Etodolac

Etodolac là thuốc chống viêm không steroid — NSAID — có tác dụng giảm đau, chống viêm và hạ sốt thông qua ức chế quá trình tổng hợp prostaglandin. Thuốc được sử dụng để kiểm soát triệu chứng viêm xương khớp, viêm khớp dạng thấp và một số tình trạng đau cấp tính. Etodolac có dạng giải phóng tức thời và giải phóng kéo dài; hai dạng có lịch uống, thời gian đạt nồng độ đỉnh và phạm vi sử dụng khác nhau, không được tự quy đổi.

Giống các NSAID khác, etodolac có thể gây nhồi máu cơ tim, đột quỵ, tăng huyết áp, suy tim, xuất huyết hoặc thủng đường tiêu hóa, tổn thương thận, phản ứng da nghiêm trọng và tổn thương gan. Nguy cơ có thể xuất hiện sớm và tăng khi dùng liều cao hoặc kéo dài. Thuốc nên được sử dụng ở liều thấp nhất có hiệu quả trong thời gian ngắn nhất phù hợp với mục tiêu điều trị.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Nhóm thuốc: Thuốc chống viêm không steroid, dẫn xuất acid acetic liên quan.
  • Chỉ định chính: Đau cấp tính, viêm xương khớp và viêm khớp dạng thấp.
  • Dạng bào chế: Viên hoặc nang giải phóng tức thời và viên giải phóng kéo dài.
  • Liều người lớn theo nhãn: Đau cấp: 200–400 mg mỗi 6–8 giờ, tối đa 1.000 mg/ngày; liều viêm khớp phụ thuộc dạng thuốc.
  • Nguyên tắc dùng: Dùng liều thấp nhất có hiệu quả trong thời gian ngắn nhất.
  • Cảnh báo nổi bật: Huyết khối tim mạch, xuất huyết tiêu hóa, suy thận, giữ nước, phản vệ và phản ứng da nặng.
  • Thai kỳ: Hạn chế dùng từ khoảng tuần 20–30; tránh dùng từ khoảng tuần 30 trở đi.
  • Không phối hợp tùy tiện: Aspirin, NSAID khác, thuốc chống đông, corticosteroid, SSRI/SNRI, lithium hoặc methotrexate.

Hoạt chất Etodolac là gì?

Etodolac là thuốc chống viêm không steroid dùng để giảm đau và giảm các dấu hiệu viêm như sưng, nóng và cứng khớp. Thuốc chỉ kiểm soát triệu chứng, không sửa chữa tổn thương sụn và không thay thế thuốc điều trị làm thay đổi diễn tiến bệnh trong viêm khớp dạng thấp.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Etodolac

CAS 41340-25-4 Công thức C17H21NO3

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Etodolac

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Etodolac

Tên IUPAC

2-(1,8-diethyl-4,9-dihydro-3H-pyrano[3,4-b]indol-1-yl)acetic acid

Tên khác / tên đồng nghĩa

Etodolacum; (±)-etodolac; racemic etodolac; Lodine và Lodine XL là tên thương mại quốc tế. Etodolac là hỗn hợp racemic của đồng phân S có hoạt tính dược lý và đồng phân R.

Tên Latinh / tên dược điển

Etodolacum

Tên USAN

etodolac

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

41340-25-4

UNII

2M36281008

PubChem CID

3308

RxNorm CUI

24541

Công thức phân tử

C17H21NO3

Dược động học của Etodolac

Etodolac giải phóng tức thời được hấp thu tốt, đạt nồng độ đỉnh sau trung bình khoảng 1,4 giờ và có thời gian bán thải cuối khoảng 6,4 giờ. Dạng giải phóng kéo dài đạt nồng độ đỉnh sau khoảng 6–7 giờ và có thời gian bán thải khoảng 8,4 giờ. Thuốc gắn protein huyết tương trên 99%, được chuyển hóa rộng tại gan và phần lớn liều được thải qua nước tiểu dưới dạng chất chuyển hóa.

Giai đoạn I: Hấp thu

Dạng giải phóng tức thời đạt Cmax sau khoảng 80 ± 30 phút. Thức ăn không làm thay đổi đáng kể tổng lượng thuốc hấp thu nhưng làm giảm Cmax khoảng một nửa và trì hoãn Tmax thêm khoảng 1,4–3,8 giờ.

Dạng giải phóng kéo dài đạt nồng độ đỉnh sau khoảng 6–7 giờ. Thức ăn không làm giảm tổng lượng hấp thu nhưng có thể làm thay đổi Cmax tùy hàm lượng và sản phẩm.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng toàn thân của viên etodolac giải phóng tức thời là 100% khi so với dung dịch và ít nhất 80% theo nghiên cứu cân bằng khối lượng. Sinh khả dụng toàn thân của dạng giải phóng kéo dài nhìn chung trên 80%. Etodolac không trải qua chuyển hóa bước đầu đáng kể.

Giai đoạn II: Phân bố

Thể tích phân bố biểu kiến khoảng 393 ml/kg với dạng giải phóng tức thời và khoảng 566 ml/kg với dạng kéo dài. Trên 99% etodolac gắn với protein huyết tương, chủ yếu là albumin; phần thuốc tự do dưới 1% ở phạm vi liều được nghiên cứu.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Etodolac được chuyển hóa rộng tại gan. Các chất chuyển hóa đã xác định gồm etodolac glucuronide và các chất chuyển hóa hydroxyl hóa tại vị trí 6, 7 và 8; các chất này tiếp tục được glucuronid hóa. Hệ cytochrome P450 cụ thể giữ vai trò chủ đạo chưa được xác định chắc chắn trong nhãn thuốc. Các chất chuyển hóa không đóng góp đáng kể vào hoạt tính dược lý.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Khoảng 72% liều được thải qua nước tiểu dưới dạng etodolac và các chất chuyển hóa, nhưng chỉ khoảng 1% được bài tiết dưới dạng thuốc không đổi. Khoảng 16% liều được thải qua phân.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải cuối trung bình:

  • Khoảng 6,4 giờ đối với dạng giải phóng tức thời.
  • Khoảng 8,4 giờ đối với dạng giải phóng kéo dài.
  • Trong nghiên cứu ở trẻ 6–16 tuổi dùng dạng kéo dài, thời gian bán thải ước tính trung bình khoảng 12,1 giờ nhưng có độ biến thiên lớn.
CL · Độ thanh thải toàn phần

Độ thanh thải đường uống trung bình khoảng 49 ml/giờ/kg với dạng giải phóng tức thời và khoảng 47 ml/giờ/kg với dạng giải phóng kéo dài. Giá trị có thể thay đổi theo chức năng gan, mức gắn protein và dạng bào chế.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố ảnh hưởng gồm:

  • Dạng giải phóng tức thời hoặc kéo dài.
  • Thức ăn làm thay đổi Cmax và Tmax nhưng ít ảnh hưởng tổng lượng hấp thu.
  • Suy gan nặng có thể làm giảm độ thanh thải.
  • Suy thận nặng làm giảm mức gắn protein và tăng phần thuốc tự do.
  • Tuổi cao không làm thay đổi rõ thời gian bán thải nhưng làm tăng nguy cơ tác dụng bất lợi do bệnh nền.
  • Etodolac không được loại bỏ đáng kể bằng thẩm tách máu.
  • Cân nặng ảnh hưởng dược động học và liều dạng kéo dài ở trẻ em.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Etodolac

Etodolac thuộc nhóm dẫn xuất acid acetic và các chất liên quan trong hệ thống ATC. Thuốc là hỗn hợp hai đồng phân đối quang; đồng phân S có hoạt tính chống viêm chủ yếu. Etodolac không được phân loại là coxib chọn lọc cao và vẫn mang đầy đủ cảnh báo tim mạch, tiêu hóa, thận và da của nhóm NSAID.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Cơ chế chính chưa được làm rõ hoàn toàn nhưng liên quan đến ức chế cyclooxygenase hoặc prostaglandin synthetase, làm giảm tổng hợp prostaglandin tại mô viêm và hệ thần kinh. Sự giảm prostaglandin góp phần giảm đau, viêm và sốt, đồng thời giải thích nhiều tác dụng phụ tại dạ dày, thận, tiểu cầu và hệ tim mạch.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Etodolac có hoạt tính giảm đau, chống viêm và hạ sốt. Với dạng giải phóng tức thời, tác dụng giảm đau có thể bắt đầu sau khoảng 30 phút, đạt đỉnh sau 1–2 giờ và kéo dài trung bình khoảng 4–5 giờ với liều 200 mg hoặc 5–6 giờ với liều 400 mg trong các mô hình đau cấp được nghiên cứu.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Etodolac

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Etodolac

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Etodolac

Tương tácMức độCơ chế / ảnh hưởngKhuyến nghị / xử tríTheo dõiBằng chứng / nguồn
Valacyclovir

Phối hợp valacyclovir với Etodolac có tín hiệu tăng tổn thương thận cấp trong dữ liệu báo cáo tự phát; bằng chứng không xác lập được tỷ lệ mắc hoặc quan hệ nhân quả chắc chắn.

Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Tương tác dược lực học/dược động học chưa được chứng minh đầy đủ. Giảm tưới máu thận do NSAID, mất nước và khả năng ảnh hưởng chất vận chuyển anion hữu cơ có thể làm tăng tích lũy acyclovir và nguy cơ kết tinh/độc tính thận.

Ảnh hưởng:

Trong phân tích FAERS, AKI được ghi trong 12 báo cáo, chiếm 36,4% các báo cáo phối hợp valacyclovir/etodolac; số ca nhỏ và không chứng minh quan hệ nhân quả.

Khuyến nghị:

monitor_closely

Xử trí:

Ưu tiên thuốc giảm đau không phải NSAID khi phù hợp, nhất là ở người cao tuổi, nữ, tăng huyết áp, suy thận, mất nước hoặc đang dùng thuốc ức chế hệ renin–angiotensin. Nếu phải phối hợp, dùng thời gian ngắn nhất và bảo đảm đủ dịch.

Creatinine/eGFR trước điều trị và lặp lại sớm ở nhóm nguy cơ; lượng nước tiểu, đau hông lưng, buồn nôn, lú lẫn; ngừng và đánh giá ngay khi creatinine tăng hoặc thiểu niệu.

Bằng chứng: low
Nguồn:

J-STAGE | Association between concomitant use of acyclovir or valacyclovir with NSAIDs and increased risk of acute kidney injury | Individual NSAID signal—Etodolac | https://www.jstage.jst.go.jp/article/bpb/41/2/41_b17-00547/_html/-char/en | Kiểm tra ngày 2026-08-02
DailyMed | VALACYCLOVIR Prescribing Information | Warning 5.2—Concomitant nephrotoxic drugs | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=7f5e96e0-534c-47a5-bb79-926088afc73c | Kiểm tra ngày 2026-08-02

Cidofovir

NSAID được nhãn cidofovir liệt kê trong nhóm thuốc có khả năng gây độc thận chống chỉ định dùng đồng thời.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 4: Phối hợp nguy hiểm
Cơ chế:

Tương tác dược lực học theo nhóm: NSAID có thể giảm tưới máu thận và gây tổn thương thận, cộng hợp với độc tính ống thận gần của cidofovir.

Ảnh hưởng:

Tăng nguy cơ suy thận cấp, tăng creatinine, giảm độ thanh thải và làm nặng độc tính cidofovir.

Khuyến nghị:

avoid_combination

Xử trí:

Tránh NSAID trong và quanh thời điểm dùng cidofovir; ngừng ít nhất 7 ngày trước cidofovir và dùng thuốc giảm đau/hạ sốt thay thế phù hợp.

Creatinine, CrCl/eGFR, protein niệu, huyết áp, tình trạng dịch và lượng nước tiểu.

Bằng chứng: high
Nguồn:

DailyMed | Cidofovir dihydrate injection, solution | Contraindications/Warnings/Drug Interactions: nephrotoxic agents | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=44966a7e-d777-40fb-956f-d0f31f737848 | Kiểm tra ngày 2026-08-02
emc/UK SmPC | Cidofovir 75 mg/ml Concentrate for Solution for Infusion | Sections 4.3–4.5: nephrotoxicity and concomitant nephrotoxic agents | https://www.medicines.org.uk/emc/product/11151/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-02

Valacyclovir

Phối hợp valacyclovir với NSAID có thể làm tăng nguy cơ tổn thương thận cấp, đặc biệt ở người cao tuổi, nữ, tăng huyết áp, mất nước, suy thận hoặc đồng dùng thuốc ức chế hệ renin–angiotensin.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích
Cơ chế:

Cơ chế chưa được chứng minh hoàn toàn. NSAID làm giảm prostaglandin và tưới máu thận; mất nước/giảm mức lọc cầu thận có thể làm tăng nồng độ acyclovir trong ống thận. Một số NSAID có thể ảnh hưởng chất vận chuyển anion hữu cơ.

Ảnh hưởng:

Hai phân tích hệ thống báo cáo tự phát cho thấy tín hiệu AKI tăng khi phối hợp valacyclovir–NSAID. Trong một phân tích, AKI xuất hiện trong 19,4% báo cáo valacyclovir/NSAID so với 10,5% báo cáo acyclovir/NSAID; không thể dùng các tỷ lệ này để ước tính nguy cơ tuyệt đối.

Khuyến nghị:

use_alternative

Xử trí:

Ưu tiên acetaminophen hoặc lựa chọn không NSAID khi phù hợp. Nếu cần NSAID, đánh giá chức năng thận, tránh mất nước, hạn chế thời gian dùng và tránh phối hợp thêm thuốc độc thận/RAS inhibitor khi có thể.

Creatinine/eGFR, lượng nước tiểu và tình trạng hydrat hóa; theo dõi sớm trong tuần đầu, đặc biệt mùa nóng hoặc khi nôn/tiêu chảy; đánh giá triệu chứng độc thần kinh do tích lũy acyclovir.

Bằng chứng: low
Nguồn:

J-STAGE | Association between concomitant use of acyclovir or valacyclovir with NSAIDs and increased risk of acute kidney injury | Class-level FAERS analysis | https://www.jstage.jst.go.jp/article/bpb/41/2/41_b17-00547/_html/-char/en | Kiểm tra ngày 2026-08-02
Frontiers/PMC | Risk Evaluation for AKI induced by valacyclovir, analgesics, and RAS inhibitors | JADER analysis—NSAIDs | https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6694181/ | Kiểm tra ngày 2026-08-02
DailyMed | VALACYCLOVIR Prescribing Information | Warning 5.2—Potentially nephrotoxic drugs | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=7f5e96e0-534c-47a5-bb79-926088afc73c | Kiểm tra ngày 2026-08-02

Perindopril

NSAID có thể làm giảm tác dụng hạ huyết áp của perindopril và tăng nguy cơ suy giảm chức năng thận, kể cả suy thận cấp, đồng thời có thể làm tăng kali huyết.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

NSAID làm giảm prostaglandin thận và có thể làm giảm tưới máu cầu thận; khi kết hợp ACE inhibitor, cơ chế này có thể làm giảm GFR và đối kháng một phần tác dụng hạ áp.

Ảnh hưởng:

Giảm hiệu quả hạ huyết áp; tăng creatinine, giảm chức năng thận/AKI và tăng kali, nhất là người cao tuổi hoặc có chức năng thận nền kém.

Khuyến nghị:

monitor_closely

Xử trí:

Phối hợp thận trọng, đặc biệt ở người cao tuổi; bảo đảm tình trạng dịch phù hợp và đánh giá nguy cơ thận. Dùng NSAID liều thấp nhất/thời gian ngắn nhất khi cần theo chỉ định.

Kiểm tra chức năng thận sau khi bắt đầu phối hợp và định kỳ; theo dõi huyết áp và kali ở bệnh nhân nguy cơ.

Bằng chứng: high

Thắc mắc về hoạt chất Etodolac

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 4 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *