Doxazosin

Doxazosin là thuốc đối kháng chọn lọc thụ thể alpha-1 adrenergic, được sử dụng để điều trị tăng huyết áp và giảm các triệu chứng đường tiểu liên quan đến phì đại tuyến tiền liệt lành tính. Thuốc làm giãn mạch để giảm sức cản ngoại vi, đồng thời làm giãn cơ trơn tại tuyến tiền liệt và cổ bàng quang để cải thiện dòng tiểu. Doxazosin có thể gây hạ huyết áp tư thế, chóng mặt hoặc ngất, đặc biệt sau liều đầu tiên, khi tăng liều hoặc khi dùng lại sau thời gian gián đoạn. Vì vậy, dạng giải phóng tức thì thường được bắt đầu ở liều thấp và tăng dần. Dạng giải phóng kéo dài có chế độ liều khác và không được nhai, bẻ hoặc nghiền. Người bệnh không nên tự đổi giữa các dạng thuốc, tự tăng liều hoặc phối hợp với thuốc điều trị rối loạn cương như sildenafil, tadalafil khi chưa được bác sĩ đánh giá.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Hoạt chất: Doxazosin, thường dùng dưới dạng doxazosin mesylate/mesilate
  • Nhóm thuốc: Thuốc đối kháng chọn lọc thụ thể alpha-1 adrenergic
  • Mã ATC: C02CA04
  • Chỉ định chính: Tăng huyết áp; triệu chứng và tắc nghẽn đường tiểu do phì đại tuyến tiền liệt lành tính
  • Dạng giải phóng tức thì: Thường khởi đầu 1 mg, ngày một lần và tăng liều từ từ
  • Dạng giải phóng kéo dài: Thường khởi đầu 4 mg, ngày một lần; không bẻ, nghiền hoặc nhai
  • Cảnh báo nổi bật: Hạ huyết áp tư thế, chóng mặt, ngất, đặc biệt sau liều đầu hoặc khi tăng liều
  • Tương tác đáng chú ý: Thuốc ức chế PDE-5, thuốc hạ huyết áp khác, thuốc chẹn alpha khác và chất ức chế mạnh CYP3A4
  • Phẫu thuật mắt: Phải thông báo cho bác sĩ mắt về việc đang hoặc từng dùng thuốc chẹn alpha-1
  • Lưu ý về BPH: Thuốc cải thiện triệu chứng nhưng không làm nhỏ tuyến tiền liệt và không loại trừ ung thư tuyến tiền liệt
  • Doxazosin được phê duyệt cho tăng huyết áp trong các nhãn thuốc tham khảo. Tuy nhiên, trong hướng dẫn NICE, thuốc chẹn alpha chủ yếu được xem xét như lựa chọn bổ sung ở bước 4 đối với tăng huyết áp kháng trị, thay vì lựa chọn đầu tay thường quy. Với triệu chứng đường tiểu mức độ vừa đến nặng ở nam giới, doxazosin là một trong các thuốc chẹn alpha có thể được cân nhắc.

Hoạt chất Doxazosin là gì?

Doxazosin là thuốc chẹn chọn lọc thụ thể alpha-1 adrenergic. Thuốc làm giãn mạch để giảm huyết áp và làm giãn cơ trơn ở tuyến tiền liệt, bao tuyến tiền liệt và cổ bàng quang để giảm sức cản dòng tiểu.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Doxazosin

CAS 74191-85-8 Công thức C23H25N5O5

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Doxazosin

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Doxazosin

Tên IUPAC

[4-(4-amino-6,7-dimethoxyquinazolin-2-yl)piperazin-1-yl]-(2,3-dihydro-1,4-benzodioxin-3-yl)methanone

Tên khác / tên đồng nghĩa

Doxazosin mesylate.; Doxazosin mesilate.; Doxazosin mesylat.; Doxazosin thường được bào chế dưới dạng muối mesylate; hàm lượng trên nhãn thường được biểu thị tương đương với lượng doxazosin dạng base.

Tên Latinh / tên dược điển

Doxazosinum

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

74191-85-8

UNII

NW1291F1W8

PubChem CID

3157

RxNorm CUI

49276

Công thức phân tử

C23H25N5O5

Dược động học của Doxazosin

Doxazosin giải phóng tức thì được hấp thu tốt qua đường uống, đạt nồng độ đỉnh trong huyết tương sau khoảng 2–3 giờ và có sinh khả dụng khoảng 65%. Thuốc gắn protein huyết tương khoảng 98%, được chuyển hóa rộng tại gan và thải trừ chủ yếu qua phân. Thời gian bán thải cuối khoảng 22 giờ, phù hợp với chế độ dùng một lần mỗi ngày. Dạng giải phóng kéo dài đạt nồng độ đỉnh chậm hơn và có sinh khả dụng tương đối thấp hơn dạng giải phóng tức thì.

Giai đoạn I: Hấp thu

Doxazosin giải phóng tức thì đạt nồng độ đỉnh trong huyết tương sau khoảng 2–3 giờ. Thức ăn có thể làm giảm nhẹ nồng độ đỉnh và diện tích dưới đường cong nhưng thay đổi này không được đánh giá là có ý nghĩa lâm sàng trong nhãn tham khảo. Dạng giải phóng kéo dài đạt nồng độ đỉnh từ từ sau khoảng 8–9 giờ.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng đường uống của doxazosin giải phóng tức thì khoảng 65%, phản ánh chuyển hóa bước đầu tại gan. Với dạng giải phóng kéo dài, sinh khả dụng tương đối so với dạng giải phóng tức thì được ghi nhận khoảng 54% ở liều 4 mg và 59% ở liều 8 mg.

Giai đoạn II: Phân bố

Khoảng 98% doxazosin trong tuần hoàn gắn với protein huyết tương. Do gắn protein cao, thuốc không được loại bỏ hiệu quả bằng thẩm tách máu.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Doxazosin được chuyển hóa rộng tại gan, chủ yếu qua phản ứng O-demethyl hóa nhân quinazoline và hydroxyl hóa phần benzodioxan. Dữ liệu in vitro cho thấy CYP3A4 là con đường chuyển hóa chính; CYP2D6 và CYP2C9 có thể tham gia ở mức độ thấp hơn.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Khoảng 63% liều đánh dấu phóng xạ được thải qua phân và khoảng 9% qua nước tiểu. Chỉ khoảng 4,8% liều được tìm thấy dưới dạng thuốc không đổi trong phân; lượng thuốc không đổi trong nước tiểu chỉ ở mức vết.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải cuối trong huyết tương khoảng 22 giờ.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
  • Dạng bào chế ảnh hưởng rõ đến tốc độ hấp thu và nồng độ đỉnh.
  • Suy gan có thể làm tăng phơi nhiễm do thuốc được chuyển hóa rộng tại gan.
  • Ở người xơ gan Child–Pugh A, phơi nhiễm sau một liều 2 mg được ghi nhận tăng khoảng 40%.
  • Dược động học ở người suy thận nhìn chung không thay đổi đáng kể so với người có chức năng thận bình thường.
  • Tuổi cao không gây thay đổi đáng kể thời gian bán thải hoặc độ thanh thải đường uống trong các nghiên cứu dược động học, nhưng nguy cơ tác dụng bất lợi vẫn có thể tăng do bệnh kèm và sử dụng nhiều thuốc.
  • Chất ức chế mạnh CYP3A4 có thể làm tăng phơi nhiễm và nguy cơ hạ huyết áp.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Doxazosin

  • Thuốc đối kháng thụ thể alpha-1 adrenergic sau synap.
  • Thuốc hạ huyết áp tác động bằng cách giảm sức cản mạch ngoại vi.
  • Thuốc cải thiện triệu chứng đường tiểu dưới do phì đại tuyến tiền liệt lành tính.
  • Mã ATC: C02CA04.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Doxazosin cạnh tranh tại thụ thể alpha-1 adrenergic:

  • Tại mạch máu: ức chế co mạch qua alpha-1, làm giảm sức cản mạch hệ thống và hạ huyết áp.
  • Tại tuyến tiền liệt và cổ bàng quang: làm giảm trương lực cơ trơn, giảm sức cản niệu đạo và cải thiện các triệu chứng tắc nghẽn hoặc kích thích liên quan đến phì đại tuyến tiền liệt lành tính.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Ở người tăng huyết áp, doxazosin làm giảm sức cản mạch hệ thống và gây giảm huyết áp kéo dài trong khoảng dùng thuốc một lần mỗi ngày. Với dạng giải phóng tức thì, tác dụng giảm huyết áp tối đa thường xuất hiện khoảng 2–6 giờ sau liều. Thuốc có thể ảnh hưởng huyết áp khi đứng nhiều hơn khi nằm, giải thích nguy cơ hạ huyết áp tư thế.

Trong phì đại tuyến tiền liệt lành tính, thuốc có thể bắt đầu cải thiện triệu chứng và lưu lượng dòng tiểu trong khoảng 1–2 tuần. Doxazosin không làm giảm kích thước tuyến tiền liệt và không bảo đảm ngăn được tiến triển bệnh hoặc nhu cầu phẫu thuật trong tương lai.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Doxazosin

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Doxazosin

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Doxazosin

Tương tácMức độCơ chế / ảnh hưởngKhuyến nghị / xử tríTheo dõiBằng chứng / nguồn
Chlorpromazine

Chlorpromazine có thể tăng tác dụng hạ huyết áp của nhiều thuốc hạ huyết áp và làm tăng hạ huyết áp tư thế.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Dược lực học: giãn mạch và phong bế alpha-adrenergic cộng hợp.

Ảnh hưởng:

Chóng mặt, ngất, té ngã hoặc hạ huyết áp có triệu chứng.

Khuyến nghị:

monitor_closely

Xử trí:

Theo dõi khi bắt đầu hoặc tăng liều; cân nhắc giảm liều một hoặc cả hai thuốc.

Huyết áp nằm/đứng, mạch, triệu chứng chóng mặt và té ngã.

Bằng chứng: high
Nguồn:

[eMC SmPC] | Chlorpromazine 100mg Tablets | Mục 4.5 – Interactions | https://www.medicines.org.uk/emc/product/3476/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-01
[DailyMed] | Chlorpromazine Hydrochloride Tablets, USP | Warnings/Precautions – CNS depressants, anticoagulants, phenytoin, propranolol, thiazides, metrizamide, lithium, alcohol, guanethidine | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=5ae79c1e-f523-4358-9f8b-7382a03d59bc | Kiểm tra ngày 2026-08-01

Rituximab

Thuốc hạ huyết áp có thể làm tăng mức độ hạ huyết áp xảy ra trong hoặc quanh thời điểm truyền rituximab.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Tác dụng hạ huyết áp của thuốc dùng nền có thể cộng hợp với hạ huyết áp liên quan phản ứng truyền rituximab.

Ảnh hưởng:

Có thể xuất hiện hạ huyết áp có triệu chứng, chóng mặt, ngất hoặc mất ổn định huyết động trong truyền.

Khuyến nghị:

separate_timing

Xử trí:

Đối với rituximab truyền tĩnh mạch, SmPC khuyến cáo cân nhắc tạm ngừng thuốc hạ huyết áp 12 giờ trước truyền; quyết định cần cá thể hóa theo nguy cơ tim mạch.

Huyết áp trước truyền và định kỳ trong truyền; theo dõi chóng mặt, ngất và dấu hiệu mất ổn định huyết động.

Bằng chứng: high
Nguồn:

eMC | MabThera SmPC | Consider withholding antihypertensive medicines 12 hours before rituximab infusion because hypotension may occur | https://www.medicines.org.uk/emc/product/3801/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-01

Thắc mắc về hoạt chất Doxazosin

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 1 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *