Levetiracetam

Levetiracetam là thuốc chống động kinh có cơ chế liên quan đến sự gắn kết với protein túi synap SV2A. Thuốc được dùng để điều trị cơn động kinh khởi phát khu trú và phối hợp điều trị một số cơn giật cơ hoặc cơn co cứng–co giật toàn thể nguyên phát; phạm vi chỉ định và độ tuổi được phê duyệt có thể khác giữa các quốc gia. Levetiracetam có sinh khả dụng đường uống gần 100%, ít gắn protein và không chuyển hóa đáng kể qua hệ cytochrome P450 nên nguy cơ tương tác dược động học nhìn chung thấp. Phần lớn thuốc được đào thải qua thận, vì vậy liều phải được điều chỉnh theo chức năng thận. Các tác dụng không mong muốn thường gặp gồm buồn ngủ, đau đầu, chóng mặt, mệt mỏi và thay đổi hành vi. Thuốc có thể gây ý nghĩ tự sát, kích động, phản ứng da nghiêm trọng hoặc DRESS trong một số trường hợp. Không tự dùng, tăng liều, giảm liều hoặc ngừng thuốc đột ngột.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Nhóm thuốc: Thuốc chống động kinh
  • Đích tác dụng: Protein túi synap SV2A
  • Mã ATC: N03AX14
  • Chỉ định chính: Cơn động kinh khởi phát khu trú; phối hợp trong cơn giật cơ và cơn co cứng–co giật toàn thể nguyên phát
  • Sinh khả dụng đường uống: Gần 100%
  • Đào thải: Chủ yếu qua thận, khoảng 66% liều ở dạng không đổi
  • Liều người lớn thường khởi đầu: 500 mg, hai lần mỗi ngày theo nhãn Hoa Kỳ; một số nhãn cho phép khởi đầu thấp hơn tùy đánh giá
  • Tác dụng phụ thường gặp: Buồn ngủ, đau đầu, chóng mặt, mệt mỏi, viêm mũi họng
  • Cảnh báo quan trọng: Thay đổi hành vi, ý nghĩ tự sát, SJS/TEN, DRESS, phản ứng quá mẫn
  • Ngừng thuốc: Phải giảm liều từ từ, trừ trường hợp cần ngừng ngay vì phản ứng nghiêm trọng

Hoạt chất Levetiracetam là gì?

Levetiracetam là thuốc chống động kinh có cấu trúc khác với nhiều thuốc chống co giật cổ điển. Thuốc điều hòa quá trình giải phóng chất dẫn truyền thần kinh thông qua sự gắn kết với protein túi synap SV2A, qua đó góp phần giảm tính đồng bộ bất thường của mạng lưới thần kinh gây cơn động kinh.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Levetiracetam

CAS 102767-28-2

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Levetiracetam

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Levetiracetam

Tên IUPAC

(2S)-2-(2-oxopyrrolidin-1-yl)butanamide

Tên hóa học khác

(S)-alpha-Ethyl-2-oxo-1-pyrrolidineacetamide | 1-Pyrrolidineacetamide, alpha-ethyl-2-oxo-, (S)-

Tên khác / tên đồng nghĩa

Levetiracetamum; tên biệt dược quốc tế thường được biết đến là Keppra. Không nên nhầm Levetiracetam với brivaracetam, mặc dù cả hai đều liên quan đến protein SV2A.

Tên viết tắt

LEV

Tên Latinh / tên dược điển

Levetiracetamum

Tên USAN

levetiracetam

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

102767-28-2

UNII

44YRR34555

PubChem CID

5284583

RxNorm CUI

114477

Dược động học của Levetiracetam

Levetiracetam được hấp thu nhanh, gần như hoàn toàn sau khi uống và đạt nồng độ đỉnh khoảng một giờ khi dùng lúc đói. Thuốc gắn protein dưới 10%, chuyển hóa hạn chế và không phụ thuộc đáng kể vào enzym cytochrome P450. Khoảng 66% liều được bài tiết nguyên dạng qua nước tiểu. Thời gian bán thải ở người lớn khoảng 7 giờ và trạng thái ổn định thường đạt sau hai ngày dùng hai lần mỗi ngày.

Giai đoạn I: Hấp thu

Levetiracetam được hấp thu nhanh và gần như hoàn toàn. Nồng độ đỉnh thường đạt sau khoảng một giờ khi uống lúc đói. Thức ăn không làm giảm tổng mức độ hấp thu nhưng có thể làm giảm nồng độ đỉnh khoảng 20% và trì hoãn thời gian đạt đỉnh khoảng 1,5 giờ.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng tuyệt đối đường uống gần 100%. Viên nén và dung dịch uống có mức độ hấp thu tương đương khi sử dụng liều tương ứng.

Giai đoạn II: Phân bố

Levetiracetam và chất chuyển hóa chính gắn với protein huyết tương dưới 10%, do đó tương tác do cạnh tranh gắn protein ít có khả năng xảy ra. Thể tích phân bố biểu kiến được ghi nhận khoảng 0,5–0,7 L/kg, gần với thể tích nước toàn cơ thể.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Levetiracetam không được chuyển hóa rộng rãi. Con đường chính là thủy phân enzym nhóm acetamide thành chất chuyển hóa carboxylic ucb L057 không có hoạt tính, chiếm khoảng 24% liều. Quá trình này không phụ thuộc cytochrome P450 ở gan.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Khoảng 66% liều Levetiracetam được bài tiết qua nước tiểu ở dạng không đổi và khoảng 24% ở dạng chất chuyển hóa ucb L057. Thuốc được đào thải chủ yếu bằng lọc cầu thận, sau đó có tái hấp thu một phần ở ống thận.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải trong huyết tương ở người lớn khoảng 7 ± 1 giờ. Thời gian này có thể kéo dài thêm khoảng 2,5 giờ ở người cao tuổi do giảm chức năng thận và có thể kéo dài đáng kể ở bệnh thận giai đoạn cuối. Trẻ em thường có thời gian bán thải ngắn hơn người lớn.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Độ thanh thải toàn thân trung bình ở người lớn khoảng 0,96 mL/phút/kg và độ thanh thải qua thận khoảng 0,6 mL/phút/kg. Độ thanh thải Levetiracetam tương quan với độ thanh thải creatinin và giảm khi chức năng thận suy giảm.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố ảnh hưởng đáng chú ý gồm:

  • Suy thận làm giảm độ thanh thải Levetiracetam tương ứng với mức giảm độ thanh thải creatinin.
  • Lọc máu trong bốn giờ có thể loại bỏ khoảng 50% lượng Levetiracetam trong cơ thể.
  • Người cao tuổi có độ thanh thải giảm, chủ yếu do chức năng thận suy giảm.
  • Thai kỳ có thể làm nồng độ Levetiracetam trong huyết tương giảm, đặc biệt trong ba tháng cuối.
  • Suy gan nhẹ đến vừa ít ảnh hưởng trực tiếp; ở suy gan nặng, độ thanh thải giảm thường liên quan đến suy thận đi kèm.
  • Thức ăn làm chậm tốc độ hấp thu nhưng không làm giảm tổng mức độ hấp thu.
  • Các thuốc chống động kinh cảm ứng enzym có thể làm tăng nhẹ độ thanh thải ở trẻ em, nhưng tác động thường nhỏ hơn nhiều so với ảnh hưởng của chức năng thận.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Levetiracetam

Levetiracetam thuộc nhóm “các thuốc chống động kinh khác” trong hệ thống ATC. Thuốc không phải benzodiazepine, barbiturate, hydantoin, carbamazepine hoặc dẫn xuất valproate và không có cơ chế chính dựa trên cảm ứng hoặc ức chế enzym gan.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Cơ chế chống động kinh chính xác của Levetiracetam chưa được xác định hoàn toàn. Hoạt chất gắn với protein túi synap 2A, còn gọi là SV2A, một protein tham gia điều hòa quá trình xuất bào túi synap và giải phóng chất dẫn truyền thần kinh. Dữ liệu tiền lâm sàng cho thấy sự gắn SV2A có tương quan với tác dụng chống co giật.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Levetiracetam có tác dụng chống co giật trong nhiều mô hình động kinh mà không gây kích thích co giật rõ ở liều điều trị. Thuốc không tác động trực tiếp theo cơ chế điển hình lên thụ thể GABA, glutamate hoặc kênh natri phụ thuộc điện thế như một số thuốc chống động kinh khác. Hiệu quả lâm sàng phụ thuộc loại cơn, liều, mức độ tuân thủ và đặc điểm từng người bệnh.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Levetiracetam

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Levetiracetam

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Levetiracetam

Tương tácMức độCơ chế / ảnh hưởngKhuyến nghị / xử tríTheo dõiBằng chứng / nguồn
Trimethoprim

Trimethoprim có thể gây thiếu folate ở bệnh nhân dễ thiếu folate đang dùng thuốc chống co giật; nguy cơ không nhất thiết đồng đều cho mọi thuốc trong nhóm.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Tương tác dược lực học có điều kiện do giảm dự trữ folate trên nền tác dụng kháng folate của trimethoprim.

Ảnh hưởng:

Có thể tăng nguy cơ thiếu máu hồng cầu khổng lồ hoặc các giảm dòng tế bào máu, đặc biệt khi điều trị kéo dài hoặc có yếu tố nguy cơ thiếu folate.

Khuyến nghị:

monitor_closely

Xử trí:

Đánh giá nguy cơ folate và theo dõi huyết học ở bệnh nhân nguy cơ; không suy rộng mức độ tương tác giống nhau cho mọi thuốc chống co giật.

CBC, biểu hiện thiếu máu, viêm lưỡi/loét miệng và folate khi có chỉ định.

Bằng chứng: high
Nguồn:

[eMC/SmPC] | Trimethoprim 50 mg/5 ml Suspension — SmPC | Section 4.5 Drug interactions | https://www.medicines.org.uk/emc/product/4566/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-02

Chlorpromazine

Chlorpromazine có thể hạ ngưỡng co giật và làm thay đổi đáp ứng với thuốc chống co giật.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Dược lực học: hạ ngưỡng co giật; một số tương tác dược động học riêng biệt có thể xảy ra tùy hoạt chất.

Ảnh hưởng:

Tăng nguy cơ co giật hoặc thay đổi kiểm soát động kinh.

Khuyến nghị:

monitor_closely

Xử trí:

Không tự động giảm liều thuốc chống co giật; đánh giá từng hoạt chất và chỉnh theo đáp ứng/nồng độ khi có chỉ định.

Tần suất co giật, dấu hiệu độc tính và nồng độ thuốc chống co giật khi có khoảng điều trị hẹp.

Bằng chứng: high
Nguồn:

[eMC SmPC] | Chlorpromazine 100mg Tablets | Mục 4.5 – Interactions | https://www.medicines.org.uk/emc/product/3476/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-01
[DailyMed] | Chlorpromazine Hydrochloride Tablets, USP | Warnings/Precautions – CNS depressants, anticoagulants, phenytoin, propranolol, thiazides, metrizamide, lithium, alcohol, guanethidine | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=5ae79c1e-f523-4358-9f8b-7382a03d59bc | Kiểm tra ngày 2026-08-01

Thắc mắc về hoạt chất Levetiracetam

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 3 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *