Eplerenone

Eplerenone là thuốc đối kháng chọn lọc thụ thể mineralocorticoid, còn được gọi là thuốc đối kháng aldosterone. Thuốc làm giảm tác động của aldosterone tại thận, tim và mạch máu, qua đó hạn chế giữ natri, giữ nước và những tác động bất lợi của aldosterone lên hệ tim mạch. Theo nhãn thuốc Hoa Kỳ, eplerenone được dùng điều trị tăng huyết áp ở người lớn và cải thiện khả năng sống còn ở người bệnh ổn định bị suy tim có phân suất tống máu giảm sau nhồi máu cơ tim cấp. [1]

Eplerenone có thể gây tăng kali máu, đặc biệt ở người suy thận, đái tháo đường, có protein niệu hoặc đang dùng thuốc ức chế hệ renin–angiotensin, thuốc chống viêm không steroid hay thuốc ức chế CYP3A4. Trước và trong điều trị cần theo dõi kali, creatinin và chức năng thận. Người bệnh không được tự dùng chất bổ sung kali, muối ăn chứa kali hoặc tự điều chỉnh liều thuốc. [1][2]

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 14/07/2026

Nội dung chính

  • Eplerenone là thuốc đối kháng aldosterone, có tác dụng lợi tiểu giữ kali ở mức chọn lọc.
  • Thuốc thường được dùng trong tăng huyết áp và một số tình huống suy tim sau nhồi máu cơ tim.
  • Cần dùng đúng chỉ định; xét nghiệm kali và chức năng thận có thể cần được theo dõi.
  • Nguy cơ đáng chú ý là tăng kali máu, hạ huyết áp và tương tác với thuốc ức chế CYP3A.
  • Hãy báo bác sĩ/dược sĩ nếu đang dùng thuốc lợi tiểu, thuốc tim mạch hoặc có bệnh thận.

Hoạt chất Eplerenone là gì?

Eplerenone là thuốc chẹn tác động của aldosterone tại thụ thể mineralocorticoid. Aldosterone bình thường làm tăng tái hấp thu natri và nước, đồng thời tăng đào thải kali tại thận. Việc chẹn thụ thể này giúp giảm huyết áp và hạn chế những tác động bất lợi của aldosterone lên tim và mạch máu. [1]

Thuốc có tính chọn lọc đối với thụ thể mineralocorticoid cao hơn spironolactone, nhưng vẫn có nguy cơ gây tăng kali máu và suy giảm chức năng thận. [1]

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Eplerenone

CAS 107724-20-9

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Eplerenone

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Eplerenone

Tên IUPAC

methyl (1R,2S,9R,10R,11S,14R,15S,17R)-2,15-dimethyl-5,5'-dioxospiro[18-oxapentacyclo[8.8.0.0^{1,17}.0^{2,7}.0^{11,15}]octadec-6-ene-14,2'-oxolane]-9-carboxylate

Tên hóa học khác

9,11alpha-Epoxy-17-hydroxy-3-oxo-17alpha-pregn-4-ene-7alpha,21-dicarboxylic acid, gamma-lactone, methyl ester

Tên khác / tên đồng nghĩa

Tên biệt dược gốc được ghi nhận tại Hoa Kỳ là Inspra. Eplerenone đôi khi được mô tả là chất chẹn aldosterone chọn lọc hoặc thuốc đối kháng thụ thể mineralocorticoid chọn lọc. [1]

Tên Latinh / tên dược điển

Eplerenonum

Tên USAN

eplerenone

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

107724-20-9

UNII

6995V82D0B

PubChem CID

443872

RxNorm CUI

298869

Dược động học của Eplerenone

Eplerenone được hấp thu qua đường tiêu hóa, đạt nồng độ đỉnh sau khoảng 1,5–2 giờ và có sinh khả dụng tuyệt đối khoảng 69%. Thuốc liên kết protein huyết tương khoảng 50%, được chuyển hóa chủ yếu bởi CYP3A4 và không có chất chuyển hóa có hoạt tính được xác định trong huyết tương người. [1]

Khoảng 67% liều đánh dấu phóng xạ được bài tiết qua nước tiểu và 32% qua phân. Thời gian bán thải khoảng 3–6 giờ và trạng thái ổn định thường đạt được trong vòng 2 ngày. [1]

Giai đoạn I: Hấp thu

Nồng độ đỉnh trung bình trong huyết tương đạt sau khoảng 1,5–2 giờ. Nồng độ đỉnh và diện tích dưới đường cong tăng tỷ lệ thuận với liều trong phạm vi 25–100 mg; ở liều trên 100 mg, mức tăng thấp hơn tỷ lệ thuận. Trạng thái ổn định đạt được trong khoảng 2 ngày. [1]

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng tuyệt đối của eplerenone sau khi uống viên 100 mg khoảng 69%. Thức ăn không ảnh hưởng đáng kể đến mức hấp thu, vì vậy thuốc có thể được dùng cùng hoặc không cùng thức ăn. [1]

Giai đoạn II: Phân bố

Eplerenone liên kết với protein huyết tương khoảng 50%, chủ yếu với alpha-1-acid glycoprotein. Thể tích phân bố biểu kiến ở trạng thái ổn định khoảng 42–90 lít. Thuốc không gắn ưu tiên vào hồng cầu. [1]

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Eplerenone được chuyển hóa chủ yếu tại gan qua CYP3A4. Chưa xác định được chất chuyển hóa có hoạt tính trong huyết tương người. Thuốc ức chế mạnh hoặc vừa CYP3A4 có thể làm tăng đáng kể nồng độ eplerenone. [1]

Giai đoạn IV: Thải trừ

Sau một liều eplerenone đánh dấu phóng xạ, khoảng 67% liều được bài tiết qua nước tiểu và khoảng 32% qua phân. Dưới 5% liều được tìm thấy dưới dạng thuốc không đổi trong nước tiểu và phân. [1]

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải của eplerenone khoảng 3–6 giờ. [1]

CL · Độ thanh thải toàn phần

Độ thanh thải huyết tương biểu kiến của eplerenone khoảng 10 lít/giờ. Độ thanh thải có thể bị ảnh hưởng bởi tuổi cao, suy thận nặng, suy gan mức độ vừa, suy tim và các thuốc tác động lên CYP3A4. [1]

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố có thể ảnh hưởng đến mức phơi nhiễm eplerenone gồm:

  • Tuổi cao: ở trạng thái ổn định, AUC tăng khoảng 45% và nồng độ đỉnh tăng khoảng 22% so với người trẻ. [1]
  • Suy thận nặng: AUC và nồng độ đỉnh được ghi nhận tăng lần lượt khoảng 38% và 24%. [1]
  • Suy gan mức độ vừa, Child–Pugh B: AUC tăng khoảng 42%. [1]
  • Suy tim ổn định: AUC và nồng độ đỉnh tăng lần lượt khoảng 38% và 30%. [1]
  • Thuốc ức chế CYP3A4 làm tăng nồng độ eplerenone.
  • Nước bưởi chùm làm tăng mức phơi nhiễm khoảng 25%. [1]
  • St. John’s wort làm giảm AUC khoảng 30%. [1]

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Eplerenone

Eplerenone thuộc nhóm thuốc lợi tiểu giữ kali và đối kháng aldosterone, mã ATC C03DA04. [4]

Trong điều trị suy tim, eplerenone được xếp vào nhóm thuốc đối kháng thụ thể mineralocorticoid cùng với spironolactone. Nhóm này là một thành phần của điều trị nội khoa theo hướng dẫn cho người bệnh suy tim có phân suất tống máu giảm khi chức năng thận và kali cho phép. [2]

Phần III: Cơ chế tác dụng

Eplerenone gắn vào thụ thể mineralocorticoid và ngăn aldosterone hoạt hóa thụ thể này. Thụ thể mineralocorticoid có ở thận, tim, mạch máu, não và các mô khác. [1]

Tại thận, việc đối kháng aldosterone làm giảm tái hấp thu natri và nước, đồng thời giảm bài tiết kali. Tại tim và mạch máu, thuốc hạn chế một số tác động của aldosterone liên quan đến tái cấu trúc, xơ hóa và tiến triển suy tim. [1][6][7]

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Eplerenone làm tăng hoạt tính renin huyết tương và nồng độ aldosterone do làm mất cơ chế phản hồi âm của aldosterone đối với quá trình tiết renin. Sự tăng renin và aldosterone này không vượt qua được tác dụng chẹn thụ thể của thuốc. [1]

Thuốc không gây thay đổi nhất quán về nhịp tim, khoảng PR, độ rộng QRS hoặc khoảng QT ở người khỏe mạnh trong các nghiên cứu dược động học. [1]

Trong thử nghiệm EPHESUS ở người bệnh sau nhồi máu cơ tim có phân suất tống máu thất trái không quá 40% và suy tim hoặc đái tháo đường, eplerenone bổ sung vào điều trị tiêu chuẩn làm giảm nguy cơ tử vong do mọi nguyên nhân. [1][6]

Thử nghiệm EMPHASIS-HF cho thấy eplerenone làm giảm nguy cơ tử vong tim mạch hoặc nhập viện do suy tim ở người bệnh suy tim tâm thu có triệu chứng nhẹ, nhưng phạm vi này cần được phân biệt với chỉ định cụ thể trên nhãn Hoa Kỳ. [2][7]

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Eplerenone

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Eplerenone

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Eplerenone

Tương tácMức độCơ chế / ảnh hưởngKhuyến nghị / xử tríTheo dõiBằng chứng / nguồn
Valacyclovir

Dữ liệu dược cảnh giác ghi tín hiệu tăng tổn thương thận cấp khi valacyclovir được dùng cùng thuốc ức chế hệ renin–angiotensin, có hoặc không kèm NSAID.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích
Cơ chế:

Tương tác dược lực học giả định: ACE inhibitor/ARB/renin inhibitor có thể giảm áp lực lọc cầu thận và lượng nước tiểu, làm tăng nguy cơ tích lũy/kết tinh acyclovir; cơ chế tương tác trực tiếp chưa được chứng minh.

Ảnh hưởng:

Phân tích JADER cho thấy ROR AKI tăng có ý nghĩa khi phối hợp valacyclovir với RAS inhibitor; tín hiệu tăng thêm khi đồng thời có NSAID. Dữ liệu báo cáo tự phát không cho phép tính tỷ lệ mắc.

Khuyến nghị:

monitor_closely

Xử trí:

Không bắt buộc ngừng RAS inhibitor ở mọi bệnh nhân. Đánh giá chức năng thận và thể tích tuần hoàn; tạm ngừng/điều chỉnh thuốc theo phác đồ 'sick day' của cơ sở khi mất nước hoặc AKI; tránh thêm NSAID nếu có thể.

Creatinine/eGFR, kali, huyết áp, lượng nước tiểu, cân nặng và dấu hiệu mất nước; kiểm tra sớm nếu cao tuổi, CKD, suy tim, nôn/tiêu chảy hoặc dùng liều valacyclovir cao.

Bằng chứng: low
Nguồn:

Frontiers/PMC | Risk Evaluation for AKI induced by valacyclovir, analgesics, and RAS inhibitors | JADER analysis—RAS inhibitors | https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6694181/ | Kiểm tra ngày 2026-08-02
DailyMed | VALACYCLOVIR Prescribing Information | Warning 5.2—Acute renal failure risk factors | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=7f5e96e0-534c-47a5-bb79-926088afc73c | Kiểm tra ngày 2026-08-02

Chlorpromazine

Chlorpromazine có thể tăng tác dụng hạ huyết áp của nhiều thuốc hạ huyết áp và làm tăng hạ huyết áp tư thế.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Dược lực học: giãn mạch và phong bế alpha-adrenergic cộng hợp.

Ảnh hưởng:

Chóng mặt, ngất, té ngã hoặc hạ huyết áp có triệu chứng.

Khuyến nghị:

monitor_closely

Xử trí:

Theo dõi khi bắt đầu hoặc tăng liều; cân nhắc giảm liều một hoặc cả hai thuốc.

Huyết áp nằm/đứng, mạch, triệu chứng chóng mặt và té ngã.

Bằng chứng: high
Nguồn:

[eMC SmPC] | Chlorpromazine 100mg Tablets | Mục 4.5 – Interactions | https://www.medicines.org.uk/emc/product/3476/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-01
[DailyMed] | Chlorpromazine Hydrochloride Tablets, USP | Warnings/Precautions – CNS depressants, anticoagulants, phenytoin, propranolol, thiazides, metrizamide, lithium, alcohol, guanethidine | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=5ae79c1e-f523-4358-9f8b-7382a03d59bc | Kiểm tra ngày 2026-08-01

Rituximab

Thuốc hạ huyết áp có thể làm tăng mức độ hạ huyết áp xảy ra trong hoặc quanh thời điểm truyền rituximab.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Tác dụng hạ huyết áp của thuốc dùng nền có thể cộng hợp với hạ huyết áp liên quan phản ứng truyền rituximab.

Ảnh hưởng:

Có thể xuất hiện hạ huyết áp có triệu chứng, chóng mặt, ngất hoặc mất ổn định huyết động trong truyền.

Khuyến nghị:

separate_timing

Xử trí:

Đối với rituximab truyền tĩnh mạch, SmPC khuyến cáo cân nhắc tạm ngừng thuốc hạ huyết áp 12 giờ trước truyền; quyết định cần cá thể hóa theo nguy cơ tim mạch.

Huyết áp trước truyền và định kỳ trong truyền; theo dõi chóng mặt, ngất và dấu hiệu mất ổn định huyết động.

Bằng chứng: high
Nguồn:

eMC | MabThera SmPC | Consider withholding antihypertensive medicines 12 hours before rituximab infusion because hypotension may occur | https://www.medicines.org.uk/emc/product/3801/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-01

Thắc mắc về hoạt chất Eplerenone

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 1 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *