Fluticason propionat

Fluticason propionat là một corticosteroid tổng hợp có tác dụng chống viêm tại chỗ. Hoạt chất được bào chế dưới nhiều dạng như bình xịt định liều qua miệng, thuốc xịt mũi, kem, thuốc mỡ và lotion bôi da. Dạng hít được dùng để kiểm soát lâu dài bệnh hen nhưng không thay thế thuốc cắt cơn hen cấp. Dạng xịt mũi có thể được sử dụng cho một số trường hợp viêm mũi dị ứng, viêm mũi không dị ứng hoặc viêm mũi xoang mạn tính tùy nhãn sản phẩm. Dạng bôi giúp giảm viêm và ngứa trong các bệnh da đáp ứng với corticosteroid. Liều dùng, độ tuổi được phép sử dụng và thời gian điều trị khác nhau đáng kể giữa từng dạng bào chế. Fluticason propionat có thể gây tác dụng tại chỗ hoặc tác dụng corticosteroid toàn thân, đặc biệt khi dùng liều cao, kéo dài hoặc phối hợp thuốc ức chế mạnh CYP3A4.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Nhóm thuốc: Corticosteroid tổng hợp có tác dụng chống viêm tại chỗ
  • Dạng dùng chính: Dạng hít qua miệng, xịt mũi, kem, thuốc mỡ và lotion bôi da
  • Ứng dụng chính: Kiểm soát hen; giảm triệu chứng viêm mũi; điều trị một số bệnh da đáp ứng với corticosteroid
  • Lưu ý quan trọng: Dạng hít không dùng để cắt cơn hen cấp
  • Tương tác đáng chú ý: Thuốc ức chế mạnh CYP3A4 như ritonavir, cobicistat, ketoconazol hoặc itraconazol có thể làm tăng phơi nhiễm toàn thân
  • Nguy cơ cần theo dõi: Nhiễm Candida, chảy máu mũi, ức chế tuyến thượng thận, chậm tăng trưởng, đục thủy tinh thể và tăng nhãn áp
  • Khuyến cáo: Không tự đổi dạng thuốc, tăng liều, giảm liều hoặc ngừng thuốc đột ngột

Hoạt chất Fluticason propionat là gì?

Fluticason propionat là corticosteroid tổng hợp có tác dụng giảm phản ứng viêm tại đường thở, niêm mạc mũi hoặc da. Hoạt chất không phải thuốc kháng histamin, thuốc kháng sinh hay thuốc giãn phế quản cắt cơn.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Fluticason propionat

INN Fluticasone propionate

CAS 80474-14-2 Công thức C25H31F3O5S

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Fluticason propionat

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Fluticasone propionate

Tên chung quốc tế sửa đổi (INNM)

Fluticasone propionate

Tên IUPAC

[(6S,8S,9R,10S,11S,13S,14S,16R,17R)-6,9-difluoro-17-(fluoromethylsulfanylcarbonyl)-11-hydroxy-10,13,16-trimethyl-3-oxo-6,7,8,11,12,14,15,16-octahydrocyclopenta[a]phenanthren-17-yl] propanoate

Tên khác / tên đồng nghĩa

Fluticasone 17-propionate; fluticason propionate; fluticason propionat.

Tên viết tắt

FP

Tên Latinh / tên dược điển

Fluticasoni propionas

Tên USAN

fluticasone propionate

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

80474-14-2

UNII

O2GMZ0LF5W

PubChem CID

444036

RxNorm CUI

50121

Công thức phân tử

C25H31F3O5S

Dược động học của Fluticason propionat

Dược động học phụ thuộc đường dùng. Fluticason propionat chủ yếu phát huy tác dụng tại phổi, niêm mạc mũi hoặc da. Phần thuốc được hấp thu toàn thân liên kết mạnh với protein huyết tương, chuyển hóa chủ yếu qua CYP3A4 thành chất chuyển hóa 17β-carboxylic acid có hoạt tính rất thấp và được thải chủ yếu qua phân.

Giai đoạn I: Hấp thu

Dạng hít được hấp thu từ lượng thuốc lắng đọng trong phổi. Phần thuốc bị nuốt có đóng góp nhỏ vào phơi nhiễm toàn thân do sinh khả dụng đường uống dưới 1%. Thuốc xịt mũi có nồng độ huyết tương rất thấp ở liều khuyến cáo. Hấp thu qua da tăng khi dùng dưới băng kín hoặc trên da viêm, tổn thương.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng toàn thân qua đường uống dưới 1% do hấp thu không hoàn toàn và chuyển hóa bước đầu mạnh. Sinh khả dụng tuyệt đối của thuốc xịt mũi thông thường trung bình dưới 2%. Với dạng hít, phần thuốc lắng đọng tại phổi có thể được hấp thu toàn thân. Hấp thu qua da thường thấp nhưng có thể tăng khi bôi diện rộng, da đang viêm, hàng rào da tổn thương hoặc băng kín.

Giai đoạn II: Phân bố

Sau khi tiêm tĩnh mạch, thể tích phân bố trung bình khoảng 4,2 L/kg. Tỷ lệ liên kết protein huyết tương của fluticason propionat khoảng 99% trong các nhãn dạng hít và xịt mũi.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Fluticason propionat được chuyển hóa chủ yếu tại gan qua CYP3A4 thành dẫn chất 17β-carboxylic acid. Chất chuyển hóa này có ái lực với thụ thể glucocorticoid thấp hơn khoảng 2.000 lần so với hoạt chất mẹ và có hoạt tính dược lý không đáng kể trong nghiên cứu tiền lâm sàng.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Sau liều uống có đánh dấu phóng xạ, dưới 5% liều được bài tiết qua nước tiểu dưới dạng chất chuyển hóa; phần lớn được thải qua phân dưới dạng hoạt chất mẹ và chất chuyển hóa. Thải trừ qua thận đóng góp rất ít.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải cuối sau khi dùng đường tĩnh mạch khoảng 7,8 giờ. Thông số này không phản ánh trực tiếp thời gian tác dụng chống viêm tại vị trí dùng thuốc.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Độ thanh thải toàn thân trung bình sau khi dùng đường tĩnh mạch khoảng 1.093 mL/phút. Độ thanh thải qua thận chiếm dưới 0,02% tổng độ thanh thải.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố có thể làm tăng phơi nhiễm toàn thân gồm:

  • Dùng liều cao hoặc kéo dài.
  • Kỹ thuật hít hoặc xịt không đúng.
  • Dùng trên diện tích da lớn, vùng da tổn thương hoặc dưới băng kín.
  • Suy gan.
  • Phối hợp thuốc ức chế mạnh CYP3A4.
  • Tuổi nhỏ do tỷ lệ diện tích da trên khối lượng cơ thể lớn hơn.
  • Dùng đồng thời nhiều sản phẩm chứa corticosteroid.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Fluticason propionat

Theo đường dùng, fluticason propionat được phân loại là corticosteroid dạng hít, corticosteroid dùng tại mũi hoặc corticosteroid dùng ngoài da có hiệu lực trung bình trong một số chế phẩm kem và thuốc mỡ.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Fluticason propionat gắn với thụ thể glucocorticoid trong tế bào, làm thay đổi biểu hiện của các gen liên quan đến đáp ứng viêm. Corticosteroid làm giảm hoạt động của tế bào mast, bạch cầu ái toan, bạch cầu trung tính, đại thực bào và lympho; đồng thời giảm các chất trung gian như histamin, leukotrien, eicosanoid và cytokine. Ở da, thuốc còn có tác dụng chống ngứa và co mạch.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Tác dụng chính là chống viêm tại vị trí dùng thuốc. Hiệu quả không xuất hiện tức thì như thuốc giãn phế quản cắt cơn. Với dạng hít, lợi ích tối đa có thể cần từ 1–2 tuần hoặc lâu hơn. Với dạng xịt mũi, người bệnh có thể bắt đầu cải thiện trong ngày đầu nhưng hiệu quả đầy đủ thường cần sử dụng đều đặn trong vài ngày.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Fluticason propionat

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Fluticason propionat

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Fluticason propionat

Fluticason propionat là cơ chất của CYP3A4. Không khuyến cáo phối hợp với thuốc ức chế mạnh CYP3A4 nếu không có đánh giá chuyên môn, vì có thể làm tăng nồng độ fluticason và gây hội chứng Cushing hoặc ức chế tuyến thượng thận. Các thuốc đáng chú ý gồm ritonavir, cobicistat, ketoconazol, itraconazol, voriconazol, clarithromycin, atazanavir, indinavir, nelfinavir và saquinavir. Ritonavir đã làm tăng mạnh phơi nhiễm fluticason xịt mũi và giảm đáng kể cortisol huyết thanh trong nghiên cứu tương tác.

Thắc mắc về hoạt chất Fluticason propionat

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 1 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *