Benzalkonium Chloride

Benzalkonium Chloride là hợp chất amoni bậc bốn, thường được dùng làm chất sát khuẩn/khử khuẩn ngoài da hoặc chất bảo quản kháng khuẩn trong một số chế phẩm thuốc, đặc biệt là thuốc nhỏ mắt, thuốc xịt mũi và chế phẩm dùng ngoài. Hoạt chất này có tác dụng trên nhiều vi khuẩn, nấm men và nấm, nhưng hiệu lực có thể khác nhau tùy nồng độ, công thức, thời gian tiếp xúc và loại vi sinh vật. Trong thuốc nhỏ mắt đa liều, Benzalkonium Chloride giúp hạn chế nhiễm khuẩn trong lọ thuốc nhưng có thể gây kích ứng mắt, khô mắt hoặc ảnh hưởng bề mặt giác mạc, nhất là khi dùng kéo dài. Bài viết này chỉ cung cấp thông tin y khoa tham khảo, không thay thế tư vấn của bác sĩ/dược sĩ và không khuyến khích tự ý dùng thuốc. (European Medicines Agency (EMA))

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 09/07/2026

Nội dung chính

  • Benzalkonium Chloride là chất sát khuẩn/chất bảo quản thuộc nhóm amoni bậc bốn.
  • Bối cảnh dùng tùy công thức: sát khuẩn ngoài da, khăn lau, dung dịch hoặc tá dược bảo quản.
  • Không tự dùng trên vết thương sâu, vùng rộng, mắt hoặc niêm mạc khi nhãn không cho phép.
  • Có thể gây kích ứng, khô da, viêm da tiếp xúc hoặc phản ứng dị ứng.
  • Đọc nhãn sản phẩm và hỏi dược sĩ nếu dùng cho trẻ em, phụ nữ mang thai hoặc da nhạy cảm.

Hoạt chất Benzalkonium Chloride là gì?

Benzalkonium Chloride là hợp chất amoni bậc bốn có tác dụng sát khuẩn/khử khuẩn và thường được dùng làm chất bảo quản kháng khuẩn trong chế phẩm dược phẩm. EMA ghi nhận dung dịch chứa Benzalkonium Chloride có hoạt tính trên nhiều vi khuẩn, nấm men và nấm; tác dụng mạnh hơn trên vi khuẩn Gram dương so với Gram âm và tối thiểu với bào tử vi khuẩn, vi khuẩn kháng acid. (European Medicines Agency (EMA))

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Benzalkonium Chloride

INN Benzalkonium chloride; Benzalkonium chloride được ghi nhận là tên NF/INN trong cơ sở dữ liệu KEGG Drug. (KEGG)

CAS 8001-54-5

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Benzalkonium Chloride

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Benzalkonium chloride; Benzalkonium chloride được ghi nhận là tên NF/INN trong cơ sở dữ liệu KEGG Drug. (KEGG)

Tên khác / tên đồng nghĩa

Benzalkonium chloride, Benzalkonium, BAK, BAC, BKC, alkylbenzyldimethylammonium chloride, Zephiran chloride. Một số tên viết tắt như BAK/BAC/BKC được dùng trong tài liệu chuyên môn, nhưng cần đọc đúng tên hoạt chất trên nhãn sản phẩm cụ thể.

Tên viết tắt

BAK

Tên Latinh / tên dược điển

Benzalkonii chloridum

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

8001-54-5

UNII

F5UM2KM3W7

PubChem CID

Không có

RxNorm CUI

1379

Dược động học của Benzalkonium Chloride

Benzalkonium Chloride thường được dùng tại chỗ hoặc làm tá dược bảo quản, nên dữ liệu dược động học toàn thân ở người không được trình bày như các thuốc hấp thu toàn thân. EMA ghi nhận hấp thu qua da của Benzalkonium Chloride là tối thiểu khi dùng ngoài da. (European Medicines Agency (EMA))

Giai đoạn I: Hấp thu

Hấp thu toàn thân qua da khi dùng ngoài da được xem là tối thiểu theo đánh giá của EMA. Với đường mắt, mũi, hít/khí dung hoặc niêm mạc, mức độ hấp thu có thể phụ thuộc công thức và tình trạng mô tại chỗ; dữ liệu định lượng đầy đủ. (European Medicines Agency (EMA))

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Đường dùng, nồng độ, diện tích tiếp xúc, thời gian tiếp xúc, tình trạng da/niêm mạc, tổn thương giác mạc hoặc niêm mạc có thể ảnh hưởng mức độ phơi nhiễm tại chỗ và nguy cơ kích ứng. Dữ liệu định lượng toàn thân.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Benzalkonium Chloride

Benzalkonium Chloride thuộc nhóm hợp chất amoni bậc bốn, là chất hoạt động bề mặt cation. Trong phân loại ATC, Benzalkonium nằm trong nhóm D08AJ — quaternary ammonium compounds, mã D08AJ01. (FHI ATC DDD)

Phần III: Cơ chế tác dụng

Cơ chế sát khuẩn của nhóm amoni bậc bốn được CDC mô tả gồm bất hoạt enzym tạo năng lượng, biến tính protein thiết yếu và phá vỡ màng tế bào vi sinh vật. Với Benzalkonium Chloride trong nhãn khoa, tài liệu chuyên ngành cũng mô tả tác dụng diệt khuẩn liên quan đến tương tác với màng tế bào vi khuẩn, gây mất ổn định màng và ly giải tế bào. (CDC)

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Benzalkonium Chloride có hoạt tính kháng khuẩn, kháng nấm tùy nồng độ, công thức và thời gian tiếp xúc. Nhóm amoni bậc bốn nói chung không có tác dụng diệt bào tử và thường không có hiệu lực tốt trên virus không vỏ hoặc mycobacteria; do đó không nên suy diễn Benzalkonium Chloride là chất khử khuẩn phù hợp cho mọi mầm bệnh hoặc mọi bề mặt. (CDC)

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Benzalkonium Chloride

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Benzalkonium Chloride

Đối tượng đặc biệt

Thắc mắc về hoạt chất Benzalkonium Chloride

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 7 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *