Fenofibrate

Fenofibrate là thuốc điều chỉnh lipid máu thuộc nhóm fibrate. Sau khi uống, thuốc nhanh chóng được chuyển thành fenofibric acid có hoạt tính, giúp hoạt hóa thụ thể PPAR-alpha, tăng phân giải các lipoprotein giàu triglyceride và làm giảm sản xuất apolipoprotein C-III. Thuốc được sử dụng kết hợp chế độ ăn, vận động và kiểm soát các nguyên nhân thứ phát để điều trị tăng triglyceride máu nặng hoặc một số trường hợp tăng lipid máu nguyên phát. Fenofibrate không thay thế statin trong phòng ngừa tim mạch và không được chứng minh làm giảm bệnh suất hoặc tử vong do bệnh mạch vành trong hai thử nghiệm lớn ở người mắc đái tháo đường type 2. Các nguy cơ quan trọng gồm tổn thương gan, tăng creatinin, sỏi mật, viêm tụy, bệnh cơ và tiêu cơ vân; nguy cơ tổn thương cơ tăng khi phối hợp statin, Colchicine, ở người cao tuổi, suy thận hoặc suy giáp. Liều dùng phụ thuộc dạng bào chế nên các hàm lượng 145 mg, 160 mg và 200 mg không được tự ý thay thế cho nhau.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Nhóm thuốc: Thuốc điều chỉnh lipid máu nhóm fibrate
  • Chất có hoạt tính: Fenofibric acid
  • Cơ chế chính: Hoạt hóa PPAR-alpha
  • Chỉ định nổi bật: Tăng triglyceride máu nặng và một số trường hợp tăng lipid máu nguyên phát
  • Liều Tricor theo FDA: 48–145 mg một lần mỗi ngày
  • Liều dạng vi hạt tại châu Âu: Thường 160 mg hoặc 200 mg mỗi ngày tùy chế phẩm
  • Theo dõi: Lipid máu, gan, thận và triệu chứng tổn thương cơ
  • Cảnh báo chính: Độc tính gan, tiêu cơ vân, tăng creatinin, sỏi mật và viêm tụy
  • Tương tác quan trọng: Statin, Colchicine, Warfarin, Cyclosporine và Tacrolimus
  • Suy thận nặng: Chống chỉ định khi eGFR dưới 30 mL/phút/1,73 m²
  • Các dạng Fenofibrate có sinh khả dụng khác nhau. Không được quy đổi hàm lượng hoặc đổi nhãn thuốc nếu chưa có hướng dẫn chuyên môn.

Hoạt chất Fenofibrate là gì?

Fenofibrate là thuốc giúp điều chỉnh nồng độ lipid trong máu, đặc biệt là triglyceride. Thuốc được chuyển thành fenofibric acid và hoạt hóa PPAR-alpha, qua đó tăng quá trình loại bỏ các hạt lipoprotein giàu triglyceride.

Fenofibrate không phải thuốc giảm cân, không thay thế chế độ ăn và không phải lựa chọn đầu tay để giảm LDL-C khi người bệnh có thể sử dụng statin phù hợp.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Fenofibrate

CAS 49562-28-9 Công thức C20H21ClO4

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Fenofibrate

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Fenofibrate

Tên IUPAC

propan-2-yl 2-[4-(4-chlorobenzoyl)phenoxy]-2-methylpropanoate

Tên hóa học khác

Propanoic acid, 2-[4-(4-chlorobenzoyl)phenoxy]-2-methyl-, 1-methylethyl ester | Isopropyl 2-(4-(4-chlorobenzoyl)phenoxy)-2-methylpropionate

Tên khác / tên đồng nghĩa

Fenofibrat; Fenofibrate micronized; Fenofibrate nanoparticles; Fenofibrate nanonized. Fenofibric acid là chất chuyển hóa có hoạt tính của Fenofibrate, không hoàn toàn đồng nghĩa với hoạt chất Fenofibrate trong tên sản phẩm.

Tên viết tắt

FENO

Tên Latinh / tên dược điển

Fenofibratum

Tên USAN

fenofibrate

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

49562-28-9

UNII

U202363UOS

PubChem CID

3339

RxNorm CUI

221100

Công thức phân tử

C20H21ClO4

Dược động học của Fenofibrate

Fenofibrate được hấp thu qua đường tiêu hóa và nhanh chóng bị thủy phân bởi esterase thành fenofibric acid. Fenofibrate nguyên dạng không được phát hiện đáng kể trong huyết tương. Fenofibric acid gắn protein rất cao, đạt trạng thái ổn định sau khoảng 9 ngày và có thời gian bán thải khoảng 20 giờ, cho phép dùng một lần mỗi ngày.

Giai đoạn I: Hấp thu

Fenofibrate được hấp thu tốt qua đường tiêu hóa. Với viên Tricor, nồng độ fenofibric acid trong huyết tương đạt đỉnh sau khoảng 6–8 giờ. Với một số viên vi hạt 160 mg, nồng độ đỉnh có thể đạt sau khoảng 4–5 giờ.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Không xác định được sinh khả dụng tuyệt đối vì Fenofibrate gần như không tan trong môi trường nước phù hợp để tạo chế phẩm tiêm đối chiếu.

Ảnh hưởng của thức ăn phụ thuộc dạng bào chế:

  • Viên Tricor 145 mg có mức phơi nhiễm fenofibric acid không khác biệt đáng kể khi dùng lúc đói hoặc cùng thức ăn.
  • Một số viên hoặc viên nang vi hạt 160–200 mg hấp thu tốt hơn khi uống trong bữa ăn.

Do đó phải tuân thủ hướng dẫn dùng cùng hoặc không cùng thức ăn của đúng sản phẩm đang sử dụng.

Giai đoạn II: Phân bố

Fenofibric acid liên kết khoảng 99% với protein huyết tương, chủ yếu là albumin. Trạng thái ổn định đạt sau khoảng 9 ngày và nồng độ ở trạng thái ổn định xấp xỉ gấp đôi sau liều đơn.

Thể tích phân bố biểu kiến chuẩn hóa.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Sau khi uống, Fenofibrate được các esterase thủy phân nhanh thành fenofibric acid có hoạt tính. Fenofibric acid chủ yếu được liên hợp với acid glucuronic; một lượng nhỏ được khử thành chất chuyển hóa benzhydrol rồi tiếp tục liên hợp glucuronide.

Fenofibrate và fenofibric acid không trải qua chuyển hóa oxy hóa đáng kể qua hệ cytochrome P450.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Fenofibrate được thải chủ yếu qua nước tiểu dưới dạng fenofibric acid và fenofibric acid glucuronide. Sau liều đánh dấu phóng xạ, khoảng 60% liều được tìm thấy trong nước tiểu và khoảng 25% trong phân.

Fenofibric acid gắn protein mạnh nên thẩm tách máu không được dự kiến loại bỏ thuốc hiệu quả.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải thải trừ của fenofibric acid khoảng 20 giờ, cho phép sử dụng Fenofibrate một lần mỗi ngày.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Độ thanh thải đường uống của fenofibric acid được ghi nhận khoảng 1,1 L/giờ ở người trẻ và 1,2 L/giờ ở người cao tuổi có chức năng thận phù hợp.

Độ thanh thải giảm và thời gian bán thải kéo dài khi chức năng thận suy giảm.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố ảnh hưởng gồm:

  • Dạng bào chế và kích thước tiểu phân: viên hạt nano, vi hạt và viên nang thông thường có mức hấp thu khác nhau.
  • Thức ăn: làm tăng hấp thu ở một số dạng vi hạt nhưng ít ảnh hưởng đến Tricor 145 mg.
  • Suy thận: làm kéo dài thời gian bán thải; suy thận nặng làm tăng mức phơi nhiễm fenofibric acid khoảng 2,7 lần.
  • Tuổi cao: bản thân tuổi không ảnh hưởng đáng kể nếu chức năng thận bình thường.
  • Suy gan: chưa có nghiên cứu dược động học đầy đủ.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Fenofibrate

Fenofibrate thuộc nhóm dẫn xuất acid fibric. Chất chuyển hóa fenofibric acid là chất chủ vận PPAR-alpha, một thụ thể nhân tham gia điều hòa chuyển hóa acid béo và lipoprotein.

So với statin, Fenofibrate có tác dụng nổi bật hơn lên triglyceride, trong khi hiệu quả giảm LDL-C và bằng chứng phòng ngừa biến cố tim mạch không tương đương statin.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Fenofibric acid hoạt hóa thụ thể PPAR-alpha, dẫn đến:

  • Tăng biểu hiện và hoạt tính lipoprotein lipase.
  • Tăng phân giải và loại bỏ các hạt giàu triglyceride.
  • Giảm sản xuất apolipoprotein C-III, một chất ức chế lipoprotein lipase.
  • Tăng oxy hóa acid béo.
  • Giảm tổng hợp và bài tiết lipoprotein tỷ trọng rất thấp, gọi là VLDL.
  • Có thể làm tăng apolipoprotein A-I, A-II và HDL-C.

Các tác động này giúp giảm triglyceride, VLDL và trong một số trường hợp làm giảm LDL-C hoặc tăng HDL-C.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Fenofibric acid làm giảm cholesterol toàn phần, triglyceride và các lipoprotein giàu triglyceride. Mức thay đổi cụ thể phụ thuộc kiểu rối loạn lipid, nồng độ ban đầu, chế độ ăn và dạng bào chế.

Ở người tăng triglyceride máu nặng, LDL-C đôi khi có thể tăng khi VLDL được chuyển hóa thành LDL. Vì vậy cần theo dõi đầy đủ LDL-C, non-HDL-C và triglyceride thay vì chỉ đánh giá một chỉ số.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Fenofibrate

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Fenofibrate

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Fenofibrate

Tương tácMức độCơ chế / ảnh hưởngKhuyến nghị / xử tríTheo dõiBằng chứng / nguồn
Colchicine

Phối hợp colchicine với Fenofibrate có thể làm tăng nguy cơ bệnh cơ và tiêu cơ vân, đôi khi nặng hoặc cần nhập viện.

Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Chủ yếu là tương tác dược lực học do độc tính cơ cộng hợp; với một số thuốc còn có thể có thành phần dược động học liên quan CYP3A4/P-gp hoặc các chất vận chuyển khác.

Ảnh hưởng:

Đau cơ, yếu cơ, tăng CK, bệnh cơ–thần kinh và tiêu cơ vân; nguy cơ cao hơn khi suy thận/suy gan, tuổi cao, liều colchicine cao hoặc có thêm chất ức chế CYP3A4/P-gp. Nhãn fenofibrate hiện hành cảnh báo nguy cơ myopathy/rhabdomyolysis khi dùng cùng colchicine.

Khuyến nghị:

monitor_closely

Xử trí:

Cân nhắc lợi ích–nguy cơ và lựa chọn thuốc hạ lipid ít nguy cơ hơn khi phù hợp. Dùng liều thấp nhất có hiệu quả, tránh thêm chất ức chế CYP3A4/P-gp và hướng dẫn bệnh nhân báo ngay đau cơ, yếu cơ hoặc nước tiểu sẫm.

Theo dõi triệu chứng cơ và chức năng thận; định lượng CK khi có triệu chứng hoặc nguy cơ cao. Ngừng thuốc nghi ngờ và đánh giá tiêu cơ vân nếu đau/yếu cơ rõ, CK tăng hoặc nước tiểu sẫm.

Bằng chứng: moderate
Nguồn:

DailyMed | Fenofibrate – Full Prescribing Information | Drug interactions: concomitant colchicine may increase myopathy/rhabdomyolysis risk | https://www.dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?audience=professional&setid=3a69e15a-eda6-4a6e-8934-6881e4370521 | Kiểm tra ngày 2026-08-02
DailyMed | Colchicine tablets, USP – Full Prescribing Information | Sections 2.4, 4, 5.3, 7 and 12.3: CYP3A4/P-gp inhibitors, dose modification and toxicity | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=cc0e205a-697e-d47e-e053-2995a90a154e | Kiểm tra ngày 2026-08-02
Drug Safety / PMC | Colchicine Drug Interaction Errors and Misunderstandings | Evidence-based evaluation and management of CYP3A4/P-gp and myotoxic interactions | https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9754312/ | Kiểm tra ngày 2026-08-02

Colchicine

Colchicine phối hợp fibrate có thể làm tăng nguy cơ myopathy và rhabdomyolysis.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Tương tác dược lực học do độc tính cơ cộng hợp; nguy cơ tăng khi suy thận hoặc có thuốc tương tác khác.

Ảnh hưởng:

Đau/yếu cơ, tăng CK, tiêu cơ vân và tổn thương thận cấp thứ phát.

Khuyến nghị:

monitor_closely

Xử trí:

Cân nhắc lợi ích–nguy cơ, dùng lựa chọn khác khi phù hợp và theo dõi triệu chứng cơ; ưu tiên rule exact-pair cho gemfibrozil/fenofibrate.

Triệu chứng cơ, CK khi có triệu chứng và chức năng thận.

Bằng chứng: moderate
Nguồn:

DailyMed | Colchicine tablets, USP – Full Prescribing Information | Sections 2.4, 4, 5.3, 7 and 12.3: CYP3A4/P-gp inhibitors, dose modification and toxicity | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=cc0e205a-697e-d47e-e053-2995a90a154e | Kiểm tra ngày 2026-08-02
Annals of Pharmacotherapy / PubMed | Rhabdomyolysis associated with gemfibrozil–colchicine therapy | Exact-pair case report | https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/12398566/ | Kiểm tra ngày 2026-08-02
DailyMed | Fenofibrate – Full Prescribing Information | Drug interactions: concomitant colchicine may increase myopathy/rhabdomyolysis risk | https://www.dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?audience=professional&setid=3a69e15a-eda6-4a6e-8934-6881e4370521 | Kiểm tra ngày 2026-08-02

Thắc mắc về hoạt chất Fenofibrate

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 7 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *