Đột biến yếu tố V Leiden

Đột biến yếu tố V Leiden là biến thể c.1601G>A trong gen F5, làm yếu tố V khó bị protein C hoạt hóa bất hoạt. Hệ quả là quá trình tạo thrombin kéo dài hơn và nguy cơ huyết khối tĩnh mạch sâu hoặc thuyên tắc phổi tăng khi kết hợp phẫu thuật, bất động, thai kỳ, estrogen hoặc béo phì. Người mang một bản sao thường có nguy cơ thấp hơn người mang hai bản sao, nhưng phần lớn người mang biến thể không bao giờ hình thành cục máu đông. Yếu tố V Leiden khác hoàn toàn thiếu yếu tố V, một bệnh gây chảy máu. Chẩn đoán dựa trên xét nghiệm kháng protein C hoạt hóa và/hoặc xét nghiệm gen F5 trong bối cảnh phù hợp; không nên xét nghiệm đại trà. Nếu đã có huyết khối, lựa chọn và thời gian chống đông dựa vào đặc điểm biến cố cùng nguy cơ tái phát, chảy máu, không chỉ dựa vào kết quả gen.

Chịu trách nhiệm chuyên môn: BS. Dung (BSCKI - Chuyên ngành Cơ xương khớp) Cập nhật lần cuối: 23/07/2026

Đột biến yếu tố V Leiden là bệnh gì?

Đột biến yếu tố V Leiden là một biến thể điểm trong gen F5, ký hiệu hiện nay c.1601G>A, tạo thay đổi p.Arg534Gln; tài liệu cũ thường ghi 1691G>A hoặc Arg506Gln. Biến thể làm mất một vị trí cắt quan trọng của protein C hoạt hóa, nên yếu tố Va bị bất hoạt chậm và xu hướng tạo cục đông tăng. Đây là một dạng tăng đông di truyền cụ thể, không phải tên gọi chung cho mọi rối loạn tăng đông. Cần phân biệt với thiếu yếu tố V: thiếu yếu tố V làm đông máu kém và gây chảy máu, trong khi yếu tố V Leiden làm tăng nguy cơ huyết khối. Kết quả dương tính cho biết khuynh hướng nguy cơ, không xác nhận đang có huyết khối và không dự đoán chắc chắn ai sẽ phát bệnh. Ý nghĩa lâm sàng phụ thuộc dị hợp hay đồng hợp, tiền sử huyết khối, gia đình và các yếu tố mắc phải.

Tên bệnh

Đột biến yếu tố V Leiden

Tên tiếng Anh

Factor V Leiden thrombophilia

Tên khác / tên đồng nghĩa

Yếu tố V Leiden; F5 Leiden; kháng protein C hoạt hóa di truyền; hereditary activated protein C resistance

Mã ICD-10

D68.5 – Tăng đông nguyên phát; ICD-10-CM chi tiết có thể dùng D68.51 cho kháng protein C hoạt hóa

Nhóm bệnh / chuyên khoa

Huyết học – huyết khối và cầm máu; tăng đông di truyền do biến thể gen F5

Cơ quan ảnh hưởng

Hệ đông máu và tĩnh mạch bị ảnh hưởng; huyết khối thường ở tĩnh mạch sâu chân và có thể di chuyển lên động mạch phổi.

Tính chất bệnh

Bất thường di truyền không lây, tồn tại suốt đời. Đây là khuynh hướng tăng nguy cơ huyết khối tĩnh mạch; nhiều người mang biến thể không có triệu chứng.

Mức độ phổ biến

Đây là dạng tăng đông di truyền thường gặp nhất ở người có tổ tiên châu Âu nhưng rất hiếm ở nhiều quần thể Đông Á. Tần suất tại Việt Nam chưa được xác định bằng khảo sát đại diện; vì vậy không nên sàng lọc đại trà dựa trên số liệu nước ngoài.

Bệnh có lây không?

Không

Đường lây

Không áp dụng

Tổng quan chuyên môn về Đột biến yếu tố V Leiden

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ của Đột biến yếu tố V Leiden

Triệu chứng và dấu hiệu của Đột biến yếu tố V Leiden

Chẩn đoán Đột biến yếu tố V Leiden

Điều trị Đột biến yếu tố V Leiden

Biến chứng, tiên lượng và phòng ngừa

Chăm sóc và sinh hoạt khi mắc Đột biến yếu tố V Leiden

Lưu ý cho các nhóm đối tượng đặc biệt

Câu hỏi thường gặp về Đột biến yếu tố V Leiden

Thông tin trong bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp kiến thức tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán hoặc điều trị của bác sĩ và nhân viên y tế có chuyên môn. Người đọc không nên tự ý dùng thuốc, thay đổi liều dùng hoặc trì hoãn việc đi khám dựa trên nội dung của bài viết. Khi có dấu hiệu nghiêm trọng hoặc tình trạng sức khỏe diễn biến xấu, hãy liên hệ cơ sở y tế hoặc gọi cấp cứu 115.

Đã có 2 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *