Imipramin, tên tiếng Anh là imipramine, là thuốc chống trầm cảm ba vòng thuộc nhóm dibenzazepine. Thuốc ức chế tái thu hồi noradrenalin và serotonin tại đầu tận cùng thần kinh, đồng thời có tác dụng kháng cholinergic, kháng histamin và đối kháng alpha-adrenergic. Imipramin được sử dụng để điều trị triệu chứng trầm cảm; dạng viên imipramine hydrochloride còn có thể được dùng như liệu pháp hỗ trợ tạm thời cho trẻ từ 6 tuổi bị đái dầm ban đêm sau khi đã loại trừ nguyên nhân thực thể.
Imipramin có khoảng điều trị tương đối hẹp và quá liều có thể gây loạn nhịp, tụt huyết áp, co giật, hôn mê hoặc tử vong. Thuốc còn có thể làm tăng nguy cơ xuất hiện ý nghĩ hoặc hành vi tự sát ở trẻ em, thanh thiếu niên và người trẻ tuổi trong giai đoạn đầu điều trị hoặc khi thay đổi liều. Thuốc phải được bác sĩ kê đơn và theo dõi; không tự mua, tự tăng giảm liều hoặc ngừng đột ngột.
Nội dung chính
- Thuốc chống trầm cảm ba vòng.
- N06AA02.
- Trầm cảm; hỗ trợ tạm thời điều trị đái dầm ở trẻ từ 6 tuổi sau khi loại trừ nguyên nhân thực thể.
- Đường uống.
- Ức chế tái thu hồi noradrenalin và serotonin.
- Tác dụng chống trầm cảm tối ưu có thể cần 1–3 tuần hoặc lâu hơn.
- Ý nghĩ tự sát, rối loạn dẫn truyền tim, loạn nhịp, tụt huyết áp, co giật, hội chứng serotonin, hạ natri máu.
- Có thể tử vong; cần cấp cứu và theo dõi điện tim ngay.
- Phải giảm liều từ từ theo hướng dẫn của bác sĩ.
- NICE không khuyến nghị dùng thuốc chống trầm cảm ba vòng như lựa chọn đầu tay.
Hoạt chất Imipramin là gì?
Imipramin là thuốc chống trầm cảm ba vòng có tác dụng làm tăng hoạt động của noradrenalin và serotonin trong hệ thần kinh trung ương bằng cách ức chế tái thu hồi các chất dẫn truyền thần kinh này. Thuốc còn có tác dụng kháng cholinergic, kháng histamin và chẹn alpha-adrenergic, góp phần tạo ra cả tác dụng điều trị lẫn tác dụng phụ.
Imipramin
INN Imipramine
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Imipramin |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Imipramine |
| Tên IUPAC | 3-(10,11-dihydro-5H-dibenz[b,f]azepin-5-yl)-N,N-dimethylpropan-1-amine |
| Tên hóa học khác | 5H-Dibenz[b,f]azepine-5-propanamine, 10,11-dihydro-N,N-dimethyl- | 5H-Dibenz[b,f]azepine, 5-[3-(dimethylamino)propyl]-10,11-dihydro- | 10,11-Dihydro-5-(3-(dimethylamino)propyl)-5H-dibenz[b,f]azepine |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Imipramine hydrochloride; imipramine HCl; imipramine pamoate; 5-[3-(dimethylamino)propyl]-10,11-dihydro-5H-dibenz[b,f]azepine; tên biệt dược quốc tế được ghi nhận gồm Tofranil và Tofranil-PM. |
| Tên viết tắt | IMI |
| Tên Latinh / tên dược điển | Imipraminum |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 50-49-7 |
|---|---|
| UNII | OGG85SX4E4 |
| PubChem CID | 3696 |
| RxNorm CUI | 5691 |
Dược động học của Imipramin
Imipramin được hấp thu nhanh sau khi uống, trải qua chuyển hóa bước đầu tại gan và tạo thành desmethylimipramine, còn gọi là desipramine, là chất chuyển hóa có hoạt tính chống trầm cảm. Thuốc phân bố rộng, gắn nhiều với protein huyết tương, chuyển hóa chủ yếu tại gan và thải trừ phần lớn dưới dạng chất chuyển hóa qua nước tiểu.
Giai đoạn I: Hấp thu
Thuốc được hấp thu nhanh và hoàn toàn sau khi uống. Có thể dùng cùng hoặc không cùng thức ăn vì thức ăn không được ghi nhận làm thay đổi đáng kể quá trình hấp thu và sinh khả dụng.
| F · Sinh khả dụng | Imipramin được hấp thu nhanh và gần như hoàn toàn qua đường tiêu hóa, nhưng trải qua chuyển hóa bước đầu đáng kể tại gan. Thức ăn không ảnh hưởng đáng kể đến hấp thu hoặc sinh khả dụng theo SmPC. Giá trị sinh khả dụng tuyệt đối bằng phần trăm. |
|---|
Giai đoạn II: Phân bố
Khoảng 86% imipramin gắn với protein huyết tương. Thể tích phân bố trung bình khoảng 21 L/kg, cho thấy thuốc phân bố rộng vào mô. Nồng độ imipramin trong dịch não tủy có tương quan chặt với nồng độ huyết tương.
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Imipramin được chuyển hóa mạnh tại gan, chủ yếu qua phản ứng khử methyl tạo desmethylimipramine hoặc desipramine có hoạt tính, và ở mức thấp hơn qua phản ứng hydroxyl hóa. Chuyển hóa chịu ảnh hưởng của di truyền và hoạt tính CYP2D6; thuốc ức chế CYP2D6 có thể làm tăng nồng độ imipramin và độc tính.
Giai đoạn IV: Thải trừ
Khoảng 80% liều được thải qua nước tiểu và khoảng 20% qua phân, chủ yếu dưới dạng các chất chuyển hóa không hoạt tính. Khoảng 5% imipramin không đổi và 6% desmethylimipramine được bài tiết qua nước tiểu.
| t½ · Thời gian bán thải | Thời gian bán thải trung bình của imipramin khoảng 19 giờ. Có sự biến thiên đáng kể giữa các cá thể do tuổi, chức năng gan, đặc điểm di truyền chuyển hóa và tương tác thuốc. |
|---|---|
| CL · Độ thanh thải toàn phần | Giá trị độ thanh thải toàn thân định lượng. Độ thanh thải chuyển hóa có thể giảm ở người cao tuổi, dẫn đến tăng nồng độ thuốc trong huyết tương và tăng nguy cơ tác dụng không mong muốn. |
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
Các yếu tố có thể ảnh hưởng đến nồng độ imipramin gồm:
- Người cao tuổi có độ thanh thải thấp hơn và mức phơi nhiễm toàn thân cao hơn.
- Suy gan có thể làm giảm chuyển hóa thuốc.
- Kiểu hình chuyển hóa CYP2D6 kém hoặc thuốc ức chế CYP2D6 có thể làm tăng nồng độ thuốc.
- Fluoxetine, paroxetine, sertraline, quinidine và cimetidine có thể ức chế chuyển hóa.
- Barbiturat, phenytoin, carbamazepine và hút thuốc có thể làm giảm nồng độ thuốc do cảm ứng enzym.
- Suy thận nặng có thể làm tăng nồng độ một số chất chuyển hóa liên hợp, dù thải trừ thuốc không đổi qua thận tương đối thấp.
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Imipramin
Imipramin thuộc nhóm thuốc chống trầm cảm ba vòng amin bậc ba và là chất ức chế tái thu hồi hỗn hợp noradrenalin–serotonin. So với chất chuyển hóa desipramine, imipramin thường có tác dụng serotonergic và kháng cholinergic rõ hơn.
Phần III: Cơ chế tác dụng
Tác dụng chống trầm cảm được cho là liên quan chủ yếu đến việc ức chế tái thu hồi noradrenalin và serotonin tại màng trước synap, làm tăng hoạt tính của hai chất dẫn truyền thần kinh trong khe synap. Imipramin còn đối kháng thụ thể muscarinic, histamin H1, alpha-adrenergic và một số thụ thể serotonin. Cơ chế làm giảm đái dầm chưa được xác định đầy đủ và có thể không hoàn toàn liên quan đến tác dụng chống trầm cảm.
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Imipramin ức chế tái thu hồi noradrenalin và serotonin với mức độ tương đối tương đương. Các tác dụng kháng cholinergic và chẹn alpha-adrenergic có thể gây khô miệng, táo bón, bí tiểu, nhìn mờ, nhịp tim nhanh và hạ huyết áp tư thế. Tác dụng chống trầm cảm tối ưu thường không xuất hiện ngay mà có thể cần từ 1–3 tuần hoặc lâu hơn.
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Imipramin
Các chỉ định được ghi nhận trong nhãn hoặc SmPC quốc tế gồm:
- Điều trị triệu chứng trầm cảm.
- Hỗ trợ tạm thời giảm đái dầm ban đêm ở trẻ từ 6 tuổi sau khi đã loại trừ nguyên nhân thực thể phù hợp.
Theo NICE, thuốc chống trầm cảm ba vòng không phải lựa chọn đầu tay cho đái dầm. Imipramin chỉ nên được cân nhắc khi trẻ không đáp ứng với các phương pháp khác và đã được chuyên gia có kinh nghiệm về đái dầm đánh giá.
Imipramin đôi khi được sử dụng ngoài chỉ định trong rối loạn hoảng sợ hoặc một số rối loạn ăn uống. Các ứng dụng này không đồng nghĩa với chỉ định được cơ quan quản lý phê duyệt và cần được bác sĩ chuyên khoa cân nhắc dựa trên bằng chứng, bệnh đi kèm và nguy cơ độc tính.
Các thử nghiệm lâm sàng đang tuyển dụng hoặc ứng dụng nghiên cứu mới tại thời điểm xuất bản.
Liều dùng và cách sử dụng
Liều dưới đây chỉ mang tính tham khảo từ nhãn quốc tế, không được tự áp dụng.
Điều trị trầm cảm theo nhãn DailyMed Hoa Kỳ:
- Người lớn điều trị ngoại trú: khởi đầu 75 mg/ngày; có thể tăng đến 150 mg/ngày. Không khuyến nghị vượt quá 200 mg/ngày. Liều duy trì thường 50–150 mg/ngày.
- Người lớn điều trị nội trú: khởi đầu 100 mg/ngày, chia liều; có thể tăng đến 200 mg/ngày. Nếu không đáp ứng sau 2 tuần, nhãn cho phép cân nhắc 250–300 mg/ngày dưới giám sát chặt.
- Thanh thiếu niên và người cao tuổi: khởi đầu 30–40 mg/ngày; thường không cần vượt quá 100 mg/ngày.
Điều trị trầm cảm theo SmPC dung dịch uống tại Anh:
- Người lớn: 25 mg, tối đa 3 lần/ngày lúc đầu, sau đó tăng từng bước đến 150–200 mg/ngày.
- Trường hợp nặng điều trị nội trú có thể tăng đến 300 mg/ngày.
- Liều duy trì thường khoảng 50–100 mg/ngày.
- Người trên 60 tuổi: khởi đầu 10 mg/ngày và tăng từ từ đến 30–50 mg/ngày.
Đái dầm ở trẻ từ 6 tuổi theo nhãn Hoa Kỳ:
- Khởi đầu 25 mg, uống khoảng 1 giờ trước khi đi ngủ.
- Nếu chưa đáp ứng sau 1 tuần: trẻ dưới 12 tuổi có thể tăng đến 50 mg buổi tối; trẻ trên 12 tuổi có thể dùng đến 75 mg buổi tối.
- Không vượt quá 75 mg/ngày hoặc 2,5 mg/kg/ngày.
SmPC Anh khuyến nghị liệu trình đái dầm tối đa 3 tháng và phải giảm liều từ từ khi ngừng.
Imipramin được dùng bằng đường uống, có thể uống cùng hoặc không cùng thức ăn. Uống đúng thời điểm và đúng liều được kê; điều trị trầm cảm có thể dùng một hoặc nhiều lần trong ngày, trong khi điều trị đái dầm thường uống trước giờ đi ngủ.
Không tự tăng liều khi chưa thấy đáp ứng vì tác dụng đầy đủ có thể cần vài tuần. Không ngừng thuốc đột ngột; bác sĩ thường giảm liều từ từ để hạn chế triệu chứng cai và nguy cơ tái phát. Nếu quên liều, uống khi nhớ ra trừ khi gần thời điểm dùng liều tiếp theo; không dùng gấp đôi liều.
Cần theo dõi:
- Diễn biến trầm cảm, ý nghĩ tự sát, kích động, bồn chồn, mất ngủ, hành vi bất thường hoặc triệu chứng hưng cảm, đặc biệt trong những tháng đầu và khi thay đổi liều.
- Huyết áp, nhịp tim, triệu chứng ngất, hồi hộp hoặc đau ngực.
- Điện tâm đồ ở người có bệnh tim, người cao tuổi, trẻ dùng liều cao hoặc người có nguy cơ rối loạn dẫn truyền.
- Natri máu nếu xuất hiện lú lẫn, yếu, co giật hoặc mất thăng bằng.
- Chức năng gan và thận ở người có bệnh nền.
- Công thức máu nếu xuất hiện sốt, đau họng hoặc dấu hiệu nhiễm trùng.
- Bí tiểu, táo bón nặng, liệt ruột, nhìn mờ hoặc triệu chứng glaucoma góc đóng.
- Nồng độ thuốc trong huyết tương khi phối hợp thuốc ức chế CYP2D6 hoặc khi nghi ngờ độc tính.
Trẻ dùng lặp lại imipramin để điều trị đái dầm cần được đánh giá y khoa ít nhất mỗi 3 tháng theo NICE.
Cảnh báo và lưu ý về Imipramin
Theo nhãn DailyMed Hoa Kỳ, imipramine hydrochloride chống chỉ định trong:
- Dùng đồng thời với thuốc ức chế MAO hoặc chưa đủ ít nhất 14 ngày kể từ khi ngừng thuốc ức chế MAO.
- Giai đoạn hồi phục cấp sau nhồi máu cơ tim.
- Quá mẫn với imipramin; cần lưu ý khả năng dị ứng chéo với các hợp chất dibenzazepine.
SmPC Anh còn liệt kê các chống chỉ định gồm:
- Block tim hoặc rối loạn nhịp tim.
- Hưng cảm.
- Bệnh gan nặng.
- Glaucoma góc hẹp.
- Bí tiểu.
- Trẻ dưới 6 tuổi.
- Dùng đồng thời hoặc trong vòng 3 tuần sau khi ngừng thuốc ức chế MAO.
- Dùng đồng thời moclobemide.
- Porphyria.
Thời gian rửa thuốc và danh sách chống chỉ định khác nhau giữa các nhãn; phải tuân thủ thông tin sản phẩm đang sử dụng và hướng dẫn của bác sĩ.
Các tác dụng không mong muốn thường gặp hoặc được ghi nhận gồm:
- Khô miệng, táo bón, nhìn mờ và rối loạn điều tiết mắt.
- Buồn ngủ, chóng mặt, mệt mỏi, yếu sức hoặc đau đầu.
- Buồn nôn, nôn, chán ăn hoặc thay đổi cân nặng.
- Tăng tiết mồ hôi, nóng bừng và nhạy cảm ánh sáng.
- Nhịp tim nhanh, hồi hộp và hạ huyết áp tư thế.
- Lo âu, bồn chồn, mất ngủ, ác mộng hoặc run.
- Khó tiểu, bí tiểu hoặc tiểu nhiều.
- Thay đổi ham muốn hoặc chức năng tình dục.
Các tác dụng phụ nghiêm trọng cần đánh giá y tế khẩn cấp gồm:
- Ý nghĩ hoặc hành vi tự sát, trầm cảm nặng hơn, kích động hoặc thay đổi hành vi đột ngột.
- Rối loạn dẫn truyền tim, kéo dài QRS hoặc QT, loạn nhịp thất, block tim, suy tim, nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ.
- Co giật, hôn mê hoặc hội chứng serotonin.
- Hạ natri máu hoặc hội chứng tiết hormon chống bài niệu không phù hợp.
- Glaucoma góc đóng cấp với đau mắt, nhìn thấy quầng sáng, đỏ hoặc sưng quanh mắt.
- Mất bạch cầu hạt, giảm bạch cầu, giảm tiểu cầu hoặc ức chế tủy xương.
- Viêm gan hoặc vàng da.
- Phản vệ, phù mặt hoặc lưỡi, khó thở và phát ban nặng.
- Liệt ruột hoặc bí tiểu nghiêm trọng.
Cần đặc biệt thận trọng ở người:
- Có bệnh tim mạch, rối loạn dẫn truyền, tiền sử loạn nhịp hoặc ngất.
- Có tiền sử co giật, tổn thương não hoặc đang cai rượu, benzodiazepine.
- Có rối loạn lưỡng cực hoặc tiền sử hưng cảm.
- Có nguy cơ tự sát hoặc từng cố ý dùng thuốc quá liều.
- Bị glaucoma góc hẹp, phì đại tuyến tiền liệt, bí tiểu hoặc táo bón nặng.
- Có cường giáp hoặc đang dùng hormon tuyến giáp.
- Suy gan, suy thận, đái tháo đường hoặc bệnh huyết học.
- Người cao tuổi do tăng nhạy cảm với tác dụng kháng cholinergic, tim mạch và thần kinh.
Đơn thuốc nên cấp với lượng phù hợp tối thiểu ở người có nguy cơ tự sát vì quá liều thuốc chống trầm cảm ba vòng có thể tử vong.
Quá liều imipramin là cấp cứu y khoa và có thể tử vong. Triệu chứng có thể xuất hiện nhanh, gồm buồn ngủ, kích động, mất điều hòa, co giật, suy hô hấp, hôn mê, giãn đồng tử, tăng thân nhiệt, tụt huyết áp, sốc, nhịp tim nhanh, block dẫn truyền và loạn nhịp thất. QRS giãn rộng trên điện tâm đồ là dấu hiệu quan trọng của độc tính nặng.
Xử trí tại bệnh viện có thể gồm:
- Bảo vệ đường thở, hỗ trợ hô hấp và thiết lập đường truyền.
- Điện tâm đồ và theo dõi tim liên tục.
- Than hoạt tính hoặc khử nhiễm tiêu hóa khi phù hợp với tình trạng người bệnh và thời điểm uống.
- Natri bicarbonat tĩnh mạch khi có giãn QRS, loạn nhịp hoặc tụt huyết áp do độc tính thuốc chống trầm cảm ba vòng.
- Benzodiazepine để kiểm soát co giật.
- Điều chỉnh điện giải, toan kiềm, huyết áp và các biến chứng khác.
Không gây nôn. Thẩm tách máu và thẩm phân phúc mạc thường không hiệu quả do thuốc gắn protein và phân bố rộng. Không được tự xử trí quá liều tại nhà.
Viên nén imipramine hydrochloride theo nhãn DailyMed được bảo quản ở 20–25°C, trong bao bì kín có nắp an toàn đối với trẻ em.
Dung dịch uống theo SmPC Anh được bảo quản dưới 25°C, giữ chai đóng kín; thời hạn sử dụng sau khi mở chai là 30 ngày đối với sản phẩm được trích dẫn.
Luôn để thuốc ngoài tầm nhìn và tầm với của trẻ em vì chỉ một lượng quá liều cũng có thể gây ngộ độc nghiêm trọng.
Đối tượng đặc biệt
Tính an toàn và hiệu quả của imipramin trong điều trị trầm cảm ở trẻ em chưa được xác lập theo nhãn Hoa Kỳ. Thuốc có thể được dùng như liệu pháp hỗ trợ tạm thời cho đái dầm ở trẻ từ 6 tuổi sau khi loại trừ nguyên nhân thực thể. Không vượt quá 2,5 mg/kg/ngày; thay đổi điện tâm đồ đã được báo cáo khi trẻ dùng liều cao hơn.
NICE chỉ khuyến nghị cân nhắc imipramin khi đái dầm không đáp ứng với các điều trị khác và trẻ đã được chuyên gia đánh giá. Liệu trình ban đầu thường giới hạn 3 tháng, cần đánh giá mỗi 3 tháng nếu điều trị lặp lại và giảm liều từ từ khi ngừng.
Người cao tuổi có thể có độ thanh thải thuốc thấp hơn và nồng độ huyết tương cao hơn. Nhóm này nhạy cảm hơn với lú lẫn, mê sảng, buồn ngủ, té ngã, hạ huyết áp tư thế, bí tiểu, táo bón, hạ natri máu và độc tính tim.
Cần khởi đầu ở liều thấp và tăng chậm. SmPC Anh đề xuất người trên 60 tuổi khởi đầu 10 mg/ngày và tăng dần đến 30–50 mg/ngày; nhãn Hoa Kỳ ghi liều khởi đầu 30–40 mg/ngày cho người cao tuổi, thường không cần vượt quá 100 mg/ngày.
Chưa có nghiên cứu đối chứng đầy đủ xác định độ an toàn của imipramin ở phụ nữ mang thai. Các báo cáo về dị tật bẩm sinh chưa thiết lập được quan hệ nhân quả, nhưng không thể loại trừ nguy cơ đối với thai. Chỉ sử dụng khi bác sĩ đánh giá lợi ích dự kiến cao hơn nguy cơ tiềm tàng.
Trẻ sơ sinh phơi nhiễm imipramin đến gần thời điểm sinh đã được báo cáo có khó thở, ngủ lịm, kích thích, đau quặn, rối loạn huyết áp, run hoặc co thắt. Không tự ngừng thuốc khi phát hiện mang thai vì việc ngừng đột ngột cũng có thể gây nguy cơ; cần liên hệ bác sĩ để xây dựng kế hoạch phù hợp.
Imipramin và chất chuyển hóa desipramine có thể đi vào sữa mẹ. SmPC Anh khuyến nghị cân nhắc giảm và ngừng imipramin hoặc ngừng cho con bú tùy đánh giá lợi ích–nguy cơ.
LactMed ghi nhận nồng độ thuốc trong sữa thường thấp, thuốc hoặc chất chuyển hóa không được phát hiện hoặc chỉ ở mức rất thấp trong huyết thanh trẻ bú mẹ, và dữ liệu hạn chế chưa ghi nhận ảnh hưởng bất lợi rõ ràng đến tăng trưởng hoặc phát triển. Imipramin thường không được dự kiến gây tác dụng bất lợi, đặc biệt khi trẻ trên 2 tháng tuổi; tuy nhiên, có thể ưu tiên thuốc khác khi cần liều cao hoặc khi trẻ sơ sinh, sinh non.
Quyết định tiếp tục thuốc hay cho con bú phải được bác sĩ đánh giá riêng, không tự ngừng điều trị.
Imipramin được chuyển hóa mạnh tại gan nên suy gan có thể làm tăng nồng độ và độc tính. Nhãn Hoa Kỳ khuyến cáo thận trọng ở người suy gan đáng kể; SmPC Anh liệt kê bệnh gan nặng là chống chỉ định.
Khuyến nghị điều chỉnh liều định lượng theo mức độ suy gan.
Imipramin và desmethylimipramine không đổi chỉ được thải qua thận với tỷ lệ thấp nên suy thận không được dự kiến làm thay đổi đáng kể dược động học của thuốc mẹ. Tuy nhiên, các chất chuyển hóa liên hợp không hoạt tính có thể tích lũy ở người suy thận nặng và cần thận trọng lâm sàng.
Khuyến nghị điều chỉnh liều định lượng theo mức lọc cầu thận hoặc thẩm tách.
Imipramin có thể gây buồn ngủ, chóng mặt, nhìn mờ, lú lẫn và giảm khả năng phản ứng. Không lái xe, vận hành máy hoặc thực hiện công việc nguy hiểm cho đến khi biết thuốc ảnh hưởng như thế nào. Rượu và các thuốc ức chế thần kinh trung ương có thể làm các ảnh hưởng này nặng hơn.
Tương tác thuốc của Imipramin
| Tương tác | Mức độ | Cơ chế / ảnh hưởng | Khuyến nghị / xử trí | Theo dõi | Bằng chứng / nguồn |
|---|---|---|---|---|---|
|
Alginate
Ở chuột, dùng đồng thời sodium alginate làm giảm Cmax và làm chậm hấp thu imipramine; tác dụng chống trầm cảm trong thử nghiệm bơi cưỡng bức cũng giảm. Chưa có dữ liệu xác nhận ở người. | Chưa phân loại | Cơ chế: Tương tác dược động học, có thể do imipramine bị hấp phụ/liên kết ion với alginate trong đường tiêu hóa, làm giảm và làm chậm hấp thu. Hậu quả dược lực học đã được ghi nhận trong mô hình chuột. Ảnh hưởng: Trong nghiên cứu trên chuột, tỷ số trung bình hình học Cmax của imipramine lần lượt khoảng 72%, 64% và 58% khi dùng với sodium alginate 0,3%, 1% và 3%; Tmax tăng ở nồng độ 3% và hoạt tính chống trầm cảm giảm. Ý nghĩa lâm sàng ở người chưa rõ. | Khuyến nghị: monitor Xử trí: Không có khoảng cách liều hoặc hiệu chỉnh liều đã được xác lập ở người. Cân nhắc tránh uống đúng cùng thời điểm và theo dõi đáp ứng; cần bác sĩ/dược sĩ đánh giá khi hiệu quả điều trị giảm. | Theo dõi đáp ứng chống trầm cảm, triệu chứng tái phát hoặc nặng lên; cân nhắc nồng độ imipramine/desipramine khi có chỉ định lâm sàng. | Bằng chứng: very_low Nguồn: [PubMed] | Pharmacokinetic and pharmacodynamic studies of drug interaction following oral administration of imipramine and sodium alginate in rats | Dữ liệu PK/PD trực tiếp trên chuột; giảm Cmax, kéo dài Tmax và giảm tác dụng trong mô hình hành vi | https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18449531/ ; DOI: 10.1007/s00210-008-0297-4 | Kiểm tra ngày 2026-08-01 |
|
Chlorpromazine
Chlorpromazine có thể làm giảm chuyển hóa thuốc chống trầm cảm ba vòng và tăng nguy cơ độc tính tim/kháng cholinergic. Kế thừa từ nhóm: | Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích | Cơ chế: Dược động học: có thể ức chế chuyển hóa; dược lực học: kéo dài QT, hạ huyết áp và kháng cholinergic cộng hợp. Ảnh hưởng: An thần, lú lẫn, bí tiểu, hạ huyết áp, rối loạn dẫn truyền hoặc loạn nhịp. | Khuyến nghị: use_alternative Xử trí: Ưu tiên thuốc thay thế; nếu dùng, bắt đầu liều thấp và theo dõi chặt. | ECG/QTc, huyết áp, tình trạng tâm thần, nhịp tim và tác dụng kháng cholinergic. | Bằng chứng: moderate Nguồn: [eMC SmPC] | Chlorpromazine 100mg Tablets | Mục 4.5 – Interactions | https://www.medicines.org.uk/emc/product/3476/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-01 |
|
Zolmitriptan
Nhãn zolmitriptan cảnh báo hội chứng serotonin có thể xảy ra khi phối hợp với thuốc chống trầm cảm ba vòng. Kế thừa từ nhóm: | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Tương tác dược lực học do tăng hoạt tính serotonergic; mức độ serotonergic khác nhau giữa các TCA. Ảnh hưởng: Hội chứng serotonin có thể biểu hiện bằng kích động/lú lẫn, tăng thân nhiệt, bất ổn huyết áp/nhịp tim, run, tăng phản xạ, clonus và triệu chứng tiêu hóa. | Khuyến nghị: monitor_closely Xử trí: Chỉ phối hợp khi lợi ích vượt nguy cơ; theo dõi khi bắt đầu hoặc tăng liều và ngừng thuốc nếu nghi hội chứng serotonin. | Theo dõi trạng thái tâm thần, nhiệt độ, nhịp tim/huyết áp, run, tăng phản xạ/clonus, cứng cơ và triệu chứng tiêu hóa. | Bằng chứng: moderate Nguồn: [DailyMed/FDA label] | Zolmitriptan Tablets, current SPL version | Contraindications; Warnings 5.7; Drug Interactions 7.1–7.5; Clinical Pharmacology 12.3 | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=5fcdc5d6-38fa-458d-a581-4e3678a9e8fd | Kiểm tra ngày 2026-08-02 |
Thắc mắc về hoạt chất Imipramin
Imipramin là thuốc chống trầm cảm ba vòng. Thuốc ức chế tái thu hồi noradrenalin và serotonin trong hệ thần kinh trung ương, đồng thời có tác dụng kháng cholinergic, kháng histamin và chẹn alpha-adrenergic.
Imipramin được dùng điều trị triệu chứng trầm cảm. Dạng viên imipramine hydrochloride còn có thể được dùng hỗ trợ tạm thời cho trẻ từ 6 tuổi bị đái dầm ban đêm sau khi đã loại trừ nguyên nhân thực thể. NICE không khuyến nghị thuốc chống trầm cảm ba vòng là điều trị đầu tay cho đái dầm.
Có. Imipramin có thể gây buồn ngủ, chóng mặt, mệt mỏi hoặc nhìn mờ. Người dùng không nên lái xe hoặc vận hành máy cho đến khi biết rõ phản ứng của cơ thể với thuốc; rượu có thể làm tăng buồn ngủ.
Không nên tự ngừng đột ngột. Việc ngừng thuốc cần được bác sĩ hướng dẫn và thường phải giảm liều từ từ để hạn chế triệu chứng ngừng thuốc và nguy cơ tái phát trầm cảm hoặc đái dầm.
Có. Quá liều imipramin có thể gây loạn nhịp tim, tụt huyết áp, co giật, suy hô hấp, hôn mê và tử vong. Người nghi ngờ uống quá liều phải được đưa đến cơ sở cấp cứu ngay, kể cả khi chưa xuất hiện triệu chứng.

