Fluoxetine

Fluoxetine, còn được viết là fluoxetin, là thuốc chống trầm cảm thuộc nhóm ức chế tái hấp thu serotonin có chọn lọc, viết tắt là SSRI. Một số nhãn thuốc chính thức chỉ định hoạt chất này cho rối loạn trầm cảm chủ yếu, rối loạn ám ảnh cưỡng chế, chứng ăn vô độ và rối loạn hoảng sợ; một nhãn sản phẩm khác chỉ định cho rối loạn khó chịu tiền kinh nguyệt.

Fluoxetine là thuốc kê đơn, có thời gian bán thải dài và có thể tương tác với nhiều thuốc. Thuốc không được dùng đồng thời với một số thuốc ức chế monoamine oxidase, pimozide hoặc thioridazine. Người sử dụng cần được theo dõi về diễn biến tâm trạng, ý nghĩ tự sát, hội chứng serotonin, hạ natri máu, chảy máu và thay đổi nhịp tim.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Nhóm thuốc: Thuốc chống trầm cảm SSRI.
  • Mã ATC: N06AB03.
  • Đường dùng: Chủ yếu dùng đường uống.
  • Chỉ định theo các nhãn Hoa Kỳ được tham khảo: Trầm cảm chủ yếu, OCD, chứng ăn vô độ, rối loạn hoảng sợ; một nhãn riêng chỉ định PMDD.
  • Cảnh báo nổi bật: Ý nghĩ hoặc hành vi tự sát ở người trẻ, hội chứng serotonin, chảy máu, hạ natri máu, kéo dài QT và hoạt hóa hưng cảm.
  • Lưu ý quan trọng: Không tự bắt đầu, đổi liều, phối hợp hoặc ngừng thuốc; cần bác sĩ hoặc dược sĩ đánh giá tương tác và nguy cơ cá nhân.

Hoạt chất Fluoxetin là gì?

Fluoxetine là thuốc chống trầm cảm SSRI dùng đường uống. Thuốc làm giảm sự tái hấp thu serotonin tại tế bào thần kinh, qua đó làm tăng hoạt động dẫn truyền serotonin trong hệ thần kinh trung ương.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Fluoxetin

INN Fluoxetine

CAS 54910-89-3 Công thức C17H18F3NO

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Fluoxetin

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Fluoxetine

Tên IUPAC

N-methyl-3-phenyl-3-[4-(trifluoromethyl)phenoxy]propan-1-amine

Tên hóa học khác

Benzenepropanamine, N-methyl-gamma-(4-(trifluoromethyl)phenoxy)-, (+-)-

Tên khác / tên đồng nghĩa

Fluoxetine hydrochloride là dạng muối hydrochloride thường được sử dụng trong chế phẩm; norfluoxetine là chất chuyển hóa có hoạt tính.

Tên viết tắt

FLX

Tên Latinh / tên dược điển

Fluoxetinum

Tên USAN

fluoxetine

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

54910-89-3

UNII

01K63SUP8D

PubChem CID

3386

RxNorm CUI

4493

Công thức phân tử

C17H18F3NO

Dược động học của Fluoxetin

Fluoxetine được hấp thu sau khi uống, gắn mạnh với protein huyết tương, chuyển hóa rộng tại gan thành norfluoxetine có hoạt tính và các chất chuyển hóa khác. Fluoxetine cùng norfluoxetine có thời gian bán thải dài, tích lũy khi dùng liên tục và có thể còn tồn tại trong cơ thể nhiều tuần sau khi ngừng.

Giai đoạn I: Hấp thu

Sau một liều viên nén 60 mg, thời gian đạt nồng độ đỉnh trung bình được ghi nhận khoảng 7,2 giờ. Thuốc có thể dùng cùng hoặc không cùng thức ăn theo nhãn được tham khảo.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Nhãn thuốc không cung cấp tỷ lệ sinh khả dụng tuyệt đối. Viên nang, viên nén và dung dịch uống được mô tả là tương đương sinh học. Thức ăn không ảnh hưởng đáng kể đến mức phơi nhiễm toàn thân nhưng có thể làm chậm hấp thu khoảng 1–2 giờ.

Giai đoạn II: Phân bố

Khoảng 94,5% fluoxetine gắn với protein huyết thanh trong khoảng nồng độ được nghiên cứu. Fluoxetine qua nhau thai; fluoxetine và norfluoxetine cũng được phát hiện trong sữa mẹ.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Fluoxetine được chuyển hóa rộng tại gan. Norfluoxetine hình thành qua phản ứng khử methyl và là chất chuyển hóa có hoạt tính. Fluoxetine đồng thời là chất ức chế mạnh con đường CYP2D6, do đó có thể làm tăng phơi nhiễm với một số thuốc chuyển hóa qua enzyme này.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Đường thải trừ chính là chuyển hóa tại gan thành các chất chuyển hóa, sau đó các chất chuyển hóa được bài tiết qua thận.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải của fluoxetine khoảng 1–3 ngày sau liều cấp và 4–6 ngày khi dùng kéo dài. Norfluoxetine có thời gian bán thải khoảng 4–16 ngày. Vì vậy, thay đổi liều và tương tác có thể kéo dài nhiều tuần.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Độ thanh thải của fluoxetine và norfluoxetine giảm ở người xơ gan. Giá trị độ thanh thải định lượng chuẩn có thể áp dụng chung.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Bệnh gan làm giảm thải trừ và kéo dài thời gian bán thải. Thuốc dùng kèm ảnh hưởng CYP2D6 hoặc có tỷ lệ gắn protein cao có thể làm thay đổi phơi nhiễm. Ở trẻ có cân nặng thấp, nồng độ huyết tương có thể cao hơn. Suy thận đơn thuần thường không đòi hỏi giảm liều thường quy theo nhãn, nhưng dữ liệu ở suy thận nặng vẫn cần được cân nhắc thận trọng.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Fluoxetin

Fluoxetine thuộc nhóm N06AB — các thuốc ức chế tái hấp thu serotonin có chọn lọc — và mang mã ATC N06AB03.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Cơ chế chính xác chưa được xác định hoàn toàn. Tác dụng điều trị được cho là liên quan đến ức chế sự thu hồi serotonin vào tế bào thần kinh trung ương. Fluoxetine tác động chọn lọc hơn lên tái hấp thu serotonin so với norepinephrine.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Ở liều có ý nghĩa lâm sàng, fluoxetine ức chế sự thu nhận serotonin vào tiểu cầu người. Thuốc có ái lực thấp hơn nhiều so với thuốc chống trầm cảm ba vòng đối với các thụ thể muscarinic, histamine và alpha-1 adrenergic trong nghiên cứu in vitro.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Fluoxetin

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Fluoxetin

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Fluoxetin

Tương tácMức độCơ chế / ảnh hưởngKhuyến nghị / xử tríTheo dõiBằng chứng / nguồn
Desipramine

Fluoxetine ức chế mạnh CYP2D6, làm tăng rõ và kéo dài nồng độ desipramine; nguy cơ còn tồn tại nhiều tuần sau khi ngừng fluoxetine.

Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích
Cơ chế:

Tương tác dược động học: fluoxetine/norfluoxetine ức chế CYP2D6, làm giảm 2-hydroxyl hóa và thanh thải desipramine.

Ảnh hưởng:

Trong một nghiên cứu, Cmax desipramine tăng khoảng 4 lần và AUC0–24 tăng khoảng 4,8 lần; nghiên cứu khác ghi nhận thanh thải đường uống có thể giảm tới khoảng 10 lần.

Khuyến nghị:

adjust_dose

Xử trí:

Ưu tiên lựa chọn khác hoặc giảm đáng kể liều desipramine theo đáp ứng/nồng độ. Khi chuyển từ fluoxetine sang desipramine, có thể cần chờ ít nhất 5 tuần theo nhãn.

Theo dõi nồng độ desipramine, ECG/QRS/QTc, nhịp tim, huyết áp, an thần, lú lẫn, bí tiểu và táo bón.

Bằng chứng: high
Nguồn:

DailyMed | Desipramine Hydrochloride tablet | Contraindications; Warnings—Serotonin Syndrome; Precautions—Drug Interactions | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/lookup.cfm?setid=6ab5e113-82ef-493d-a4e3-a2756608fa60 | Kiểm tra ngày 2026-08-04
PubMed | Pharmacokinetics of desipramine coadministered with sertraline or fluoxetine | Clinical PK study; PMID 8195463 | https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/8195463/ | Kiểm tra ngày 2026-08-04
PubMed | Quantification and mechanism of the fluoxetine and tricyclic antidepressant interaction | Clinical PK study; PMID 1544284 | https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/1544284/ | Kiểm tra ngày 2026-08-04

Desipramine

SSRI có thể làm tăng nồng độ desipramine do ức chế CYP2D6 và đồng thời tăng nguy cơ hội chứng serotonin; mức độ khác nhau đáng kể giữa từng thuốc.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích
Cơ chế:

Tương tác phối hợp PK/PD: ức chế CYP2D6 làm giảm thanh thải desipramine và cộng hợp hoạt tính serotonergic.

Ảnh hưởng:

Có thể tăng độc tính desipramine và hội chứng serotonin; fluoxetine/paroxetine thường gây tăng phơi nhiễm mạnh hơn sertraline.

Khuyến nghị:

monitor_closely

Xử trí:

Ưu tiên rule specific theo từng SSRI. Nếu chưa có rule specific, dùng liều desipramine thận trọng, theo dõi nồng độ và dấu hiệu serotonin.

Theo dõi nồng độ desipramine, ECG khi có nguy cơ, trạng thái tâm thần, nhiệt độ, clonus/tăng phản xạ và tác dụng kháng cholinergic.

Bằng chứng: high
Nguồn:

DailyMed | Desipramine Hydrochloride tablet | Contraindications; Warnings—Serotonin Syndrome; Precautions—Drug Interactions | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/lookup.cfm?setid=6ab5e113-82ef-493d-a4e3-a2756608fa60 | Kiểm tra ngày 2026-08-04
PubMed | Pharmacokinetics of desipramine coadministered with sertraline or fluoxetine | Clinical PK study; PMID 8195463 | https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/8195463/ | Kiểm tra ngày 2026-08-04
PubMed | Desipramine pharmacokinetics when coadministered with paroxetine or sertraline | Clinical PK study; PMID 9241008 | https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/9241008/ | Kiểm tra ngày 2026-08-04

Zolmitriptan

Phối hợp zolmitriptan với SSRI có thể hiếm gặp gây hội chứng serotonin, một biến cố có thể đe dọa tính mạng.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Tương tác dược lực học do tăng hoạt tính serotonergic; không nhất thiết liên quan đến ức chế CYP1A2 ở mọi SSRI.

Ảnh hưởng:

Triệu chứng có thể xuất hiện trong vài phút đến vài giờ: kích động/lú lẫn, bất ổn thần kinh tự chủ, tăng thân nhiệt, run, tăng phản xạ, clonus và triệu chứng tiêu hóa. Dữ liệu quan sát cho thấy nguy cơ tuyệt đối thấp.

Khuyến nghị:

monitor_closely

Xử trí:

Không tự động cấm phối hợp. Nếu cần dùng, theo dõi chặt đặc biệt khi bắt đầu điều trị, tăng liều hoặc thêm thuốc serotonergic; ngừng thuốc và xử trí ngay nếu nghi hội chứng serotonin.

Theo dõi trạng thái tâm thần, nhiệt độ, nhịp tim/huyết áp, vã mồ hôi, run, tăng phản xạ, clonus, cứng cơ, buồn nôn, nôn và tiêu chảy.

Bằng chứng: moderate
Nguồn:

[DailyMed/FDA label] | Zolmitriptan Tablets, current SPL version | Contraindications; Warnings 5.7; Drug Interactions 7.1–7.5; Clinical Pharmacology 12.3 | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=5fcdc5d6-38fa-458d-a581-4e3678a9e8fd | Kiểm tra ngày 2026-08-02
[UK SmPC] | Zomig Tablets 2.5 mg | Sections 4.3–4.5 | https://www.medicines.org.uk/emc/product/1372/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-02
[PubMed] | The FDA alert on serotonin syndrome with combined use of SSRIs or SNRIs and triptans: analysis of the 29 case reports; PMID 18092054 | https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18092054/ | Kiểm tra ngày 2026-08-02
[PMC/JAMA Neurology] | Association of coprescription of triptans and SSRI/SNRI antidepressants with serotonin syndrome; PMID 29482205 | https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5885255/ | Kiểm tra ngày 2026-08-02

Thắc mắc về hoạt chất Fluoxetin

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 3 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *