Domperidon

Domperidon, tên tiếng Anh là domperidone, là thuốc đối kháng dopamine có tác dụng chống nôn và làm tăng vận động của đường tiêu hóa. Theo hồ sơ sản phẩm hiện hành tại Anh và khuyến cáo của Cơ quan Dược phẩm châu Âu, chỉ định được thừa nhận chủ yếu là điều trị triệu chứng buồn nôn và nôn trong thời gian ngắn. Thuốc cần được sử dụng ở liều thấp nhất có hiệu quả và thường không kéo dài quá một tuần. Domperidon có thể làm tăng nguy cơ kéo dài khoảng QT, xoắn đỉnh, loạn nhịp thất và đột tử do tim, đặc biệt ở người trên 60 tuổi, người dùng liều trên 30 mg/ngày hoặc dùng đồng thời thuốc kéo dài QT hay thuốc ức chế CYP3A4. Người bệnh không nên tự mua, tăng liều hoặc sử dụng kéo dài domperidon mà chưa được bác sĩ, dược sĩ đánh giá nguy cơ.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Hoạt chất: Domperidon, tên INN: domperidone
  • Nhóm thuốc: Thuốc đối kháng dopamine D2 ngoại biên; thuốc chống nôn và tăng nhu động tiêu hóa
  • Mã ATC: A03FA03
  • Chỉ định được phê duyệt theo SmPC tham khảo: Giảm triệu chứng buồn nôn và nôn
  • Liều tham khảo cho người lớn: 10 mg, tối đa 3 lần/ngày; không quá 30 mg/ngày
  • Thời gian điều trị: Thường không quá 1 tuần
  • Cách uống: Thường uống trước bữa ăn 15–30 phút
  • Cảnh báo quan trọng: Kéo dài QT, xoắn đỉnh, loạn nhịp thất và nguy cơ đột tử do tim
  • Nhóm nguy cơ cao: Người trên 60 tuổi, bệnh tim, rối loạn điện giải, nhịp tim chậm, suy gan, dùng thuốc kéo dài QT hoặc ức chế CYP3A4
  • Trẻ em: Hiệu quả chưa được xác lập ở trẻ dưới 12 tuổi hoặc người dưới 35 kg trong SmPC tham khảo
  • Lưu ý: Không tự dùng thuốc; cần kiểm tra các thuốc đang sử dụng trước khi bắt đầu điều trị
  • Các giới hạn liều và thời gian trên được trích từ SmPC hiện hành tại Anh; hướng dẫn sử dụng được phê duyệt tại từng quốc gia hoặc từng sản phẩm có thể khác nhau.

Hoạt chất Domperidon là gì?

Domperidon là thuốc đối kháng dopamine có tác dụng giảm buồn nôn, nôn và làm tăng vận động của dạ dày–ruột. Thuốc tác động tại các thụ thể dopamine trong đường tiêu hóa và tại vùng nhận cảm hóa học liên quan đến phản xạ nôn nằm ngoài hàng rào máu–não.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Domperidon

INN Domperidone. Domperidone là tên INN và cũng được ghi nhận trong hệ thống định danh dược chất của FDA.

CAS 57808-66-9 Công thức C22H24ClN5O2

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Domperidon

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Domperidone. Domperidone là tên INN và cũng được ghi nhận trong hệ thống định danh dược chất của FDA.

Tên IUPAC

6-chloro-3-[1-[3-(2-oxo-3H-benzimidazol-1-yl)propyl]piperidin-4-yl]-1H-benzimidazol-2-one

Tên hóa học khác

5-Chloro-1-[1-[3-(2,3-dihydro-2-oxo-1H-benzimidazol-1-yl)propyl]-4-piperidinyl]-1,3-dihydro-2H-benzimidazol-2-one | 4-(5-Chloro-2-oxo-1-benzimidazolinyl)-1-[3-(2-oxobenzimidazolinyl)propyl]piperidine

Tên khác / tên đồng nghĩa

Domperidone.; Domperidone maleate hoặc domperidon maleat: dạng muối maleat được sử dụng trong một số chế phẩm.; Không nên xem domperidone và domperidone maleate là hai hoạt chất có tác dụng khác nhau; hàm lượng thuốc phải được quy đổi theo thông tin ghi trên nhãn sản phẩm.

Tên Latinh / tên dược điển

Domperidonum

Tên USAN

domperidone

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

57808-66-9

UNII

5587267Z69

PubChem CID

3151

RxNorm CUI

3626

Công thức phân tử

C22H24ClN5O2

Dược động học của Domperidon

Domperidon được hấp thu nhanh sau khi uống nhưng có sinh khả dụng toàn thân thấp do chuyển hóa bước đầu mạnh tại thành ruột và gan. Thuốc gắn nhiều với protein huyết tương, được chuyển hóa chủ yếu tại gan và thải trừ qua phân nhiều hơn qua nước tiểu. Thời gian bán thải thường khoảng 7–9 giờ ở người khỏe mạnh nhưng có thể kéo dài đáng kể trong suy thận nặng.

Giai đoạn I: Hấp thu

Domperidon được hấp thu nhanh; nồng độ đỉnh trong huyết tương thường đạt khoảng một giờ sau khi uống. Dùng thuốc sau bữa ăn có thể làm chậm thời gian đạt nồng độ đỉnh. Giảm độ acid dạ dày và dùng trước đó với cimetidine hoặc natri bicarbonate có thể làm giảm sinh khả dụng đường uống.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng tuyệt đối khi uống khoảng 15%. Mức sinh khả dụng thấp liên quan đến chuyển hóa bước đầu rộng ở thành ruột và gan.

Giai đoạn II: Phân bố

Khoảng 91–93% domperidon gắn với protein huyết tương. Dữ liệu tiền lâm sàng cho thấy thuốc phân bố rộng trong mô nhưng nồng độ trong não thấp.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Domperidon được chuyển hóa nhanh và rộng tại gan thông qua phản ứng hydroxyl hóa và N-dealkyl hóa. CYP3A4 là enzym chính tham gia N-dealkyl hóa; CYP3A4, CYP1A2 và CYP2E1 tham gia quá trình hydroxyl hóa vòng thơm. Việc ức chế CYP3A4 có thể làm tăng đáng kể nồng độ domperidon và nguy cơ tác dụng bất lợi trên tim.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Sau một liều uống, khoảng 66% liều được tìm thấy trong phân và khoảng 31% trong nước tiểu. Lượng thuốc được thải trừ dưới dạng không đổi tương đối nhỏ: khoảng 10% lượng bài tiết qua phân và khoảng 1% qua nước tiểu.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải trong huyết tương sau một liều uống thường khoảng 7–9 giờ ở người khỏe mạnh. Trong suy thận nặng, thời gian bán thải được ghi nhận tăng từ khoảng 7,4 giờ lên 20,8 giờ. Ở người suy gan mức độ vừa, thời gian bán thải cuối có thể tăng từ khoảng 15 giờ lên 23 giờ.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố có thể ảnh hưởng đến phơi nhiễm domperidon gồm:

  • Uống thuốc sau bữa ăn làm chậm hấp thu.
  • Giảm độ acid dạ dày có thể làm giảm hấp thu.
  • Thuốc ức chế CYP3A4 có thể làm tăng nồng độ domperidon.
  • Suy gan mức độ vừa làm tăng AUC và nồng độ đỉnh.
  • Suy thận nặng làm kéo dài thời gian bán thải khi dùng lặp lại.
  • Tuổi cao và sử dụng đồng thời nhiều thuốc có thể làm tăng nguy cơ tim mạch, dù không phải tất cả thay đổi này đều do dược động học đơn thuần.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Domperidon

  • Chất đối kháng thụ thể dopamine D2 ngoại biên.
  • Thuốc chống nôn.
  • Thuốc tăng nhu động đường tiêu hóa.
  • Mã ATC A03FA03.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Domperidon phong bế thụ thể dopamine tại đường tiêu hóa và vùng nhận cảm hóa học ở area postrema. Tác dụng chống nôn được cho là kết quả của sự phối hợp giữa:

  • Ức chế tín hiệu dopamine tại vùng khởi phát hóa học liên quan đến phản xạ nôn.
  • Tăng vận động hang vị–tá tràng.
  • Tăng áp lực cơ thắt thực quản dưới.
  • Thúc đẩy quá trình làm rỗng dạ dày.

Thuốc không được ghi nhận làm thay đổi đáng kể sự bài tiết dịch vị.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Domperidon có tác dụng ngoại biên chiếm ưu thế do nồng độ thuốc trong não thấp. Thuốc có thể làm tăng giải phóng prolactin từ tuyến yên, từ đó gây tiết sữa, đau hoặc căng vú, nữ hóa tuyến vú và rối loạn kinh nguyệt ở một số người. Ở nồng độ cao hoặc khi phơi nhiễm tăng do tương tác thuốc, domperidon có khả năng ảnh hưởng dòng kali tim và kéo dài khoảng QT.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Domperidon

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Domperidon

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Domperidon

Phối hợp chống chỉ định hoặc cần tránh

Thuốc kéo dài QT, chẳng hạn một số:

  • Thuốc chống loạn nhịp nhóm IA và III.
  • Thuốc chống loạn thần như haloperidol hoặc pimozide.
  • Thuốc chống trầm cảm như citalopram, escitalopram.
  • Kháng sinh như erythromycin, levofloxacin hoặc moxifloxacin.
  • Thuốc kháng nấm và chống ký sinh trùng có nguy cơ kéo dài QT.
  • Methadone và một số thuốc khác có ảnh hưởng điện sinh lý tim.

Chất ức chế CYP3A4 mạnh, gồm:

  • Một số thuốc ức chế protease.
  • Thuốc kháng nấm azole dùng toàn thân.
  • Một số macrolide như clarithromycin, erythromycin và telithromycin.

Phối hợp không được khuyến cáo hoặc cần thận trọng

  • Diltiazem, verapamil và các chất ức chế CYP3A4 mức độ vừa.
  • Thuốc gây nhịp tim chậm.
  • Thuốc gây hạ kali máu.
  • Azithromycin hoặc roxithromycin.
  • Levodopa: domperidon có thể làm tăng nồng độ levodopa trong huyết tương.
  • Thuốc kháng acid và thuốc giảm tiết acid có thể làm giảm sinh khả dụng của domperidon.

Danh sách trên không đầy đủ. Người bệnh cần cung cấp toàn bộ thuốc kê đơn, thuốc không kê đơn, thực phẩm bảo vệ sức khỏe và dược liệu đang dùng cho bác sĩ hoặc dược sĩ.

Thắc mắc về hoạt chất Domperidon

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 2 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *