Dexibuprofen

Dexibuprofen là thuốc chống viêm không steroid thuộc nhóm dẫn xuất acid propionic. Hoạt chất này chính là đồng phân S(+) có hoạt tính dược lý của ibuprofen, có tác dụng giảm đau, chống viêm và hạ sốt thông qua ức chế quá trình tổng hợp prostaglandin. Dexibuprofen được sử dụng để điều trị triệu chứng đau và viêm do thoái hóa khớp, đau bụng kinh nguyên phát, đau cơ xương, đau đầu, đau răng và một số trường hợp viêm khớp dạng thấp ngắn hạn. Tương tự các thuốc NSAID khác, dexibuprofen có thể gây khó tiêu, đau bụng, loét hoặc xuất huyết tiêu hóa, giữ nước, tăng huyết áp, tổn thương thận và phản ứng dị ứng. Nguy cơ tăng khi dùng liều cao, kéo dài hoặc phối hợp với thuốc chống đông và NSAID khác. Cần sử dụng liều thấp nhất có hiệu quả trong thời gian ngắn nhất và không tự ý dùng thuốc nếu chưa được bác sĩ hoặc dược sĩ hướng dẫn.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Hoạt chất: Dexibuprofen
  • Tên khác: S(+)-ibuprofen
  • Nhóm thuốc: Thuốc chống viêm không steroid, dẫn xuất acid propionic
  • Mã ATC: M01AE14
  • Tác dụng: Giảm đau, chống viêm, hạ sốt
  • Chỉ định được đối chiếu: Thoái hóa khớp, đau bụng kinh nguyên phát, đau nhẹ đến vừa, điều trị triệu chứng ngắn hạn viêm khớp dạng thấp
  • Dạng dùng được xác minh: Viên nén bao phim 200 mg, 300 mg và 400 mg
  • Liều tối đa theo SmPC đối chiếu: 400 mg mỗi lần và 1.200 mg mỗi ngày
  • Tác dụng phụ thường gặp: Khó tiêu, đau bụng, buồn nôn, tiêu chảy, đau đầu, chóng mặt, buồn ngủ, phát ban
  • Nguy cơ nghiêm trọng: Xuất huyết tiêu hóa, suy thận, phản vệ, phản ứng da nặng, huyết khối động mạch
  • Nguyên tắc sử dụng: Liều thấp nhất có hiệu quả trong thời gian ngắn nhất
  • Dexibuprofen được WHO ATC/DDD Index phân loại bằng mã M01AE14 trong nhóm thuốc chống viêm và chống thấp khớp không steroid, dẫn xuất acid propionic.

Hoạt chất Dexibuprofen là gì?

Dexibuprofen là thuốc chống viêm không steroid và là đồng phân S(+) có hoạt tính của ibuprofen. Thuốc được dùng để làm giảm đau, viêm và sốt nhưng không điều trị nguyên nhân của mọi bệnh gây đau hoặc viêm.

Dexibuprofen không phải thuốc opioid, kháng sinh hay corticosteroid.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Dexibuprofen

CAS 51146-56-6 Công thức C13H18O2

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Dexibuprofen

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Dexibuprofen

Tên IUPAC

(2S)-2-[4-(2-methylpropyl)phenyl]propanoic acid

Tên hóa học khác

Benzeneacetic acid, alpha-methyl-4-(2-methylpropyl)-, (S)- | (S)-alpha-methyl-4-(2-methylpropyl)benzeneacetic acid

Tên khác / tên đồng nghĩa

S(+)-ibuprofen.; (S)-ibuprofen.; Dextrorotatory ibuprofen.; Đồng phân S có hoạt tính dược lý của ibuprofen.; Không nhầm dexibuprofen với dexketoprofen. Đây là hai hoạt chất NSAID khác nhau, có liều dùng và hồ sơ an toàn riêng.

Tên Latinh / tên dược điển

Dexibuprofenum

Tên USAN

dexibuprofen

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

51146-56-6

UNII

671DKG7P5S

PubChem CID

39912

RxNorm CUI

Không tìm thấy

Công thức phân tử

C13H18O2

Dược động học của Dexibuprofen

Dexibuprofen được hấp thu tốt qua đường uống, chủ yếu tại ruột non. Nồng độ đỉnh trong huyết tương thường đạt khoảng hai giờ sau khi uống. Thuốc liên kết mạnh với protein huyết tương, được chuyển hóa ở gan thành các chất không còn hoạt tính và đào thải chủ yếu qua thận. Thời gian bán thải khoảng 1,8–3,5 giờ.

Giai đoạn I: Hấp thu

  • Dexibuprofen được hấp thu tốt, chủ yếu tại ruột non.
  • Nồng độ tối đa trong huyết tương thường đạt khoảng 2 giờ sau khi uống.
  • Khi dùng 400 mg cùng bữa ăn nhiều chất béo, thời gian đạt nồng độ tối đa tăng từ khoảng 2,1 giờ lên 2,8 giờ.
  • Thức ăn làm giảm nhẹ nồng độ đỉnh nhưng không làm thay đổi đáng kể tổng mức hấp thu.
Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Giá trị sinh khả dụng tuyệt đối cụ thể: Chưa có đủ dữ liệu..

SmPC được đối chiếu cho biết dexibuprofen được hấp thu tốt sau khi uống. Bữa ăn nhiều chất béo làm chậm thời gian đạt nồng độ đỉnh và giảm nhẹ nồng độ đỉnh nhưng không ảnh hưởng đáng kể đến tổng mức hấp thu.

Giai đoạn II: Phân bố

Dexibuprofen liên kết với protein huyết tương khoảng 99%. Mức liên kết protein cao là một trong các lý do lọc máu thường không có hiệu quả đáng kể trong trường hợp quá liều.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Dexibuprofen được chuyển hóa tại gan, chủ yếu thông qua phản ứng hydroxyl hóa và carboxyl hóa, tạo thành các chất chuyển hóa không còn hoạt tính dược lý.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Các chất chuyển hóa không còn hoạt tính được đào thải:

  • Chủ yếu qua thận, chiếm khoảng 90%.
  • Một phần qua mật.

Quá trình đào thải có thể giảm nhẹ ở người xơ gan.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải thải trừ của dexibuprofen khoảng 1,8–3,5 giờ.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Giá trị độ thanh thải toàn thân cụ thể: Chưa có đủ dữ liệu..

SmPC cho biết quá trình đào thải dexibuprofen giảm nhẹ ở người xơ gan; ở người suy thận có thể cần giảm liều và theo dõi chức năng thận.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố có thể ảnh hưởng đến dược động học hoặc nguy cơ tích lũy gồm:

  • Bữa ăn nhiều chất béo làm chậm thời gian đạt nồng độ đỉnh.
  • Suy thận có thể làm giảm khả năng đào thải và tăng nguy cơ độc tính trên thận.
  • Xơ gan làm giảm nhẹ quá trình đào thải dexibuprofen.
  • Tuổi cao làm tăng nguy cơ phản ứng bất lợi, đặc biệt ở đường tiêu hóa và thận.
  • Mất nước làm tăng nguy cơ suy thận liên quan NSAID.
  • Thuốc tương tác với chức năng thận hoặc liên kết protein có thể làm thay đổi nguy cơ độc tính.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Dexibuprofen

Dexibuprofen thuộc nhóm NSAID không chọn lọc, dẫn xuất acid propionic. Thuốc tác động lên hệ enzyme cyclooxygenase và làm giảm tổng hợp prostaglandin.

Các tác dụng chính gồm:

  • Giảm đau.
  • Chống viêm.
  • Hạ sốt.
  • Ức chế kết tập tiểu cầu có tính chất thuận nghịch.

Tác dụng lên tiểu cầu không thay thế vai trò chống kết tập tiểu cầu của aspirin trong dự phòng tim mạch.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Dexibuprofen ức chế enzyme cyclooxygenase, từ đó làm giảm tổng hợp prostaglandin – các chất trung gian tham gia vào phản ứng đau, viêm và sốt.

Việc giảm prostaglandin giúp:

  • Giảm nhạy cảm của đầu tận thần kinh với kích thích gây đau.
  • Giảm giãn mạch và phù nề tại mô viêm.
  • Hạ điểm điều nhiệt khi cơ thể bị sốt.

Tuy nhiên, prostaglandin cũng có vai trò bảo vệ niêm mạc tiêu hóa, duy trì tưới máu thận và chức năng tiểu cầu. Vì vậy, việc ức chế prostaglandin có thể gây loét tiêu hóa, suy thận, giữ nước và tăng nguy cơ chảy máu.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Dexibuprofen có tác dụng giảm đau, chống viêm và hạ sốt, đồng thời ức chế kết tập tiểu cầu có tính chất thuận nghịch.

Các nghiên cứu bắc cầu được nêu trong SmPC cho thấy dexibuprofen không kém hơn ibuprofen racemic trong điều trị thoái hóa khớp, đau bụng kinh và đau răng khi sử dụng theo tỷ lệ liều dexibuprofen : ibuprofen khoảng 1:2. Điều này không có nghĩa người bệnh được tự quy đổi liều giữa hai thuốc.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Dexibuprofen

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Dexibuprofen

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Dexibuprofen

Tương tácMức độCơ chế / ảnh hưởngKhuyến nghị / xử tríTheo dõiBằng chứng / nguồn
Cidofovir

NSAID được nhãn cidofovir liệt kê trong nhóm thuốc có khả năng gây độc thận chống chỉ định dùng đồng thời.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 4: Phối hợp nguy hiểm
Cơ chế:

Tương tác dược lực học theo nhóm: NSAID có thể giảm tưới máu thận và gây tổn thương thận, cộng hợp với độc tính ống thận gần của cidofovir.

Ảnh hưởng:

Tăng nguy cơ suy thận cấp, tăng creatinine, giảm độ thanh thải và làm nặng độc tính cidofovir.

Khuyến nghị:

avoid_combination

Xử trí:

Tránh NSAID trong và quanh thời điểm dùng cidofovir; ngừng ít nhất 7 ngày trước cidofovir và dùng thuốc giảm đau/hạ sốt thay thế phù hợp.

Creatinine, CrCl/eGFR, protein niệu, huyết áp, tình trạng dịch và lượng nước tiểu.

Bằng chứng: high
Nguồn:

DailyMed | Cidofovir dihydrate injection, solution | Contraindications/Warnings/Drug Interactions: nephrotoxic agents | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=44966a7e-d777-40fb-956f-d0f31f737848 | Kiểm tra ngày 2026-08-02
emc/UK SmPC | Cidofovir 75 mg/ml Concentrate for Solution for Infusion | Sections 4.3–4.5: nephrotoxicity and concomitant nephrotoxic agents | https://www.medicines.org.uk/emc/product/11151/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-02

Valacyclovir

Phối hợp valacyclovir với NSAID có thể làm tăng nguy cơ tổn thương thận cấp, đặc biệt ở người cao tuổi, nữ, tăng huyết áp, mất nước, suy thận hoặc đồng dùng thuốc ức chế hệ renin–angiotensin.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích
Cơ chế:

Cơ chế chưa được chứng minh hoàn toàn. NSAID làm giảm prostaglandin và tưới máu thận; mất nước/giảm mức lọc cầu thận có thể làm tăng nồng độ acyclovir trong ống thận. Một số NSAID có thể ảnh hưởng chất vận chuyển anion hữu cơ.

Ảnh hưởng:

Hai phân tích hệ thống báo cáo tự phát cho thấy tín hiệu AKI tăng khi phối hợp valacyclovir–NSAID. Trong một phân tích, AKI xuất hiện trong 19,4% báo cáo valacyclovir/NSAID so với 10,5% báo cáo acyclovir/NSAID; không thể dùng các tỷ lệ này để ước tính nguy cơ tuyệt đối.

Khuyến nghị:

use_alternative

Xử trí:

Ưu tiên acetaminophen hoặc lựa chọn không NSAID khi phù hợp. Nếu cần NSAID, đánh giá chức năng thận, tránh mất nước, hạn chế thời gian dùng và tránh phối hợp thêm thuốc độc thận/RAS inhibitor khi có thể.

Creatinine/eGFR, lượng nước tiểu và tình trạng hydrat hóa; theo dõi sớm trong tuần đầu, đặc biệt mùa nóng hoặc khi nôn/tiêu chảy; đánh giá triệu chứng độc thần kinh do tích lũy acyclovir.

Bằng chứng: low
Nguồn:

J-STAGE | Association between concomitant use of acyclovir or valacyclovir with NSAIDs and increased risk of acute kidney injury | Class-level FAERS analysis | https://www.jstage.jst.go.jp/article/bpb/41/2/41_b17-00547/_html/-char/en | Kiểm tra ngày 2026-08-02
Frontiers/PMC | Risk Evaluation for AKI induced by valacyclovir, analgesics, and RAS inhibitors | JADER analysis—NSAIDs | https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6694181/ | Kiểm tra ngày 2026-08-02
DailyMed | VALACYCLOVIR Prescribing Information | Warning 5.2—Potentially nephrotoxic drugs | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=7f5e96e0-534c-47a5-bb79-926088afc73c | Kiểm tra ngày 2026-08-02

Perindopril

NSAID có thể làm giảm tác dụng hạ huyết áp của perindopril và tăng nguy cơ suy giảm chức năng thận, kể cả suy thận cấp, đồng thời có thể làm tăng kali huyết.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

NSAID làm giảm prostaglandin thận và có thể làm giảm tưới máu cầu thận; khi kết hợp ACE inhibitor, cơ chế này có thể làm giảm GFR và đối kháng một phần tác dụng hạ áp.

Ảnh hưởng:

Giảm hiệu quả hạ huyết áp; tăng creatinine, giảm chức năng thận/AKI và tăng kali, nhất là người cao tuổi hoặc có chức năng thận nền kém.

Khuyến nghị:

monitor_closely

Xử trí:

Phối hợp thận trọng, đặc biệt ở người cao tuổi; bảo đảm tình trạng dịch phù hợp và đánh giá nguy cơ thận. Dùng NSAID liều thấp nhất/thời gian ngắn nhất khi cần theo chỉ định.

Kiểm tra chức năng thận sau khi bắt đầu phối hợp và định kỳ; theo dõi huyết áp và kali ở bệnh nhân nguy cơ.

Bằng chứng: high

Thắc mắc về hoạt chất Dexibuprofen

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 0 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *