Fluocinolone

Fluocinolone thường được sử dụng trong thuốc dưới dạng fluocinolone acetonide, một corticosteroid tổng hợp có tác dụng chống viêm. Hoạt chất này có nhiều dạng dùng không thể thay thế cho nhau: thuốc bôi da điều trị một số bệnh da đáp ứng corticosteroid, dầu nhỏ tai điều trị viêm tai ngoài dạng chàm mạn tính và implant nội nhãn giải phóng kéo dài cho một số bệnh lý võng mạc hoặc viêm màng bồ đào. Dạng bôi có thể gây teo da, rạn da, nhiễm trùng thứ phát và ức chế trục hạ đồi–tuyến yên–thượng thận nếu dùng trên diện rộng, kéo dài hoặc dưới băng kín. Implant nội nhãn có thể gây tăng nhãn áp, glôcôm, đục thủy tinh thể, viêm nội nhãn và bong võng mạc. Fluocinolone là thuốc kê đơn trong các nhãn được tham khảo. Người bệnh không nên tự dùng thuốc bôi lên mặt, tự nhỏ chế phẩm dùng ngoài da vào tai hoặc mắt, hoặc tự kéo dài thời gian điều trị.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Tên hoạt chất thường dùng: Fluocinolone acetonide.
  • Nhóm thuốc: Corticosteroid tổng hợp có tác dụng chống viêm.
  • Dạng dùng: Dầu, kem, gel, thuốc mỡ hoặc dung dịch bôi da; dầu nhỏ tai; implant nội nhãn.
  • Chỉ định phụ thuộc dạng thuốc: Viêm da cơ địa, vảy nến da đầu, bệnh da đáp ứng corticosteroid, viêm tai ngoài dạng chàm, phù hoàng điểm do đái tháo đường hoặc viêm màng bồ đào không nhiễm trùng.
  • Nguy cơ của dạng bôi: Teo da, rạn da, giảm sắc tố, nhiễm trùng thứ phát và tác dụng corticosteroid toàn thân.
  • Nguy cơ của implant nội nhãn: Tăng nhãn áp, glôcôm, đục thủy tinh thể, viêm nội nhãn, bong võng mạc và implant di chuyển.
  • Lưu ý chính: Không dùng lẫn các dạng thuốc và không tự kéo dài liệu trình.

Hoạt chất Fluocinolone acetonide là gì?

Fluocinolone acetonide là corticosteroid tổng hợp giúp làm giảm phản ứng viêm, ngứa và phù nề. Thuốc được bào chế cho da, ống tai ngoài hoặc dưới dạng implant nội nhãn. Mỗi dạng có chỉ định và hồ sơ an toàn riêng, vì vậy không được dùng thay thế cho nhau.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Fluocinolone acetonide

CAS 807-38-5 Công thức C21H26F2O6

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Fluocinolone acetonide

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Fluocinolone acetonide

Tên IUPAC

(6S,8S,9R,10S,11S,13S,14S,16R,17S)-6,9-difluoro-11,16,17-trihydroxy-17-(2-hydroxyacetyl)-10,13-dimethyl-6,7,8,11,12,14,15,16-octahydrocyclopenta[a]phenanthren-3-one

Tên hóa học khác

6-alpha-Fluorotriamcinolone

Tên khác / tên đồng nghĩa

Fluocinolone; fluocinolon acetonid. Fluocinolone acetonide có mã định danh UNII 0CD5FD6S2M trong nhãn DailyMed.

Tên Latinh / tên dược điển

Fluocinolonum

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

807-38-5

UNII

CT1IX58L9S

PubChem CID

Không tìm thấy

RxNorm CUI

Không tìm thấy

Công thức phân tử

C21H26F2O6

Dược động học của Fluocinolone acetonide

Dược động học phụ thuộc đường dùng. Với thuốc bôi, mức hấp thu qua da chịu ảnh hưởng của tá dược, tính toàn vẹn của hàng rào biểu bì, viêm da, diện tích bôi, thời gian sử dụng và băng kín. Phần thuốc được hấp thu có thể được chuyển hóa chủ yếu tại gan và bài tiết qua thận. Với implant ILUVIEN, nồng độ fluocinolone acetonide trong huyết tương thấp hơn giới hạn định lượng 100 pg/mL tại các thời điểm được đo sau khi đặt implant; thuốc được giải phóng tại mắt trong thời gian đến khoảng 36 tháng.

Giai đoạn I: Hấp thu

Fluocinolone acetonide có thể được hấp thu qua da lành. Viêm, tổn thương hàng rào da, băng kín, bôi trên diện rộng, dùng kéo dài, tuổi nhỏ và suy gan có thể làm tăng hấp thu toàn thân. Sau implant nội nhãn, thuốc được giải phóng trực tiếp vào mắt; nồng độ huyết tương của ILUVIEN dưới giới hạn định lượng trong nghiên cứu dược động học được công bố trên nhãn.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Không có một giá trị sinh khả dụng tuyệt đối chung cho fluocinolone acetonide vì thuốc được dùng qua nhiều đường tại chỗ khác nhau. Sinh khả dụng toàn thân của dạng bôi thay đổi theo tình trạng da và cách sử dụng; phơi nhiễm toàn thân sau implant nội nhãn được ghi nhận rất thấp trong các nghiên cứu của ILUVIEN. Giá trị sinh khả dụng tuyệt đối định lượng.

Giai đoạn II: Phân bố

Dạng bôi và nhỏ tai chủ yếu tạo nồng độ tại vùng sử dụng, nhưng một phần có thể đi vào tuần hoàn khi hấp thu qua da. Implant nội nhãn giải phóng thuốc tại dịch kính và các mô trong mắt; nồng độ dịch thủy cao nhất thường được ghi nhận sớm sau đặt implant rồi giảm dần, trong khi phơi nhiễm huyết tương rất thấp. Dữ liệu phân bố toàn thân định lượng của các dạng bôi.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Sau khi hấp thu qua da, fluocinolone acetonide được SmPC của kem Synalar mô tả là chuyển hóa chủ yếu tại gan. Dữ liệu chi tiết về enzyme chuyển hóa và chất chuyển hóa của từng dạng dùng.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Phần fluocinolone acetonide hấp thu qua da được mô tả là bài tiết qua thận sau chuyển hóa. Đường thải trừ chính xác của lượng thuốc giải phóng từ implant nội nhãn.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Không có một thời gian bán thải chung có thể áp dụng cho tất cả dạng dùng. Implant nội nhãn được thiết kế để giải phóng thuốc kéo dài đến khoảng 36 tháng, nhưng thời gian giải phóng không tương đương với thời gian bán thải huyết tương. Giá trị thời gian bán thải hệ thống đã được kiểm chứng cho từng dạng.

CL · Độ thanh thải toàn phần

.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố có thể làm tăng hấp thu toàn thân của dạng bôi gồm:

  • Dùng corticosteroid mạnh hơn.
  • Bôi trên diện tích lớn.
  • Dùng kéo dài.
  • Băng kín hoặc vùng da bị che kín.
  • Hàng rào da bị tổn thương hoặc đang viêm.
  • Tuổi nhỏ.
  • Suy gan.
  • Dùng đồng thời nhiều sản phẩm chứa corticosteroid.

Với implant nội nhãn, đặc tính giải phóng kéo dài, tình trạng bao sau thủy tinh thể và cấu trúc mắt ảnh hưởng chủ yếu đến hiệu quả, vị trí implant và nguy cơ biến chứng tại mắt.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Fluocinolone acetonide

Đối với da, fluocinolone acetonide được xếp vào nhóm corticosteroid da liễu mạnh, nhóm III, mã D07AC04 trong SmPC của kem Synalar 0,025%. Tuy nhiên, dầu bôi 0,01% được một số nhãn Hoa Kỳ mô tả thuộc khoảng hiệu lực thấp đến trung bình. Vì vậy, không nên nhận định độ mạnh của hoạt chất mà không xét nồng độ, tá dược, vùng bôi và sản phẩm cụ thể.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Cơ chế chống viêm của corticosteroid chưa được xác định hoàn toàn. Fluocinolone acetonide gắn với thụ thể glucocorticoid và làm giảm nhiều thành phần của phản ứng viêm, gồm phù nề, giãn mao mạch, di chuyển bạch cầu, tăng sinh nguyên bào sợi và giải phóng chất trung gian viêm. Corticosteroid cũng được cho là kích thích các protein ức chế phospholipase A2, làm giảm hình thành prostaglandin và leukotriene từ acid arachidonic.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Tại da, fluocinolone acetonide gây co mạch và ức chế tính thấm màng, hoạt động phân bào, đáp ứng miễn dịch và giải phóng chất trung gian viêm. Dầu bôi và nhỏ tai 0,01% được xếp trong khoảng hiệu lực thấp đến trung bình theo thử nghiệm co mạch, nhưng điểm làm trắng da tương tự không chứng minh các sản phẩm tương đương điều trị. Tại mắt, corticosteroid còn làm giảm tính thấm mạch và phù, bao gồm giảm các tác động liên quan đến yếu tố tăng trưởng nội mô mạch máu.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Fluocinolone acetonide

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Fluocinolone acetonide

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Fluocinolone acetonide

Chưa có nghiên cứu tương tác thuốc đầy đủ cho nhiều chế phẩm fluocinolone acetonide.

  • Dùng đồng thời nhiều sản phẩm chứa corticosteroid có thể làm tăng tổng mức phơi nhiễm và nguy cơ ức chế trục HPA.
  • Không tự phối hợp thuốc bôi fluocinolone với corticosteroid khác trên cùng vùng da.
  • Với implant nội nhãn, cần thông báo cho bác sĩ về thuốc nhỏ mắt, thuốc tiêm nội nhãn, thuốc chống đông và các thủ thuật mắt đang thực hiện, dù SmPC ILUVIEN ghi chưa có nghiên cứu tương tác chuyên biệt.
  • Nếu có nhiễm trùng da kèm viêm, có thể cần thuốc kháng khuẩn hoặc kháng nấm phù hợp; corticosteroid không thay thế điều trị nhiễm trùng.

Thắc mắc về hoạt chất Fluocinolone acetonide

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 0 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *