Doxycyclin, tên INN là doxycycline, là kháng sinh thuộc nhóm tetracyclin có tác dụng chủ yếu bằng cách ức chế tổng hợp protein của vi khuẩn. Thuốc được sử dụng trong điều trị một số nhiễm khuẩn đường hô hấp, nhiễm Chlamydia, bệnh do Rickettsia, Borrelia, bệnh than, mụn trứng cá và phòng sốt rét trong những trường hợp phù hợp. Doxycyclin chỉ có tác dụng với các tác nhân nhạy cảm và không điều trị cảm lạnh hoặc các bệnh do virus. Thuốc phải được uống với nhiều nước khi người bệnh đang ngồi hoặc đứng; không nên uống ngay trước khi nằm vì có thể gây viêm, loét thực quản. Các chế phẩm chứa sắt, calci, magnesi, nhôm, kẽm hoặc bismuth có thể làm giảm hấp thu thuốc. Doxycyclin cũng có thể gây buồn nôn, tiêu chảy, nhạy cảm ánh sáng, phản ứng da nghiêm trọng hoặc tăng áp lực nội sọ. Người bệnh không nên tự mua hoặc dùng lại kháng sinh từ đơn thuốc cũ.
Nội dung chính
- Hoạt chất: Doxycyclin; tên INN: doxycycline
- Nhóm thuốc: Kháng sinh tetracyclin, chủ yếu có tác dụng kìm khuẩn
- Mã ATC: J01AA02
- Cơ chế: Gắn vào tiểu đơn vị 30S của ribosome, ức chế tổng hợp protein vi khuẩn
- Chỉ định: Một số nhiễm khuẩn hô hấp, tiết niệu, Chlamydia, Rickettsia, Borrelia, mụn trứng cá và phòng sốt rét
- Liều người lớn thường gặp: Ngày đầu 200 mg, sau đó thường 100 mg/ngày; nhiễm khuẩn nặng có thể dùng 100 mg mỗi 12 giờ
- Cách uống: Uống với nhiều nước khi ngồi hoặc đứng; không uống ngay trước khi nằm
- Tương tác hấp thu: Sắt, calci, magnesi, nhôm, kẽm và bismuth có thể làm giảm hấp thu
- Cảnh báo nổi bật: Viêm thực quản, nhạy cảm ánh sáng, tiêu chảy do C. difficile, tăng áp lực nội sọ
- Trẻ dưới 8 tuổi: Thường tránh; có thể được chỉ định trong một số bệnh nặng như nhiễm Rickettsia
- Thai kỳ: Thường tránh, đặc biệt trong nửa sau thai kỳ; ngoại lệ cần đánh giá chuyên khoa
- Suy thận: Thông thường không tích lũy đáng kể và thường không cần chỉnh liều chỉ do suy thận
- Liều và chỉ định khác nhau theo bệnh, tuổi, cân nặng, kháng sinh đồ, dạng bào chế và hướng dẫn điều trị tại từng thời điểm.
Hoạt chất Doxycyclin là gì?
Doxycyclin là kháng sinh tetracyclin bán tổng hợp có phổ tác dụng trên nhiều vi khuẩn Gram dương, Gram âm và một số tác nhân không điển hình như Chlamydia, Mycoplasma, Rickettsia và Borrelia. Thuốc chủ yếu ngăn vi khuẩn phát triển thay vì tiêu diệt trực tiếp ngay lập tức.
Doxycyclin
INN Doxycycline
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Doxycyclin |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Doxycycline |
| Tên IUPAC | (4S,4aR,5S,5aR,6R,12aR)-4-(dimethylamino)-1,5,10,11,12a-pentahydroxy-6-methyl-3,12-dioxo-4a,5,5a,6-tetrahydro-4H-tetracene-2-carboxamide |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Doxycycline.; Doxycycline hyclate hoặc doxycyclin hyclat.; Doxycycline monohydrate hoặc doxycyclin monohydrat.; Doxycycline hydrochloride hemiethanolate hemihydrate là tên hóa học liên quan đến dạng hyclat.; Doxycycline hyclate và doxycycline monohydrate là các dạng muối hoặc dạng hydrat khác nhau; hàm lượng trên nhãn thường được biểu thị theo lượng doxycycline tương đương. |
| Tên Latinh / tên dược điển | Doxycyclinum |
| Tên USAN | doxycycline |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 564-25-0 |
|---|---|
| UNII | N12000U13O |
| PubChem CID | 54671203 |
| RxNorm CUI | 3640 |
Dược động học của Doxycyclin
Doxycyclin được hấp thu gần như hoàn toàn sau khi uống, đạt nồng độ đỉnh trong huyết tương sau khoảng 2–3 giờ. Thuốc có độ tan trong lipid cao, được phân bố vào nhiều mô và dịch cơ thể, tập trung trong mật và thải qua cả phân lẫn nước tiểu. Thời gian bán thải huyết thanh khoảng 18–22 giờ và không thay đổi đáng kể ở người suy thận nặng.
Giai đoạn I: Hấp thu
Sau liều uống 200 mg ở người trưởng thành khỏe mạnh, nồng độ đỉnh trung bình khoảng 2,6 microgam/mL được ghi nhận sau khoảng 2 giờ. Dạng viên hoặc viên nang có thể đạt nồng độ đỉnh sau khoảng 2–3 giờ. Thức ăn có thể làm giảm nhẹ tốc độ hoặc mức hấp thu tùy chế phẩm.
| F · Sinh khả dụng | Doxycyclin được hấp thu gần như hoàn toàn sau khi uống. Tỷ lệ sinh khả dụng tuyệt đối được áp dụng thống nhất cho mọi dạng bào chế: Chưa có đủ dữ liệu. Thức ăn nhiều chất béo hoặc sữa có thể làm giảm nhẹ nồng độ đỉnh của một số chế phẩm, nhưng ảnh hưởng đến tổng mức phơi nhiễm thường nhỏ hơn so với nhiều tetracyclin khác. |
|---|
Giai đoạn II: Phân bố
Doxycyclin có độ tan trong lipid cao và phân bố vào nhiều mô, dịch cơ thể. Thuốc tập trung trong mật và có thể đi qua nhau thai cũng như được bài tiết vào sữa mẹ. Tỷ lệ gắn protein huyết tương chính xác được áp dụng thống nhất cho mọi chế phẩm: Chưa có đủ dữ liệu.
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Doxycyclin tương đối ổn định trong huyết thanh người. Phần lớn thuốc được thải trừ dưới dạng còn hoạt tính; chuyển hóa không phải con đường thải trừ chiếm ưu thế.
Giai đoạn IV: Thải trừ
Doxycyclin được tập trung trong mật và bài tiết với nồng độ cao qua phân và nước tiểu ở dạng có hoạt tính sinh học. Ở người có chức năng thận bình thường, khoảng 40% liều có thể được bài tiết qua thận trong 72 giờ. Tỷ lệ này giảm đáng kể ở suy thận nặng nhưng thời gian bán thải huyết thanh không thay đổi rõ rệt.
| t½ · Thời gian bán thải | Thời gian bán thải huyết thanh khoảng 18–22 giờ. Thẩm tách máu không làm thay đổi đáng kể thời gian bán thải và không có hiệu quả đáng kể trong loại bỏ thuốc khi quá liều. |
|---|---|
| CL · Độ thanh thải toàn phần | Độ thanh thải toàn thân chuẩn hóa ở người trưởng thành: Chưa có đủ dữ liệu. Phân tích dược động học quần thể ở trẻ em từ 2–18 tuổi không ghi nhận khác biệt có ý nghĩa lâm sàng rõ rệt về độ thanh thải chuẩn hóa giữa các nhóm tuổi được nghiên cứu. |
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
- Sắt, nhôm, calci, magnesi, kẽm và bismuth tạo phức với thuốc, làm giảm hấp thu.
- Thức ăn có thể làm giảm nhẹ nồng độ đỉnh tùy chế phẩm.
- Barbiturat, carbamazepin và phenytoin có thể rút ngắn thời gian bán thải.
- Uống nhiều rượu kéo dài có thể làm giảm thời gian bán thải.
- Suy thận làm giảm bài tiết qua nước tiểu nhưng thường không kéo dài đáng kể thời gian bán thải.
- Suy gan hoặc sử dụng thuốc có độc tính gan có thể làm tăng nguy cơ tác dụng bất lợi và cần thận trọng.
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Doxycyclin
- Kháng sinh tetracyclin dùng toàn thân.
- Kháng sinh chủ yếu có tác dụng kìm khuẩn.
- Chất ức chế tổng hợp protein của vi khuẩn.
- Mã ATC J01AA02.
Phần III: Cơ chế tác dụng
Doxycyclin đi vào tế bào vi khuẩn nhạy cảm và gắn thuận nghịch vào tiểu đơn vị 30S của ribosome. Sự gắn kết này ngăn aminoacyl-tRNA tiếp cận vị trí nhận trên phức hợp mRNA–ribosome, từ đó ức chế quá trình tổng hợp protein cần thiết cho sự phát triển và nhân lên của vi khuẩn. Kháng chéo với các tetracyclin khác có thể xảy ra.
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Doxycyclin có hoạt tính kìm khuẩn trên nhiều tác nhân nhạy cảm. Hiệu quả phụ thuộc vào mức độ nhạy cảm của vi khuẩn, nồng độ thuốc tại vị trí nhiễm khuẩn, khả năng tuân thủ và tình hình kháng thuốc tại địa phương. Thuốc không có tác dụng với virus gây cảm lạnh hoặc cúm.
Một số chế phẩm doxycycline liều thấp, giải phóng biến đổi được sử dụng nhờ tác dụng chống viêm trong rosacea nhưng không đạt nồng độ kháng khuẩn tương đương chế phẩm điều trị nhiễm khuẩn.
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Doxycyclin
Chỉ định được phê duyệt phụ thuộc từng chế phẩm và quốc gia. Các nhóm chỉ định được ghi nhận trong SmPC hoặc nhãn chính thức gồm:
Nhiễm khuẩn hô hấp
- Viêm phổi và nhiễm khuẩn hô hấp dưới do tác nhân nhạy cảm.
- Viêm phổi do Mycoplasma pneumoniae.
- Một số trường hợp viêm phế quản mạn hoặc viêm xoang do vi khuẩn nhạy cảm.
Nhiễm khuẩn đường tiết niệu
Một số nhiễm khuẩn do Klebsiella, Enterobacter, Escherichia coli và các tác nhân nhạy cảm khác, sau khi cân nhắc kháng sinh đồ.
Bệnh lây truyền qua đường tình dục
- Nhiễm Chlamydia trachomatis không biến chứng.
- Viêm niệu đạo không do lậu.
- Hạ cam, u hạt bẹn và hột xoài.
- Dùng thay thế trong một số trường hợp giang mai hoặc lậu khi thuốc ưu tiên không phù hợp.
Nhiễm khuẩn khác
- Bệnh do Rickettsia.
- Sốt Q.
- Bệnh Lyme và một số bệnh do Borrelia.
- Bệnh than.
- Dịch hạch, tularemia, bệnh tả, brucellosis khi phối hợp phù hợp.
- Nhiễm trùng mắt do tác nhân nhạy cảm.
- Mụn trứng cá khi cần kháng sinh toàn thân.
- Phòng sốt rét do Plasmodium falciparum tại vùng có kháng thuốc phù hợp.
Việc lựa chọn doxycyclin phải căn cứ tác nhân nghi ngờ hoặc xác định, kháng sinh đồ, hướng dẫn điều trị và tình hình kháng thuốc địa phương.
Một số ứng dụng phụ thuộc hướng dẫn quốc gia hoặc được xem là ngoài chỉ định đối với từng sản phẩm:
- Doxycycline dự phòng sau phơi nhiễm để giảm nguy cơ một số bệnh lây truyền qua đường tình dục, còn gọi là Doxy-PEP. CDC Hoa Kỳ khuyến nghị thảo luận biện pháp này với một số nam quan hệ tình dục đồng giới và phụ nữ chuyển giới có tiền sử giang mai, Chlamydia hoặc lậu trong 12 tháng trước. Đây không phải biện pháp áp dụng đại trà và cần theo dõi kháng thuốc, xét nghiệm STI định kỳ.
- Tác dụng chống viêm trong rosacea với chế phẩm 40 mg giải phóng biến đổi là chỉ định được phê duyệt cho một số sản phẩm, nhưng không thể áp dụng cho mọi chế phẩm doxycyclin.
- Các ứng dụng khác ngoài tờ hướng dẫn của sản phẩm cụ thể chỉ được cân nhắc theo hướng dẫn chuyên khoa.
Không tự sử dụng doxycyclin để dự phòng bệnh lây truyền qua đường tình dục hoặc điều trị mụn kéo dài.
Liều dùng và cách sử dụng
Nhiễm khuẩn cấp ở người lớn và thanh thiếu niên
- Liều thường dùng: tổng cộng 200 mg trong ngày đầu, dùng một lần hoặc chia hai lần.
- Liều duy trì thường dùng: 100 mg/ngày.
- Nhiễm khuẩn nặng: có thể dùng 200 mg/ngày, thường chia 100 mg mỗi 12 giờ.
Trẻ từ 8 tuổi, cân nặng không quá 45 kg
- Ngày đầu: tổng liều 4,4 mg/kg, dùng một lần hoặc chia hai lần.
- Liều duy trì: 2,2 mg/kg/ngày, dùng một lần hoặc chia hai lần.
- Nhiễm khuẩn nặng: có thể duy trì đến 4,4 mg/kg/ngày.
- Trẻ trên 45 kg thường sử dụng liều người lớn.
Một số chỉ định cụ thể
- Nhiễm Chlamydia không biến chứng: một số nhãn khuyến cáo 100 mg, ngày hai lần trong 7 ngày.
- Mụn trứng cá: một số SmPC sử dụng 50 mg/ngày trong 6–12 tuần.
- Phòng sốt rét ở người lớn: 100 mg/ngày, bắt đầu 1–2 ngày trước khi đến vùng sốt rét, dùng trong thời gian lưu trú và tiếp tục 4 tuần sau khi rời vùng dịch.
Đây là liều tham khảo từ một số nhãn thuốc, không phải hướng dẫn tự điều trị. Liều và thời gian thực tế phải theo bệnh, tuổi, cân nặng, kháng sinh đồ, chức năng cơ quan và hướng dẫn chuyên môn hiện hành.
- Uống viên thuốc với một cốc nước đầy.
- Uống khi đang ngồi hoặc đứng.
- Không uống ngay trước khi đi ngủ; nên duy trì tư thế thẳng trong một khoảng thời gian sau uống để giảm nguy cơ thuốc lưu lại trong thực quản.
- Có thể uống cùng thức ăn khi bị kích ứng dạ dày, nếu tờ hướng dẫn của sản phẩm cho phép.
- Không dùng đồng thời với thuốc kháng acid chứa nhôm, calci hoặc magnesi; chế phẩm sắt, kẽm hoặc bismuth. Cần tách thời điểm sử dụng theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc dược sĩ.
- Dùng đủ liều và đủ thời gian được kê; không tự ngừng sớm chỉ vì triệu chứng đã giảm.
- Không sử dụng thuốc đã quá hạn, đặc biệt các chế phẩm tetracyclin.
Cần theo dõi:
- Mức độ cải thiện triệu chứng và kết quả cấy, kháng sinh đồ khi có.
- Buồn nôn, nôn, đau thượng vị, khó nuốt hoặc đau sau xương ức.
- Tiêu chảy kéo dài, tiêu chảy nhiều nước hoặc có máu.
- Phát ban, bỏng nắng bất thường hoặc tổn thương da.
- Đau đầu dữ dội, nhìn mờ, nhìn đôi hoặc giảm thị lực.
- Dấu hiệu bội nhiễm nấm ở miệng hoặc âm đạo.
- Công thức máu, chức năng gan và thận khi dùng kéo dài.
- INR hoặc thời gian đông máu ở người dùng warfarin.
- Tình trạng thai nghén ở người có khả năng mang thai.
Cảnh báo và lưu ý về Doxycyclin
- Quá mẫn với doxycyclin.
- Tiền sử dị ứng với tetracyclin khác hoặc tá dược của sản phẩm.
- Một số SmPC chống chỉ định trong thai kỳ và thời kỳ cho con bú.
- Chống chỉ định bổ sung có thể phụ thuộc dạng bào chế, hàm lượng và tá dược của từng sản phẩm.
Trong một số bệnh nhiễm trùng nặng như bệnh do Rickettsia, cơ quan y tế có thể khuyến nghị doxycyclin kể cả ở thai kỳ hoặc trẻ nhỏ khi lợi ích cứu sống vượt nguy cơ. Việc này phải do bác sĩ chuyên khoa quyết định.
Các tác dụng không mong muốn đã được ghi nhận gồm:
- Buồn nôn, nôn.
- Đau bụng, khó tiêu, nóng rát dạ dày.
- Tiêu chảy.
- Chán ăn.
- Đau đầu.
- Phát ban, ngứa, nổi mề đay.
- Nhạy cảm ánh sáng, phản ứng giống bỏng nắng.
- Nhiễm Candida miệng hoặc âm đạo.
- Viêm lưỡi, viêm miệng.
- Khó nuốt, viêm hoặc loét thực quản.
- Đau cơ, đau khớp.
- Tăng urê máu.
- Đổi màu răng khi sử dụng trong giai đoạn răng đang phát triển.
- Tăng sắc tố da hoặc bong móng do ánh sáng khi dùng kéo dài.
Phản ứng dị ứng hoặc phản ứng da nghiêm trọng
Có thể xảy ra phản vệ, phù mạch, hội chứng Stevens–Johnson, hoại tử thượng bì nhiễm độc, viêm da tróc vảy hoặc hội chứng DRESS. Phải ngừng thuốc và cấp cứu khi có khó thở, sưng mặt, phồng rộp da, bong da hoặc tổn thương niêm mạc.
Tăng áp lực nội sọ
Doxycyclin có thể gây tăng áp lực nội sọ lành tính, biểu hiện bằng đau đầu, nôn, nhìn mờ, nhìn đôi hoặc giảm thị lực. Một số trường hợp mất thị lực vĩnh viễn đã được báo cáo. Cần ngừng thuốc và khám mắt khẩn cấp khi xuất hiện rối loạn thị giác.
Tiêu chảy do Clostridioides difficile
Tiêu chảy liên quan kháng sinh có thể xuất hiện trong hoặc nhiều tuần sau khi ngừng thuốc, từ nhẹ đến viêm đại tràng đe dọa tính mạng. Không tự dùng thuốc cầm tiêu chảy khi có tiêu chảy nhiều nước, đau bụng, sốt hoặc phân có máu.
Viêm và loét thực quản
Nguy cơ tăng khi uống thuốc với ít nước hoặc uống ngay trước khi nằm. Đau khi nuốt, khó nuốt hoặc đau sau xương ức cần được đánh giá y tế.
Độc tính khác
- Viêm gan, suy gan hoặc vàng da.
- Thiếu máu tán huyết, giảm bạch cầu trung tính hoặc giảm tiểu cầu.
- Viêm tụy.
- Đợt cấp lupus ban đỏ hệ thống.
- Phản ứng Jarisch–Herxheimer khi điều trị một số nhiễm xoắn khuẩn.
- Không dùng cho nhiễm virus hoặc khi không có chỉ định kháng sinh.
- Thận trọng ở người có bệnh gan hoặc đang dùng thuốc gây độc gan.
- Tránh nắng mạnh, tia cực tím và sử dụng biện pháp bảo vệ da.
- Uống đủ nước và không nằm ngay sau uống.
- Thận trọng ở người có tiền sử tăng áp lực nội sọ.
- Tránh phối hợp isotretinoin.
- Thận trọng ở người mắc nhược cơ vì tetracyclin có thể gây yếu thần kinh–cơ.
- Có thể làm nặng lupus ban đỏ hệ thống.
- Theo dõi bội nhiễm vi khuẩn hoặc nấm không nhạy cảm.
- Khi dùng dài ngày, cần theo dõi công thức máu, chức năng gan và chức năng thận.
- Doxycyclin phòng sốt rét không bảo đảm phòng bệnh hoàn toàn; vẫn phải kết hợp biện pháp tránh muỗi.
Quá liều có thể làm tăng buồn nôn, nôn, tiêu chảy và các tác dụng bất lợi khác. Không có thuốc giải độc đặc hiệu được nêu trong các nhãn tham khảo.
Xử trí tại cơ sở y tế gồm:
- Ngừng thuốc.
- Điều trị triệu chứng và hỗ trợ.
- Theo dõi chức năng gan, thận và các biểu hiện thần kinh.
- Rửa dạ dày chỉ được cân nhắc bởi nhân viên y tế trong tình huống phù hợp.
- Thẩm tách máu không làm giảm đáng kể thời gian bán thải và không có lợi rõ rệt trong quá liều.
Không tự gây nôn hoặc tự điều trị quá liều tại nhà.
Điều kiện bảo quản phụ thuộc từng chế phẩm, dạng muối và dạng bào chế. Cần:
- Bảo quản theo nhiệt độ ghi trên nhãn.
- Giữ trong bao bì gốc, tránh ẩm và ánh sáng.
- Để ngoài tầm nhìn, tầm với của trẻ em.
- Không sử dụng thuốc đã hết hạn, đổi màu, biến chất hoặc không còn nguyên bao bì.
Nhiệt độ bảo quản chung áp dụng cho mọi chế phẩm doxycyclin: Chưa có đủ dữ liệu.
Đối tượng đặc biệt
Doxycyclin thường được tránh ở trẻ dưới 8 tuổi do nguy cơ đổi màu răng vĩnh viễn và ảnh hưởng có thể hồi phục đến phát triển xương. Ở trẻ từ 8 đến dưới 12 tuổi, một số SmPC khuyến cáo chỉ sử dụng khi thuốc thay thế không phù hợp hoặc không có hiệu quả.
Tuy nhiên, với bệnh do Rickettsia, sốt phát ban Rocky Mountain và một số nhiễm trùng nặng hoặc đe dọa tính mạng, CDC khuyến nghị doxycyclin cho trẻ ở mọi độ tuổi. Các dữ liệu hiện có không cho thấy liệu trình ngắn điều trị bệnh Rickettsia gây đổi màu men răng ở trẻ dưới 8 tuổi.
Không tự dùng doxycyclin cho trẻ em; liều phải tính theo cân nặng và bệnh cụ thể.
Các nghiên cứu lâm sàng không ghi nhận khác biệt rõ ràng về đáp ứng giữa người cao tuổi và người trẻ. Doxycyclin có thể được sử dụng với liều thông thường khi phù hợp, nhưng cần xem xét bệnh gan, khó nuốt, nguy cơ viêm thực quản, sử dụng nhiều thuốc và tương tác với thuốc chống đông hoặc khoáng chất bổ sung.
Doxycyclin thường được tránh trong thai kỳ, đặc biệt trong ba tháng giữa và ba tháng cuối, vì tetracyclin có thể gây đổi màu răng sữa và ức chế có thể hồi phục sự phát triển xương của thai. Dữ liệu quan sát trong nhiều năm không cho thấy tăng rõ rệt nguy cơ dị tật lớn khi phơi nhiễm trong ba tháng đầu, nhưng dữ liệu không loại trừ mọi nguy cơ.
Một số SmPC chống chỉ định doxycyclin trong toàn bộ thai kỳ. Trong các bệnh nặng như nhiễm Rickettsia, CDC vẫn xem doxycyclin là lựa chọn hàng đầu kể cả ở phụ nữ mang thai vì trì hoãn điều trị có thể nguy hiểm. Quyết định phải do bác sĩ chuyên khoa cân nhắc lợi ích–nguy cơ.
Doxycyclin không được khuyến cáo để phòng sốt rét trong thai kỳ.
Khuyến cáo giữa các nguồn có khác biệt:
- Một số SmPC chống chỉ định trong thời kỳ cho con bú.
- Một số nhãn FDA khuyến cáo không cho con bú trong thời gian điều trị và 5 ngày sau liều cuối vì nguy cơ tiềm ẩn đối với răng và xương của trẻ.
- CDC ghi nhận nhiều chuyên gia xem sử dụng doxycyclin ngắn hạn là tương thích với việc cho con bú trong một số hoàn cảnh.
Vì vậy, phụ nữ cho con bú không nên tự sử dụng. Bác sĩ cần cân nhắc bệnh cần điều trị, thời gian dùng, tuổi và sức khỏe của trẻ, cùng thuốc thay thế phù hợp.
Doxycyclin cần được sử dụng thận trọng ở người suy gan hoặc đang dùng thuốc có khả năng gây độc gan. Đã có báo cáo hiếm về bất thường chức năng gan, viêm gan và suy gan. Có thể cần theo dõi men gan khi dùng liều cao, kéo dài hoặc phối hợp nhiều thuốc.
Chế độ điều chỉnh liều thống nhất theo mức độ suy gan: Chưa có đủ dữ liệu.
Ở liều thông thường, doxycyclin không tích lũy đáng kể ở người suy thận và thời gian bán thải không thay đổi rõ rệt kể cả khi chức năng thận suy giảm nặng. SmPC tham khảo không yêu cầu điều chỉnh liều thường quy chỉ vì suy thận. Thẩm tách máu không loại bỏ thuốc hiệu quả.
Chưa có bằng chứng cho thấy doxycyclin thường xuyên ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng lái xe hoặc vận hành máy móc. Tuy nhiên, người bệnh không nên lái xe khi có chóng mặt, đau đầu, nhìn mờ, nhìn đôi hoặc các triệu chứng thần kinh khác. Rối loạn thị giác có thể là dấu hiệu tăng áp lực nội sọ và cần được khám ngay.
Tương tác thuốc của Doxycyclin
Làm giảm hấp thu doxycyclin
- Thuốc kháng acid chứa nhôm, calci hoặc magnesi.
- Chế phẩm sắt.
- Chế phẩm kẽm.
- Bismuth.
- Một số sản phẩm bổ sung khoáng chất.
Không nên uống đồng thời; cần tách thời điểm theo hướng dẫn chuyên môn.
Thuốc chống đông
Doxycyclin có thể kéo dài thời gian prothrombin và làm tăng tác dụng của warfarin hoặc thuốc chống đông tương tự. Có thể cần theo dõi INR và điều chỉnh liều thuốc chống đông.
Thuốc chống động kinh và chất cảm ứng enzym
Barbiturat, carbamazepin và phenytoin có thể làm giảm thời gian bán thải và nồng độ doxycyclin.
Retinoid toàn thân
Không nên phối hợp với isotretinoin hoặc retinoid toàn thân khác do cả hai nhóm đều liên quan đến tăng áp lực nội sọ.
Các tương tác khác
- Methoxyflurane phối hợp tetracyclin đã liên quan đến suy thận nghiêm trọng.
- Doxycyclin có thể làm tăng nồng độ ciclosporin.
- Phối hợp với penicillin có thể làm giảm tác dụng diệt khuẩn trong một số trường hợp.
- Một số nhãn ghi nhận khả năng làm giảm hiệu quả thuốc tránh thai đường uống; người dùng nên hỏi bác sĩ về biện pháp tránh thai bổ sung.
- Rượu sử dụng kéo dài có thể làm giảm thời gian bán thải của thuốc.
Thắc mắc về hoạt chất Doxycyclin
Doxycyclin là kháng sinh tetracyclin có tác dụng kìm khuẩn bằng cách gắn vào tiểu đơn vị 30S của ribosome và ức chế tổng hợp protein. Thuốc được sử dụng cho một số nhiễm khuẩn do Chlamydia, Mycoplasma, Rickettsia, Borrelia và các vi khuẩn nhạy cảm khác.
Doxycyclin có thể được uống cùng thức ăn nếu thuốc gây kích ứng dạ dày và tờ hướng dẫn của sản phẩm cho phép. Điều quan trọng là uống với nhiều nước khi đang ngồi hoặc đứng và không uống ngay trước khi nằm. Sắt, thuốc kháng acid và chế phẩm khoáng chất phải được dùng cách thời điểm doxycyclin theo hướng dẫn chuyên môn.
Doxycyclin có thể được bác sĩ kê trong mụn trứng cá viêm mức độ phù hợp khi cần kháng sinh toàn thân. Thuốc thường chỉ là một phần của phác đồ và không nên dùng đơn độc hoặc kéo dài không kiểm soát vì nguy cơ kháng kháng sinh. Liều và thời gian phải do bác sĩ da liễu quyết định.
Viên thuốc có thể mắc lại trong thực quản và gây kích ứng, viêm hoặc loét. Nguy cơ cao hơn khi uống với ít nước hoặc uống ngay trước khi đi ngủ. Vì vậy, cần uống với một cốc nước đầy khi đang ngồi hoặc đứng.
Không nên uống đồng thời. Sắt, calci, magnesi, nhôm, kẽm và bismuth có thể tạo phức với doxycyclin và làm giảm hấp thu thuốc. Người bệnh cần hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ để sắp xếp khoảng cách phù hợp giữa các liều.

