Fluorescein Sodium

Fluorescein Sodium, còn gọi là natri fluorescein, là muối dinatri của một chất nhuộm huỳnh quang dùng chủ yếu trong chẩn đoán nhãn khoa. Khi được chiếu bằng ánh sáng có bước sóng thích hợp, hoạt chất phát ánh sáng màu vàng lục, giúp bác sĩ quan sát tuần hoàn võng mạc, mạch máu mống mắt hoặc phát hiện tổn thương biểu mô giác mạc. Chế phẩm có thể được dùng bằng đường tiêm tĩnh mạch, nhỏ mắt hoặc dưới dạng que giấy nhuộm, tùy mục đích và nhãn sản phẩm.13 Fluorescein Sodium không phải thuốc điều trị nguyên nhân bệnh. Dạng tiêm có thể gây phản ứng quá mẫn nghiêm trọng, phản vệ hoặc tổn thương mô nếu thoát mạch; vì vậy phải được sử dụng tại cơ sở có nhân viên chuyên môn và phương tiện cấp cứu.1 Người bệnh không nên tự mua, tự dùng hoặc áp dụng liều tham khảo trong bài cho tình trạng cá nhân.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Bản chất: Chất nhuộm huỳnh quang dùng cho mục đích chẩn đoán, không phải thuốc chữa bệnh.1
  • Dạng dùng: Dung dịch tiêm tĩnh mạch, dung dịch nhỏ mắt và que giấy nhãn khoa.1
  • Ứng dụng chính: Chụp mạch huỳnh quang võng mạc, soi mạch mống mắt, phát hiện tổn thương giác mạc và hỗ trợ đo nhãn áp.1
  • Nguy cơ quan trọng: Phản vệ, co thắt phế quản, tụt huyết áp và tổn thương mô do thoát mạch có thể xảy ra với dạng tiêm.1
  • Lưu ý: Chỉ dùng dưới sự thực hiện hoặc giám sát của nhân viên y tế; không tự áp dụng liều.1
  • Lưu hành tại Việt Nam

Hoạt chất Natri fluorescein là gì?

Fluorescein Sodium là chất nhuộm chẩn đoán phát ánh sáng vàng lục khi được kích thích bằng ánh sáng xanh. Đặc tính này giúp làm nổi bật dòng máu trong mạch võng mạc và các vùng tổn thương trên bề mặt giác mạc.1

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Natri fluorescein

INN Fluorescein Sodium

CAS 518-47-8 Công thức C20H10Na2O5

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Natri fluorescein

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Fluorescein Sodium

Tên IUPAC

disodium;2-(3-oxido-6-oxoxanthen-9-yl)benzoate

Tên khác / tên đồng nghĩa

Sodium fluorescein; fluorescein disodium; disodium fluorescein.

Tên viết tắt

NaFl

Tên Latinh / tên dược điển

Fluoresceinum natricum

Tên USAN

fluorescein sodium

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

518-47-8

UNII

93X55PE38X

PubChem CID

10608

RxNorm CUI

57789

Công thức phân tử

C20H10Na2O5

Dược động học của Natri fluorescein

Sau khi tiêm tĩnh mạch, fluorescein nhanh chóng phân bố trong tuần hoàn, được liên hợp chủ yếu thành fluorescein monoglucuronide và thải trừ qua nước tiểu, đồng thời có một phần qua mật. Dược chất và chất chuyển hóa về cơ bản được đào thải trong khoảng 48–72 giờ.1

Giai đoạn I: Hấp thu

Dạng tiêm tĩnh mạch không trải qua giai đoạn hấp thu như đường uống. Với dạng nhỏ mắt, giác mạc nguyên vẹn hạn chế sự thấm của fluorescein; phần dư có thể được cuốn theo nước mắt, đi qua ống lệ–mũi và một phần được hấp thu qua đường tiêu hóa. LactMed nhận định mức hấp thu từ mắt nhìn chung hạn chế.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Tiêm tĩnh mạch đưa hoạt chất trực tiếp vào tuần hoàn; nhãn được tra cứu không báo cáo một giá trị sinh khả dụng tuyệt đối riêng. Hấp thu toàn thân sau dùng tại mắt được đánh giá là hạn chế hơn nhiều so với tiêm tĩnh mạch.3

Giai đoạn II: Phân bố

Sau tiêm tĩnh mạch, thể tích phân bố biểu kiến được ghi nhận khoảng 0,5 L/kg. SmPC của dung dịch tiêm cho biết khoảng 80% fluorescein gắn với protein huyết tương.1

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Fluorescein được chuyển hóa bằng phản ứng liên hợp glucuronide, tạo fluorescein monoglucuronide vẫn còn khả năng phát huỳnh quang. Khoảng 80% fluorescein trong huyết tương có thể ở dạng liên hợp sau một giờ.1

Giai đoạn IV: Thải trừ

Fluorescein và chất chuyển hóa được thải qua nước tiểu và một phần qua mật. Nước tiểu có thể chuyển màu vàng sáng tạm thời. Khoảng 90% lượng dùng được đào thải trong 48 giờ và quá trình đào thải có thể hoàn tất trong khoảng 72 giờ.1

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

SmPC của dung dịch tiêm ghi nhận thời gian bán thải trong huyết tương khoảng 23,5 phút đối với fluorescein và khoảng 264 phút đối với fluorescein glucuronide.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Nhãn FDA ghi nhận độ thanh thải qua thận khoảng 1,75 mL/phút/kg và độ thanh thải qua gan khoảng 1,50 mL/phút/kg sau tiêm tĩnh mạch.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Suy thận nặng có thể làm chậm quá trình đào thải fluorescein. SmPC của dung dịch tiêm nêu dữ liệu còn hạn chế ở người có mức lọc cầu thận dưới 20 mL/phút và đưa ra hướng dẫn riêng cho người đang lọc máu. Ảnh hưởng định lượng của suy gan, tuổi cao hoặc phối hợp suy gan–suy thận.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Natri fluorescein

Hoạt chất thuộc nhóm chất nhuộm nhãn khoa và tác nhân chẩn đoán huỳnh quang. Nó tạo tín hiệu quang học để hỗ trợ quan sát cấu trúc hoặc tổn thương, không tác động vào nguyên nhân bệnh theo cơ chế điều trị.1

Phần III: Cơ chế tác dụng

Fluorescein hấp thu năng lượng ánh sáng ở dải bước sóng khoảng 465–490 nm và phát xạ ánh sáng vàng lục ở khoảng 520–530 nm. Trong chụp mạch, tín hiệu huỳnh quang cho phép ghi nhận quá trình thuốc đi qua mạch máu và các vùng rò qua hàng rào máu–võng mạc bị tổn thương. Khi dùng tại mắt, fluorescein tập trung trong vùng khuyết biểu mô giác mạc hoặc kết mạc, làm các vùng này nổi bật dưới ánh sáng xanh cobalt.1

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Tác dụng dược lực học chính là tạo huỳnh quang có thể quan sát hoặc ghi hình. Sau tiêm tĩnh mạch, fluorescein thường xuất hiện trong động mạch võng mạc khoảng 7–14 giây, nhưng thời điểm thực tế phụ thuộc tuần hoàn của người bệnh và kỹ thuật thực hiện.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Natri fluorescein

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Natri fluorescein

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Natri fluorescein

SmPC khuyến cáo không trộn Fluorescein Sodium với dung dịch tiêm có tính acid, đặc biệt một số thuốc kháng histamine, do nguy cơ kết tủa. Probenecid và các thuốc tác động lên chất vận chuyển anion hữu cơ có khả năng ảnh hưởng quá trình vận chuyển fluorescein, nhưng ý nghĩa lâm sàng chưa được xác lập đầy đủ. Thuốc chẹn beta có thể làm phản ứng tim mạch trong phản vệ nặng hơn và làm giảm đáp ứng với adrenaline. Với dạng nhỏ mắt Minims, SmPC không ghi nhận tương tác thuốc đã biết.

Thắc mắc về hoạt chất Natri fluorescein

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 5 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *