Fluorometholone là corticosteroid tổng hợp dùng tại mắt, chủ yếu dưới dạng hỗn dịch nhỏ mắt 0,1%. Thuốc được chỉ định cho các tình trạng viêm ở kết mạc mi, kết mạc nhãn cầu, giác mạc và phần trước nhãn cầu có đáp ứng với corticosteroid. Đây là thuốc kê đơn, không phải thuốc nhỏ mắt dùng tùy ý cho mọi trường hợp đỏ, ngứa hoặc đau mắt, vì corticosteroid có thể che lấp hay làm nặng nhiễm khuẩn, virus và nấm. Liều tham khảo khác nhau giữa nhãn Hoa Kỳ và SmPC Anh; người bệnh phải dùng đúng đơn, lắc kỹ chai và tránh để đầu nhỏ chạm mắt. Dùng kéo dài có thể làm tăng nhãn áp, gây glôcôm, đục thủy tinh thể dưới bao sau, chậm lành vết thương và nhiễm trùng thứ phát. Nếu điều trị quá một tuần hoặc từ 10 ngày trở lên, cần được bác sĩ mắt theo dõi nhãn áp theo nhãn áp dụng.
Nội dung chính
- Hoạt chất: Fluorometholone, corticosteroid tổng hợp dùng tại mắt.
- Mã ATC: S01BA07.
- Dạng và đường dùng: Hỗn dịch nhỏ mắt; nồng độ 0,1% được xác nhận trong các nhãn tham khảo.
- Chỉ định: Viêm kết mạc, giác mạc và phần trước nhãn cầu có đáp ứng với corticosteroid.
- Nguy cơ chính: Tăng nhãn áp, glôcôm, đục thủy tinh thể, chậm lành, nhiễm trùng thứ phát và thủng nhãn cầu khi mô mắt bị mỏng.
- Lưu ý: Không tự dùng cho mắt đỏ chưa được chẩn đoán; cần lắc kỹ chai và theo dõi nhãn áp khi dùng kéo dài.
Hoạt chất Fluorometholone là gì?
Fluorometholone là corticosteroid tổng hợp dùng tại mắt để kiểm soát các phản ứng viêm có đáp ứng với corticosteroid. Thuốc làm giảm phù nề, giãn mao mạch, di chuyển bạch cầu, lắng đọng fibrin, tăng sinh mô và hình thành sẹo liên quan đến viêm.
Fluorometholone
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Fluorometholone |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Fluorometholone |
| Tên IUPAC | (6S,8S,9R,10S,11S,13S,14S,17R)-17-acetyl-9-fluoro-11,17-dihydroxy-6,10,13-trimethyl-6,7,8,11,12,14,15,16-octahydrocyclopenta[a]phenanthren-3-one |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Fluorometholon; tên hóa học được ghi trên nhãn là 9-fluoro-11β,17-dihydroxy-6α-methylpregna-1,4-diene-3,20-dione. Fluorometholone acetate là một dẫn xuất ester riêng và không nên được xem là hoàn toàn đồng nhất với fluorometholone. |
| Tên viết tắt | FML |
| Tên Latinh / tên dược điển | Fluorometholonum |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 426-13-1 |
|---|---|
| UNII | SV0CSG527L |
| PubChem CID | 9878 |
| RxNorm CUI | 4491 |
| Công thức phân tử | C22H29FO4 |
Dược động học của Fluorometholone
Sau khi nhỏ hỗn dịch fluorometholone 0,1% được đánh dấu phóng xạ, nồng độ phóng xạ trong thủy dịch đạt đỉnh sau khoảng 30 phút. Một chất chuyển hóa hình thành nhanh được phát hiện trong thủy dịch và mô giác mạc, cho thấy hoạt chất được chuyển hóa một phần trong quá trình thấm qua giác mạc. Dữ liệu dược động học toàn thân ở người từ các nhãn được tham khảo còn hạn chế.
Giai đoạn I: Hấp thu
Fluorometholone dùng tại mắt có thể thấm qua giác mạc vào thủy dịch. Trong nghiên cứu sử dụng hoạt chất đánh dấu, nồng độ phóng xạ tại thủy dịch đạt đỉnh khoảng 30 phút sau khi nhỏ.
| F · Sinh khả dụng | . |
|---|
Giai đoạn II: Phân bố
Dữ liệu định lượng về phân bố fluorometholone trong huyết tương và các mô toàn thân ở người. Hoạt chất và chất chuyển hóa đã được phát hiện tại giác mạc và thủy dịch sau khi dùng tại mắt.
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Fluorometholone được chuyển hóa một phần trong quá trình thấm qua giác mạc và vào thủy dịch. Danh tính, tỷ lệ và ý nghĩa lâm sàng của các chất chuyển hóa trong dữ liệu được tham khảo.
Giai đoạn IV: Thải trừ
.
| t½ · Thời gian bán thải | . |
|---|---|
| CL · Độ thanh thải toàn phần | . |
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
.
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Fluorometholone
Fluorometholone thuộc nhóm corticosteroid đơn thành phần dùng trong nhãn khoa, mã ATC S01BA07. Đây là glucocorticoid tổng hợp có tác dụng chống viêm tại mắt.
Phần III: Cơ chế tác dụng
Cơ chế chính xác của corticosteroid dùng tại mắt chưa được giải thích đầy đủ. Fluorometholone được cho là kích thích tạo các protein ức chế phospholipase A2, thường gọi là lipocortin, từ đó giảm giải phóng acid arachidonic và giảm tổng hợp các chất trung gian viêm như prostaglandin và leukotriene.
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Fluorometholone làm giảm nhiều thành phần của phản ứng viêm tại mắt nhưng cũng có thể làm chậm quá trình lành mô. Một số nghiên cứu trên người có đáp ứng tăng nhãn áp với steroid cho thấy fluorometholone trung bình gây tăng nhãn áp chậm hơn hoặc ít hơn dexamethasone; tuy nhiên, mức tăng đáng kể vẫn có thể xuất hiện trong vòng một tuần và nguy cơ không được loại trừ.
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Fluorometholone
Theo các nhãn và SmPC được tham khảo, fluorometholone được chỉ định điều trị tình trạng viêm có đáp ứng với corticosteroid tại:
- Kết mạc mi.
- Kết mạc nhãn cầu.
- Giác mạc.
- Phần trước của nhãn cầu.
Đây là chỉ định theo nhóm tình trạng viêm, không có nghĩa mọi trường hợp đỏ, ngứa, đau hoặc chảy nước mắt đều phù hợp với fluorometholone. Cần loại trừ nguyên nhân nhiễm khuẩn, virus, nấm và các bệnh mắt cần điều trị khác trước khi sử dụng.
.
Liều dùng và cách sử dụng
Liều dưới đây chỉ để đối chiếu nhãn thuốc, không phải liều cá nhân hóa và không nên tự áp dụng:
- Nhãn Hoa Kỳ: nhỏ 1 giọt vào túi kết mạc, ngày 2–4 lần. Trong 24–48 giờ đầu, bác sĩ có thể tăng tần suất lên 1 lần mỗi 4 giờ.
- SmPC Anh: nhỏ 1–2 giọt vào túi kết mạc, ngày 2–4 lần. Trong 24–48 giờ đầu, bác sĩ có thể cho dùng 2 giọt mỗi giờ.
Sự khác biệt này phản ánh nhãn quản lý của từng sản phẩm. Người bệnh phải tuân thủ đúng đơn và tờ hướng dẫn của chế phẩm được cấp.
- Lắc kỹ chai trước mỗi lần dùng vì đây là hỗn dịch.
- Rửa tay; kéo nhẹ mi dưới và nhỏ thuốc vào túi kết mạc.
- Không để đầu nhỏ chạm mắt, mi, tay hoặc bề mặt khác; không dùng chung lọ thuốc.
- Sau khi nhỏ, có thể nhắm mắt khoảng 30 giây theo hướng dẫn của tờ thông tin người bệnh.
- Tháo kính áp tròng mềm trước khi nhỏ thuốc có benzalkonium chloride và chờ ít nhất 15 phút mới đeo lại.
- Nếu dùng thêm thuốc nhỏ mắt khác, SmPC khuyến nghị dùng thuốc mắt khác ít nhất 5 phút trước fluorometholone.
- Không tự tăng tần suất, dùng kéo dài hoặc ngừng đột ngột trong trường hợp điều trị mạn tính; việc giảm thuốc có thể cần thực hiện từ từ theo chỉ định.
Cần theo dõi:
- Nhãn áp, đặc biệt khi dùng từ 10 ngày trở lên theo nhãn Hoa Kỳ; SmPC Anh yêu cầu không dùng quá một tuần nếu không có giám sát của chuyên khoa mắt và đo nhãn áp thường xuyên.
- Thị lực, thị trường, dấu hiệu tổn thương thần kinh thị giác và đục thủy tinh thể khi điều trị kéo dài.
- Dấu hiệu nhiễm trùng thứ phát hoặc loét giác mạc kéo dài; có thể cần khám đèn khe, nhuộm fluorescein hoặc cấy nấm.
- Mức độ đau, đỏ và viêm. Nếu không cải thiện sau hai ngày, đau kéo dài quá 48 giờ hoặc triệu chứng nặng lên, cần được đánh giá lại.
- Dấu hiệu tác dụng corticosteroid toàn thân khi dùng cùng thuốc ức chế CYP3A mạnh.
Cảnh báo và lưu ý về Fluorometholone
Theo các nguồn được tham khảo, chống chỉ định gồm:
- Quá mẫn với fluorometholone, tá dược của sản phẩm hoặc corticosteroid khác.
- Viêm giác mạc herpes simplex biểu mô, còn gọi là viêm giác mạc hình cành cây.
- Vaccinia, varicella và phần lớn bệnh virus của giác mạc hoặc kết mạc.
- Nhiễm mycobacteria tại mắt.
- Bệnh nấm ở cấu trúc mắt.
- SmPC Anh còn chống chỉ định khi có nhiễm khuẩn mắt chưa điều trị và mắt đỏ chưa được chẩn đoán vì có thể do virus.
Các tác dụng không mong muốn được báo cáo gồm:
- Tăng nhãn áp.
- Nóng rát, châm chích hoặc kích ứng thoáng qua.
- Đỏ mắt, đau mắt, ngứa mắt, chảy nước mắt.
- Cảm giác có dị vật trong mắt.
- Nhìn mờ hoặc rối loạn thị giác.
- Phù mi, sụp mi, giãn đồng tử hoặc tiết dịch mắt.
- Viêm giác mạc, viêm kết mạc, loét giác mạc.
- Rối loạn vị giác và phát ban.
Tần suất của nhiều phản ứng hậu mãi chưa thể ước tính chính xác.
Các biến cố nghiêm trọng cần được khám mắt hoặc đánh giá y tế sớm gồm:
- Tăng nhãn áp dẫn đến glôcôm, tổn thương thần kinh thị giác, giảm thị lực hoặc khuyết thị trường.
- Đục thủy tinh thể dưới bao sau.
- Nhiễm khuẩn, nấm hoặc virus thứ phát.
- Làm nặng herpes simplex tại mắt.
- Chậm lành vết thương sau phẫu thuật.
- Mỏng hoặc thủng giác mạc, củng mạc hay nhãn cầu.
- Loét giác mạc kéo dài.
- Phản ứng quá mẫn nghiêm trọng, gồm sưng mặt, môi, lưỡi, họng hoặc khó thở.
- Tăng corticosteroid toàn thân hiếm gặp khi phơi nhiễm kéo dài hoặc có tương tác.
Không tự dùng fluorometholone cho mắt đỏ, đau mắt hoặc giảm thị lực chưa được chẩn đoán. Corticosteroid có thể che lấp nhiễm trùng mủ, làm nặng bệnh virus, tạo điều kiện cho nhiễm nấm và làm chậm lành tổn thương.
Cần đặc biệt thận trọng ở người:
- Có glôcôm hoặc tiền sử tăng nhãn áp do steroid.
- Có tiền sử herpes simplex tại mắt.
- Có giác mạc hoặc củng mạc mỏng.
- Vừa phẫu thuật đục thủy tinh thể hoặc có vết thương mắt.
- Có loét giác mạc kéo dài.
- Dùng thuốc ức chế CYP3A mạnh.
- Đeo kính áp tròng mềm hoặc có tổn thương giác mạc nặng.
Nhìn mờ mới xuất hiện hoặc kéo dài cần được bác sĩ mắt đánh giá để loại trừ tăng nhãn áp, đục thủy tinh thể hoặc bệnh võng mạc trung tâm thanh dịch.
Quá liều tại mắt thường không gây vấn đề cấp tính nghiêm trọng. Nếu nhỏ quá nhiều, SmPC khuyến nghị rửa mắt bằng nước hoặc nước muối sinh lý. Nếu vô tình uống thuốc, tờ thông tin người bệnh khuyên uống chất lỏng để pha loãng; nên liên hệ cơ sở y tế hoặc trung tâm chống độc khi lượng uống đáng kể, người uống là trẻ nhỏ hoặc có triệu chứng bất thường. Không tự gây nôn.
Điều kiện bảo quản thay đổi theo sản phẩm:
- Nhãn Hoa Kỳ: bảo quản ở 2–25°C, tránh đông lạnh và để chai thẳng đứng.
- SmPC Anh: không bảo quản trên 25°C, không đông lạnh và loại bỏ chai sau 28 ngày kể từ lần mở đầu tiên.
Luôn tuân thủ điều kiện ghi trên bao bì của sản phẩm đang dùng, đậy kín chai, tránh nhiễm bẩn và để xa tầm nhìn, tầm với của trẻ em.
Đối tượng đặc biệt
Độ an toàn và hiệu quả của fluorometholone chưa được xác lập ở trẻ từ 2 tuổi trở xuống theo nhãn Hoa Kỳ và SmPC Anh. Trẻ em vẫn có thể khó đo nhãn áp nhưng cần được theo dõi nếu dùng thuốc kéo dài. Không tự nhỏ fluorometholone cho trẻ khi chưa được bác sĩ mắt khám và kê đơn.
Nhãn Hoa Kỳ không ghi nhận khác biệt tổng thể về hiệu quả hoặc độ an toàn giữa người cao tuổi và người trẻ. Tuy vậy, nguy cơ glôcôm, đục thủy tinh thể, bệnh giác mạc và đa trị liệu cần được bác sĩ đánh giá riêng.
Dữ liệu ở người mang thai còn thiếu hoặc hạn chế. Nghiên cứu trên thỏ ghi nhận độc tính phôi và dị tật khi fluorometholone được dùng tại mắt ở mức phơi nhiễm thấp hơn hoặc gần liều dùng trên người theo cách quy đổi của nhãn.
Có khác biệt giữa tài liệu quản lý:
- Nhãn Hoa Kỳ: chỉ dùng khi lợi ích tiềm năng được đánh giá vượt nguy cơ đối với thai.
- SmPC Anh: không khuyến nghị sử dụng trong thai kỳ.
Phụ nữ đang mang thai, nghi ngờ mang thai hoặc dự định mang thai không nên tự bắt đầu hay tự ngừng thuốc; quyết định phải do bác sĩ mắt phối hợp với bác sĩ sản khoa thực hiện.
Chưa xác định fluorometholone hoặc chất chuyển hóa có bài tiết vào sữa mẹ sau khi nhỏ mắt hay không.
Có khác biệt giữa nhãn:
- Nhãn Hoa Kỳ yêu cầu cân nhắc ngừng cho con bú hoặc ngừng thuốc dựa trên tầm quan trọng của điều trị đối với người mẹ.
- SmPC Anh nêu không nên sử dụng trong thời gian cho con bú.
Việc lựa chọn phải dựa trên đánh giá lợi ích–nguy cơ của bác sĩ; không tự dùng hoặc tự ngừng cho trẻ bú.
.
.
Fluorometholone không được ghi nhận có ảnh hưởng trực tiếp đáng kể đến khả năng lái xe, nhưng việc nhỏ thuốc có thể gây nhìn mờ tạm thời. Không lái xe, vận hành máy hoặc thực hiện công việc cần thị lực rõ cho đến khi nhìn bình thường trở lại.
Tương tác thuốc của Fluorometholone
Chưa có nghiên cứu tương tác thuốc chuyên biệt đầy đủ với fluorometholone nhỏ mắt.
- Các chất ức chế CYP3A mạnh, gồm một số thuốc chứa cobicistat hoặc ritonavir, có thể làm tăng nguy cơ tác dụng corticosteroid toàn thân. Chỉ phối hợp khi bác sĩ đánh giá lợi ích vượt nguy cơ và có kế hoạch theo dõi.
- Khi dùng nhiều thuốc nhỏ mắt, SmPC khuyến nghị nhỏ thuốc mắt khác ít nhất 5 phút trước fluorometholone.
- Cần báo cho bác sĩ hoặc dược sĩ về toàn bộ thuốc kê đơn, không kê đơn và sản phẩm dùng tại mắt đang sử dụng.
Thắc mắc về hoạt chất Fluorometholone
Fluorometholone là corticosteroid tổng hợp dùng tại mắt, thường dưới dạng hỗn dịch nhỏ mắt 0,1%. Thuốc điều trị các tình trạng viêm ở kết mạc, giác mạc và phần trước nhãn cầu có đáp ứng với corticosteroid. Đây là thuốc kê đơn.
Không. Đỏ mắt có thể do nhiễm khuẩn, virus, nấm, glôcôm cấp hoặc tổn thương giác mạc. Fluorometholone có thể che lấp hoặc làm nặng một số nhiễm trùng; SmPC còn chống chỉ định dùng cho mắt đỏ chưa được chẩn đoán. Người bệnh cần được bác sĩ hoặc dược sĩ đánh giá trước khi dùng.
Chỉ khi có giám sát chuyên khoa mắt. SmPC Anh không khuyến nghị dùng quá một tuần nếu không có theo dõi và đo nhãn áp thường xuyên; nhãn Hoa Kỳ yêu cầu theo dõi nhãn áp nếu dùng từ 10 ngày trở lên. Dùng kéo dài làm tăng nguy cơ glôcôm, đục thủy tinh thể, nhiễm trùng và chậm lành mô.
Không nên đeo kính áp tròng mềm trong lúc nhỏ chế phẩm có benzalkonium chloride. Cần tháo kính trước khi dùng và chờ ít nhất 15 phút mới đeo lại. Khi mắt đang viêm hoặc nhiễm trùng, bác sĩ có thể yêu cầu ngừng kính áp tròng lâu hơn.
Có. Fluorometholone có thể làm tăng nhãn áp và gây glôcôm, dù một số nghiên cứu cho thấy mức tăng trung bình thấp hơn hoặc xuất hiện chậm hơn dexamethasone. Một số người vẫn có thể tăng nhãn áp đáng kể trong vòng một tuần. Vì vậy, không được xem fluorometholone là corticosteroid nhỏ mắt không có nguy cơ tăng nhãn áp.

