. [1][5]

CL · Độ thanh thải toàn phần

Giá trị thanh thải toàn thân định lượng của pimozide.

Thanh thải có thể giảm khi CYP3A4 hoặc CYP2D6 bị ức chế và ở người có kiểu hình chuyển hóa CYP2D6 kém. Người chuyển hóa CYP2D6 kém có nồng độ pimozide cao hơn và cần giới hạn liều cùng khoảng thời gian chỉnh liều dài hơn. [1]

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố có thể làm thay đổi nồng độ pimozide gồm:

  • Kiểu gen và kiểu hình chuyển hóa CYP2D6.
  • Thuốc ức chế CYP3A4, CYP2D6 hoặc có khả năng ức chế CYP1A2.
  • Nước ép bưởi chùm.
  • Bệnh gan hoặc bệnh thận.
  • Sự khác biệt lớn giữa các cá thể về chuyển hóa và mức phơi nhiễm.
  • Thời gian bán thải dài, khiến thuốc tích lũy và cần thời gian đạt trạng thái ổn định. [1][5]

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Pimozide

Pimozide thuộc nhóm thuốc chống loạn thần tác lực cao, dẫn chất diphenylbutylpiperidine, mã ATC N05AG02. Thuốc có tác dụng đối kháng dopamine và ít nhất một phần hiệu quả giảm tic được cho là liên quan đến phong bế thụ thể dopamine trong hệ thần kinh trung ương. [1][3]

Phần III: Cơ chế tác dụng

Cơ chế chính xác của pimozide trong hội chứng Tourette chưa được xác định hoàn toàn. Tác dụng giảm tic vận động và tic âm thanh được cho là liên quan đến khả năng phong bế thụ thể dopamine trên tế bào thần kinh trung ương. Thuốc còn gây những thay đổi thứ phát trong chuyển hóa và chức năng dopamine, góp phần vào cả tác dụng điều trị lẫn tác dụng không mong muốn. [1]

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Pimozide đối kháng các tác động trung ương của dopamine và có thể làm giảm tần suất hoặc mức độ tic. Thuốc đồng thời phong bế kênh hERG ở tim, kéo dài tái cực và khoảng QT, tạo nguy cơ loạn nhịp thất phụ thuộc liều và mức phơi nhiễm. [1][5]

Hướng dẫn AAN đánh giá pimozide có thể làm giảm mức độ tic ở một số người bệnh, nhưng có nguy cơ triệu chứng ngoại tháp, tăng prolactin và kéo dài QT; vì vậy phải dùng liều thấp nhất có hiệu quả và theo dõi ECG. [2]

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Pimozide

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Pimozide

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Pimozide

Tương tácMức độCơ chế / ảnh hưởngKhuyến nghị / xử tríTheo dõiBằng chứng / nguồn
Desipramine

Thuốc chống loạn thần có tác dụng an thần hoặc kháng cholinergic có thể cộng hợp độc tính với desipramine; một số thuốc còn ức chế CYP2D6.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Tương tác dược lực học do cộng hợp an thần/kháng cholinergic; tương tác dược động học có thể xảy ra với các thuốc ức chế CYP2D6.

Ảnh hưởng:

Tăng nguy cơ lú lẫn, buồn ngủ, hạ huyết áp tư thế, té ngã, bí tiểu, táo bón và bất thường dẫn truyền tim.

Khuyến nghị:

monitor_closely

Xử trí:

Chọn thuốc ít an thần/kháng cholinergic khi có thể; dùng liều thấp và xem xét rule specific cho từng thuốc.

Theo dõi ECG khi có nguy cơ, huyết áp tư thế, tri giác, té ngã, tiểu tiện và nhu động ruột.

Bằng chứng: high
Nguồn:

DailyMed | Desipramine Hydrochloride tablet | Warnings—General; Precautions—Drug Interactions | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/lookup.cfm?setid=6ab5e113-82ef-493d-a4e3-a2756608fa60 | Kiểm tra ngày 2026-08-04

Thắc mắc về hoạt chất Pimozide

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 1 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *