Tăng đông di truyền

Tăng đông di truyền là nhóm rối loạn gen làm cân bằng đông máu nghiêng về phía tạo huyết khối, thường biểu hiện dưới dạng huyết khối tĩnh mạch sâu hoặc thuyên tắc phổi. Nhóm này bao gồm đột biến yếu tố V Leiden, biến thể prothrombin G20210A và thiếu các chất chống đông tự nhiên như antithrombin, protein C hoặc protein S. Nhiều người mang bất thường suốt đời nhưng không bao giờ có cục máu đông; nguy cơ thường tăng khi kết hợp phẫu thuật, bất động, thai kỳ, estrogen, ung thư hoặc béo phì. Chẩn đoán không chỉ là làm một “gói xét nghiệm” mà cần chọn đúng người, đúng thời điểm vì huyết khối cấp, thai kỳ và thuốc chống đông có thể làm sai lệch một số kết quả. Điều trị chủ yếu dựa vào việc người bệnh đã từng có huyết khối, hoàn cảnh khởi phát, nguy cơ tái phát và nguy cơ chảy máu, chứ không dựa duy nhất vào tên đột biến.

Chịu trách nhiệm chuyên môn: BS. Dung (BSCKI - Chuyên ngành Cơ xương khớp) Cập nhật lần cuối: 23/07/2026

Tăng đông di truyền là bệnh gì?

Tăng đông di truyền là thuật ngữ bao trùm các bất thường di truyền làm tăng xác suất huyết khối, đặc biệt là huyết khối tĩnh mạch. Đây là “yếu tố nguy cơ” chứ không phải một bệnh có triệu chứng liên tục. Hai cơ chế lớn là tăng hoạt tính chất thúc đẩy đông máu, như yếu tố V Leiden hoặc prothrombin G20210A, và giảm chất chống đông tự nhiên, như thiếu antithrombin, protein C hay protein S. Cần phân biệt tăng đông di truyền với hội chứng kháng phospholipid, ung thư, thai kỳ và nhiều nguyên nhân mắc phải khác. Cũng cần phân biệt xét nghiệm gen dương tính với chẩn đoán huyết khối hiện tại: cục máu đông phải được xác nhận bằng quy trình lâm sàng và hình ảnh. Giá trị của xét nghiệm tăng đông nằm ở việc hỗ trợ một số quyết định về thời gian chống đông, dự phòng trong thai kỳ hoặc tư vấn gia đình; xét nghiệm không phù hợp có thể gây lo lắng và điều trị quá mức.

Tên bệnh

Tăng đông di truyền

Tên tiếng Anh

Hereditary thrombophilia

Tên khác / tên đồng nghĩa

Tăng đông bẩm sinh; thrombophilia di truyền; inherited thrombophilia; cơ địa huyết khối di truyền

Mã ICD-10

D68.5 – Tăng đông nguyên phát (mã nhóm ICD-10 dùng cho các tình trạng tăng đông di truyền)

Nhóm bệnh / chuyên khoa

Huyết học – huyết khối và cầm máu; rối loạn di truyền làm tăng nguy cơ huyết khối tĩnh mạch

Cơ quan ảnh hưởng

Hệ đông máu và hệ tĩnh mạch bị ảnh hưởng chính; huyết khối thường gặp ở tĩnh mạch chân và phổi, đôi khi ở tĩnh mạch não, cửa, gan hoặc mạc treo.

Tính chất bệnh

Tình trạng di truyền, không lây và thường tồn tại suốt đời dưới dạng khuynh hướng nguy cơ. Kết quả xét nghiệm dương tính không đồng nghĩa chắc chắn sẽ hình thành huyết khối.

Mức độ phổ biến

Tần suất phụ thuộc loại bất thường và nguồn gốc dân số. Biến thể yếu tố V Leiden và prothrombin G20210A phổ biến hơn ở người gốc châu Âu nhưng hiếm ở nhiều quần thể châu Á; thiếu antithrombin, protein C hoặc protein S hiếm hơn. Dữ liệu đại diện cho Việt Nam còn hạn chế.

Bệnh có lây không?

Không

Đường lây

Không áp dụng

Tổng quan chuyên môn về Tăng đông di truyền

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ của Tăng đông di truyền

Triệu chứng và dấu hiệu của Tăng đông di truyền

Chẩn đoán Tăng đông di truyền

Điều trị Tăng đông di truyền

Biến chứng, tiên lượng và phòng ngừa

Chăm sóc và sinh hoạt khi mắc Tăng đông di truyền

Lưu ý cho các nhóm đối tượng đặc biệt

Câu hỏi thường gặp về Tăng đông di truyền

Thông tin trong bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp kiến thức tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán hoặc điều trị của bác sĩ và nhân viên y tế có chuyên môn. Người đọc không nên tự ý dùng thuốc, thay đổi liều dùng hoặc trì hoãn việc đi khám dựa trên nội dung của bài viết. Khi có dấu hiệu nghiêm trọng hoặc tình trạng sức khỏe diễn biến xấu, hãy liên hệ cơ sở y tế hoặc gọi cấp cứu 115.

Đã có 1 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *