Glibenclamide (Glyburide)

Glibenclamide, được gọi là glyburide tại Hoa Kỳ, là thuốc hạ đường huyết thuộc nhóm sulfonylurea thế hệ hai. Thuốc kích thích tế bào beta tuyến tụy giải phóng insulin, vì vậy chỉ phát huy tác dụng khi cơ thể còn khả năng tiết insulin. Viên glyburide được chỉ định hỗ trợ chế độ ăn và vận động để kiểm soát đường huyết ở người lớn mắc đái tháo đường típ 2. Một hỗn dịch glibenclamide chuyên biệt còn được phê duyệt tại châu Âu cho một số thể đái tháo đường sơ sinh do bất thường di truyền. Nguy cơ quan trọng nhất là hạ đường huyết, có thể kéo dài, tái diễn và nghiêm trọng hơn ở người cao tuổi, suy thận, suy gan, suy dinh dưỡng hoặc ăn uống thất thường. Các dạng viên thông thường, viên vi hạt và hỗn dịch không tự động tương đương liều. Người bệnh không được tự đổi chế phẩm, tăng giảm liều hoặc ngừng thuốc mà chưa trao đổi với bác sĩ.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Hoạt chất: Glibenclamide và glyburide là hai tên của cùng một hoạt chất.
  • Nhóm thuốc: Sulfonylurea thế hệ hai, làm tăng giải phóng insulin từ tế bào beta tụy.
  • Chỉ định chính: Đái tháo đường típ 2 ở người lớn; một hỗn dịch chuyên biệt được dùng cho một số thể đái tháo đường sơ sinh.
  • Nguy cơ chính: Hạ đường huyết, đôi khi nghiêm trọng và kéo dài.
  • Dạng thuốc: Viên không vi hạt, viên vi hạt và hỗn dịch uống; các dạng không tự động tương đương liều.
  • Đối tượng cần thận trọng: Người cao tuổi, suy thận, suy gan, suy dinh dưỡng, thiếu men G6PD hoặc dùng nhiều thuốc.
  • Việt Nam: Đã xác minh một số thuốc phối hợp glibenclamide–metformin trong danh mục chính thức năm 2025; tình trạng lưu hành hiện hành của chế phẩm đơn chất.

Hoạt chất Glibenclamide là gì?

Glibenclamide, hay glyburide, là thuốc làm giảm đường huyết bằng cách kích thích tuyến tụy giải phóng insulin. Thuốc chủ yếu được dùng trong đái tháo đường típ 2 và, với chế phẩm chuyên biệt, một số thể đái tháo đường sơ sinh.1

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Glibenclamide

INN Glibenclamide; Glyburide

CAS 10238-21-8 Công thức C23H28ClN3O5S

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Glibenclamide

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Glibenclamide; Glyburide

Tên IUPAC

5-chloro-N-[2-[4-(cyclohexylcarbamoylsulfamoyl)phenyl]ethyl]-2-methoxybenzamide

Tên hóa học khác

4-(2-(5-Chloro-2-methoxybenzoylamino)ethyl)-N-(cyclohexylcarbamoyl)benzenesulfonamide

Tên khác / tên đồng nghĩa

Glyburide là tên thường dùng tại Hoa Kỳ. Các tên khác gồm glibenclamid và glibenclamide.

Tên viết tắt

GLB

Tên Latinh / tên dược điển

Glibenclamidum

Tên USAN

glyburide

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

10238-21-8

UNII

SX6K58TVWC

PubChem CID

3488

RxNorm CUI

4815

Công thức phân tử

C23H28ClN3O5S

Dược động học của Glibenclamide

Glibenclamide được hấp thu qua đường tiêu hóa, gắn mạnh với protein huyết tương, chuyển hóa gần như hoàn toàn tại gan và thải trừ dưới dạng chất chuyển hóa qua nước tiểu và mật. Đặc điểm hấp thu và thời gian bán thải thay đổi giữa dạng không vi hạt, dạng vi hạt và hỗn dịch uống.

Giai đoạn I: Hấp thu

Với viên glyburide không vi hạt, thuốc bắt đầu xuất hiện trong huyết tương trong khoảng một giờ và đạt nồng độ đỉnh sau khoảng bốn giờ. Dạng vi hạt thường đạt nồng độ đỉnh sau khoảng hai đến ba giờ. Hỗn dịch AMGLIDIA có thời gian đạt nồng độ đỉnh trung vị khoảng 2,5 giờ trong nghiên cứu so sánh. Thức ăn và dạng bào chế có thể ảnh hưởng tốc độ hấp thu.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng tuyệt đối của các dạng viên được viện dẫn.

SmPC AMGLIDIA ghi nhận sinh khả dụng tương đối của hỗn dịch 0,6 mg/mL khoảng 121,6% so với viên Daonil nghiền trong nghiên cứu so sánh. Dữ liệu này chỉ áp dụng cho các chế phẩm được nghiên cứu và không chứng minh mọi sản phẩm glibenclamide có thể thay thế theo cùng liều.

Giai đoạn II: Phân bố

Glibenclamide gắn rất mạnh với protein huyết tương, chủ yếu albumin; SmPC AMGLIDIA ghi nhận tỷ lệ gắn khoảng 99%. Thuốc có thể qua nhau thai ở mức độ thay đổi tùy thời điểm và phương pháp đo. Thể tích phân bố chuẩn hóa được mô tả nhất quán cho mọi dạng chế phẩm.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Glibenclamide được chuyển hóa gần như hoàn toàn tại gan. Nhãn Hoa Kỳ mô tả hai chất chuyển hóa hydroxyl hóa chính có hoạt tính hạ đường huyết rất yếu. SmPC AMGLIDIA mô tả ba chất chuyển hóa không còn hoạt tính đáng kể và cho biết CYP2C9 tham gia chuyển hóa. Sự khác biệt này phản ánh cách mô tả giữa các nhãn, không nên tự diễn giải thành khác biệt lâm sàng giữa mọi sản phẩm.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Nhãn viên glyburide Hoa Kỳ cho biết khoảng một nửa lượng chất chuyển hóa được thải trong nước tiểu và một nửa qua mật rồi vào phân. SmPC AMGLIDIA mô tả khoảng 40% thải qua nước tiểu và 60% qua mật, với quá trình thải trừ hoàn tất trong khoảng 45–72 giờ. Các số liệu phụ thuộc chế phẩm, quần thể và phương pháp nghiên cứu.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Nhãn viên glyburide không vi hạt ghi thời gian bán thải cuối khoảng 10 giờ, trong khi dạng vi hạt được ghi nhận khoảng bốn giờ.1 SmPC hỗn dịch AMGLIDIA mô tả thời gian bán thải khoảng 5–10 giờ. Tác dụng hạ đường huyết có thể kéo dài lâu hơn thời gian bán thải trong huyết tương.1

CL · Độ thanh thải toàn phần

Giá trị định lượng chuẩn hóa của độ thanh thải toàn phần áp dụng chung cho các dạng Glibenclamide.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Dạng bào chế, chức năng gan, chức năng thận, tuổi, chế độ ăn và thuốc dùng kèm có thể ảnh hưởng nồng độ hoặc tác dụng của Glibenclamide.1 Suy gan có thể làm chậm chuyển hóa và kéo dài tác dụng. Suy thận có thể làm tăng nguy cơ tích lũy chất chuyển hóa và hạ đường huyết kéo dài, dù một phần thuốc có thể chuyển sang thải qua mật.1

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Glibenclamide

Glibenclamide thuộc nhóm sulfonylurea thế hệ hai. So với các sulfonylurea thế hệ đầu, thuốc có hiệu lực ở liều miligam thấp hơn, nhưng vẫn có nguy cơ gây hạ đường huyết và tăng cân.1 NICE xem sulfonylurea là một lựa chọn trong một số bước điều trị đái tháo đường típ 2, tùy bệnh đồng mắc, chức năng thận và khả năng sử dụng các nhóm thuốc khác.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Glibenclamide gắn vào thụ thể sulfonylurea SUR1 thuộc kênh kali nhạy cảm ATP trên màng tế bào beta tuyến tụy. Việc đóng kênh kali gây khử cực màng, mở kênh calci và thúc đẩy giải phóng insulin.1

Tác dụng này phụ thuộc vào sự hiện diện của tế bào beta còn hoạt động. Ở một số trẻ mắc đái tháo đường sơ sinh do đột biến kênh KATP, thuốc có thể giúp khôi phục quá trình tiết insulin.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Glibenclamide làm giảm đường huyết lúc đói và sau ăn bằng cách tăng tiết insulin. Tác dụng có thể xuất hiện trong vài giờ và kéo dài đến 24 giờ ở một số dạng viên.1 Thuốc không thay thế insulin trong đái tháo đường típ 1 hoặc nhiễm toan ceton do đái tháo đường.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Glibenclamide

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Glibenclamide

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Glibenclamide

Tương tácMức độCơ chế / ảnh hưởngKhuyến nghị / xử tríTheo dõiBằng chứng / nguồn
Vildagliptin

Phối hợp vildagliptin với sulfonylurea làm tăng nguy cơ hạ đường huyết so với vildagliptin đơn trị. Nhãn thuốc khuyến cáo có thể giảm liều sulfonylurea.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Tương tác dược lực cộng hợp hạ glucose: sulfonylurea kích thích tiết insulin không hoàn toàn phụ thuộc glucose, trong khi vildagliptin tăng đáp ứng incretin phụ thuộc glucose.

Ảnh hưởng:

Hạ đường huyết có thể gây vã mồ hôi, run, đói, lú lẫn hoặc mất ý thức. Trong dữ liệu SmPC, khi thêm sulfonylurea, hạ đường huyết xảy ra ở 1,2% với vildagliptin so với 0,6% với placebo; trong phối hợp sulfonylurea + metformin, tỷ lệ tương ứng là 5,1% và 1,9%.

Khuyến nghị:

adjust_dose

Xử trí:

Cân nhắc dùng liều vildagliptin theo nhãn khi phối hợp và giảm liều sulfonylurea để hạn chế hạ đường huyết. Giáo dục nhận biết và xử trí hạ đường huyết; cá thể hóa điều chỉnh theo glucose và nguy cơ người bệnh.

Glucose máu tự theo dõi, HbA1c; triệu chứng hạ đường huyết; tần suất cơn, đặc biệt ở người cao tuổi, suy thận hoặc ăn uống thất thường.

Bằng chứng: high
Nguồn:

eMC / SmPC | Galvus 50 mg tablets – Summary of Product Characteristics | Mục 4.2, 4.4 và 4.8: nguy cơ hạ đường huyết; cân nhắc giảm liều sulfonylurea | https://www.medicines.org.uk/emc/product/6225/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-02
EMA | Galvus EPAR | Liều vildagliptin 50 mg/ngày khi phối hợp sulfonylurea; cân nhắc giảm liều sulfonylurea | https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/galvus | Kiểm tra ngày 2026-08-02

Chlorpromazine

Liều chlorpromazine cao có thể làm giảm kiểm soát đường huyết và giảm đáp ứng với thuốc điều trị đái tháo đường.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Dược lực học: giảm phóng thích insulin và ảnh hưởng dung nạp glucose.

Ảnh hưởng:

Tăng đường huyết hoặc mất kiểm soát đái tháo đường.

Khuyến nghị:

monitor_closely

Xử trí:

Cảnh báo người bệnh, tăng tự theo dõi đường huyết và chỉnh thuốc đái tháo đường khi cần trong và sau khi ngừng chlorpromazine.

Đường huyết mao mạch, glucose niệu khi áp dụng và HbA1c trong điều trị kéo dài.

Bằng chứng: high
Nguồn:

[eMC SmPC] | Chlorpromazine 100mg Tablets | Mục 4.5 – Interactions | https://www.medicines.org.uk/emc/product/3476/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-01
[DailyMed] | Chlorpromazine Hydrochloride Tablets, USP | Warnings/Precautions – CNS depressants, anticoagulants, phenytoin, propranolol, thiazides, metrizamide, lithium, alcohol, guanethidine | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=5ae79c1e-f523-4358-9f8b-7382a03d59bc | Kiểm tra ngày 2026-08-01

Thắc mắc về hoạt chất Glibenclamide

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 1 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *