Levetiracetam là thuốc chống động kinh có cơ chế liên quan đến sự gắn kết với protein túi synap SV2A. Thuốc được dùng để điều trị cơn động kinh khởi phát khu trú và phối hợp điều trị một số cơn giật cơ hoặc cơn co cứng–co giật toàn thể nguyên phát; phạm vi chỉ định và độ tuổi được phê duyệt có thể khác giữa các quốc gia. Levetiracetam có sinh khả dụng đường uống gần 100%, ít gắn protein và không chuyển hóa đáng kể qua hệ cytochrome P450 nên nguy cơ tương tác dược động học nhìn chung thấp. Phần lớn thuốc được đào thải qua thận, vì vậy liều phải được điều chỉnh theo chức năng thận. Các tác dụng không mong muốn thường gặp gồm buồn ngủ, đau đầu, chóng mặt, mệt mỏi và thay đổi hành vi. Thuốc có thể gây ý nghĩ tự sát, kích động, phản ứng da nghiêm trọng hoặc DRESS trong một số trường hợp. Không tự dùng, tăng liều, giảm liều hoặc ngừng thuốc đột ngột.
Nội dung chính
- Nhóm thuốc: Thuốc chống động kinh
- Đích tác dụng: Protein túi synap SV2A
- Mã ATC: N03AX14
- Chỉ định chính: Cơn động kinh khởi phát khu trú; phối hợp trong cơn giật cơ và cơn co cứng–co giật toàn thể nguyên phát
- Sinh khả dụng đường uống: Gần 100%
- Đào thải: Chủ yếu qua thận, khoảng 66% liều ở dạng không đổi
- Liều người lớn thường khởi đầu: 500 mg, hai lần mỗi ngày theo nhãn Hoa Kỳ; một số nhãn cho phép khởi đầu thấp hơn tùy đánh giá
- Tác dụng phụ thường gặp: Buồn ngủ, đau đầu, chóng mặt, mệt mỏi, viêm mũi họng
- Cảnh báo quan trọng: Thay đổi hành vi, ý nghĩ tự sát, SJS/TEN, DRESS, phản ứng quá mẫn
- Ngừng thuốc: Phải giảm liều từ từ, trừ trường hợp cần ngừng ngay vì phản ứng nghiêm trọng
Hoạt chất Levetiracetam là gì?
Levetiracetam là thuốc chống động kinh có cấu trúc khác với nhiều thuốc chống co giật cổ điển. Thuốc điều hòa quá trình giải phóng chất dẫn truyền thần kinh thông qua sự gắn kết với protein túi synap SV2A, qua đó góp phần giảm tính đồng bộ bất thường của mạng lưới thần kinh gây cơn động kinh.
Levetiracetam
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Levetiracetam |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Levetiracetam |
| Tên IUPAC | (2S)-2-(2-oxopyrrolidin-1-yl)butanamide |
| Tên hóa học khác | (S)-alpha-Ethyl-2-oxo-1-pyrrolidineacetamide | 1-Pyrrolidineacetamide, alpha-ethyl-2-oxo-, (S)- |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Levetiracetamum; tên biệt dược quốc tế thường được biết đến là Keppra. Không nên nhầm Levetiracetam với brivaracetam, mặc dù cả hai đều liên quan đến protein SV2A. |
| Tên viết tắt | LEV |
| Tên Latinh / tên dược điển | Levetiracetamum |
| Tên USAN | levetiracetam |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 102767-28-2 |
|---|---|
| UNII | 44YRR34555 |
| PubChem CID | 5284583 |
| RxNorm CUI | 114477 |
Dược động học của Levetiracetam
Levetiracetam được hấp thu nhanh, gần như hoàn toàn sau khi uống và đạt nồng độ đỉnh khoảng một giờ khi dùng lúc đói. Thuốc gắn protein dưới 10%, chuyển hóa hạn chế và không phụ thuộc đáng kể vào enzym cytochrome P450. Khoảng 66% liều được bài tiết nguyên dạng qua nước tiểu. Thời gian bán thải ở người lớn khoảng 7 giờ và trạng thái ổn định thường đạt sau hai ngày dùng hai lần mỗi ngày.
Giai đoạn I: Hấp thu
Levetiracetam được hấp thu nhanh và gần như hoàn toàn. Nồng độ đỉnh thường đạt sau khoảng một giờ khi uống lúc đói. Thức ăn không làm giảm tổng mức độ hấp thu nhưng có thể làm giảm nồng độ đỉnh khoảng 20% và trì hoãn thời gian đạt đỉnh khoảng 1,5 giờ.
| F · Sinh khả dụng | Sinh khả dụng tuyệt đối đường uống gần 100%. Viên nén và dung dịch uống có mức độ hấp thu tương đương khi sử dụng liều tương ứng. |
|---|
Giai đoạn II: Phân bố
Levetiracetam và chất chuyển hóa chính gắn với protein huyết tương dưới 10%, do đó tương tác do cạnh tranh gắn protein ít có khả năng xảy ra. Thể tích phân bố biểu kiến được ghi nhận khoảng 0,5–0,7 L/kg, gần với thể tích nước toàn cơ thể.
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Levetiracetam không được chuyển hóa rộng rãi. Con đường chính là thủy phân enzym nhóm acetamide thành chất chuyển hóa carboxylic ucb L057 không có hoạt tính, chiếm khoảng 24% liều. Quá trình này không phụ thuộc cytochrome P450 ở gan.
Giai đoạn IV: Thải trừ
Khoảng 66% liều Levetiracetam được bài tiết qua nước tiểu ở dạng không đổi và khoảng 24% ở dạng chất chuyển hóa ucb L057. Thuốc được đào thải chủ yếu bằng lọc cầu thận, sau đó có tái hấp thu một phần ở ống thận.
| t½ · Thời gian bán thải | Thời gian bán thải trong huyết tương ở người lớn khoảng 7 ± 1 giờ. Thời gian này có thể kéo dài thêm khoảng 2,5 giờ ở người cao tuổi do giảm chức năng thận và có thể kéo dài đáng kể ở bệnh thận giai đoạn cuối. Trẻ em thường có thời gian bán thải ngắn hơn người lớn. |
|---|---|
| CL · Độ thanh thải toàn phần | Độ thanh thải toàn thân trung bình ở người lớn khoảng 0,96 mL/phút/kg và độ thanh thải qua thận khoảng 0,6 mL/phút/kg. Độ thanh thải Levetiracetam tương quan với độ thanh thải creatinin và giảm khi chức năng thận suy giảm. |
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
Các yếu tố ảnh hưởng đáng chú ý gồm:
- Suy thận làm giảm độ thanh thải Levetiracetam tương ứng với mức giảm độ thanh thải creatinin.
- Lọc máu trong bốn giờ có thể loại bỏ khoảng 50% lượng Levetiracetam trong cơ thể.
- Người cao tuổi có độ thanh thải giảm, chủ yếu do chức năng thận suy giảm.
- Thai kỳ có thể làm nồng độ Levetiracetam trong huyết tương giảm, đặc biệt trong ba tháng cuối.
- Suy gan nhẹ đến vừa ít ảnh hưởng trực tiếp; ở suy gan nặng, độ thanh thải giảm thường liên quan đến suy thận đi kèm.
- Thức ăn làm chậm tốc độ hấp thu nhưng không làm giảm tổng mức độ hấp thu.
- Các thuốc chống động kinh cảm ứng enzym có thể làm tăng nhẹ độ thanh thải ở trẻ em, nhưng tác động thường nhỏ hơn nhiều so với ảnh hưởng của chức năng thận.
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Levetiracetam
Levetiracetam thuộc nhóm “các thuốc chống động kinh khác” trong hệ thống ATC. Thuốc không phải benzodiazepine, barbiturate, hydantoin, carbamazepine hoặc dẫn xuất valproate và không có cơ chế chính dựa trên cảm ứng hoặc ức chế enzym gan.
Phần III: Cơ chế tác dụng
Cơ chế chống động kinh chính xác của Levetiracetam chưa được xác định hoàn toàn. Hoạt chất gắn với protein túi synap 2A, còn gọi là SV2A, một protein tham gia điều hòa quá trình xuất bào túi synap và giải phóng chất dẫn truyền thần kinh. Dữ liệu tiền lâm sàng cho thấy sự gắn SV2A có tương quan với tác dụng chống co giật.
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Levetiracetam có tác dụng chống co giật trong nhiều mô hình động kinh mà không gây kích thích co giật rõ ở liều điều trị. Thuốc không tác động trực tiếp theo cơ chế điển hình lên thụ thể GABA, glutamate hoặc kênh natri phụ thuộc điện thế như một số thuốc chống động kinh khác. Hiệu quả lâm sàng phụ thuộc loại cơn, liều, mức độ tuân thủ và đặc điểm từng người bệnh.
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Levetiracetam
Theo nhãn Keppra tại Hoa Kỳ, Levetiracetam được chỉ định:
- Điều trị cơn động kinh khởi phát khu trú ở người bệnh từ 1 tháng tuổi.
- Phối hợp điều trị cơn giật cơ ở người từ 12 tuổi mắc động kinh giật cơ thiếu niên.
- Phối hợp điều trị cơn co cứng–co giật toàn thể nguyên phát ở người từ 6 tuổi mắc động kinh toàn thể vô căn.
Theo SmPC tại Anh và EMA, thuốc còn được phê duyệt để đơn trị liệu cơn động kinh khởi phát khu trú, có hoặc không có toàn thể hóa thứ phát, ở người từ 16 tuổi mới được chẩn đoán động kinh. Độ tuổi của một số chỉ định phối hợp khác với nhãn Hoa Kỳ.
Hướng dẫn NICE cũng đưa Levetiracetam vào các lựa chọn đơn trị liệu hoặc phối hợp cho nhiều loại cơn động kinh, nhưng một số khuyến nghị là sử dụng ngoài chỉ định tại Anh tùy độ tuổi và loại cơn.
Levetiracetam đường tĩnh mạch được hướng dẫn NICE liệt kê là một lựa chọn hàng hai trong trạng thái động kinh co giật khi hai liều benzodiazepine không kiểm soát được cơn. NICE lưu ý việc sử dụng này là ngoài chỉ định tại Anh vào thời điểm ban hành hướng dẫn. Đây không phải chỉ định để người bệnh hoặc người chăm sóc tự áp dụng; trạng thái động kinh là cấp cứu cần xử trí tại cơ sở y tế.
Các ứng dụng dự phòng co giật hoặc sử dụng trong những bệnh lý thần kinh khác ngoài các chỉ định nêu trên vẫn cần đánh giá theo từng hướng dẫn và bằng chứng cụ thể; không nên coi là chỉ định được phê duyệt nếu nhãn thuốc chưa ghi nhận.
Liều dùng và cách sử dụng
Liều dưới đây được trích từ nhãn Keppra đường uống tại Hoa Kỳ và chỉ mang tính tham khảo:
- Người từ 16 tuổi bị cơn động kinh khởi phát khu trú: thường khởi đầu 500 mg hai lần mỗi ngày; có thể tăng tổng liều thêm 1.000 mg mỗi ngày sau mỗi hai tuần, tối đa 3.000 mg/ngày.
- Trẻ 1 đến dưới 6 tháng: khởi đầu 7 mg/kg hai lần mỗi ngày; có thể tăng đến 21 mg/kg hai lần mỗi ngày.
- Trẻ 6 tháng đến dưới 4 tuổi: khởi đầu 10 mg/kg hai lần mỗi ngày; có thể tăng đến 25 mg/kg hai lần mỗi ngày.
- Trẻ 4 đến dưới 16 tuổi: khởi đầu 10 mg/kg hai lần mỗi ngày; có thể tăng đến 30 mg/kg hai lần mỗi ngày, không vượt quá 3.000 mg/ngày.
- Cơn giật cơ ở người từ 12 tuổi: khởi đầu 500 mg hai lần mỗi ngày; tăng dần đến 1.500 mg hai lần mỗi ngày.
- Cơn co cứng–co giật toàn thể nguyên phát ở người từ 16 tuổi: khởi đầu 500 mg hai lần mỗi ngày; có thể tăng đến 1.500 mg hai lần mỗi ngày.
- Trẻ 6 đến dưới 16 tuổi bị cơn co cứng–co giật toàn thể nguyên phát: khởi đầu 10 mg/kg hai lần mỗi ngày; có thể tăng đến 30 mg/kg hai lần mỗi ngày.
SmPC tại Anh cho phép bác sĩ cân nhắc khởi đầu 250 mg hai lần mỗi ngày ở một số người lớn hoặc thanh thiếu niên nặng từ 50 kg trước khi tăng lên 500 mg hai lần mỗi ngày. Liều phải được điều chỉnh theo chỉ định, tuổi, cân nặng, chức năng thận, dạng bào chế và đáp ứng. Không tự áp dụng hoặc thay đổi liều.
Levetiracetam đường uống có thể dùng cùng hoặc không cùng thức ăn, thường chia thành hai lần mỗi ngày vào các thời điểm tương đối cố định. Viên nén phải được nuốt nguyên viên theo nhãn Keppra; không nhai hoặc nghiền nếu tờ hướng dẫn của sản phẩm không cho phép. Dùng dụng cụ đo liều đã hiệu chuẩn đối với dung dịch uống, không sử dụng thìa ăn thông thường.
Nếu quên liều, không tự uống gấp đôi. Người bệnh nên thực hiện theo hướng dẫn trên tờ thông tin sản phẩm hoặc liên hệ bác sĩ, dược sĩ để được xử lý phù hợp với thời điểm quên thuốc.
Không được ngừng Levetiracetam đột ngột vì có thể làm tăng tần suất cơn hoặc gây trạng thái động kinh. Khi cần ngừng, bác sĩ thường giảm liều từ từ, trừ trường hợp phản ứng nghiêm trọng đòi hỏi dừng thuốc ngay.
Các nội dung có thể cần theo dõi gồm:
- Tần suất, loại, thời gian và mức độ nghiêm trọng của cơn động kinh.
- Tuân thủ điều trị và các liều bị bỏ quên.
- Buồn ngủ, chóng mặt, mệt mỏi, mất điều hòa hoặc nguy cơ té ngã.
- Cáu gắt, kích động, hung hăng, trầm cảm, loạn thần, thay đổi nhân cách hoặc ý nghĩ tự sát.
- Phát ban, sốt, sưng hạch, phù mặt hoặc dấu hiệu tổn thương gan, thận gợi ý DRESS.
- Công thức máu khi có suy nhược rõ, sốt, nhiễm trùng tái diễn hoặc rối loạn đông máu.
- Chức năng thận trước và trong điều trị ở người cao tuổi, người mắc bệnh thận hoặc khi tình trạng lâm sàng thay đổi.
- Nồng độ thuốc hoặc đáp ứng lâm sàng trong thai kỳ vì mức Levetiracetam có thể giảm.
- Điện tâm đồ ở người có nguy cơ kéo dài khoảng QT khi bác sĩ thấy cần thiết.
Cảnh báo và lưu ý về Levetiracetam
Chống chỉ định khi người bệnh có tiền sử quá mẫn với Levetiracetam hoặc bất kỳ thành phần nào của thuốc. SmPC tại Anh còn chống chỉ định ở người quá mẫn với các dẫn xuất pyrrolidone. Các phản ứng quá mẫn được báo cáo gồm phản vệ và phù mạch.
Các tác dụng không mong muốn thường được báo cáo gồm:
- Buồn ngủ.
- Đau đầu.
- Viêm mũi họng.
- Chóng mặt, mất thăng bằng hoặc run.
- Mệt mỏi, suy nhược.
- Cáu gắt, kích động, hung hăng, lo âu, trầm cảm hoặc mất ngủ.
- Chán ăn.
- Buồn nôn, nôn, đau bụng, tiêu chảy hoặc khó tiêu.
- Song thị hoặc nhìn mờ.
- Phát ban hoặc ngứa.
Ở trẻ em, các phản ứng hành vi như hung hăng, kích động hoặc cáu gắt có thể được ghi nhận thường xuyên hơn so với người lớn.
Các phản ứng nghiêm trọng cần đánh giá y tế sớm hoặc cấp cứu gồm:
- Ý nghĩ hoặc hành vi tự sát, trầm cảm nặng, loạn thần, ảo giác hoặc hành vi hung hăng nguy hiểm.
- Phản vệ và phù mạch gây sưng mặt, môi, lưỡi hoặc khó thở.
- Hội chứng Stevens–Johnson hoặc hoại tử thượng bì nhiễm độc.
- DRESS, có thể biểu hiện bằng sốt, phát ban, phù mặt, nổi hạch, tăng bạch cầu ái toan và tổn thương gan, thận hoặc cơ quan khác.
- Giảm bạch cầu, giảm tiểu cầu, giảm toàn thể huyết cầu hoặc mất bạch cầu hạt.
- Tổn thương thận cấp.
- Viêm gan, suy gan hoặc viêm tụy.
- Tiêu cơ vân.
- Bệnh não, mất điều hòa nghiêm trọng hoặc suy giảm ý thức.
- Tăng tần suất hoặc mức độ nghiêm trọng của cơn sau khi ngừng thuốc đột ngột.
Phản ứng da nghiêm trọng thường xuất hiện trong những tuần đầu nhưng có thể xảy ra muộn hơn. Khi xuất hiện phát ban, cần liên hệ bác sĩ ngay; nhãn thuốc khuyến cáo ngừng Levetiracetam nếu không xác định được nguyên nhân khác rõ ràng.
Các cảnh báo quan trọng gồm:
- Theo dõi thay đổi hành vi, triệu chứng loạn thần, trầm cảm và ý nghĩ tự sát.
- Buồn ngủ, mệt mỏi và rối loạn phối hợp vận động có thể ảnh hưởng sinh hoạt, lái xe và làm tăng nguy cơ té ngã.
- Không ngừng thuốc đột ngột.
- Phát ban có thể tiến triển thành SJS/TEN; DRESS có thể gây tổn thương nhiều cơ quan và đe dọa tính mạng.
- Có thể xảy ra phản vệ hoặc phù mạch ngay từ liều đầu hoặc bất kỳ thời điểm nào.
- Cần đánh giá công thức máu khi có dấu hiệu nhiễm trùng, suy nhược hoặc chảy máu bất thường.
- Điều chỉnh liều theo chức năng thận.
- Tổn thương thận cấp được báo cáo rất hiếm.
- Thận trọng ở người có bệnh tim, rối loạn điện giải, tiền sử gia đình kéo dài QT hoặc đang dùng thuốc kéo dài QT.
- Cơn động kinh có thể tăng nghịch thường sau khi bắt đầu hoặc tăng liều ở một số người; cần báo bác sĩ nếu tình trạng xấu đi.
Các biểu hiện được báo cáo khi quá liều gồm buồn ngủ, kích động, hung hăng, giảm mức độ ý thức, ức chế hô hấp và hôn mê. Không có thuốc giải độc đặc hiệu.
Xử trí chủ yếu gồm bảo đảm đường thở, hô hấp, tuần hoàn, theo dõi dấu hiệu sinh tồn và điều trị hỗ trợ. Có thể cân nhắc rửa dạ dày hoặc gây nôn sớm trong môi trường y tế theo đánh giá chuyên môn. Thẩm tách máu có thể loại bỏ khoảng 50% lượng Levetiracetam trong cơ thể trong bốn giờ và được cân nhắc khi lâm sàng phù hợp. Người nghi quá liều phải được đưa đến cơ sở cấp cứu; không tự gây nôn tại nhà.
Theo nhãn Keppra tại Hoa Kỳ, bảo quản ở 25°C; cho phép dao động trong khoảng 15–30°C. Giữ thuốc trong bao bì phù hợp, tránh ẩm và nhiệt quá mức, không dùng thuốc quá hạn và để xa tầm nhìn, tầm với của trẻ em. Điều kiện cụ thể của dung dịch uống hoặc dạng tiêm phải tuân theo nhãn của từng sản phẩm.
Đối tượng đặc biệt
Levetiracetam được phê duyệt cho một số loại cơn ở trẻ em, nhưng độ tuổi khác nhau theo chỉ định và nhãn quản lý:
- Cơn động kinh khởi phát khu trú: từ 1 tháng tuổi theo nhãn Hoa Kỳ và EMA.
- Cơn giật cơ trong động kinh giật cơ thiếu niên: từ 12 tuổi.
- Cơn co cứng–co giật toàn thể nguyên phát: từ 6 tuổi theo nhãn Hoa Kỳ và từ 12 tuổi theo SmPC châu Âu đã tra cứu.
Trẻ dưới 20 kg thường được ưu tiên sử dụng dung dịch uống để đo liều chính xác. Liều dựa trên cân nặng và phải được điều chỉnh khi trẻ tăng cân. Các phản ứng hành vi cần được người chăm sóc theo dõi sát.
Không điều chỉnh liều chỉ dựa trên tuổi, nhưng Levetiracetam được đào thải chủ yếu qua thận và chức năng thận thường giảm ở người cao tuổi. Độ thanh thải có thể giảm khoảng 38% và thời gian bán thải kéo dài. Cần tính độ thanh thải creatinin, điều chỉnh liều phù hợp và theo dõi buồn ngủ, chóng mặt, té ngã, thay đổi hành vi và đa thuốc.
Dữ liệu quan sát và sổ đăng ký thai kỳ với hơn 1.800 trường hợp phơi nhiễm Levetiracetam đơn trị liệu không cho thấy tín hiệu rõ về tăng nguy cơ dị tật bẩm sinh lớn, nhưng dữ liệu không thể loại trừ mọi nguy cơ và thông tin về phát triển thần kinh dài hạn còn hạn chế. Các nghiên cứu trên động vật ghi nhận độc tính phát triển ở mức phơi nhiễm nhất định.
Levetiracetam có thể được sử dụng trong thai kỳ khi bác sĩ đánh giá lợi ích kiểm soát cơn vượt trội nguy cơ. Nên ưu tiên đơn trị liệu và liều hiệu quả thấp nhất khi phù hợp. Nồng độ thuốc có thể giảm đáng kể trong thai kỳ, nhất là ba tháng cuối, nên có thể cần theo dõi lâm sàng, nồng độ thuốc và điều chỉnh liều. Không tự ngừng thuốc vì cơn động kinh mất kiểm soát có thể gây nguy hiểm cho cả mẹ và thai nhi. Người dự định mang thai cần được bác sĩ thần kinh đánh giá trước khi thụ thai.
Levetiracetam được bài tiết vào sữa mẹ. Nhãn Hoa Kỳ khuyến cáo cân nhắc lợi ích của việc cho con bú, nhu cầu điều trị của người mẹ và nguy cơ tiềm tàng đối với trẻ. SmPC châu Âu nêu rằng không khuyến cáo cho con bú trong thời gian điều trị, nhưng vẫn cần cân nhắc lợi ích–nguy cơ nếu việc dùng thuốc là cần thiết.
Nếu bác sĩ cho phép tiếp tục cho con bú, trẻ có thể cần được theo dõi buồn ngủ quá mức, bú kém, tăng cân không phù hợp hoặc dấu hiệu bất thường khác. Không tự ngừng thuốc để cho con bú.
Theo nhãn Hoa Kỳ, thường không cần điều chỉnh liều chỉ vì suy gan. Suy gan nhẹ đến vừa ít làm thay đổi dược động học. Ở suy gan nặng, độ thanh thải toàn thân có thể giảm khoảng 50%, chủ yếu do suy thận đi kèm.
SmPC châu Âu lưu ý độ thanh thải creatinin có thể đánh giá cao chức năng thận ở người suy gan nặng. Nếu suy gan nặng kèm độ thanh thải creatinin dưới 60 mL/phút/1,73 m², có thể cần giảm 50% liều duy trì hằng ngày theo nhãn này. Việc điều chỉnh phải do bác sĩ thực hiện.
Liều Levetiracetam phải được điều chỉnh theo độ thanh thải creatinin. Bảng liều người lớn theo nhãn Hoa Kỳ:
| Chức năng thận | Độ thanh thải creatinin | Liều tham khảo |
|---|---|---|
| Bình thường | Trên 80 mL/phút/1,73 m² | 500–1.500 mg mỗi 12 giờ |
| Suy nhẹ | 50–80 mL/phút/1,73 m² | 500–1.000 mg mỗi 12 giờ |
| Suy vừa | 30–50 mL/phút/1,73 m² | 250–750 mg mỗi 12 giờ |
| Suy nặng | Dưới 30 mL/phút/1,73 m² | 250–500 mg mỗi 12 giờ |
| Bệnh thận giai đoạn cuối, lọc máu | 500–1.000 mg mỗi 24 giờ; bổ sung 250–500 mg sau mỗi lần lọc máu |
Bảng trên không phải liều cá nhân hóa. Bác sĩ phải tính chức năng thận, đánh giá chỉ định, loại cơn, khả năng lọc máu và đáp ứng trước khi kê đơn. Dữ liệu điều chỉnh liều ở trẻ suy thận còn hạn chế và cần xử lý chuyên khoa.
Levetiracetam có thể gây buồn ngủ, chóng mặt, mệt mỏi và rối loạn phối hợp vận động, đặc biệt khi mới bắt đầu điều trị hoặc sau khi tăng liều. Không lái xe, vận hành máy móc hoặc làm việc trên cao cho đến khi biết rõ thuốc ảnh hưởng đến khả năng phản ứng và sự tỉnh táo như thế nào.
Tương tác thuốc của Levetiracetam
| Tương tác | Mức độ | Cơ chế / ảnh hưởng | Khuyến nghị / xử trí | Theo dõi | Bằng chứng / nguồn |
|---|---|---|---|---|---|
|
Trimethoprim
Trimethoprim có thể gây thiếu folate ở bệnh nhân dễ thiếu folate đang dùng thuốc chống co giật; nguy cơ không nhất thiết đồng đều cho mọi thuốc trong nhóm. Kế thừa từ nhóm: | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Tương tác dược lực học có điều kiện do giảm dự trữ folate trên nền tác dụng kháng folate của trimethoprim. Ảnh hưởng: Có thể tăng nguy cơ thiếu máu hồng cầu khổng lồ hoặc các giảm dòng tế bào máu, đặc biệt khi điều trị kéo dài hoặc có yếu tố nguy cơ thiếu folate. | Khuyến nghị: monitor_closely Xử trí: Đánh giá nguy cơ folate và theo dõi huyết học ở bệnh nhân nguy cơ; không suy rộng mức độ tương tác giống nhau cho mọi thuốc chống co giật. | CBC, biểu hiện thiếu máu, viêm lưỡi/loét miệng và folate khi có chỉ định. | Bằng chứng: high Nguồn: [eMC/SmPC] | Trimethoprim 50 mg/5 ml Suspension — SmPC | Section 4.5 Drug interactions | https://www.medicines.org.uk/emc/product/4566/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-02 |
|
Chlorpromazine
Chlorpromazine có thể hạ ngưỡng co giật và làm thay đổi đáp ứng với thuốc chống co giật. Kế thừa từ nhóm: | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Dược lực học: hạ ngưỡng co giật; một số tương tác dược động học riêng biệt có thể xảy ra tùy hoạt chất. Ảnh hưởng: Tăng nguy cơ co giật hoặc thay đổi kiểm soát động kinh. | Khuyến nghị: monitor_closely Xử trí: Không tự động giảm liều thuốc chống co giật; đánh giá từng hoạt chất và chỉnh theo đáp ứng/nồng độ khi có chỉ định. | Tần suất co giật, dấu hiệu độc tính và nồng độ thuốc chống co giật khi có khoảng điều trị hẹp. | Bằng chứng: high Nguồn: [eMC SmPC] | Chlorpromazine 100mg Tablets | Mục 4.5 – Interactions | https://www.medicines.org.uk/emc/product/3476/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-01 |
Thắc mắc về hoạt chất Levetiracetam
Levetiracetam là thuốc chống động kinh có cơ chế liên quan đến protein túi synap SV2A. Thuốc được dùng cho cơn động kinh khởi phát khu trú và phối hợp điều trị một số cơn giật cơ hoặc cơn co cứng–co giật toàn thể nguyên phát. Đây là thuốc kê đơn.
Có thể. Buồn ngủ là một trong những tác dụng không mong muốn thường gặp, đặc biệt trong những tuần đầu điều trị. Người bệnh nên tránh lái xe hoặc vận hành máy móc cho đến khi biết mức độ ảnh hưởng của thuốc. Nếu buồn ngủ nhiều, lú lẫn hoặc khó đánh thức, cần liên hệ cơ sở y tế.
Không được tự ngừng thuốc. Việc không xuất hiện cơn có thể là kết quả của điều trị đang hiệu quả. Ngừng đột ngột có thể làm cơn tái phát, tăng mức độ nghiêm trọng hoặc gây trạng thái động kinh. Bác sĩ sẽ quyết định thời điểm và lịch giảm liều dựa trên loại động kinh, thời gian kiểm soát cơn, điện não đồ và nguy cơ tái phát.
Levetiracetam nhìn chung có ít tương tác dược động học hơn nhiều thuốc chống động kinh khác vì không chuyển hóa đáng kể qua CYP450 và gắn protein thấp. Tuy nhiên, vẫn cần lưu ý methotrexate, macrogol và các thuốc gây buồn ngủ; người bệnh phải cung cấp đầy đủ danh sách thuốc cho bác sĩ hoặc dược sĩ.
Levetiracetam có thể được bác sĩ lựa chọn trong thai kỳ khi lợi ích kiểm soát động kinh vượt trội nguy cơ. Dữ liệu hiện có không cho thấy tín hiệu rõ về tăng dị tật lớn khi dùng đơn trị liệu, nhưng không thể xem thuốc là hoàn toàn không có nguy cơ. Nồng độ thuốc có thể giảm trong thai kỳ nên cần theo dõi. Không tự ngừng hoặc đổi thuốc khi mang thai.

