Gãy xương chậu là tình trạng một hoặc nhiều phần của vòng chậu bị nứt, gãy hoặc mất liên tục sau tai nạn, ngã hoặc do xương suy yếu. Người bệnh thường đau sâu vùng bẹn, hông hoặc mông, khó đứng và đi lại; trường hợp nặng có thể kèm tụt huyết áp, chảy máu trong, tổn thương bàng quang hay niệu đạo. Gãy ổn định do chấn thương nhẹ có thể được điều trị không phẫu thuật, trong khi gãy mất vững sau va chạm mạnh cần hồi sức, kiểm soát xuất huyết và cố định chuyên khoa. Chụp X-quang và CT giúp xác định kiểu gãy, mức độ di lệch và tổn thương phối hợp. Chẩn đoán sớm, bất động đúng, phòng huyết khối và phục hồi chức năng phù hợp có thể giảm biến chứng, đặc biệt ở người cao tuổi có loãng xương.
Gãy xương chậu là bệnh gì?
Gãy xương chậu là sự phá vỡ cấu trúc của một hay nhiều xương tạo nên vòng chậu. Khái niệm này rộng hơn gãy ổ cối: gãy ổ cối chủ yếu liên quan mặt khớp tiếp nhận chỏm xương đùi, còn gãy vòng chậu liên quan tính liên tục và độ vững của toàn bộ khung chậu. Vì khung chậu có dạng vòng, một điểm gãy ở phía trước có thể đi kèm tổn thương kín đáo ở phía sau, như xương cùng hoặc khớp cùng-chậu. Gãy ổn định thường ít di lệch và vẫn duy trì khả năng truyền lực; gãy mất vững có thể xoay hoặc dịch chuyển một nửa khung chậu, làm tăng nguy cơ xuất huyết. Mức độ nguy hiểm không chỉ phụ thuộc hình ảnh xương mà còn phụ thuộc huyết động, tổn thương phần mềm và cơ quan trong chậu.
| Tên bệnh | Gãy xương chậu |
|---|---|
| Tên tiếng Anh | Pelvic fracture |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Gãy khung chậu; gãy vòng chậu; vỡ xương chậu |
| Mã ICD-10 | Thuộc nhóm S32. Mã con cần chọn theo vị trí và kiểu gãy; S32.8 có thể dùng khi phần khung chậu bị gãy chưa được xác định cụ thể. |
| Nhóm bệnh / chuyên khoa | Chấn thương chỉnh hình; hệ cơ xương khớp; ngoại chấn thương |
| Cơ quan ảnh hưởng | Vòng chậu gồm xương cánh chậu, xương mu, xương ngồi và xương cùng; tổn thương nặng có thể ảnh hưởng mạch máu, bàng quang, niệu đạo, trực tràng, thần kinh vùng chậu và cơ quan sinh dục. |
| Tính chất bệnh | Tổn thương cấp tính, không lây. Có thể là gãy kín hoặc gãy hở, ổn định hoặc mất vững; một số trường hợp ở người cao tuổi là gãy do xương yếu. |
| Mức độ phổ biến | Ít gặp hơn gãy chi, nhưng có ý nghĩa lâm sàng lớn vì chấn thương năng lượng cao có thể kèm chảy máu và tổn thương nhiều cơ quan. |
| Bệnh có lây không? | Không; gãy xương chậu là tổn thương cơ học của xương và dây chằng, không phải bệnh truyền nhiễm. |
| Đường lây | Không áp dụng |
Tổng quan chuyên môn về Gãy xương chậu
Lực nén trước-sau, nén bên hoặc lực xé dọc vượt quá sức chịu của xương và hệ dây chằng sẽ làm vòng chậu nứt hoặc tách rời. Khi cung sau của khung chậu bị phá vỡ, khả năng truyền tải trọng giảm rõ và các đầu gãy có thể làm rách đám rối tĩnh mạch hoặc nhánh động mạch, gây tụ máu sau phúc mạc. Ở gãy do loãng xương, vi cấu trúc xương suy yếu khiến lực ngã thấp cũng tạo đường gãy xương mu hoặc xương cùng. Đau, bất động và phản ứng viêm sau chấn thương tiếp tục làm giảm vận động, tăng nguy cơ huyết khối và mất cơ.
Gãy xương chậu thường được mô tả theo độ vững cơ học: ổn định, mất vững xoay hoặc mất vững hoàn toàn. Kiểu lực gồm nén bên, nén trước-sau và xé dọc; ngoài ra còn phân biệt gãy kín với gãy hở, gãy đơn độc với đa chấn thương, và gãy do chấn thương mạnh với gãy do xương yếu. Phân loại có ý nghĩa vì mức độ tổn thương cung sau và di lệch quyết định nhu cầu kiểm soát chảy máu, khả năng chịu lực và chỉ định cố định.
Gãy khung chậu chiếm tỷ lệ nhỏ trong tổng số gãy xương ở người trưởng thành nhưng thường gặp trong nhóm đa chấn thương nặng. Ở người trẻ, nguyên nhân chủ yếu là tai nạn năng lượng cao; ở người cao tuổi, gãy cành xương mu hoặc xương cùng có thể xuất hiện sau ngã từ tư thế đứng. Dữ liệu dịch tễ tại Việt Nam chưa đồng nhất giữa các tuyến điều trị, vì vậy không nên suy rộng tỷ lệ của một bệnh viện cho toàn quốc.
Lực tác động truyền qua hông, mông hoặc hai bên khung chậu làm xương và dây chằng biến dạng. Lực nén bên đẩy một nửa chậu vào trong; lực trước-sau mở vòng chậu; lực dọc có thể kéo một nửa chậu lên trên. Ở gãy do xương yếu, tải trọng lặp lại khi đứng hoặc đi có thể làm đường nứt tiến triển dù không có tai nạn lớn.
Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ của Gãy xương chậu
Nguyên nhân trực tiếp gồm va chạm giao thông, ngã từ độ cao, tai nạn lao động do đè ép, chấn thương thể thao mạnh và vết thương xuyên thấu. Ở gãy do suy giảm chất lượng xương, nền bệnh thường là loãng xương, dùng glucocorticoid kéo dài, bệnh chuyển hóa xương hoặc di căn xương; cú ngã nhẹ chỉ là yếu tố khởi phát.
- Không thay đổi được: tuổi cao, tiền sử gãy xương do lực nhẹ, cấu trúc xương bẩm sinh bất thường.
- Có thể thay đổi: loãng xương chưa được đánh giá, nguy cơ té ngã trong nhà, suy dinh dưỡng, hút thuốc và lạm dụng rượu.
- Yếu tố hoàn cảnh: lái xe tốc độ cao, làm việc trên cao, môi trường có nguy cơ đè ép hoặc thiếu thiết bị bảo hộ.
Nhóm nguy cơ gồm người tham gia giao thông hoặc lao động có nguy cơ chấn thương mạnh, người cao tuổi hay té ngã, người có loãng xương, người dùng thuốc làm giảm mật độ xương và người bệnh ung thư có tổn thương xương. Người đang dùng thuốc chống đông có nguy cơ chảy máu nặng hơn sau cùng một mức chấn thương.
Triệu chứng và dấu hiệu của Gãy xương chậu
Triệu chứng thường xuất hiện ngay sau chấn thương với đau sâu vùng chậu, bẹn, hông hoặc lưng dưới, tăng khi xoay người hay chịu lực. Gãy do xương yếu có thể khởi phát âm thầm hơn và chỉ biểu hiện bằng giảm khả năng đi lại. Trong đa chấn thương, đau vùng khác hoặc rối loạn ý thức có thể che lấp triệu chứng, nên đánh giá toàn thân quan trọng hơn việc chỉ dựa vào cảm giác đau.
- Đau vùng bẹn, hông, mông hoặc thắt lưng dưới; đau tăng khi đứng, bước chân hoặc đổi tư thế.
- Khó hoặc không thể chịu trọng lượng lên chân, dáng đi ngắn bước hay phải giữ hông gấp để giảm đau.
- Bầm tím và sưng quanh hông, đáy chậu hoặc vùng mu sau chấn thương.
- Đau khi cử động khớp háng nhưng không nhất thiết có biến dạng rõ bên ngoài.
- Tiểu ra máu, khó tiểu hoặc chảy máu ở lỗ niệu đạo gợi ý tổn thương đường tiết niệu phối hợp.
- Tê vùng đáy chậu, yếu chân hoặc rối loạn kiểm soát đại tiểu tiện có thể liên quan tổn thương thần kinh cùng.
- Đau bụng, chướng bụng hoặc chảy máu trực tràng có thể xuất hiện khi cơ quan trong chậu bị tổn thương.
Nên đặt lịch khám: đau vùng bẹn hoặc hông kéo dài sau ngã, đi khập khiễng hoặc giảm khả năng tự chăm sóc dù vẫn đi được. Cần khám trong ngày: không thể chịu lực, đau tăng, bầm tím lan rộng, đang dùng thuốc chống đông hoặc nghi ngờ gãy do loãng xương. Cần tái khám sớm: sốt, đau không giảm, khó vận động hơn, tê mới xuất hiện hoặc vết mổ tiết dịch.
- Da tái lạnh, vã mồ hôi, choáng, lơ mơ, thở nhanh hoặc mạch yếu sau chấn thương.
- Đau vùng chậu dữ dội kèm bụng căng, bầm tím tăng nhanh hoặc chảy máu không kiểm soát.
- Tiểu ra máu, không tiểu được, máu ở lỗ niệu đạo, chảy máu âm đạo hoặc trực tràng sau tai nạn.
- Vết thương hở vùng chậu, biến dạng rõ, mất cảm giác vùng đáy chậu hoặc yếu liệt chân.
Chẩn đoán Gãy xương chậu
Chẩn đoán phối hợp cơ chế chấn thương, tình trạng huyết động, khám toàn thân và hình ảnh. Bác sĩ ưu tiên xử trí đường thở, hô hấp và tuần hoàn trước khi hoàn thiện phân loại gãy. Người bệnh không nên tự kiểm tra độ vững bằng cách ấn hoặc lắc khung chậu vì thao tác lặp lại có thể làm đau và chảy máu tăng.
Bác sĩ hỏi hướng lực, độ cao ngã, thuốc đang dùng và bệnh nền xương. Khám tập trung vào dấu hiệu sốc, vết thương, chiều dài và tư thế hai chân, cảm giác-vận động, mạch ngoại vi, bụng và vùng tiết niệu-sinh dục khi có chỉ định. Khám trực tràng hoặc âm đạo chỉ thực hiện trong bối cảnh phù hợp bởi nhân viên y tế có chuyên môn.
Công thức máu và theo dõi hemoglobin hỗ trợ đánh giá mất máu nhưng kết quả ban đầu có thể chưa phản ánh đầy đủ xuất huyết cấp. Đông máu, nhóm máu và phản ứng chéo được làm khi có nguy cơ truyền máu; lactate hoặc khí máu giúp theo dõi tưới máu mô. Chức năng thận cần thiết trước thuốc cản quang và để điều chỉnh điều trị. Xét nghiệm nước tiểu có thể gợi ý tổn thương tiết niệu nhưng không thay thế chẩn đoán hình ảnh.
X-quang khung chậu giúp phát hiện đường gãy và sai lệch lớn. Ở người trưởng thành nghi gãy năng lượng cao, CT thường là phương tiện đầu tay để đánh giá toàn bộ vòng chậu và tổn thương phối hợp. CT có cản quang hoặc chụp mạch được cân nhắc khi nghi chảy máu động mạch; MRI hữu ích hơn trong một số gãy xương cùng do suy yếu không rõ trên X-quang hoặc CT.
Không có một thang điểm đơn lẻ thay thế đánh giá chuyên khoa. Chẩn đoán xác định dựa trên hình ảnh chứng minh đường gãy, kết hợp đánh giá độ vững, di lệch, huyết động và tổn thương cơ quan. Các hệ thống phân loại như Tile hoặc Young–Burgess được dùng trong môi trường chuyên môn để mô tả cơ chế và mức mất vững, không phải công cụ tự chẩn đoán.
Điều trị Gãy xương chậu
Mục tiêu là duy trì sự sống, cầm máu, bảo vệ cơ quan, khôi phục độ vững khung chậu và giúp người bệnh vận động an toàn. Gãy ổn định, ít di lệch có thể điều trị bảo tồn với giảm đau, hỗ trợ đi lại và phòng huyết khối. Gãy mất vững, chảy máu tiếp diễn, gãy hở hoặc tổn thương cơ quan cần nhập viện tại cơ sở chấn thương có khả năng can thiệp đa chuyên khoa.
Thuốc giảm đau được lựa chọn theo mức đau, tuổi, chức năng gan thận và nguy cơ chảy máu. Thuốc dự phòng huyết khối có thể được chỉ định khi bất động, sau khi bác sĩ cân bằng nguy cơ huyết khối với xuất huyết. Kháng sinh và dự phòng uốn ván được dùng trong gãy hở hoặc vết thương ô nhiễm theo quy trình cấp cứu; người bệnh không nên tự mua thuốc chống đông hay kháng sinh.
Đai cố định khung chậu có thể được đặt sớm khi nghi chảy máu do gãy mất vững sau chấn thương mạnh. Chụp mạch và nút mạch giúp kiểm soát nguồn chảy máu động mạch ở người phù hợp; đóng gói vùng chậu ngoài phúc mạc có thể cần khi phải mổ bụng hoặc không tiếp cận can thiệp mạch kịp thời. Mỗi thủ thuật có nguy cơ thiếu máu mô, nhiễm trùng hoặc biến chứng mạch và cần đội chấn thương quyết định.
Phẫu thuật được cân nhắc khi vòng chậu mất vững, di lệch đáng kể, đau làm không thể vận động dù điều trị bảo tồn, gãy hở hoặc có tổn thương cần sửa chữa. Kỹ thuật có thể gồm cố định ngoài tạm thời, vít qua da, nẹp vít phía trước hoặc cố định cung sau. Lựa chọn phụ thuộc kiểu gãy, chất lượng xương, phần mềm, huyết động và kinh nghiệm của trung tâm.
Chăm sóc hỗ trợ gồm phòng loét tì đè, tập thở, thay đổi tư thế an toàn, dinh dưỡng đủ năng lượng và protein, hỗ trợ đại tiểu tiện và vật lý trị liệu sớm theo mức chịu lực được cho phép. Người cao tuổi cần đánh giá mê sảng, nguy cơ té ngã, loãng xương và khả năng trở về môi trường sống an toàn.
Theo dõi tập trung vào huyết áp, mạch, mức đau, khả năng vận động, dấu hiệu huyết khối, chức năng tiểu tiện-đại tiện và tình trạng vết mổ. X-quang hoặc CT kiểm tra được chỉ định tùy kiểu gãy và phương pháp cố định. Người bệnh cần báo ngay đau tăng đột ngột, khó thở, sưng một chân, sốt, rỉ dịch vết mổ hoặc giảm cảm giác.
Thời gian liền xương và phục hồi chức năng thay đổi theo độ vững, mức di lệch, tuổi, chất lượng xương và tổn thương phối hợp. Gãy ổn định có thể cải thiện rõ trong vài tuần nhưng sức mạnh và dáng đi thường cần nhiều tháng; gãy mất vững hoặc đa chấn thương có thể hồi phục lâu hơn. Mốc chịu lực phải dựa trên hình ảnh và hướng dẫn của bác sĩ, không dựa riêng vào việc hết đau.
Biến chứng, tiên lượng và phòng ngừa
Biến chứng sớm gồm sốc mất máu, tổn thương bàng quang-niệu đạo, trực tràng, mạch máu, thần kinh và nhiễm trùng ở gãy hở. Bất động kéo dài làm tăng nguy cơ huyết khối tĩnh mạch sâu, thuyên tắc phổi, viêm phổi và loét tì đè. Về lâu dài có thể còn đau, dáng đi bất thường, chênh lệch chiều dài chi, rối loạn tiểu tiện, chức năng tình dục hoặc đau khớp cùng-chậu.
Gãy ổn định, ít di lệch thường liền tốt khi kiểm soát đau và vận động đúng. Tiên lượng gãy năng lượng cao phụ thuộc chủ yếu vào mức mất máu, tổn thương cơ quan, độ vững và chất lượng phục hồi chức năng. Đa số người sống sót sau giai đoạn cấp có thể cải thiện đáng kể, nhưng một số còn hạn chế vận động hoặc đau kéo dài; không thể dự đoán chính xác kết quả cá nhân chỉ từ tên chẩn đoán.
Đường gãy đã liền thường không tự tái phát, nhưng người có loãng xương hoặc nguy cơ té ngã có thể bị gãy mới ở vị trí khác hoặc quanh vùng chậu. Giảm nguy cơ gồm đánh giá sức khỏe xương, sửa môi trường dễ té, tập thăng bằng và tuân thủ giới hạn chịu lực.
Phòng chấn thương bằng dây an toàn, mũ bảo hộ phù hợp, thiết bị chống ngã khi làm việc trên cao và kiểm soát tốc độ. Ở người lớn tuổi, cần rà soát thuốc gây chóng mặt, thị lực, giày dép, tay vịn và ánh sáng trong nhà. Sau gãy do lực nhẹ, đánh giá nguy cơ loãng xương và gãy tiếp theo giúp phòng biến chứng lâu dài.
Chăm sóc và sinh hoạt khi mắc Gãy xương chậu
Bữa ăn nên cung cấp đủ protein, năng lượng, canxi và vitamin D từ thực phẩm phù hợp với bệnh nền. Uống đủ nước và tăng chất xơ giúp giảm táo bón khi ít vận động hoặc dùng thuốc giảm đau. Không nên tự dùng liều cao canxi, vitamin D hay sản phẩm thảo dược vì có thể tương tác thuốc hoặc không phù hợp với bệnh thận.
Trong giai đoạn đầu, người bệnh cần tuân thủ mức chịu lực được chỉ định và dùng khung tập đi, nạng hoặc xe lăn đúng kỹ thuật. Tập co cơ, vận động cổ chân và bài tập hô hấp có thể bắt đầu sớm khi an toàn. Không tự xoay người mạnh, nâng vật nặng hoặc lái xe cho đến khi đủ sức kiểm soát chi và được nhân viên y tế cho phép.
Có thể ghi mức đau, khoảng cách đi lại, khả năng tự ngồi dậy, nhiệt độ cơ thể, tình trạng vết mổ và sưng chân. Theo dõi màu nước tiểu và khả năng tiểu tiện khi từng có tổn thương tiết niệu. Theo dõi tại nhà không thay thế tái khám và không dùng việc giảm đau tạm thời để tự tăng mức chịu lực.
- Không cố đứng dậy hoặc để người khác kéo nắn khung chậu ngay sau tai nạn.
- Không tháo đai cố định, nẹp hay thay đổi mức chịu lực khi chưa được hướng dẫn.
- Không tự dùng thuốc chống đông, kháng sinh hoặc thuốc giảm đau mạnh còn dư.
- Không nằm bất động tuyệt đối nhiều ngày nếu bác sĩ đã cho phép vận động có hỗ trợ.
- Không bỏ qua tiểu ra máu, tê đáy chậu, khó thở hoặc sưng đau một chân.
Lưu ý cho các nhóm đối tượng đặc biệt
Khung chậu trẻ em còn đàn hồi nên đường gãy có thể ít rõ nhưng lực gây chấn thương đủ mạnh thường đi kèm tổn thương bụng hoặc tiết niệu. Gãy bong điểm bám cơ có thể gặp ở thanh thiếu niên chơi thể thao. Chụp CT cần được giới hạn vùng cần thiết để giảm bức xạ, và kế hoạch điều trị phải lưu ý vùng tăng trưởng.
Người cao tuổi có thể gãy sau ngã nhẹ và không có biến dạng, nhưng đau khiến mất khả năng đi lại nhanh chóng. Cần ngưỡng thấp hơn để tìm gãy xương cùng kín đáo, đánh giá loãng xương, mê sảng, suy dinh dưỡng và đa thuốc. Mục tiêu vận động sớm phải cân bằng với độ vững và nguy cơ té ngã.
Chấn thương vùng chậu trong thai kỳ cần đánh giá đồng thời tình trạng mẹ và thai; ổn định tuần hoàn của mẹ là ưu tiên. X-quang hoặc CT có thể vẫn cần khi lợi ích chẩn đoán vượt nguy cơ và sẽ được tối ưu liều bức xạ. Thuốc giảm đau, dự phòng huyết khối và thời điểm phẫu thuật cần hội chẩn sản khoa, gây mê và chấn thương chỉnh hình; không tự ngừng thuốc đang dùng.
Đa số quyết định điều trị dựa trên độ nặng chấn thương, đồng thời lựa chọn thuốc giảm đau, kháng sinh hoặc thuốc chống đông có dữ liệu phù hợp với cho con bú. Không mặc định phải ngừng cho bú; cần hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ về từng hoạt chất, thời điểm dùng và tình trạng của trẻ.
Người suy giảm miễn dịch có nguy cơ nhiễm trùng vết mổ hoặc gãy hở cao hơn và đôi khi sốt không rõ. Cần đánh giá sớm vết thương, điều chỉnh thuốc ức chế miễn dịch theo chuyên khoa và theo dõi sát liền xương. Không tự ngừng thuốc nền vì có thể làm bệnh chính bùng phát.
Bệnh tim phổi, suy thận, đái tháo đường, rối loạn đông máu, béo phì và bệnh gan ảnh hưởng lựa chọn thuốc, phẫu thuật và phục hồi. Người dùng thuốc chống đông cần kế hoạch đảo ngược hoặc tạm ngừng cá thể hóa. Loãng xương và tiền sử té ngã phải được xử lý như một phần của phòng gãy tiếp theo.
Sau cố định khung chậu, người bệnh cần chăm sóc vết mổ, dự phòng huyết khối, kiểm soát đau và tập chuyển tư thế theo hướng dẫn. Cần giữ dụng cụ cố định ngoài sạch nếu còn lưu, theo dõi đỏ đau quanh chân đinh và tránh tì đè lên vùng mổ. Mức chịu lực có thể khác giữa hai chân và phải được ghi rõ khi xuất viện.
Câu hỏi thường gặp về Gãy xương chậu
Có thể, đặc biệt khi gãy mất vững do tai nạn mạnh làm tổn thương mạch máu hoặc cơ quan trong chậu. Người bệnh có thể mất máu vào khoang sau phúc mạc mà không thấy chảy máu bên ngoài. Dấu hiệu cảnh báo gồm choáng, da lạnh, lơ mơ, mạch nhanh, đau tăng, bụng căng hoặc tiểu ra máu. Gãy ổn định do ngã nhẹ thường ít đe dọa tính mạng hơn, nhưng vẫn cần đánh giá vì đau và bất động có thể gây huyết khối, viêm phổi hoặc mất khả năng tự đi lại.
Không phải mọi trường hợp đều cần phẫu thuật. Gãy ổn định, ít di lệch và không có chảy máu hoặc tổn thương cơ quan thường có thể điều trị bảo tồn với giảm đau, dụng cụ hỗ trợ đi lại và phục hồi chức năng. Phẫu thuật được cân nhắc khi vòng chậu mất vững, di lệch lớn, đau cản trở vận động, gãy hở hoặc có tổn thương cần sửa chữa. Quyết định dựa trên CT, tình trạng huyết động, chất lượng xương và khả năng chịu phẫu thuật, không chỉ dựa vào mức đau.
Thời điểm đi lại phụ thuộc kiểu gãy và mức chịu lực được bác sĩ cho phép. Một số gãy ổn định có thể tập đứng và đi sớm với khung hoặc nạng theo khả năng chịu đau; gãy mất vững sau phẫu thuật có thể cần hạn chế tải trên một hoặc hai chân trong thời gian dài hơn. Người bệnh không nên tự tăng quãng đường chỉ vì đau đã giảm. Khả năng chuyển giường, sức cơ, thăng bằng và hình ảnh liền xương đều được xem xét trước khi thay đổi mức vận động.
Có thể. Ở người từ trung niên trở lên, gãy cành xương mu hoặc xương cùng sau ngã từ tư thế đứng là dấu hiệu gợi ý xương dễ gãy. Sau khi xử trí chấn thương cấp, người bệnh thường cần được đánh giá nguy cơ gãy do loãng xương, tiền sử té ngã, thuốc đang dùng và dinh dưỡng. Việc đánh giá này không làm thay đổi đường gãy hiện tại ngay lập tức nhưng có vai trò phòng một gãy mới ở cột sống, cổ xương đùi hoặc vị trí khác.
Nên ăn đủ năng lượng và protein, bổ sung thực phẩm giàu canxi và vitamin D phù hợp, uống đủ nước và duy trì chất xơ. Không có thực phẩm đơn lẻ làm xương liền ngay, và không nên tự dùng liều cao thực phẩm bổ sung khi chưa đánh giá bệnh thận hoặc tương tác thuốc. Vận động không bị cấm hoàn toàn: bài tập hô hấp, co cơ và chuyển tư thế thường được khuyến khích sớm, nhưng mức chịu lực lên chân phải tuân thủ kế hoạch của bác sĩ và kỹ thuật viên phục hồi.
Thông tin trong bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp kiến thức tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán hoặc điều trị của bác sĩ và nhân viên y tế có chuyên môn. Người đọc không nên tự ý dùng thuốc, thay đổi liều dùng hoặc trì hoãn việc đi khám dựa trên nội dung của bài viết. Khi có dấu hiệu nghiêm trọng hoặc tình trạng sức khỏe diễn biến xấu, hãy liên hệ cơ sở y tế hoặc gọi cấp cứu 115.

