Imipramine

Imipramin, tên tiếng Anh là imipramine, là thuốc chống trầm cảm ba vòng thuộc nhóm dibenzazepine. Thuốc ức chế tái thu hồi noradrenalin và serotonin tại đầu tận cùng thần kinh, đồng thời có tác dụng kháng cholinergic, kháng histamin và đối kháng alpha-adrenergic. Imipramin được sử dụng để điều trị triệu chứng trầm cảm; dạng viên imipramine hydrochloride còn có thể được dùng như liệu pháp hỗ trợ tạm thời cho trẻ từ 6 tuổi bị đái dầm ban đêm sau khi đã loại trừ nguyên nhân thực thể.

Imipramin có khoảng điều trị tương đối hẹp và quá liều có thể gây loạn nhịp, tụt huyết áp, co giật, hôn mê hoặc tử vong. Thuốc còn có thể làm tăng nguy cơ xuất hiện ý nghĩ hoặc hành vi tự sát ở trẻ em, thanh thiếu niên và người trẻ tuổi trong giai đoạn đầu điều trị hoặc khi thay đổi liều. Thuốc phải được bác sĩ kê đơn và theo dõi; không tự mua, tự tăng giảm liều hoặc ngừng đột ngột.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Thuốc chống trầm cảm ba vòng.
  • N06AA02.
  • Trầm cảm; hỗ trợ tạm thời điều trị đái dầm ở trẻ từ 6 tuổi sau khi loại trừ nguyên nhân thực thể.
  • Đường uống.
  • Ức chế tái thu hồi noradrenalin và serotonin.
  • Tác dụng chống trầm cảm tối ưu có thể cần 1–3 tuần hoặc lâu hơn.
  • Ý nghĩ tự sát, rối loạn dẫn truyền tim, loạn nhịp, tụt huyết áp, co giật, hội chứng serotonin, hạ natri máu.
  • Có thể tử vong; cần cấp cứu và theo dõi điện tim ngay.
  • Phải giảm liều từ từ theo hướng dẫn của bác sĩ.
  • NICE không khuyến nghị dùng thuốc chống trầm cảm ba vòng như lựa chọn đầu tay.

Hoạt chất Imipramin là gì?

Imipramin là thuốc chống trầm cảm ba vòng có tác dụng làm tăng hoạt động của noradrenalin và serotonin trong hệ thần kinh trung ương bằng cách ức chế tái thu hồi các chất dẫn truyền thần kinh này. Thuốc còn có tác dụng kháng cholinergic, kháng histamin và chẹn alpha-adrenergic, góp phần tạo ra cả tác dụng điều trị lẫn tác dụng phụ.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Imipramin

INN Imipramine

CAS 50-49-7

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Imipramin

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Imipramine

Tên IUPAC

3-(10,11-dihydro-5H-dibenz[b,f]azepin-5-yl)-N,N-dimethylpropan-1-amine

Tên hóa học khác

5H-Dibenz[b,f]azepine-5-propanamine, 10,11-dihydro-N,N-dimethyl- | 5H-Dibenz[b,f]azepine, 5-[3-(dimethylamino)propyl]-10,11-dihydro- | 10,11-Dihydro-5-(3-(dimethylamino)propyl)-5H-dibenz[b,f]azepine

Tên khác / tên đồng nghĩa

Imipramine hydrochloride; imipramine HCl; imipramine pamoate; 5-[3-(dimethylamino)propyl]-10,11-dihydro-5H-dibenz[b,f]azepine; tên biệt dược quốc tế được ghi nhận gồm Tofranil và Tofranil-PM.

Tên viết tắt

IMI

Tên Latinh / tên dược điển

Imipraminum

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

50-49-7

UNII

OGG85SX4E4

PubChem CID

3696

RxNorm CUI

5691

Dược động học của Imipramin

Imipramin được hấp thu nhanh sau khi uống, trải qua chuyển hóa bước đầu tại gan và tạo thành desmethylimipramine, còn gọi là desipramine, là chất chuyển hóa có hoạt tính chống trầm cảm. Thuốc phân bố rộng, gắn nhiều với protein huyết tương, chuyển hóa chủ yếu tại gan và thải trừ phần lớn dưới dạng chất chuyển hóa qua nước tiểu.

Giai đoạn I: Hấp thu

Thuốc được hấp thu nhanh và hoàn toàn sau khi uống. Có thể dùng cùng hoặc không cùng thức ăn vì thức ăn không được ghi nhận làm thay đổi đáng kể quá trình hấp thu và sinh khả dụng.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Imipramin được hấp thu nhanh và gần như hoàn toàn qua đường tiêu hóa, nhưng trải qua chuyển hóa bước đầu đáng kể tại gan. Thức ăn không ảnh hưởng đáng kể đến hấp thu hoặc sinh khả dụng theo SmPC. Giá trị sinh khả dụng tuyệt đối bằng phần trăm.

Giai đoạn II: Phân bố

Khoảng 86% imipramin gắn với protein huyết tương. Thể tích phân bố trung bình khoảng 21 L/kg, cho thấy thuốc phân bố rộng vào mô. Nồng độ imipramin trong dịch não tủy có tương quan chặt với nồng độ huyết tương.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Imipramin được chuyển hóa mạnh tại gan, chủ yếu qua phản ứng khử methyl tạo desmethylimipramine hoặc desipramine có hoạt tính, và ở mức thấp hơn qua phản ứng hydroxyl hóa. Chuyển hóa chịu ảnh hưởng của di truyền và hoạt tính CYP2D6; thuốc ức chế CYP2D6 có thể làm tăng nồng độ imipramin và độc tính.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Khoảng 80% liều được thải qua nước tiểu và khoảng 20% qua phân, chủ yếu dưới dạng các chất chuyển hóa không hoạt tính. Khoảng 5% imipramin không đổi và 6% desmethylimipramine được bài tiết qua nước tiểu.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải trung bình của imipramin khoảng 19 giờ. Có sự biến thiên đáng kể giữa các cá thể do tuổi, chức năng gan, đặc điểm di truyền chuyển hóa và tương tác thuốc.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Giá trị độ thanh thải toàn thân định lượng. Độ thanh thải chuyển hóa có thể giảm ở người cao tuổi, dẫn đến tăng nồng độ thuốc trong huyết tương và tăng nguy cơ tác dụng không mong muốn.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố có thể ảnh hưởng đến nồng độ imipramin gồm:

  • Người cao tuổi có độ thanh thải thấp hơn và mức phơi nhiễm toàn thân cao hơn.
  • Suy gan có thể làm giảm chuyển hóa thuốc.
  • Kiểu hình chuyển hóa CYP2D6 kém hoặc thuốc ức chế CYP2D6 có thể làm tăng nồng độ thuốc.
  • Fluoxetine, paroxetine, sertraline, quinidine và cimetidine có thể ức chế chuyển hóa.
  • Barbiturat, phenytoin, carbamazepine và hút thuốc có thể làm giảm nồng độ thuốc do cảm ứng enzym.
  • Suy thận nặng có thể làm tăng nồng độ một số chất chuyển hóa liên hợp, dù thải trừ thuốc không đổi qua thận tương đối thấp.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Imipramin

Imipramin thuộc nhóm thuốc chống trầm cảm ba vòng amin bậc ba và là chất ức chế tái thu hồi hỗn hợp noradrenalin–serotonin. So với chất chuyển hóa desipramine, imipramin thường có tác dụng serotonergic và kháng cholinergic rõ hơn.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Tác dụng chống trầm cảm được cho là liên quan chủ yếu đến việc ức chế tái thu hồi noradrenalin và serotonin tại màng trước synap, làm tăng hoạt tính của hai chất dẫn truyền thần kinh trong khe synap. Imipramin còn đối kháng thụ thể muscarinic, histamin H1, alpha-adrenergic và một số thụ thể serotonin. Cơ chế làm giảm đái dầm chưa được xác định đầy đủ và có thể không hoàn toàn liên quan đến tác dụng chống trầm cảm.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Imipramin ức chế tái thu hồi noradrenalin và serotonin với mức độ tương đối tương đương. Các tác dụng kháng cholinergic và chẹn alpha-adrenergic có thể gây khô miệng, táo bón, bí tiểu, nhìn mờ, nhịp tim nhanh và hạ huyết áp tư thế. Tác dụng chống trầm cảm tối ưu thường không xuất hiện ngay mà có thể cần từ 1–3 tuần hoặc lâu hơn.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Imipramin

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Imipramin

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Imipramin

Tương tácMức độCơ chế / ảnh hưởngKhuyến nghị / xử tríTheo dõiBằng chứng / nguồn
Alginate

Ở chuột, dùng đồng thời sodium alginate làm giảm Cmax và làm chậm hấp thu imipramine; tác dụng chống trầm cảm trong thử nghiệm bơi cưỡng bức cũng giảm. Chưa có dữ liệu xác nhận ở người.

Chưa phân loại
Cơ chế:

Tương tác dược động học, có thể do imipramine bị hấp phụ/liên kết ion với alginate trong đường tiêu hóa, làm giảm và làm chậm hấp thu. Hậu quả dược lực học đã được ghi nhận trong mô hình chuột.

Ảnh hưởng:

Trong nghiên cứu trên chuột, tỷ số trung bình hình học Cmax của imipramine lần lượt khoảng 72%, 64% và 58% khi dùng với sodium alginate 0,3%, 1% và 3%; Tmax tăng ở nồng độ 3% và hoạt tính chống trầm cảm giảm. Ý nghĩa lâm sàng ở người chưa rõ.

Khuyến nghị:

monitor

Xử trí:

Không có khoảng cách liều hoặc hiệu chỉnh liều đã được xác lập ở người. Cân nhắc tránh uống đúng cùng thời điểm và theo dõi đáp ứng; cần bác sĩ/dược sĩ đánh giá khi hiệu quả điều trị giảm.

Theo dõi đáp ứng chống trầm cảm, triệu chứng tái phát hoặc nặng lên; cân nhắc nồng độ imipramine/desipramine khi có chỉ định lâm sàng.

Bằng chứng: very_low
Nguồn:

[PubMed] | Pharmacokinetic and pharmacodynamic studies of drug interaction following oral administration of imipramine and sodium alginate in rats | Dữ liệu PK/PD trực tiếp trên chuột; giảm Cmax, kéo dài Tmax và giảm tác dụng trong mô hình hành vi | https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18449531/ ; DOI: 10.1007/s00210-008-0297-4 | Kiểm tra ngày 2026-08-01
[J-STAGE] | Interaction of Drugs with Dietary Fiber—Adsorption of Drugs onto Dietary Fiber in in vitro Study— | Imipramine hấp phụ mạnh lên sodium alginate trong thử nghiệm in vitro | https://doi.org/10.5649/jjphcs.32.221 | Kiểm tra ngày 2026-08-01

Chlorpromazine

Chlorpromazine có thể làm giảm chuyển hóa thuốc chống trầm cảm ba vòng và tăng nguy cơ độc tính tim/kháng cholinergic.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích
Cơ chế:

Dược động học: có thể ức chế chuyển hóa; dược lực học: kéo dài QT, hạ huyết áp và kháng cholinergic cộng hợp.

Ảnh hưởng:

An thần, lú lẫn, bí tiểu, hạ huyết áp, rối loạn dẫn truyền hoặc loạn nhịp.

Khuyến nghị:

use_alternative

Xử trí:

Ưu tiên thuốc thay thế; nếu dùng, bắt đầu liều thấp và theo dõi chặt.

ECG/QTc, huyết áp, tình trạng tâm thần, nhịp tim và tác dụng kháng cholinergic.

Bằng chứng: moderate
Nguồn:

[eMC SmPC] | Chlorpromazine 100mg Tablets | Mục 4.5 – Interactions | https://www.medicines.org.uk/emc/product/3476/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-01
[DailyMed] | Chlorpromazine Hydrochloride Tablets, USP | Warnings/Precautions – CNS depressants, anticoagulants, phenytoin, propranolol, thiazides, metrizamide, lithium, alcohol, guanethidine | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=5ae79c1e-f523-4358-9f8b-7382a03d59bc | Kiểm tra ngày 2026-08-01

Zolmitriptan

Nhãn zolmitriptan cảnh báo hội chứng serotonin có thể xảy ra khi phối hợp với thuốc chống trầm cảm ba vòng.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Tương tác dược lực học do tăng hoạt tính serotonergic; mức độ serotonergic khác nhau giữa các TCA.

Ảnh hưởng:

Hội chứng serotonin có thể biểu hiện bằng kích động/lú lẫn, tăng thân nhiệt, bất ổn huyết áp/nhịp tim, run, tăng phản xạ, clonus và triệu chứng tiêu hóa.

Khuyến nghị:

monitor_closely

Xử trí:

Chỉ phối hợp khi lợi ích vượt nguy cơ; theo dõi khi bắt đầu hoặc tăng liều và ngừng thuốc nếu nghi hội chứng serotonin.

Theo dõi trạng thái tâm thần, nhiệt độ, nhịp tim/huyết áp, run, tăng phản xạ/clonus, cứng cơ và triệu chứng tiêu hóa.

Bằng chứng: moderate
Nguồn:

[DailyMed/FDA label] | Zolmitriptan Tablets, current SPL version | Contraindications; Warnings 5.7; Drug Interactions 7.1–7.5; Clinical Pharmacology 12.3 | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=5fcdc5d6-38fa-458d-a581-4e3678a9e8fd | Kiểm tra ngày 2026-08-02

Thắc mắc về hoạt chất Imipramin

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 1 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *